.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Ҳукумат

Ҳар субҳ бо мақсади варзиш ба кӯчаҳои шаҳр мебароям. Ба назди боғи начандон бузург мерасам. Марде зери дарахтони қад бар осмон кашида 4-5 сар гӯсфандашро мечаронд. Ӯ дар дасташ оҳани дароз дошт. Мард чангаки асои оҳанини дасташро ба шохи дарахт андохта, сахт мекашид.

Ҳамин ки шох ба замин зад, гӯсфандонаш зуд ба барги дарахт мечаспиданд. Худи мард шохҳои шикастаи тиҳӣ аз баргро банд-банд мебаст.
Аз он ки мо шиноси дерин будем, сари қадам андаке суҳбат мекардем. Як дафъа ӯ гуфт: «Медонӣ-чӣ? Агар ин дарахтро аз бехаш бурам, пагоҳ омада аз ман ҷарима меситонанд. Ман ҳам одами содда не, медонам чӣ кор кунам. Баргҳои дарахт агар ғизои гӯсфандон шаванд, шохаҳо дар шумори ҳезуманд».
Мард ин суханҳоро бо як ғурур ба забон овард. Гӯё дар назараш ҳама атрофиён гӯлу гумроҳанд, фақат ӯ марди доносту зирак, ки раҳи кору раҳоӣ аз масъулиятро ёфтааст.
Чунин муносибату гуфтори ҳамсуҳбатам дили маро фишор медиҳад. Мехоҳам бар сараш дод занам. Боз ғазабамро фурӯкаш мекунаму дур меравам аз ӯ, аммо гуфтаҳояш ҳеҷ нест, ки аз майнам бадар шаванд.
Баъзан дар кӯчаҳои шаҳр пиёда қадам мезанам. Мебинам, ки қад-қади кӯчаҳои марказӣ, рӯи сабзаҳои навкишта ресмон кашидаанд. Ва ҳамин кашидани ресмон аз чигунагии маърифати мо - сокинони шаҳр дарак медиҳад. Дар асл, ҳар яки мо худхоҳ ҳастем. Ва худхоҳӣ яке аз нишонаҳои бемаърифатист. Дар куҷое хоҳем, роҳи мошинро убур мекунем, сабзаҳои сари кӯчаро бидуни андеша зери по менамоем. Шоире дар хусус хуб фармудааст:
Марде ба Ватан чун ифтихоре дорад?
Дар мадҳи Ватан дарза шиоре дорад.
Помол кунад дар қади раҳ сабзаву гул,
Бефаҳм, дар он Ватан қароре дорад.
Андеша намекунем, ки сабзаҳо ҳам мисли мо ҷон доранд, нафас мекашанд. Сабзаҳо атрофро аз ғубор тоза нигоҳ медоранд. Обу ҳавои софу беғубор ҷону тани инсонро малҳам аст. Сабзаҳои лагадмоли қади кӯчаро мебинаму як воқеа ба хотирам мерасад. Дар Иттиҳоди Шӯравӣ дар кишвари Русия Александр Мерзлов ном ҷавони ҳаждаҳсола ҳангоми хомӯш намудани трактори оташзада қурбон мешавад. Ин корномаро рӯзномаҳои марказӣ зуд интишор намуданд. Чунин муносибати қаҳрамонона дар ниҳоди мардуми Иттиҳоди Шӯравӣ эҳсоси эътиқоду эҳтиромро барангехт. Аксари мардум ба қаҳрамонии ҷавони пурҷасорат офарин мехонданд. Дар ин радда, дареғ аз он, ки накуҳишгарони нотавонбин ҳам буданд, бо далели бузургии беҳамтои умри инсонӣ. Барои як пораи оҳан худро қурбон намудани ҷавон шарт набуд. Зеро пораи оҳанро аз нав пайдо кардан мумкин асту ҷавони қурбоншударо не. Ин андеша дили нозуки нависандаи бузурги рус К. Симёновро ба дард меоварад ва ӯ чунин хулоса мекунад: «Зери ин қаҳрамонӣ мафҳуми муҳаббат ба Ватан аст. Ватани мо сари як тори мурват, сари як пораи оҳан қарор дорад. Агар ҳар кадоме аз ин қисматеро бигираду бо худаш бубарад, пас пояи Ватан ноустувор мемонад».
Ин андешаҳои нависанда мафҳуми маҷозӣ пайдо намудааст. Яъне, «ман Ватанро дӯст медорам» гуфтан ҳанӯз далели муҳаббати шумо ба меҳан нест. Барои Ватанро дӯст доштан бояд ҳар як пораи хок, ҳар як зарраи санг, ҳар як тори сабзаву растаниҳоро бо камоли масъулият, мисле ки модар тифли ширхораашро парастиш мекунад, парвариш намуд ва чун гавҳараки чашм нигоҳ дошт. Дӯст доштани Ватан на дар сухан, балки дар амал аст.
Мо имрӯз аз рамзҳои кишварамон - Парчам, Суруди миллӣ, Нишони давлатӣ ифтихор дорем. Дар ҳақиқат, ин рамзҳо кишвари моро барои ҷаҳониён муаррифӣ месозанд. Бояд як чизро ёдрас шуд: ба ҷуз ин чанд нишона ҳар як пораи санг, ҳар як зарраи хок, ҳар як тори сабзаву гул, ҳар як резаи сафоле, ки дар зери хоки кишвар пайдо гаштааст, ҳар як рубоиву дубайтӣ низ рамзи кишвари мо ҳастанд. Ин чиз беасос нест. Шояд як гули лолае, ки дар хоки сарзамини мо мерӯяд, вақти бурдану парвариш кардан дар хоки дигар, насабзад. Ва агар сабзад ҳам, бӯю таровати пешинаашро нахоҳад дошт. Масалан, рубоёти мардумиро бигирем: Ин пораҳои дили инсонҳоест, ки фақат ба мардуми тоҷик хос аст. Барои исботи андеша ба ду рубоӣ бо шарҳаш рӯ меорем:
Дар дашт будум, боша надоштум сари даст,
Дар фикр будум, турна ба болоям гузашт.
Эй турнаи маст, биё бишӣ дар сари даст,
Як нақл бикун, ки хубии умр гузашт.
Дар дашт будан ё мондани касе асосан ифшогари аҳволи кунунии ӯст. Мафҳуми «дашт» ин ҷо қариб ифодагари мафҳуми «чорроҳа» аст. Аслан, инсон агар дар зиндагӣ раҳгум занад, маҷозан худашро дар сари чорроҳа мебинад. Ва намедонад, ки аз ин чор роҳ кадомашро интихоб намояд. Дар афсонаҳои мардуми тоҷик низ «чорраҳа» ифодагари ҳолати ботинии қаҳрамони раҳгумзада аст. «Дашт» ҳам гӯё ба чунин маъност. Аммо ин ҷо «дашт» мафҳуми инсони танҳо, танбал, фориғбол ва бемақсадро инъикос менамояд. Ҷумлаи «дар сари даст боша доштан» дунёи инсони бемақсаду бемаромро хубтар баён мекунад. Боша парандаи шикорист. Дар пайи шикор нагаштан, яъне фориғболию дил шустан аз кору бори зиндагист. Қаҳрамони рубоӣ дар танҳоӣ, фориғболӣ, бекорӣ, бемақсадӣ эҳсос мекунад, ки хубии умр (гузаштани турна) аллакай пушти сар шудааст. Дарки ин маънӣ қаҳрамонро ба гирдоби пушаймонӣ мекашад. Ӯ мехоҳад, ки умри рафтаро боз баргардонад (илтиҷои ӯ ба турна, ки ба сари дасташ нишинад), аммо ҳама кӯшишаш беҳуда аст. Беҳудаву бемақсад гузаштани умр дар дили қаҳрамон оташи ҳасрату армонро бармехезонаду халос.
Ё рубоии дигар:
Ин хонаи рӯ ба рӯ - аҷаб хушхона!
Сандуқи заррин дорад, қулфаш куҳна.
Гуфтам, бирам, ёри қиёмат гирам,
Ҳарчанд азиз, оқибат бегона.
Дар ин рубоӣ гуногун будани нигоҳ ва ҷаҳонбинии ду дилдода ифода ёфтааст. Ҷавонписар ба хонаи рӯ ба рӯ, ки аҷаб хуш асту сандуқи заррин дорад, дилгармии зиёд зоҳир менамояд. Аммо қулфи куҳна доштани сандуқ дили ҷавонро андаке сард сохтааст. Аслан барои кушодани қулфи куҳна калиди куҳна лозим аст. Ҷавон бошад, чунин калидро надорад ва доштан ҳам намехоҳад. Сандуқ ин ҷо рамзи дилбари зебост. Аммо тафаккур ва хислату хӯи духтар печида ба хурофот аст. Ҳама чизро бо назари куҳна мебинаду бо назари куҳна мепазирад. Назари ҷавонписар бошад, тамоман дигар аст. Ӯ одами муосир буда, ба атроф нигоҳи тоза дорад. Ва ҳамин тафриқаи нигоҳҳо ба атроф, ба замону ҷаҳон боиси ба кӯйи дудилагӣ афтидани ҷавон гаштааст.
Баъди ошноӣ бо рубоиҳо, шумо мардуми бегонаеро биёред, ба назди ин чашма, ин рӯд, ин пораи санг гузоред. Ман аминам, ки ӯ то ба ин дараҷа рубоиҳои дилнишин нахоҳад офарид. Зеро ӯ аз ин обу обу аз ин хок бегона аст.
Бо ин оварда андешаи ман чист? Андеша ин аст: Агар хоҳем, ки фардои кишвар ободу дурахшонтар бошад, ба фарзандон сарзамини некро мерос гузорем, ҳар кадоми мо бояд ба ашёи атроф назари некбинона дошта бошем. Ва онро чун моли худамон нигоҳ дорем.
То ин ҷо аз ҷониби камина ба мушкилоти мазкур аз даричаи маънавӣ нигаристан буд. Акнун ба ин мушкилот аз паҳлуи моддӣ наздик мешавем. Ҳар як сокини шаҳри Душанбе хуб медонад, ки сабзаҳои қади кӯчаро дар тӯли як сол се ё чаҳор бор кишт мекунанд. Бе гуфтугӯ, барои тухмиро харидану кишт намудан маблағ лозим аст. Ин маблағ аз куҷо меояд? Албатта, аз хазинаи давлат. Барои харидани тухмиву кишти аввал, фарз кардем 500 ҳазор сомонӣ сарф шуд. Агар ҳамин тухмиро ҷаҳор маротиба кишт кунем чӣ? Он гоҳ миқдори харҷ чаҳор маротиба меафзояд. Яъне, 2 миллион сомонӣ аз хазинаи давлат аз фориғболию худхоҳӣ ва беандешагии мо сарф мешавад. Аз ин миқдор пул давлат метавонист барои мактаб чандин компютер ё барои беморхона дастгоҳи тиббии ҳозиразамон бихарад ва нафақаи мардумро зиёд намояд ва ғайраву ҳоказо.
Дар пайи муносибати дилсӯзонаамон, ҳиссаи мо сокинон дар пешрафту шукуфоии меҳан беҳад бузург аст. Агар мо сабзаеро худсарона зери по насозему барои парвариши он кӯмак намоем, ин худ нишонаест ба шукуфоии фардои Ватанамон. Ватане, ки аз бобову бобокалонамон ба мо мерос мондааст. Биёед, мо имрӯзиён барои фарзандонамон сарзамини ободу зеборо мерос гузорем, то онҳо ҳамеша ба некӣ аз мо ёд намоянд. Зеро, мо ватандорем!

Ҳамроҳи АВЛИЁПУР

Хонданд 516

СОЛИ ҶАВОНОН РАФТ, АММО...

Янв 06, 2018
Хонданд: 920

Ба касе пушида нест, ки Паёми солонаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олӣ, дар рушду такомули ҳамаҷонибаи ҷомеа нақши барҷаста дорад. Яке аз анъанаҳои хос зимни ироаи Паём ихтисос додани сол ба як қишри муҳими ҷомеа мебошад. Чуноне, ки дар паёми имсола - соли 2018 дар кишвар соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ эълон карда шуд.

То кадом андоза дар самти мазкур тараққӣ ва пешрафт мешавад, ҳоло ҳадс задан барвақт аст. Аммо эълон гаштани соли 2017 ҳамчун соли ҷавонон, чи натиҷаҳо ба бор овард, барои ҷомеаи мо маълум аст. Агар соли 2017 дар ҳаёти илмӣ, иҷтимоӣ, иқтисодӣ, фарҳангӣ ва ахлоқии ҷавонони мо тағйиру таҳаввул ба миён оварда бошад, шукр мегӯем ва умед мебандем, ки ин тараққиёт ба солу моҳу рӯз тааллуқ нагирифта, бо маром идома меёбад. Яъне соли ҷавонон рафт, аммо худи ҷавонон, ақл, илм ва нерӯву тавони онҳо аз байн нарафтааст ва он дастовардҳои моддиву маънавие, ки дар соли гузашта, дар ҳаёти ҷавонони мо рӯи кор омад, умед мекунем, ки дар солҳои оянда низ даҳчанд зиёда мегарданд. Бояд зикр намуд, ки гарчанде дар соли сипарӣ дар соҳаҳои гуногуни ҳаёти ҷавонон пешрафту тараққӣ рӯи кор омад, аммо аз ҷиноёти сангин ва каҷгардиву бадахлоқии ҷавонон орӣ набуд. Бо ин мақсад бо такя ба хулосаҳои донишмандон чанде аз авомили инҳироф ва ҷинояткории ҷавононро мавриди зикр қарор медиҳем, ки ба андешаи мо аз фоида холӣ нахоҳад буд.
Равоншиносон мегӯянд, дар кишварҳои Аврупо бекориву оворагардии ҷавонон яке аз бузургтарин омили ҷинояткорӣ ба ҳисоб меравад. Ба ақидаи онҳо агар ҷавон вақти холӣ пайдо кунад, ҳатман дар мағзаш фикрҳои фармондеҳ, ҳавову ҳаваси шайтонӣ ва хаёлҳои шаҳватангез ҷой мешаванд. Дар ин ҳол, нафси аммора баҳри амалӣ намудани он фикрҳову хаёлот ба ҳаракат даромада, соҳибашро водор мекунад, то ба корҳои ношоиставу ҷиноёти сангин даст занад. Ин амалкард хоси мамолики Аврупо нест, мутаассифона ағлаби кишварҳои дунё аз ҷумла кишвари моро фаро гирифтааст. Ин ҷараён дар ҳоле идома дорад, ки дар тамоми кишварҳои дунё ба ҷавонон такя мекунанд. Нависандаи амрикоӣ, Хелен Адамас Келлер гуфтааст, “Имкон надорад, ки фарҳангу тамаддун ба қафо равад, дар ҳоле, ки ҷавонон дар олам вуҷуд доранд”. Имрӯз дар ҷомеаи мо низ сатҳи ҷинояткорӣ ба маротиб зиёд мешавад. Чуноне ба мо ошкор аст, дар мактабҳои таҳсилоти умумӣ дар асари муноқишот мактаббачаҳо сӯиқасд ба ҷони якдигар мекунанд. Гузашта аз ин оворагардиву бетартибӣ дар кӯчаҳои шаҳр рӯз то рӯз меафзояд. Имрӯз бо суръат ҷараён гирифтани ҷинояткориву қонуншиканӣ аз ҷониби сокинон, ба вежа ҷавонон, ҳарзагардии онҳо дар шабонгоҳ, далолат мекунад, ки назорати бошиддати мақомот вобаста ба ин кор таъсиреро дар пай наовардааст. Чунонки хонанда огоҳ шуд, имрӯз аксари коршиносон яке аз сабабҳои умдаи ҷинояткориро аз ҷониби ҷавонон дар бекорӣ мебинанд, ки асоси шаръӣ дорад. Паёмбари Худо (с) гуфтааст, “Ду неъмате аст, ки аксар мардум дар истифодаи онҳо фиреб хӯрдаанд, яке тансиҳатӣ, дигар фароғу бекорӣ аст”. Имом Ғаззолӣ мегӯяд, “Ҷавони иззатманд! Агар нафсатро ба кори нек ва дуруст машғул насозӣ, яқин дошта бош, ки туро ба кори нодурусту ботил машғул месозад. Ва дониста бош, ки машғулсозии нафс ба кори нек ин машғул шудан ба илмомӯзӣ ва тарбияву поксозии он мебошад”.
Оилаи носолим, низ метавонад аз ҷумлаи сабабҳои ҷинояткории ҷавонон бошад. Аввалин мактаби тарбия барои фарзанд оила маҳсуб мегардад. Нахустин оғӯши гарм, ки тифлро бо адабу ахлоқ ва ба тарзи дуруст ба камол мерасонад, аввалин ҷомеаи хурд, ки фарзанд вориди он мешавад, оила мебошад. Аз ин нуқтаи назар, волидайн барои фарзанди ҷавон идеали фаъол ва намунаи ибрат ҳисобида мешаванд. Коршиносони соҳа мегӯянд, “Падару модар фарзанди навзодро ба ҳар коре одат кунонанд, бешак тифл ба он амал хӯ мегирад. Ҳар моддаеро, ки ба ӯ таълим бидиҳанд, онро ба зӯдӣ аз худ мекунад. Агар падару модар шахсони нексиришт бошанд, яқинан тифли онҳо бо одобу ахлоқ нашъунамо меёбад ва агар волидайн бадкирдор бошанд, бешак писари эшон бадкирдор ба воя мерасад”. Расули Худо (с) дар ин маврид низ сухани барҷастатаре гуфтаанд: “Ҳар тифл бо имони фитрӣ ба дунё меояд, пас падару модаранд, ки ӯро яҳудиву насрониву маҷусӣ мекунанд” (Ривояти Бухорӣ).
Яке аз омилҳои дигари ҷинояткорӣ муноқишаи оилавӣ ва рафтори нодурусти падару модар мебошад. Ҷомеашиносон мегӯянд, “Муноқиша ва ҷидоли оилавӣ яке аз бузургтарин сабабҳоест, ки насли ҷавонро ба роҳи каҷ мебарад. Фарзанд дар домани волидайне рушд ёбад, ки доиман дар ҳузури ӯ ба ихтилофоту ҷидол бипардозанд, ба ҳадде, ки падар дар як самт бошаду модар дар самти дигар, ё инки падар ба тарбияву риояи оила таваҷҷуҳе зоҳир накунад ва амалҳои нодурустро дар назди фарзанди хеш анҷом диҳад, тамоми ин кирдорҳо нооромии равониро дар руҳи кӯдак ба бор меоварад”.
Волидайн набояд дар ҳузури тифл ихтилофу муноқишоти байниҳамиро барпо кунанд, чунки ин амал ба тарбияи кӯдак таъсири манфӣ мерасонад. Як амали номатлубе, ки аз ҷониби волидайн сурат мегирад, ин аст, ки фарзанди хурдро ҳангоми амали нодурусташ, аз қабили дуздидани як шайъи ночиз мебинанду дар чеҳраи ӯ механданд ва баъзан ӯро барои дубора анҷом додани он амал ташвиқ мекунанд. Таърих ҳикоя мекунад, ки “Як марди миёнасоле моли бисёреро медуздад. Ӯро барои ҷазо додан ба назди қозӣ ҳозир мекунанд. Марди ҷинояткор қабл аз иҷрои ҷазояш талаб мекунад, ки модарашро ба наздаш биёранд. Замоне модарашро меоранд, мехоҳад ӯро бибӯсад. Вақти наздик шудан модарашро ба шиддат мегазад. Аз ӯ мепурсанд, ки чаро дар ҳаққи модарат ин амалро раво дидӣ? Дар посух мегӯяд, дар овони хурдсолиям рӯзе як тухмро аз ҷое дуздидам. Модарам шоҳиди ин амали номатлубам буд, аммо маро аз роҳи хато бознадошт, балки дубора ба ин кор ташвиқам кард ва аз ин амали зиштам розӣ буд. Бетафовутии модарам буд, ки ман то инҷо расидам” (Китоби “Ислоҳи ҷомеа”с. 127. Таълифи Муҳаммад Байҳонӣ).
Мутаассифона, имрӯз дар ҷомеаи мо падар бо фарзандаш корҳои зишту ҳаром анҷом медиҳад. Ибни Қаййим мегӯяд: “Ҳар волидайне, ки нисбат ба таълими фарзандаш беаҳамиятӣ зоҳир мекунад ва ӯро овораву беназорат мегузорад, бидонад, ки дар ҳаққи фарзандаш ниҳояти бадиро раво дидааст. Аксари ҷурму ҷиноятҳо ва ахлоқи бади фарзандон аз ҷониби падарон ва беаҳамиятии эшон сар мезанад” (Китоби “Туҳфаи навзодон”с.139). Фақру тангдастӣ, муҳити носолим, дӯстону рафиқони бадахлоқ, дороии пулу моли зиёд ва инчунин фароҳам сохтани озодии мутлақ барои фарзанд, аз ҷумлаи авомили инҳироф ва ҷинояткории ҷавонон метавонанд бошанд. Аммо уламои Ислом ва дигар равшанфикрони ҷомеа сабаби умдаи ҷинояткории ҷавононро дар заъф ва сустии ҷанбаи динии онҳо мебинанд. Оне, ки Худо ва паёмбари ӯро шинохт, аз осори гуноҳ, оқибати хатарноки дунявӣ ва узравии ҷиноят хабардор шуд, маънои оёти Қуръонро дарк кард, дар вуҷудаш ба қавле полиси имонӣ маскан мегирад, ки ба полису нозири дигар эҳтиёӣ боқӣ намемонад. Чи дар миёни ҷамъ ва чи дар танҳоӣ аз тарси Худо тарки гуноҳу маъсият ва ҷиноят мекунад. Аз ин лиҳоз масъулони моро лозим аст, ки сари ин масъала ҷиддан биандешанд, чун ягона роҳи ҳалли буҳрони ахлоқӣ таълими арзишҳои динӣ мебошад. Дар ин самт ҳама роҳҳоро истифода бояд кард, аз ҷумла барпо намудани барномаҳои ахлоқӣ тавассути телевизион мебошад, ки ин усул корсоз буда метавонад.
Ҳикмати бузургон гуфтаҳои моро хулоса мекунад: “дар пушти ҳар қаҳрамонмарди бузурге волидайни мураббӣ вуҷуд дорад”. Пас, шахсиятсозӣ, худсозӣ мебояд моро, он гуна, ки мегӯянд, “қаҳрамонмардҳо таваллуд намешаванд, балки сохта мешаванд”.

Абдулваҳҳоби АБДУЛМАННОН

Хонданд 920

Дуои нек барои Паём

Янв 06, 2018
Хонданд: 1306

Ба номи Худованди ҷону хирад!

Ман бе ту даме қарор натвонам кард,

Эҳсони туро шумор натвонам кард.
Гар бар тани ман забон шавад ҳар мӯйе,
Як шукри ту аз ҳазор натвонам кард.
(Абулхайр)

Худои меҳрубон аз ду Паёмбараш дар Қуръон, дар сураи Наҳл, 120-121 ва сураи Исро-3 ёдовар мешавад ва мефармояд, ки Ҳазрати Иброҳим (ъ) ва ҳазрати Нуҳ (ъ) бандагони шукргузори ман буданд. Яъне, Худовандро аз шукргузории бандагонаш хуш меояд. Ва инчунин Худованд наҷоти башарият дар шукргузорӣ гузоштааст. Дар сураи Иброҳим, ояти 7 Худованд мефармояд, ки «агар маро шукргузорӣ кунед, барои шумо наъматамро зиёд мекунам ва агар дар неъматҳоям носипосӣ кунед, азобам хеле сахт аст».
Аз гуфтаҳои боло инро хотиррасон карданиам, ки бояд дар Тоҷикистони зебоямон хурду калон забони шукргузорӣ дошта бошанд. Азбаски бо мардум дар маҳфилу маъракаҳояшон нишаст дорам, гоҳ вақт мешунавам, ки баъзе мегӯянд «шукргузорӣ хубай, лекин ба чӣ шукргузорӣ кунем?», яъне аз баъзе норасоиҳо шикоят мекунанд. Ҳол он ки, Паёмбар (с) мефармояд, агар инсон як дандонковак дошта бошад, бояд шукргузор бошад.
Мо Худовандро шукргузорем, ки имрӯз мардуми тоҷик бо фазли Худо ва талошҳои ҷавонмардонаи Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ба бисёри хоҳишамон расидем. Ва боз аз Худои меҳрубон умед дорем, ки дар оянда диёрамонро пешравиҳо, ободиҳо интизор аст. Чи гунае, ки дар урфият мегӯянд: «Банда бо умед, шайтон ноумед».
Аҳмади Дониш дар китобаш «Меъёру-т-тадайюн» овардааст, ки дар шаҳре, ки панҷ сифат мавҷуд набошад, марди оқил онро ба худ Ватан интихоб накунад:
1. Подшоҳи одилу ҳушманд;
2. Ободкунандагони шаҳр;
3. Обҳои ҷорӣ, чашма, то мардум зироат кунанд;
4. Вуҷуди атибо (табибон) ва ҳукамо (донишмандон), то ҳарду мардумро ҷисмиву маънавӣ тарбият кунанд;
5. Мардони саховатпеша то ғурабо, фақирҳои дохилӣ ва берунӣ.
Худоро сипосгузорем, ки аз ин фармудаи ҳукамо мардуми мо бархӯрдор ҳастанд.
Ҳар хидматеро, ки Пешвои миллат дар ин сарзамин ба сомон расонидааст, беҳисоб аст. Ба ин пешрафтҳое, ки ноил шудем, сабабгораш ҳам Пешвои миллат аст.
Паёмбар (с) фармудааст: «Беҳтарини Шумо касе аст, ки хайри ӯ ба мардумаш мерасад».
Паёме, ки ба мардуми шарифи Тоҷикистон аз ҷониби Пешвои миллат расонида шуд, бори дигар умеди ҳамагонро ба ояндаи хубу нек қавӣ гардонд. Фикр мекунам, барои ваъдаҳое, ки дар Паём омадааст, бояд ҳар нафаре, ки пойбанди иҷрои кадом коре бошад, онро софдилона иҷро намояд. Яъне барои сохтани як ҷомеае, ки он обод бошад, зебо бошад, ором бошад, мардум молдор шаванд, аз тоҷик буданашон хурсанд бошанд, ҳеҷ гоҳ хавотиру ҳаросон набошанд, сарҷамъии ин миллат бисёр муҳим аст. Яъне мардум бояд гумони бад дар нисбати якдигар надошта бошанд, аз Пешвои миллат ҳамеша истиқбол кунанд, ба ҳар ваъдаву қонуне, ки анҷом дода мешавад, бовар кунанд.
Ба ҳар нафаре, ки чӣ дар дохил ва чӣ дар хориҷ ҳастанд, ҳамеша буғзу кина, ҳасад, адоват, бадбинӣ доранд, бовар надошта бошед. Як бор пеши назар биёред, ки инҳое, ки ба гуруҳҳо ҷудо шуданд, ба ҳизбҳо ҷудо шуданд ва имрӯз аз ободиҳои Тоҷикистон нороҳатанд, чӣ карданд? Ба ғайри фитна андохтан ва аз номи Ислом сӯйистифода кардан, сабабгори бисёри нафарҳо дар зиндонҳо шудан, аз Ватан бе Ватан шудани ин мардум дигар чизе аз инҳо ба мардум нарасидааст.
Ду кабӯтар боли ҳам шикананд,
Туъмаи гурбаро омода кунанд.
Аз мардуми хуби миллат инро хоҳиш дорам, ки бояд ба сухани Паёмбарамон ҳазрати Муҳаммад (с) хуб диққат диҳед: «Мусалмонро аз як сӯрох ду бор мор намегазад».
Бояд ҳушёру зирак бошем, ҳамчунин, барои ин осудагиву ободиҳои доштаамон аз сафсатҳои ҳеҷ нафари дилсиёҳ пуштибонӣ накунем. Дар баробари ин, фаҳмондадиҳӣ дар дохили кишвар анҷом дода шавад.
Имсол ман ба чанд шаҳри Русия сафар доштам. Худи тоҷиконе, ки Худо ба онҳо ақл додааст, як калонтарро гӯш мекунанд, аз тоҷиконе, ки фирефтаи «Гуруҳи 24» ё ҳизби наҳзат, ё салафӣ, ё шиа шудаанд, бисёр нороҳат буданд.
Паёмбарамон фармудааст, ки дуо дар зиндагии мо ва охирати мо нақши муҳим мебозад. Аз ин лиҳоз, ҳар нафаре, ки моҳияти дуоро медонад, бояд даст бардошта, барои Ваҳдат, сарҷамъӣ, баланд шудани сатҳи зиндагӣ, инсоф, тавфиқ дуо кунад.
1. Дар иттиҳод қувват ва тавоноӣ афзоиш меёбад.
2. Корҳои муназзамро ихтилоф фосид мекунад.
3. Ихтилофҳо хазинаи ҷангҳо ҳастанд.
Ҳикоятеро барои сарҷамъӣ меорам: пирамарде 10 фарзанд дошт. Ҳамаашро дар назди худ ҷамъ кард ва ба ҳар кадомаш як навдаи дарахтро дод ва гуфт, ки ин навдаро шиканед. Ҳамаашон навдаҳои дар дасташон доштаро шикастанд. Баъдан дар дасти ҳар кадомаш 10 навдаро якҷо карда дод ва гуфт, ки навдаҳоро шиканед. Писаронаш ҳарчанд зӯр мезаданд, шикаста натавонистанд. Падар гуфт, агар ба танҳои бошед, шуморо мешикананд, агар ҳамаатон якҷо бошед, яктан бошед, қуввати душман ҳеҷ гоҳ ба шумо намерасад. Барои одами бофаҳм ин ҳикоят бисёр дарси муҳим аст.
Ку адофаҳме, ки бо абрӯ кунам кори забон,
То ба кай бо суфлатабъон ришҷунбонӣ кунам?
Дар охир дуо мекунам, ки ҳаргиз рӯзҳои сахту душвориро набинем ва моро бандагони шукргузор ва неъматҳояшро дар ин диёри мо зиёд гардонад.

Ҳоҷӣ МИРЗО

Хонданд 1306

Сӣ гул дар сабади як умр...

Дек 18, 2017
Хонданд: 816

РУҶӮЪ...

13-уми январи соли 2017... Ҷумъа... Ҳаво сард...
Саҳаргоҳон ҳанӯз рӯз равшан нашуда буд. Ҳангоми ба кор рафтан дар роҳ дӯстам Хайруллои Фатҳуллоро дидам. Пас аз салом кардан пурсид:
- Хайр, навигариро шунидӣ? Телевизионро имшаб тамошо кардӣ?
Ба ростӣ, ҳамон шаб ё бо сабаби барнома омода кардан барои радио ва ё ба дарс тайёр гаштан бошад, ки натавонистам оинаи нилгунро бинам. Чун ҷавоби маро шунид, боз пурсид:
- Ҳа фаҳмо... ақаллан ба ин саҳарии барвақт оё ягон дигаргуниро эҳсос карда истодаӣ?
Оре, ҳамон субҳгоҳони бармаҳал садои нақлиёти мусофиркаши шаҳрӣ аз ҳаррӯза бештару зиёдтар садо медоду фаррошон низ хеле барвақт ба рӯбучини хиёбону кӯчаҳо машғул буданд... мошинҳои обпош низ дар тоза кардан аз дигар рӯзҳо фаъолтар...
- Ҳа, мушоҳидаҳоят дуруст-дуруст, охир... шаҳрдор иваз шуд.
Ин суханони рафиқам Хайруллои Фатҳулло буд.
Пас аз чанде дар роҳу кӯчаҳои тозашуда қадамзанон ба истгоҳ рафта, савори нақлиёти мусофиркаши ҷамъиятӣ шудем. Ба коргоҳ омадем. 
Дар корхона, дар сӯҳбатҳои байни ҳамкорон ва пас аз таваҷҷӯҳ кардан ба интернет ҳамон рӯз дар кӯчаю берун аз кор низ ҳамин мавзӯи асосӣ шуда буд.
- Шаҳрдории Душанбе ва ё ба қавли дигар «Раиси шаҳри Душанбе Маҳмасаид Убайдуллоев аз вазифааш озод карда шуд...».
Аслан дар ВАО чанд моҳе пештар, чанд маротиба ҳамин гуна гапҳо буду гӯё ариза навиштан ва хоҳиши ба нафақа рафтани Маҳмасаид Убайдуллоев низ қайд шуда буд... Аммо гӯё муаммо он буд, ки кадом шахс, кӣ ин вазифаи басо муҳиму сермасъулиятро ба ӯҳда мегирад? Киро роҳбарияти давлат лоиқ медонанд? Ва...
Рустами Эмомалӣ... Ба ростӣ, дигаргунӣ, тозаю обод гаштани шаҳри азизамон Душанбе аз нахустсоатҳои роҳбарии ӯ ба мақоми нав хубу бараъло эҳсос гашта, раванди ободкориҳои пойтахти давлатамон шакли ҷадид - ҷараёни ҳамагониро гирифтааст. Яъне гуфтанист, ки таҳти роҳбарии шаҳрдори ҷавон гӯё ҳама қувваю нерӯҳо ҷавонтар гаштанд ва самараи корҳо назаррас аст... ва дигар ба зудӣ шунидем, ки дар он моҳҳои сармои фасли сол - зимистон маоши кормандони хизматрасониҳои коммуналӣ, хусусан бонувону мардони фаррош афзуда, онҳо барои корҳои шоёни худ, барои саривақт, новобаста ба сардиҳою барфбориҳои зиёд пурсамар меҳнат намуда, арзанда мукофотпулӣ гирифтанд! Дар ҳақиқат ин кори осон нест, дастӣ барфи зиёдеро аз роҳу кӯчаҳо тоза намудан... Ва баъзеҳо мегуфтанд:
- Ҳа, муҳим, ки меҳнат қадрдонии худи худро акнун ёфта, аксарият гирифтани чунин маошу мукофотпулиро ҳатто орзӯ мекунанд...
Рустами Эмомалӣ... Гӯё ӯро ҳамагон мешиносем, гӯё хеле барвақт медонемаш, гӯё дар зиндагияш мушкилоте набуду нест, гӯё хеле осон ба вазифаю мансабҳо омадааст... Ва... чун хостам маводе рӯйи авроқ биёрам, дидам қариб намедонамаш, ғайр аз чанд маълумоти расмӣ қариб чизе дар ихтиёр надорем...
Ин ҳама ободкориҳои пойтахти азизамон шаҳри Душанбе, ҷидду талоши шаҳрдори ҷавон ҳидоятгари он шуд, ки ба ҷамъоварии мавод оғоз намоям...

ОЗАРМОҲ... СИТОИШИ ОН МАҲУ ШУКРИ ОФАРИДГОР...
Мерасонам ба ҳама ёрон саломи Данғара,
Чун биҳишти адн мебошад мақоми Данғара.
Ҷаҳди мардум кард хуррамтар аҷиб мулку кӯҳҳои Данғара
Гул ба дом, гул ба бар, гулҳо ба боми Данғара.
Аз насими файзбахшу аз нигоҳи тезбин,
Шаҳди яфзун ҳар кӣ мебахшад мақоми Данғара.
(Арафамоҳ Сафарова)

Данғара...
Ду бор бо имкон дар моҳи ноябр ба ин ноҳия сафар карда, тамошокунон бо чанд мусофир сӯҳбати гарм намуда, хеле тез расиданро ба Данғара ҳатто пайхас накардем. Дар ҳақиқат ин навоҳӣ, хусусан маркази он хеле зебою озода шуда, раванди ободкориҳо идома дорад.
Данғара... ба худ тасавур мекунам, ки сӣ сол қабл, дар хонаи марди шарифи ориёасле пас аз интизориҳо, пас аз тавлиди чанд гулдухтар, он шанбеи 19-уми моҳи декабри соли 1987, он озармоҳи аҷдодӣ...
Дар гузашта аҷдодонамон тақвими авастоиро истифода мекарданду озармоҳи ниёгон ба 22-юми ноябр – 21-уми декабр рост омада, бо номи Озаргон ҳамон айём ҷашне барпо мешуд. Озар... он як навъ ба оташ алоқаманд буда, ба ин унсури лозимӣ дар «Авасто» эҳтироми хосе дода шудааст... Озар... он рӯз, он моҳ дар ҳақиқат дар ин хонадон оташе, нуре, гармии дигаре омад... Садои тифл баланд шуду нидоҳо, овоҳои фараҳагез афзуд...
Шодиёна диҳед! Накӯқадам омад, он меҳмони деринтизору хушпай омад!
Оре, метавон тасаввур кард, ки дар як хонадони суннатии тоҷик баъди тавлиди духтарон ба дунё омадани писар чӣ шодие, чӣ хурсандие, чӣ накҳати дигаре дорад!
Модар меболиду падар мамнун буд...
- Ҳа, нагуфта будам, ки Худованд сабуронро дӯст медорад, ана соҳиби писар ҳам шудӣ... ҳамааш ба хайр мегардад, муборак бошад!
Ин садои модари қиблагоҳи хона буду гарм ва бо меҳр писарашро ба оғӯш гирифта, бӯсида шодбошӣ мекард.
- Ҳой-ҳой, ин қадар гирди ӯ ҷамъ нашавед, тифлон фариштагони рӯйи заминанд, онҳоро аз ҳама чиз, аз чашми баду газандҳо эмин доред!
Ин таъкидҳояш буду ҳама хомӯшона пайи кори худ мешуданд...
- Рустам! Оре, ин исм худ гӯё пайку нишотафзо гашта, озармоҳ оташи дигаре оварду ҷилое бахшид! 
«Ситоиш ба ҷой меоварам туро, эй Озар, писари Аҳура Маздо ва ҳамаи озаронро!» (Авасто. Китоби I. Душанбе: «Бухоро», 2014.- С. 31.).
Аҳли оила шукри даргоҳи Офаридгор мекарданд. Падар хеле-хеле шод гашт. Дӯстон табрикаш мегуфтанду хешу ақрабо дилшод буданд. Тифл парвое надошт... дасту почак мезад, гиря мекард... вале ин гиряю ин ҷунбишҳо дар гаҳвораи меросӣ ҳамагонро хушнуд месохт. Як гиряю як садо, як хандаю овои кӯдаконаи писарона гӯё дунёи дигар дошт. Апаҳо ҳама гирди гаҳвора ҷамъ омада, ҳар кадоме бо ин дӯстрӯяк гуфтугӯ мекарданд, бо навбат мехостанд ӯро ҷунбонанду ба даст гиранд. Бибӣ овое медод:
- Фарзандонам, оҳиста-оҳиста, оромона ҷунбонед, то Рустамҷонамон лат нахӯрад... 
Тифл дар кошонаи меҳр, дар оғӯши муҳаббат ноз дошт...

ҲАФТСОЛАГИЮ ЧУН ГУЛ ҲАВОЛА БА ЧАМАН...
Эй аҷаб, дирӯз ман кӯдак будам,
Дар дилам аз зиндагӣ доғе набуд.
На хатое, на гуноҳе доштам,
Танбеҳе аз ваҷҳи густохӣ набуд.
Рустами Эмомалӣ... Пас аз аз даву ғеҷ, бозӣ карданҳо, бепарвоёна қадамзаданҳо дар хонаи падару амакаш вақти мактаб рафтанҳо сар шуд... Сар шуд... он солҳо... оғози солҳои 90-уми асри пешин тамоми моҷаро, душворӣ ва мушкилот ба якборагӣ барои мардуми Тоҷикистон сар шуду рӯбарӯйи диёру мардуми кишвар вартае пеш омад... Раҳоӣ меҷустем...
Шояд хуб эҳсос намекард, ки падар куҷосту паси кадом кору қаҳрамониҳо равона шудааст...
Ба мактаб рафт... ба собиқ мактаби №7-уми ба номи Комсомол...
Мувофиқи маълумоти муаррих Бозор Муродов, пештар ин мактаб шахсан аз тарафи Абулқосим Лоҳутӣ як навъ сарпарастӣ дида, аз тарафи ӯ ин дабистон бо ашёи хониш ва китобу дигар лавозимоти зарурии мактабӣ таъмин мешуд.
Айни ҳол инҷо (оғоз аз соли 2003-юм) Гимназияи ҷумҳуриявии ноҳияи Данғара буда, хеле зебою диданӣ гаштааст. 
Соли 1993... Ӯю ҳамсабақонашро директор Саид Амонову омӯзгорон хуш пешвоз гирифта, ба синфи яке аз омӯзгорони ботаҷриба бону Ҳарамгул Ҳалимова раҳнамоӣ карданд. Шахсан бо чанд омӯзгор, аз ҷумла бо ин муаллимаи хушфеълу пухтакор мулоқот доштам. Ӯ иброз дошт: “Рустамҷон ҳамон айём як наврасаки майдаякак ба назар мерасид, зеро аз дигарон бо қаду баст, ба синну сол хурдтар менамуд. Дар синф дар партаи пеш гоҳ ҳамроҳи духтарамакаш Маҳбуба менишасту гаҳ ҳамроҳи рафиқаш Фирӯз Ҳалимов. Ӯ кунҷков, донояк ва орому хоксор буд, тайёрии хуб медид. Хубу аъло мехонд”.
Ба сӯям нигоҳ карда:
- Шуморо фаҳмидам... ин шогирдам сардори синф набуд, сардори синф муддате Тахмина Ҳалимова, чанд соли дигар Мижгона Раҳимова буданд...
Ва хаёлан гӯё ба он солҳо парвоз мекунаму мебинам, ки ин муаллимаи нахустину роҳбари синфаш ӯро паси парта менишонаду ба дасташ бо меҳр «Алифбо» медиҳад, ҳарф меомӯзаду ҳисоб меомӯзад... Рустам бархӯрдор аз гармӣ... сабақ меомӯзад...
- Ёдам меояд, ки чанд моҳи сармо вазъи сиёсӣ низ ноҷӯр гашту як-якуним моҳ Рустамҷонро дар хонаашон сабақ медодам,- хотиррасон мешавад муаллима Ҳарамгул Ҳалимова ва давом медиҳад: 
- Бовар мекунед, ки дар хонаи онҳо агарчи барои ин фарзандашон мизу курсии одие омода карда буданд, вале тахтаи синф - доскае дарёфт нашуд... Шояд ҳозир ин афсона намояд, вале он замон мо ҳам ҳеҷ имкони иқтисодӣ надоштем... ва ман пас аз дарси асосӣ ба хонаи Рустамино рафта, машғули тадрис мешудам. Онҷо ҳам чанд соате аз рӯйи мавзӯҳои гузаштаю тибқи нақшаи таълимӣ дарс медодам. Сипас вазъият каме ором шуду ӯ дубора ба мактаб омад. Ду соли аввал роҳбари синфашон будаму фанҳои асосиро мегузаштам. Умуман, Рустамҷон шогирди хуб буду боҳуш...
- Дар синф чанд нафар буданд?
- 18 нафар, 8 духтар, 10 писар...
- Ғайр аз исми ин шогирдатон ному насаби дигарон дар ёд мондааст?
- Оре, Раҳмонова Маҳбуба, Афғонов Нуриддин, Ҳалимов Фирӯз, Каримова Майсара, Ҳалимова Тахмина, Неъматова Маҳбуба ва...
- Ташаккур муаллимаҷон, баъди ба рухсатии дарозмуддат рафтанатон кӣ роҳбарии синфро соли дигар, яъне дар синфи 3-юм ба ӯҳда дошт?
- Ҳамин муаллими онвақт ҷавонамон Изатулло Сатторов...
Ин омӯзгор аввал моро ба синфхонае, ки Рустами Эмомалӣ онҷо се сол таҳсил дошт, бурда, ӯ ҳам бо муҳаббат аз зиракию ҳушмандӣ ва завқи зиёди шогирдаш ба таълим ёдрас мешавад: 
- Бисёр хонандаи хушфеъл буду чанд муддате ман ӯю Маҳбубаро ба мактаб оварда, мебурдам. Гузарам аз ҳамон сӯ мегузашт. Мактаб ба хонаашон наздик буд...

ДУШАНБЕ... ОҒОЗИ ПАРВОЗҲО...
Баробари каме ба эътидол омадани авзои сиёсии ҷумҳурӣ аҳли оилаи онҳо ба пойтахт кӯчиданд, барои сарвари хонадон низ осон набуд... Он солҳои 1992-1997 шаҳри Душанбе бо ном пойтахт ҳисоб мешуд. Дар асл як шаҳри камодаму пурхатар ва пуртаҳлука буда, худ, ки он замон (солҳои 1994-1999) донишҷӯй будам, хуб дар ёд дорам, ки шаҳр шабаҳеро мемонд. Душанбе... Он давра...
Шаҳри шикастаҳо, шаҳри фитодаҳо,
Шаҳри пиёдаҳо монанди подаҳо.
Дилҳои ғамзада, қадҳои хамзада,
Бар сарнавишти бад гарданниҳодаҳо...
Ва баъдан як паёми ҷонбахше омад: Соли 1997… Дар он сол тоҷикон тавонистанд ҳама масъалаҳои душвору асосиро ҳал намоянд. Аз ҳама муҳимтар, пеши роҳи ҷанг гирифта шуд...
Ваҳдат, Истиқлолият, Сулҳ, Якпорчагӣ, Фазои орому осуда…
Инҳо мафҳумҳои муқаддас барои ҳар як миллату давлат буда, дар воқеияти он ҳар халқу кишвар пешрафт, комёбӣ ва зиндагии беҳтару боварӣ ба ояндаи дурахшонро мебинад. Аммо ин омилҳои муҳим насиби на ҳар қавм ва кишвар мегардад. Агарчи дар роҳи озодӣ ва расидан ба арзишҳои баланди миллӣ дар масири таърих ҷонбозию муборизаҳои зиёде шудааст, аммо соҳибихтиёрӣ ва соҳиби марзу буми хеш будан танҳо ба он нафароне муяссар мешавад, ки кори оғоз кардаро аз аввал то ба охир, новобаста ба ҳама мушкилот давом дода, таҳти ливои Озодӣ ва роҳбарии марди шарифе ба қуллаи мурод мерасад! Чунин шахсият аллакай Пешвои барҳақи миллат ва озодибахши кишвару давлат Эмомалӣ Раҳмон буду маросими имзои ин санаи муҳим дар меҳмонсарои «Президент-отел»-и Маскав анҷом ёфт. «Ба имзорасии ҳуҷҷати зикршуда маҳсули он заҳматест, ки сарвари давлат тӯли 1495 рӯз сари ҳокимият омаданаш интизор буд!». (Саидов З., Тоштемуров М. Шоҳроҳи сулҳ. //«Ҷумҳурият» 8.02.1997, №5 (19.923). Гуфтушуниду музокираҳо дар Кобулу Ашқобод, Маскаву Теҳрон, Тошкант ва Алматою дигар ҷойҳо дар охир натиҷаи хубу самараи нек доданд! 27-уми июни соли 1997 рӯзи Ваҳдати Миллӣ ва ба имзо расидани Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ эълон шуда, ҳар сол бо тантана таҷлил мегардад. Он ҳама бадбахтиҳо ба поён расид:
Раҳми парвардигори мо омад,
Нури ҳақ бар диёри мо омад.
Ҷанги бунёдсӯзи мо бигзашт,
Сулҳи бунёдкори мо омад!
Рустами Эмомалӣ... Ва ҳарчанд шояд он қадар пурра ба дарки гирудорҳои зиндагӣ намерафт, вале андак-андак оромӣ ва чеҳраи хандони падарро дидаю даме дар бағали ӯ ҷо гирифта, хурсанидиаш меафзуд, ки қиблагоҳашро акнун нисбат ба солҳои пешин тез-тез мебинад... Сипас дар шаҳр низ ба зудӣ ба таҳсил фаро гирифта шуда, ба собиқ литсейи барои кӯдакони лаёқатманд пас аз супурдани санҷишу имтиҳонҳои зарурӣ шомил шуд. Ёдрас мегардем, ки ин дабистон аз санаи 20.02.1998 номи мактаб-интернати президентӣ барои кӯдакони лаёқатандро гирифт. Дар ин таълимгоҳ ҳам омӯзгорони мушфиқ баҳраш дарс медоданду роҳбари синфаш муаллима Зулфия Иномова як бонуи коршинос ва огоҳдил буд. Зимни сӯҳбат бо ӯ дар Муассисаи давлатии таҳсилоти миёнаи умумии гимназияи №74-и ноҳияи Фирдавсӣ ин шогирдашро на таърифу мадҳи зиёдатӣ, балки воқеиятро изҳор карда, аз рафтору хониши хубу аълояш ёдовар гашт. Шавқу рағбаташ ба фанҳои математикаю алгебра, таъриху ҳуқуқ, информатика зиёд буду ба варзиш дилбохта буд. Муаллима мегӯяд, ки «агар соате онҳоро дар синфхона намеёфтам, пас ҳатман дар майдони футбол пайдо менамудам. Аз байни онҳо ҳамсабақашон Шоҳрух Саидзода низ ба футбол меҳри зиёд дошт. Гузашта аз ин, онҳо дар шанбегию корҳои ҷамъиятӣ, нишасту маҳфилҳои мактабӣ фаъолона иштирок мекарданд. Як синфи муттаҳид буд...».
Собиқ директори ин гимназия мӯҳтарам Қурбон Неъматовро дар назди кӯдакистони №113-уми «Аниса»-и ноҳияи Синои шаҳри Душанбе дида, бо ӯ вохӯрдам. Дар тақвияти гуфтаҳои муаллима Зулфия Иномова ӯ ҳам изҳори хушнудӣ дошт, ки “Рустам як хонандаи рамузфаҳм буду ман-манӣ надошт. Боре нашунидаам, ки аз номи падар ва мансабу мақоми қиблагоҳаш сӯйистифода карда бошад”.
Боре Президенти Федератсияи миллии таэквондо ва кикбоксинги ҶТ, варзишгари маъруф Мирсаид Яҳёев иброз карда буд, ки «Рустами Эмомалӣ чанд муддат дар толори варзишии мо машқу тамрин карда, шогирди умедбахш буд...».
Таҳсил дар мактаб тамом шуду гирифтани донишу сабақ дар шоҳроҳи бузургтари таҳсил фаро расид...
ДМТ... факултаи молиявию иқтисодӣ. Тавре декани факултаи молиявию иқтисодӣ, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор Фозилҷон Обидов иброз доштанд: «Рустами Эмомалӣ як донишҷӯйи фаъол буду сари вақт дар дарсҳо иштирок мекард ва аз донишҳои универсалии ДМТ бархӯрдор мешуд. Тамоми супоришу масъулияти ба дӯш доштаашро саривақт иҷро менамуду ба дарсҳо омодагӣ медид. Боиси ифтихор аст, ки чунин хатмкарда ва шогирди ин муассисаи маъруфи мамлакат ҳоло пурмасъул кор мекунад!».
Акнун дар пешаш ҷодаи нав - ҳаёт меистод! Равандҳои зиндагӣ мисли саманди бодпо савораи боҳушу маҳкамиродаро тақозо дошту Рустам ба монанди ҳамон қаҳрамони марказии «Шоҳнома» савораи Рахши хеш аст! 
Ба ростӣ, ба ҳамаи он муассиса ва вазоратҳое, ки то соли 2017-ум ӯ кор кардааст, рафта натавонистам, вале бо имкон дар Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, бо иҷозат бо муовини ин ниҳод мӯҳтарам Зарифзода Абдукарим Абдураҳим вохӯрдам. Ӯ баён дошт, ки аз соли таъсиси ин Агентӣ (соли 2007) инҷо фаъолият дошта, новобаста ба оне, ки ба синну сол аз Рустами Эмомалӣ бузургтар аст, вале баъзе паҳлуҳои роҳбарӣ, тарзи муомилот ва ташрифу пазироиро аз ӯ омӯхтааст: “Худи зиндагӣ ба таври доимӣ омӯхтан асту сайқали маҳорати касбӣ. Рустами Эмомалӣ ҳамчун роҳбар шахси ба кор ҷиддӣ, ғамхору сахтгир ва серталаб буда, ба ҳар нафар корманд диққат дода, фаъолияти шахсро инфродӣ баҳогузорию қадрдонӣ мекард. Ба ростӣ, баробари ба ин бино омадан (воқеъ дар кӯчаи Карамов), ки собиқ бинои Вазорати адлия буду он қариб корношоям гашта буд, ба тезӣ таъмир сар шуду ба зудӣ тарҳу сурати бино шакли зебо гирифта, дохили утоқҳои корӣ, роҳравҳо сафедгуну зебо карда шуда, рӯйи ҳавлӣ гулкорию сабзазор шуд”. 
Мӯҳтарам Зарифзода А. мегӯяд, ки «бовар кунед, ҳамаи ҳамкорон якҷоя чанд маротиба шанбегӣ гузаронида, худам ба он раванди ободкориҳо ҳамроҳ шудам. Ҳамчун роҳбари Агентии назорати давлатии молиявӣ ва мубориза бо коррупсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ӯ шахси кордону фаъол буд...».
Ва аз ВАО хабардор ҳастем, ки дар ин ҷо Р. Эмомалӣ ҳанӯз дар моҳи майи соли 2015 ба нафақа 38 кормандро ботантана гусел карда, аз ин ҳисоб номи ду ҳамкор ба Китоби фахрии ин ниҳод барои меҳнати шоён қайд шуда, 4 нафар бо ҷоизаҳои вижа, 15 кас бо Ифтихорномаҳо сарфароз шуданд. Дар моҳи июни соли 2015 бошад, тавассути аттестатсия, ки дар он худаш иштирок дошт, 56 кормандро барои фаъолияти ғайрипрофессионалӣ аз кор ихтисор намуда, ҳамчунин тариқи озмун ҷавонони лаёқатманди соҳаро ба кор пазируфт.
Аз ҳисоботи соли 2016-уми Агентӣ бароям маълум шуд, ки аз тарафи мутахассисони инҷо он сол 1190 тафтишу санҷиши молиявӣ гузаронида шуда, ба маблағи 386 млн сомонӣ зарари молиявӣ ошкор карда шуда, дар рафти тафтишу санҷишҳо 269 миллион сомонӣ ба давлат барқарор гардид, ки ин 70%-и зарари ошкоршударо ташкил медиҳад!
Кори Агентӣ зери роҳбарии ӯ афзуда, кормандон имконияти бештар ба даст оварда, такмили ихтисос ва ҳамкорӣ бо дигар ниҳоду вазоратҳо хубтар шуду дар раванди решакан кардани ришваситонӣ муборизаи беамон шиддатнок шуд. Дар панҷ соли охир (2001-2016) зарари молиявӣ ба маблағи 1 млрд 435 млн сомонӣ ошкор шуда, аз ин ҳисоб ба соли 2011-ум 107 миллион, 2012-ум 166 миллион, 2013-ум 241 миллион, 2014-ум 366 миллион, 2015-ум 285 миллион ва дар соли 2016 ба маблағи 386 миллион сомонӣ рост меояд! 
Метавон гуфт, Рустами Эмомалӣ дар ин кор ва зинаи навбатии фаъолият боз ҳам худро ҳамчун соҳибкасб нишон дода, содиқона меҳнат намудааст.
Рустами Эмомалӣ... Раиси шаҳри Душанбе... ба ин кор низ ҷиддӣ машғул шуда, дар санаи 17.01.2017 қарори махсуси ӯ таҳти №24 дар бораи тасдиқи ҷадвали навбатдории шабонарӯзии роҳбарияти Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ва ноҳияҳои он баромада, фаъолият ҷоннок шуд. Дар санаи 28-уми январ бошад, аз Корхонаи воҳиди давлатии “Троллейбус”-и пойтахт боздид намуда, то соати 23:00 хизматрасонӣ ба мусофиронро ба роҳ монд. Ин қарору тадбир ва боздидҳои корӣ аввалан барои таъмини мусофирон бо нақлиёт буду дар ояндаи наздик даҳҳо троллейбус, нақлиёти сабукрави мусофиркаш ва автобусҳои нав масалан аз Туркия ба шаҳр ворид гардид.
Иқдоми дигар, аз 2-юми феврали соли 2017 дар шаҳри Душанбе бо роҳбарию роҳнамоии Президенти Тоҷикистон Э. Раҳмон оғози маъракаи ниҳолшинонӣ ва омодагиҳо ба Наврӯз буд. Зимнан қарори Раиси шаҳр таҳти №52 аз санаи 06.02.2017 дар бораи эълони 150 рӯзи ободонии “Хуррамгардонии Душанбешаҳр - рисолати сокинони пойтахт” интишор шуда, ин равандро ҳамагон дастгирӣ карда, дар сарсабз шудани пойтахти азизамон саҳмгузор ҳастем. Дар баробари ин, ӯ мустақилона кор бурда, дар сатҳи баланд вохӯриҳо мегузаронад. Аз ҷумла, дар санаи 9-уми феврал мулоқоти самараноки Р. Эмомалӣ бо намояндагони Бонки аврупоии таҷдид ва рушд, 12-уми апрел мулоқот бо Сафири фавқулодда ва мухтори ФР дар ҶТ Игор Лякин-Фролов ва бо Сафири фавқулоддаю мухтори Ӯзбекистон дар ҶТ Шоқосим Шоисломов, 28-уми июн мулоқот бо Сафири фавқулодда ва мухтори Фаронса дар ҶТ бону Ясмин Гуедар, 25-уми сентябр мулоқот бо ноиби губернатори Санкт-Петурбург Анна Митянина хубу судбахш доир гардид. Зимни сафари расмии Президенти Туркманистон Қ. Бердимуҳаммадов аз санаи 2-юми ноябр бошад, созишнома байни Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе ва ҳокимияти шаҳри Ашқобод дар бораи барпо намудани муносибатҳои бародаршаҳрии ҳокими Ашқобод Шомуҳаммад Дурдилиев ва Рустами Эмомалӣ ба имзо расид.
Ҳамагон шоҳид будем ва аз ВАО хабардор гаштем, ки имсол дар санаи 21-уми март бо иштироки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти ҶТ Э. Раҳмон дар “Наврӯзгоҳи пойтахт” иди Наврӯз ботантана таҷлил гардид. Барои дар сатҳи баланд барпо кардани ин ҷашн арзи сипоси роҳбари давлат ба Раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалӣ низ баён гашт, ки ин баҳои баланд буд! 
Чун соли 2017-ум “Соли ҷавонон” эълон шудааст, аз ин лиҳоз барои муташаккилонаю дар зинаи баланд гузаронидани он аз ҷониби Раиси шаҳри Душанбе аз санаи 03.04.2017 таҳти №152 “Барномаи рушди иҷтимоии ҷавонон дар шаҳри Душанбе барои солҳои 2017-2018” ба имзо расид. Ҳамагон хуб дар ёд дорем, ки маҳз имсол “Рӯзи ҷавонон” дар моҳи май дар варзишгоҳи марказӣ бо шукӯҳ ва ҷалоле гузашта, омодагӣ ба он зери назорати шаҳрдор ҷиддӣ сурат гирифта буд!
15-уми апрели соли ҷорӣ дар рӯзи пойтахт хидматрасонии ройгони нақлиёти шаҳрӣ сурат гирифта, ҳазорон сокин ва меҳмони пойтахт аз он истифода карда, аз кӯчабоғу сайргоҳҳо дидан намуданд. 
Имсол дар Душанбе сохта ба истифода додани 78 майдончаи варзишию барои бозии кӯдакон ба нақша гирифта шуда, ҳамчунин 36 истгоҳи замонавӣ дар ҳоли бунёд қарор доранд. Худи Раиси шаҳри Душанбе ҳанӯз 24-уми август дар хиёбони Рӯдакии пойтахт дар рӯнамоии нахустин чунин истгоҳ иштирок карда, ба сохтмончиён маслиҳатҳои судманд дод. Ҳамчунин, ташкили телевизиони “Душанбе HD” навгонӣ буда, HD худ шакл ё формати ҷадид дар сохтори телевизион ба ҳисоб рафта, пешниҳоди барномаҳо бо сифати баландтар дастраси тамошобин мегардад. Тавассути ин телевизион ҳамаррӯза мебинему мешунавем, ки масъулини шаҳр аз сокинон хоҳиш мекунанд, то камбудиҳои маҳаллаю раста ва норасоиҳои пойтахтро дар ягон намуди видеоӣ ва ё расм ба онҳо равон намоянд. Ва бад-ин тариқ он камбудиҳо бартараф гардад! В-ин як роҳи аз байн бардоштани нуқсонҳои ҷомеа бо иштирок ва кӯмаки худи ҷамъият маҳсуб ёфта, ин амали нек аллакай натиҷа дода истода, иштироки оммаро фаъолтар мекунад. Ҳамчунин, ин кор мардумро ҳушёр намуда, ба муҳити зист, шаҳр ва пойтахт дилгарм сохта, масъулинро ҳушдор медиҳад!
Чорабиниҳои зиёд, қарорҳои муҳим ва ба таври хастанопазир кор кардани Раиси шаҳри Душанбе Рустами Эмомалӣ ҳамоно аз дилсӯзии ӯ ба кори хеш, ба ҷодаи интихобнамудааш дарак дода, борҳо шунидем, ки дар назди Роҳбарияти Давлат ва Ҳукумат ҳисоботу гузориш дода, ба мисли сарбози ҷонфидо дар хизмат ба ин миллату кишвар омода аст.
Рустами Эмомалӣ... Сӣ гуле дар сабади умраш мегузорад, пуртароват, накҳатбор ва шукуфон! Сӣ гуле...
Сӣ баҳори умри ман бигзашту рафт
Мисли рӯзони гулафшони баҳор.
Гӯиё бисёр раҳҳо тай шуданд
Дар давоми умри кӯтоҳи сарам.
Гӯиё бисёр кас огаҳ шуданд
Аз замирам, аз дилам, аз хотирам.
Гӯиё ман ҳам кушодам оламе,
Безиён гӯё, ки суде ёфтам,
З-ин сабукборони хаскаш нестам,
Мехурӯшам, то садое дардиҳам.
Меравам бо зиндагонӣ по ба по,
То ба пои зиндагонӣ сар ниҳам...
Рустами Эмомалӣ... баробари ошно гаштан бо зиндагиномаи кӯтаҳи ӯ акнун бароям як олами дигаре кушуда шуду баҳри дил низ, зеро новобаста ба оне, ки ҳанӯз ҷавон аст, вале таҷрибаю маҳорат ва кордонии як бузургсолорро дорад. Аз устодонаш, ҳамсабақону кормандонаш дарёфтам, ӯ ҳамонест, ки шиораш фармудаи оқилонаи орифи тавоно Мир Сайид Алии Ҳамадонист:
Назди ман ҷавонмард он бувад,
Ки камтарин кораш фидои ҷон бувад!
Рустами Эмомалӣ... Сӣ гуле дар сабади умраш мегузорад, пуртароват, накҳатбор ва шукуфон! Бигзор шукуфон бошаду ин шаҳру ин диёрро боз ҳам шукуфон созад!

Сабзаалӣ АСОЗОДА,
Душанбе - Данғара – Душанбе
Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.

Хонданд 816

Хабари-рӯз

Календар

« Декабрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Минбари сардабир

  • ДАВоДАВ

    Масофаи роҳ бо машинае, ки 150 ҳазор доллар нарх дорад…

Нигоҳи хос

  • Шӯро

    Ҳафтаи сипаригашта ду ниҳод - Вазорати фарҳанг ва Кумитаи забон…
  • «Шамол»-и Худо

    Инак, моҳи аввали фасли дай фаро расид. Инак, мавсими «рустшавак»…

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.