.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Иқтисод

Даҳгонаи беҳтарин ширкатҳои ҳавопаймоии олам

Ҳамеша ва дар ҳар кишвари олам талош барои пайдо кардани беҳтарин ширкати ҳавопаймоӣ ва арзонтарин билети парвоз одамон талош мекунанд. Интихоби ширкатҳо яке аз муҳимтарин кафолати парвоз аст. Дар Тоҷикистон ин баҳс ҳамеша дар шабакаҳои иҷтимоӣ вуҷуд дорад, матбуоти кишвар ҳамвора аз сифати пасти хизматрасониҳо дар ширкатҳои ҳавопаймоӣ шиква мекунанд. Бо гузашти ин қариб 30 соли истиқлолият низ фарҳанги хизматрасонӣ ба мусофирон дар ҳавопаймоҳои кишвар боло нарафт ва ё хеле кам ба самти мусбат тағйир хӯрд. Дар ҳоле, ки дар олам ширкатҳое назири «Эмирейтс» мавҷуданд, ки дар 28 соли бунёд роҳи қариб як садсоларо тай кардаанд ва ҳоло дар даҳгонаи беҳтарин ширкатҳои ҳавопаймоӣ дар ҷойи аввал аст. Ва ин мутааллиқ ба як кишвари исломии шарқист ва на аврупоӣ ва ё амрикоӣ.

Ахиран сомонаи lifehacker.ru даҳгонаи ширкатҳои хуби ҳавопаймоии оламро интишор дод, ки зарур донистем онро ба хонандагони худ расонем.

 

 Ҷойи аввал-Emirates

Ширкати ҳавопаймоии «Эмирейтс» – яке аз пешсафон дар бозори пуррақобати парвози ҳавопаймоҳо. Онро 28 сол пеш барои рушди ҷаҳонгардӣ таъсис дода буданд. Дар ин камтар аз 30 сол ин ширкат тавонист ба пешгомҳои ширкатҳои ҳавопаймоии олам табдил ёбад.  

Дар Boeing-ҳо ва Airbus-ҳои Emirates Airline шумо соҳиби телевизионҳои “хусусии” 10,6 доймӣ мешавед, ки бо 1200 каналҳои телевизионии олам васл аст. Меҳмондорони ҳавопаймо бо чандин забон метавонанд бо шумо суҳбат кунанд ва ба мусофирон хеле ботаваҷҷуҳанд. Дар оғози парвоз ба ҳама дастпокҳои гарм медиҳанд ва тӯли парвоз мусофирон ҳамеша бо ғизоҳои хуштамъ таъминанд.  

 

Ҷойи 2-ум – Qatar Airways

Ин ширкати ҳавопаймоии миллии давлати Қатар аст. Ба бештар аз 80 самти байналмилалӣ парвозҳо дорад. Ва таърифи ин ширкат он аст, ки ҳар мусофир гумон мекунад дар ҷойи бизнес-клас дар парвоз аст. 

 

Ҷойи 3-ум – Lufthansa

Ширкати ҳавопаймоии олмонӣ, яке аз калонтарин ширкатҳо дар Аврупост ва дар олам аз ҷиҳати хизматрасонӣ ба теъдоди мусофирон дар ҷойи панҷум аст. Ҳар рӯз ин ширкат ба даҳҳо шаҳрҳои олам садҳо парвоз роҳандозӣ мекунад.  

Чун дигар ширкатҳои аврупоии ҳавопаймоӣ Lufthansa низ ба мусофиронаш ғамхорӣ мекунад. Онҳо ҳатто агар масофаи як соат ҳам парвоз кунанд, бо ғизои басо хуштамъ таъмин мекунад ва нишинаҳояш ба ҳадде бароҳатанд, ки ҳангоми парвоз дар ҳақиқат метавон истироҳат кард.  

 

Ҷойи 4-ум– Virgin Atlantic Airways

Ширкати ҳавопаймоии британиёист, ки бо British Airways рақобат дорад ва ҳавопаймоҳои он ба самтҳои хеле дур парвоз мекунанд (Британияи Кабир – Амрикои Шимолӣ, Британияи Кабир – Африқо, Британияи Кабир – Австралия ва ғайра).

Аз он ки мусофирони ин парвозҳо вақти зиёдеро дар ҳаво мегузаронанд, ширкат шароитҳои хуберо барояшон фароҳам меорад. Маҳз Virgin бори аввал телевизиони ройгони маҳвораӣ ва Wi-Fi-ро барои мусофиронаш пешкаш кардааст.

 

Ҷойи 5-ум– British Airways

Ин ширкати ҳавопаймоии миллии Британия аст ва яке аз бузургтарин ширкатҳои аврупоӣ ва узви иттиҳоди Oneworld (сеюумин иттиҳоди ширкатҳои ҳавопаймоии олам, ки дафтари марказии он дар шаҳри Ню-Йорк мебошад). Ин ширкат 222 нуқтаи парвоз дорад ва тайёраҳои он ба Русия низ парвоз мекунанд.  

Агар шумо муваффақ шудед, ки бо ягон Боинги ин ширкат, маслан Боинг-747 парвоз кунед, пас вориди салони васеъ мешавед ва шуморо ғизои басо болаззат интизор аст.  

 

Ҷойи 6-ум – Air New Zealand

Ширкати ҳавопаймоии миллии Зелландияи Нав. Ҳам парвозҳои дохилӣ дорад ва ҳам берунӣ-ба Аврупо, Осиё, Амрикои Шимолӣ, кишварҳои уқёнусӣ. 

Соли 2010 Air New Zealand кат-трансформереро муаррифӣ кард, ки аз се нишинаи ҷолибе иборат буд. Дар он метавонистӣ пойҳои худро ба роҳатӣ болову поён нигоҳ дорӣ. Ба сони як кати хоби хурдакаке, ки метавон бо паҳлӯ дароз кашид. Ва хубии он боз дар ин буд, ки ин гуна ҷой назар ба ҷойҳои муқаррарӣ арзонтар аст. Масъулини Air New Zealand бар ин назаранд, ки ин нишинаҳо бештар барои зану шавҳар хубанд, вале ин афрод дар салон иҷозаи бараҳна шудан надоранд.

 

Ҷойи 7-ум – JetBlue

JetBlue Airways – ин ширкати ҳавопаймоии ба истилоҳ чорситораист ва дар миёни ҳамаи ширкатҳои амрикоӣ овозадор аст. Аслан ин ширкат бо парвозҳои дохилӣ шуҳрат дорад, вале тайёраҳои он ба Мексика ва кишварҳои ҳавзаи Кариб низ парвоз мекунанд. 

Нишинаҳои муносиб (ҳатто барои мусофирони қоматбаланд), шумори номаҳдуди ғизо, ТВ-и маҳвораии ройгон ва ҳамаи ин албатта пули калонест, ки масраф мешавад. Беҳуда нест, ки JetBlue-ро ширкати ҳавопаймоии буҷавӣ меноманд.  

 

Ҷойи № 8 – Air Canada

Ширкати бузурги ҳавопаймоии Канада ва яке аз бунёдгузорони Star Alliance (аввалин ва бузургтарин иттиҳоди ширкатҳои ҳавопаймоӣ дар ҷаҳон, ки дафтари марказии он дар шаҳри Франкфурти Олмон қарор дорад) мебошад. Бо ҳавопаймоҳои Air Canada ба Канада, ИМА, Амрикои Лотин, Аврупо, Осиё ва Австралия парвозҳо ба роҳ мондааст. 

Агар шумо аз мусофирони ин ширкати ҳавопаймоӣ шудед, пас бидонед, ки беҳтарину муносибтарин нишинаҳо насибатон мешавад. Дар он телевизионҳои хурде ҳам насб карда шудаанд, ки филмҳои гуногун намоиш дода мешаванд. Аз ҳамин экран шумо метавонед маълумоти заруриро дар бораи хати парвозатон дастрас намоед. Аз ҷумла дар бораи баландии парвоз, соати расидан ба манзил ва ғайра. Вале ин ҳамаро шумо метавонед бо пардохти ҳақи изофӣ дастрас намоед.  

 

Ҷойи 9-ум – Frontier Airlines

Ширкати магистралии ҳавопаймоии амрикоист, ки ҳавопаймоҳои он ба даҳҳо шаҳрҳои ИМА, Мексика ва Коста-Рика парвоз мекунад. Дорои бештар аз 80 нуқтаҳои қабулу гусел аст. 

Frontier Airlines дар Иёлоти Муттаҳида аз беҳтарин ширкати ҳавонавардист. Мусофирон ҳамеша аз хизматрасониҳои хубу озодагии салонҳои ҳавопаймоҳо: нишинаҳои бузурге, ки миёнашон ҷойи кофии холист ва пушти ҳар нишина телевизиони хурдакаке насб карда шудааст, ситоиш мекунанд. Илова ба ҳамаи ин барои касоне, ки аз хизмати он истифода кардаанд, тозагии мабраз ва муомилоти хуши ҳайати хидматрасонӣ хуш шудаанд.  

Мусофирон ҳамчунин аз пешниҳоди нӯшобаҳои хуштамъу хуришҳои болаззат ситоиш мекунанд. Ҳар мусофир ҳақ дорад порае шоколад ва печенйе ройгон дарёфт кунад.  

 

Ҷойи 10-ум -  TAP Portugal

Калонтарин ширкати ҳавопаймоии Португалия. Дорои 65 шабакаи фурудгоҳҳо дар 30 кишвари олам аст. Ҳар рӯз ТАР 1600 парвоз ба шаҳрҳои олам дорад. Бо он ки ин кишвар дар қиёс ба мамолики дигари ҳамҳудудаш фақир аст, вале ширкати ТАР мусофиронашро бо маҳсулоти сифатан баланд ғизо медиҳад ва аз таҷҳизоти металии ошхонаӣ истифода мебарад. 

Ҳайате, ки хидмат мерасонад, ҳамеша ба мусофирон рӯзномаву маҷаллаҳои тозатаринро барои  мутолиа пешкаш мекунад.  

 

Таҳияи Ф.Муҳаммад

Хонданд 179
“Ҷаноби вазир, марҳамат ба суд!”

Аз суди ноҳияи Шоҳмансур талаб карда шуд, ки барои бозпурсӣ вазири собиқи молияи Тоҷикистон Абдусалом Қурбониёнро даъват кунад

Вазорати молияи Тоҷикистон мегӯяд, моликияти “Тоҷпромбонк” – ро, ки ҳукми барҳамхӯриашро суд содир кардааст, ба хотири шакку гумонҳои мавҷуд дар қиматҳояш ҳабс кардааст. 

Ҷамшед Каримзода, муовини аввали вазири молияи Тоҷикистон, дар ин бора ҳангоми мурофиаи судӣ дар суди ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе баёнот дод. Вай гуфт, вазорат ба дурустии нархҳое, ки бонк барои моликияташ ҳуҷҷатгузорӣ карда буд, шакку тардиди зиёд дошт, аз ин хотир, як комиссияи махсуси корӣ ташкил кард, то нархҳои воқеии онҳоро муайян кунад. 

Ҳуҷҷатҳои амволи ғайриманқули “Тоҷпромбонк” соли 2016 дар ихтиёри вазорати молия гузошта шуда буданд. Ҳукумати Тоҷикистон мехост барои ҷилавгирӣ аз муфлисии бонк 450 миллион сомонӣ дар шакли векселҳо кӯмак кунад. Бонк то ин рӯз ҳеҷ гоҳ муваффақ ба гирифтани ин пул нашуд, аммо ҳуҷҷатҳои 113 иншооти он ба маблағи беш аз 570 миллион сомонӣ дар вазорати молия монданд.

Соли 2016 «Тоҷпромбонк», дар қатори “Тоҷиксодиротбонк” ва “Агроинвестбонк”, ба камбуди маболиғи нақдӣ мувоҷеҳ шуд ва аз уҳдаи ҳисобӣ кардани пардохтҳояш пеши мизоҷон набаромад. Дар баробари нарасидани 450 миллион сомонӣ кӯмаки ҳукумат, моҳи феврали соли 2017 Бонки миллӣ муҷаввизашро бозхонд. 3 марти соли 2017 суди иқтисодии шаҳри Душанбе “Тоҷпромбонк” – ро муфлис эълон кард. 24 апрел раиси бонк – Ҷамшед Зиёев бо иттиҳоми “азхудкунӣ ва харҷи беҳуда” (моддаи 245) ва “қаллобӣ” (моддаи 247-и Кодекси ҷиноии Тоҷикистон) боздошт шуд. Таҳқиқро Прокуратураи генералӣ анҷом медиҳад.

Аммо тибқи банди 1, сархати 6 – и моддаи 65 – и Кодекси граждании Тоҷикистон бонк муваззаф буд, ки аввал талаботи шаҳрвандони амонатгузорашро қонеъ кунад. “Тоҷпромбонк” ин корро накард ва садҳо муштариаш натавонистанд миллионҳо сомонии хешро аз бонк гиранд. Бонк тасмим гирифт амволашро бифрӯшад ва бо муштариёнаш ҳисобӣ кунад, аммо чунин нашуд.

Вазорати молия 18 майи соли 2017 зимни як номаи хос бо имзои муовини якуми вазир Ҷамшед Каримзода аз вазири адлияи Тоҷикистон – Рустам Шоҳмурод хост, ки ҳуҷҷатгузории ҳама гуна моликияти фурӯхташавандаи “Тоҷпромбонк” – ро манъ кунад.  Далел ҳам ин буд, ки бонк аз вазорати молия қариб 124 миллион сомонӣ қарздор аст ва ин маблағ бо моликияти гаравӣ пӯшида нашудааст. Вазорати адлия бидуни ҳеҷ баҳс ва ба таври оҷил ин хостаи вазорати молияро бароварда кард. Рӯзи дигар – 19 май тамоми идораҳои нотариалии ин ниҳод дар саросари Тоҷикистон ва суди иқтисодии шаҳри Душанбе аз муовинони вазири адлия Хаким Мирсайзод ва Абдуманнон Холиқзода дастур гирифтанд, ки ба расмият даровардани хариду фурӯши амволи “Тоҷпромбонк” – ро қатъ кунанд. Ҳатто ба суди шаҳри Душанбе дастур додаанд, ки бо вазорати молия ҳамкорӣ кунад. Тибқи қонунгузории Тоҷикистон, ҳеҷ ниҳод ҳақ надорад, ки чӣ тавр кор карданро ба суд машварат диҳад, чӣ расад ба дастур.

22 майи соли 2018 Суди конститутсионии Тоҷикистон муайян кард, ки иқдомоти масъулони вазоратҳои молия ва адлия дар истифодаи шаҳрвандон аз ҳуқуқи конститутсионии худ ба моликият  монеагӣ кардаанд.

Солеҳҷон Ҷӯраев, амонатгузори “Тоҷпромбонк” ва ҳам узви раёсати Иттиҳоди байнулмилалии адвокатҳо  2 августи соли равон барои “бекор намудани амали ғайриқонунии мансабдорони давлатӣ” ба суди ноҳияи Шоҳмансур ариза навишт. Суд парвандаи гражданӣ боз кард.

Ҳанӯз 7 сентябри соли 2017 бо супориши Президент Эмомалӣ Раҳмон як ҳайати ҳукуматӣ таҳти раҳбарии Давлаталӣ Саидзода ва намояндагони дастгоҳи Президент, муовини якуми Прокурори генералӣ, раиси Бонки миллӣ ва раҳбари “Тоҷпромбонк” ҷаласа баргузор ва як санади ҳуқуқӣ – қарор қабул кард, ки пасандозҳои аҳолӣ саривақт баргардонида шавад. Аммо маълум шуд, ки дар вазоратҳои молия ва адлия кор ба бинишу фаҳмишҳои дигар пеш мерафт.

Пас аз он ки Суди конститутсионӣ вокуниш нишон дод ва Солеҳҷон Ҷӯраев ба суд муроҷиат карду суд парвандаи гражданӣ боз намуд, 13 августи соли равон Прокуратураи генералии Тоҷикистон низ зимни як амр дар бораи “фавран бартараф намудани қонунвайронкунӣ” аз вазорати адлия талаб кард, то аз ҳар гуна маҳдудияти ҳуҷҷатгузории моликияти “Тоҷпромбонк” даст бардорад. Дар ин санад гуфта мешавад, ки мувофиқи Низомномаи вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо қарори ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 декабри соли 2006 (№587) “Дар бораи вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон” қабул шудааст, вазорат ваколати ҳабс ва манъи ихтиёрдорӣ ба молу мулки ғайриманқулро надорад. Прокуратураи генералӣ вазорати адлияро муваззаф кард, ки аз натиҷаҳои иҷроиши ин амр хаттӣ гузориш диҳад.

Вазорати адлия рӯзи 15 август ба идораҳои нотариалии ҷумҳурӣ дастур дод, ки манъи амалиёти нотариалӣ нисбати молу мулки “Тоҷпромбонк”, ки бо мактуби вазорат аз 19 майи соли 2017 ва 6 феврали соли 2018 амалӣ мешуд, бардошта шавад.

 

100 миллион сомонӣ аз кист?

Ба иддаои вазорати молия, беш аз 124 миллион сомонӣ иборат аз 100 миллион маблағи асосии амонатӣ, 21 миллион ҷарима, 2, 5 миллион фоиз ва ҳам ҷаримаи ҳосилшуда аз он – 545 ҳазор сомонӣ таркиб ёфтааст. 

Аммо масъули “Тоҷпромбонк”, ки низ дар мурофиаи судии 21 сентябр дар суди ноҳияи Шоҳмансур ширкат дошт, мегӯяд, дар асл қарзи бонк аз вазорати молия 107 миллион сомониро ташкил медиҳад. Ӯ ба ин нукта ҳам равшанӣ андохт, ки 100 миллион сомонии вазорати молия қисмате аз он 450 миллион сомонии ҷудокардаи ҳукумат барои дастгирии ин бонк нест. Ба қавли ӯ,  вазорати молия барои амонати 100 – миллионааш аз соли 2014 ба баъд моҳона 650 ҳазор сомонӣ фоиз мегирифт. Ҷамшед Каримзода мегӯяд, ин фоизҳо барои тақвияти буҷаи кишвар истифода мешуданд.

Дар ҳамин ҳол, суоли мантиқие, ки пеш омад, ин буд, ки оё ба хотири 124 миллион сомонӣ вазоратҳои молия ва адлия ҳақ доштанд 572 миллион сомонӣ – ҷамъи маблағеро, ки моликияти “Тоҷпромбонк” баҳогузорӣ шудааст, ба гарав бигиранд? 

Муовини аввали вазорати молия дархости худ аз вазорати адлияи Тоҷикистонро бо он асоснок мекунанд, ки бо манъ кардани хариду фурӯши моликияти “Тоҷпромбонк” мехостанд на фақат амонати вазорат, балки маболиғи шаҳрвандони амонатгузори бонкро ҳам баргардонанд. 

Суоли дигар ин буд, ки оё ин маблағ ба худи вазорати молия тааллуқ дорад, ё афроди алоҳида? Бино ба иттилои расмӣ, 50 миллиони ин пул 23 январи соли 2014 зимни як шартнома миёни вазири молия Абдусалом Қурбонов (ҳоло Қурбониён) ва “Тоҷпромбонк” дар шахси раисаш Ҷамшед Зиёев бо солона 15 дарсад ба амонат гузошта шудааст. Шартномаи 50 миллиони дигарро ҳам бо ҳамон фоизу ҳамин шахсон 19 декабри соли 2014 расмӣ кардаанд. Аз сӯи дигар, бино ба бархе иттилои ҳанӯз таъйидношуда ин маблағ ба ду нафари алоҳида тааллуқ дорад, аммо чӣ гуна аз лиҳози қонунӣ арзёбӣ шудааст, маълум нест. Маҳз ин норӯшанӣ, аз нигоҳи Солеҳҷон Ҷӯраев, тақозо мекунад, ки Абдусалом Қурбониён, собиқ вазири молияи Тоҷикистон низ дар суд ширкат карда, ба ҳолатҳои кор рӯшанӣ андозад. 

Дар таҷрибаи бонкҳои дигар, аз ҷумла “Тоҷиксодиротбонк” ва “Агроинвестбонк” дида мешавад, ки вазорати молия бо ҳамчунин фаъолиятҳо, яъне гузоштани пули буҷа барои ба даст овардани фоиз дар бонкҳои хусусӣ машғул набудааст ва маблағе, ки барои бонкҳои рӯ ба муфлисӣ ҷудо кардааст, ҳамеша пуштибонии молии давлат аз онҳо будааст.

Ҷамшед Каримзода танҳо инро зикр кард, ки маблағи 100 миллион сомонии дар ихтиёри “Тоҷпромбонк” гузошташуда боқимондаҳои пулҳои буҷаи давлат аз соли 2013 аст. Аммо Солеҳҷон Ҷӯраев мегӯяд, ба пули буҷа будани ин 100 миллион сомонӣ шак дорад, зеро дар шартномаҳое, ки миёни собиқ вазири молия ва бонк баста шудааст, дар ин бора сухане нест. Ҷамшед Каримзода ва дигар намояндаи вазорати молия ҳам дар бораи буҷавӣ будани ин маблағ ягон ҳуҷҷат ё далели боэътимод пешниҳод накарданд.

Судя аз муовини вазири молия тақозо кард, ки тамоми ҳуҷҷатҳои зарурӣ барои субути маблағи вазорати молия будани 100 миллион сомониро ба суд пешниҳод кунанд. Агар пешниҳод карданд, оё ин иқдоми гирифтаи вазоратҳо дар мавриди манъи хариду фурӯши моликияти “Тоҷпромбонк” – ро ҷуброн хоҳад кард? 

Солеҳҷон Ҷӯраев мегӯяд, ин танҳо собит кардани аз куҷо пайдо шудани маблағ буда метавонад, на бештар аз ин ва ин ҳам маълум нест, ки оё вазорати молия барои чунин фаъолият – амонат гузоштани пули буҷа дар бонкҳои хусусӣ ҳаққи қонунӣ дорад, ё не. Вай мегӯяд, сухан дар бораи он меравад, ки вазоратҳои молия ва адлия дар маҳдуд кардани ҳуқуқҳои конститутсионии шаҳрвандон шарики ҷурм ҳастанд, зеро онҳо қариб як солу се моҳ барои фурӯши амволи бонк монеа эҷод карданд ва бояд ба ҷавобгарӣ кашида шаванд. Ба қавли ӯ, ба амали онҳо бояд баҳои ҳуқуқӣ дода ва маводи таҳияшуда ба Прокуратураи генералӣ фиристанд.

Солеҳҷон Ҷӯраев мегӯяд, дар ҳарду ҳолат ҳам масъулини вазоратҳо бояд барои кирдори ғайриқонунии худ пеши қонун ҷавобгар бошанд. Вай ин нуктаро ҳам зикр кард, ки дар давоми беш аз як сол амали вазоратҳои молия ва адлия ба шаҳрвандон – амонатгузорон зарарҳои зиёди маънавӣ ва моддӣ, ҳатто оқибатҳои вазнини мусибатангез оварда расонидааст.

Зимнан, амонатгузорони “Тоҷпромбонк” зимни шоҳидӣ дар суд гуфтанд, ки аз амали вазоратҳои молияву адлия зиёни зиёд дидаанд. Ба қавли онҳо, аз 19 майи соли 2017 то 15 сентябри соли 2018 афроде, ки моликияти бонкро дар музоядаҳо харида буданд, натавонистанд расман тариқи нотариусҳо онҳоро ба номи худ ҳуҷҷатгузорӣ кунанд, зеро вазорати адлия ин корро бо дархости вазорати молия манъ карда буд. Дар ин муддат амонатгузорон дар ба дари мақомоти давлатӣ гашта, роҳи ҳалли мушкили худро меҷустанд. Ҳатто дар ин миён як амонатгузори “Тоҷпромбонк” пас аз нокомӣ дар амри ба даст овардани маблағҳояш даст ба худкушӣ зад. Ин нуктаи то ҷое даҳшатангез ҳам зикр шуд, ки як теъдоди бузурги амонатгузорон мубталои маризиҳои руҳӣ шудаанд. 

Амонатгузорон аз вазорати молия ва адлия мехоҳанд хисороти моддию маънавие, ки дар пайи амалҳои онҳо расидааст, ҷуброн шаванд. 

Ҷаласаи навбатии суд 2 октябр таъйин шуд. Хаким Мирсайзод, яке аз муовинони вазири адлия, ки санади манъкунандаи ҳуҷҷатгузориҳои хариду фурӯши “Тоҷпромбонк” – ро имзо кардааст, бояд шунида шавад.

 

“Фараж”

Хонданд 787
Қазияи «Тоҷпромбонк»: Вазорати молия ё Солеҳҷон Ҷураев?

17 августи соли равон, Суди ноҳияи Шоҳмансур аризаи шикоятии адвокати машҳур, Солеҳҷон Ҷураевро аз болои ду ниҳоди шинохтаи кишвар, - Вазорати адлия ва Вазорати молия, мавриди баррасӣ қарор дод. 

Ахиран соли равон, суди ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе изҳороти адвокати машҳури тоҷик Солеҳҷон Ҷураев, аъзои Раёсати адвокатҳои Иттиҳоди давлатҳои мустақилро аз болои Вазорати Адлия ва Вазорати молияи кишвар перомуни қатъи фурӯши амволи «Тоҷпромбонк» мавриди баррасӣ қарор дод. Ҷаласаи шиносоии судӣ рӯзи 17 август баргузор гардид. 

Гуфта мешавад, ки саҳмгузорони «Тоҷпромбонк» тӯли якунимсол боз инҷониб наметавонанд, ки маблағҳои дар ин бонк гузоштаи худро баргардонанд. Монеаи асосӣ дар ин роҳ мавқеи вазорати молия ҳисобида мешавад. Тасмим гирифта шуда буд, ки моликияти бонкро ба фурӯш гузошта, қарзи мизоҷонро бармегардонанд. Аммо Вазорати молия бо як қарори худ ин амалкардро рад кард ва ҳамин тавр, мизоҷон то кунун натавонистанд, ки маблағҳои худро баргардонанд. 

Қазияи ба бӯҳрон гирифтор шудани «Тоҷпромбонк» соле қабл расонаӣ шуда буд. Ҳукумат ваъда дода буд, ки  барои нигоҳ доштани бонки мазкур ба миқдори 450 миллион сомонӣ маблағ ҷудо хоҳад кард. «Тоҷпромбонк» дар навбати худ, ҳамаи ҳуҷҷатҳои тасдиқкунандаи амволи худро дар ихтиёри Вазорати молия ба гарав гузошт. Аммо маблағи мазкур ба ҳисоби «Тоҷпромбонк» нагузашт.

 Охири моҳи феврали соли гузашта, Бонки миллӣ қарореро дар барои барҳам додани фаъолияти бонки мазкур қабул кард. Ҳуҷҷатҳои ба гаравгузоштаи бонкро бошад, вазорати молия то кунун баргардонидааст. 

Қабл аз ин, Вазорати молия бо ирсоли як номаи вижаи худ аз Вазорати адлия дархост карда буд, ки ба фурӯши моликияти «Тоҷпромбонк»  дар ҳама идораҳои нотариалии давлатӣ манъ карда шавад. Роҳбарияти Вазорати молия иддаои худро бар он асоснок карда буд, ки гӯё бонки мазкур ба миқдори 117 миллион сомонӣ аз Вазорати молия карздор аст. Шумораи объектҳое, ки фурӯшашон манъ карда шудааст ба 113 объект расида, нархи онҳо 572 миллион ҳисоб шудааст. 

Дар асоси ин, саҳмгузороне, ки моликияти бонкро дар натиҷаи музояда соҳиб шудаанд, наметавонанд тавассути идораи нотариалии давлатӣ амволро ба номи худ ба қайд гиранд. Вазорати адлия дар асоси мактуби Вазорати молия ба зерсохторҳои худ дар саросари кишвар амр дод, то аз нав бақайдгирии ҳамагуна моликияти «Тоҷпромбонк» худдорӣ намоянд.

Яке аз саҳмгузорон, Солеҳҷон Ҷураев талаб дорад то суд қарори мазкурро дар бораи манъи фуруши моликияти «Тоҷпромбонк» ғайриконститутсионӣ ҳисобад. Ба андешаи Ҷураев, ниҳодҳои мазкур бо ин амалкарди худ ҳуқуқҳои шаҳрвандонро ба моликият поймол мекунанд. Бинобар ин, ӯ талаб кардааст то роҳбарияти ниҳодҳои мазкур бояд дар назди қонун ҷавоб гӯянд ва ҳамагуна ҳуҷҷатҳои зарурӣ вобаста ба ин қазия ба Прокурори генералии ҶТ барои баррасӣ  ирсол карда шавад.

Бояд гуфт, ки дар вохӯрии қаблӣ бо намояндагони суди ноҳияи Шоҳмансур намояндаи Вазорати молия иштирок накард. Намояндаи Вазорати адлия Давлат Раҷабзода гуфт, ки Вазорати адлия дар чаҳорчуби қонун амал кардааст. Ба гуфтаи ӯ 13 августи соли равон роҳбарияти Вазорати адлия фармони Пурокуроратураи генералиро қабул кард. Дар асоси ин қарори Прокуратураи генералӣ аз 15 август бо фармони вазири вазорати адлия монеаҳо барои ба фурӯш гузоштани  моликияти «Тоҷпромбонк» бардошта шуд. 

Аммо дар ҳамин ҳол, Солеҳҷон Ҷураев аз он изҳори нигаронӣ мекунад, ки роҳбарияти ниҳодҳои мазкур то кунун қонуншикании худро идома медиҳанд, вале касе дар ин бора ҳарфе намегӯяд. Ба қавли номбурда 4 майи соли равон ба муроҷиати ӯ муовини вазири Вазорати адлия Ҳаким Мирсайдзод такроран тасдиқ кард, ки ба фурӯш гузоштани моликияти «Тоҷпромбонк» қатъият манъ карда шудааст. 

-Агар ин амалкарди вазорат қонунӣ бошад, пас чаро имрӯз роҳбарият қарори муовини худро бекор кард? Аз ин рӯ, талаб дорам, ки ин қазия бояд ҳалли худро ёбад ва суд бояд қарори одилона барорад. Назди қонун бояд онҳое ҷавоб диҳанд, ки ҳуқуқҳои конститусионии шаҳрвандонро вайрон кардаанд, -мегӯяд Солеҳҷон Ҷураев.

Дар номаи дархостии худ адвокат Солеҳҷон Ҷураев талаб кардааст то дар ҷаласаи навбатии суд, ки дар назар аст 29 август баргузор гардад, муовини аввали вазири Вазорати адлия Абдуманнон Холиқзода ва муовини вазири Вазорати адлия Хаким Мирсайдзод бояд иштирок варзанд. 

Ҷураев фармони Прокурори генералӣ дар бораи лағв кардани фурӯши моликияти «Тоҷпромбонк»-ро оғози баҳси судӣ меҳисобад. 

Ӯ гуфтааст, ки «ман тӯли ду сол аз болои ин чиновникҳо ба Прокуратураи генералӣ муроҷиат кардам, аммо ҳамаи ин бенатиҷа монд. Роҳбарияти ин ниҳод ба ин диққати ҷиддӣ надод. Акнун, вақте 2 август ба суд муроҷиат кардам, Прокуратураи генералӣ бо як фармони худ манъи фурӯши моликияти «Тоҷпромбонк»-ро бекор кард, - мегӯяд Ҷураев.

Суди ноҳияи Шоҳмансур дархости Солеҳҷон Ҷураевро қабул кардааст. Ҳамчунин дар назар аст, ки суд барои иштироки роҳбарияти Вазорати адлия ва Вазорати молия дар ҷаласаи навбатӣ, ки дар назар аст рӯзи 29 август баргузор гардад, мусоидат кунад. 

Гуфта мешавад, ки қазияи мазкур соле қабл, дар паи як номаи Солеҳҷон Ҷураев ба унвони Президент оғоз гардида буд. Дар номаи худ ба унвони роҳбарияти кишвар Солеҳҷон Ҷураев навишта буд, ки Ҷамшед Зиёев собиқ роҳбари «Тоҷпромбонк» маблағи зиёдеро барои сохтмони бесифати як қатор соҳибкорон аз ҳисоби бонки мазкур ҷудо кардааст. 

Бояд гуфт, ки соли 2013 Ҷураев маблағи 45 ҳазор доллари амрикоӣ ба бонк гузошта буд. Аммо дар қатори дигар мизоҷон ӯ натавонист, ки маблағи худро баргардонад. 

- Тӯли ду соли охир 79 маротиба ба роҳбарияти бонк муроҷиат кардам, аммо натавонистам, ки маблағҳои худро пас гардонам. Ҳамроҳи ман садҳо фиребхӯрдагони дигар низ дар остонаи дари «Тоҷпромбонк» ҳиссаи худро талаб доштанд»,- гуфта буд соле қабл Солеҳҷон Ҷураев.

Ҷураев таваҷҷӯҳи судро ба он ҷалб кард, ки вазорати молия бо мақсади тиҷорат ба ҳисоби «Тоҷпромбонк» 100 миллион сомонӣ бо фойидаи 18 % барои як сол гузошта будааст. Номбурда талаб дорад, ки ба суд шартномаи Вазорати молия ва «Тоҷпромбонк» дар бораи қонунӣ будани ин доду гирифт пешниҳод шавад. 

Гуфта мешавад, ки Ҷамше Зиёев, собиқ роҳбари «Тоҷпромбонк» рӯзи 24 апрели соли равон ба ҳабс ва 16 май ба боздоштгоҳи муваққатӣ ирсол дода шуд. Ба навиштаи Солеҳҷон Ҷураев, собиқ роҳбари «Тоҷпромбонк» Ҷамшед Зиёев, маблағхои аз ҳисоби саҳмдорон ба даст овардаро ба манфиати худ, аниқтараш, барои рушди тиҷорати шахсии худ истифода бурдааст.

 Тибқи иттилои расида, айни ҳол Ҷамшед Зиёев қисми зиёди саҳмҳои худро дар як заводи истеҳсолкунандаи нушокиҳои сард аз даст додааст. Манбаъ мегӯяд, ки ҳоло аз Зиёев талаб доранд, ки ҳамаи моликияти ба даст овардаашро ба давлат супорад. Танҳо дар ин сурат метавонанд ӯро аз маҳбас озод кунанд. Тахмин меравад, ки ӯ ба ин шарт розӣ хоҳад шуд ва ба қазияи Зиёев нафарони дигари ба ин тиҷорат дастдошта, ҷалб хоҳанд шуд. 

Аммо ҷиҳати дигари масъала ин аст, ки то куҷо нафароне, ки дар ин сохтакорӣ ва ба бӯҳрон гирифтор шудани «Тоҷпромбонк» даст доранд, ҳамроҳи Ҷамшед Зиёев ба ҷавобгарӣ кашида мешаванд. Ин дар ҳолест, ки Ҷамшед Зиёев номи аксарияти шарикони худро ошкор кардааст. 

Ба ҳар сурат вақт нишон хоҳад дод, ки тақдири Зиёев бо чӣ хоҳад анҷомид: Озодӣ ё ҳабси дарозмуддат? 

Д. Салимов, МТЖТ

Хонданд 769

Бахшида ба соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ

Соли 2018, «Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» эълон гардид ва феълан дар минтақаҳои гуногуни Тоҷикистон ба таври густурда гузаронида мешавад. Омӯзиши кӯтоҳи Маркази тадқиқоти журналистии Тоҷикистон  нишон дод, ки иқдоми мазкур на танҳо аз тарафи соҳибкорон ва онҳое, ки бевосита дар соҳаи сайёҳӣ фаъолият мекунанд, хеле хуб истиқбол шуд, балки ҳар нафаре мехоҳад, дар рушди сайёҳӣ нақши худро гузорад ва дар пешрафти соҳа нақши арзандае дошта бошад. 

 

Рушди сайёҳӣ дар Суғд

Қаблан эълон шуда буд, ки ба ифтихори Соли Рушди сайёҳӣ давлат ба соҳибкороне, ки ширкатҳои нав мекушоянд ва ё дар бунёду сармоягузории инфрасохтори туристӣ саҳм мегиранд, имтиёзҳои зиёде дода, онҳоро аз андозҳои гуногун озод намудааст. Шояд маҳз ҳамин имтиёзҳои додашуда сабаб шуда бошанд, ки ширкатҳои зиёди сайёҳӣ ташкил шуда, бо пешкаши хизматрасониҳои гуногун, як таккони ҷиддие дар рушди соҳа ба вуҷуд оварданд. Чунин як пешравӣ ва як таккони ҷиддӣ дар Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ, бахусус дар вилояти Суғд сахт эҳсос мешавад.  Дар ин вилоят бо мақсади ҷалби бештари сайёҳон, бо дастгирии бевоситаи раиси вилояти Суғд Аҳмадзода чандин ширкатҳои сайёҳӣ ташкил шуда, тамоми идораҳои давлатӣ дар маҳаллҳо вазифадор карда шудаанд, ки бо тартиб додани нақшачорабиниҳо дар хубу босамар гузаронидани соли рушди сайёҳи саҳм гиранд ва бо пуштибонӣ аз ҳамаи ширкатҳои сайёҳӣ, таваҷҷӯҳи асосиро пеш аз ҳама ба бунёди инфрасохтори нав ҷалб кунанд. Тасмим гирифта шудааст, ки нисбат ба соли 2017, дар соли 2018 ба вилояти Суғд як баробар бештар сайёҳон ҷалб карда шавад.  Бо ин мақсад соли равон дар чор шаҳри вилояти Суғд:  - Исфара, Истаравшан, Хуҷанд ва Панҷакент шӯъбаи кор бо рушди сайёҳӣ ташкил карда шудааст. Вазифаи шӯъбаи мазкур ба роҳ мондани ҳамкории зичи хокимияти маҳаллӣ бо ширкатҳои сайёҳӣ ва сайёҳон, инчунин ба роҳ мондани нақша чорабиниҳои гуногун барои рушди сайёҳӣ гуфта мешавад.  

 

Хатсайрҳои маъруфи сайёҳии Суғд

Нахуст бояд гуфт, ки бинобар асосан кӯҳсор будани табиати вилоят, дар Суғд ба Туризми кӯҳӣ аҳамияти ҷиддӣ дода шудааст ва сайҳон асосан маҳз бо мақсади сайри кӯҳҳои осмонбӯс ва дидани ҷойҳои таърихӣ меоянд. Бинобар ин соли равон дар баробари хатсайрҳои кӯҳнаи сайёҳӣ чандин хатсайрҳои нав мавриди истифода қарор гирифтаанд, ки хеле диққатҷалбкунанда ҳастанд.

 Хатсайри “Шоми Душанбе” (Хуҷанд – Истаравшан – Шаҳристон – Айнӣ – Варзоб -Душанбе – Ҳисор - Хуҷанд); 

Хатсайри  “Искандаркӯл” (Хуҷанд - Истаравшан – Шаҳристон - Айнӣ – Искандаркул -Хуҷанд); 

Хатсайри “ Ҳафткӯли мӯъҷизаофар” (Хуҷанд – Истаравшан – Шаҳристон – Айнӣ -Панҷакент – Саразм - Ҳафткӯл - Хуҷанд) 

Хатсайрҳои мазкур аз маъруфтарин хатсайрҳои наванд, ки бахшида ба Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ таъсис дода шудаанд ва аллакай мавриди таваҷҷӯҳи ҷиддии сайёҳон қарор гирифтаанд.  

Инчунин хатсайрҳои зиёди дигаре мавҷуданд, ки дар қаторкӯҳҳои Фон ва Рӯди Зарафшон ба нақша гирифта шуда, асосан худудҳои ноҳияҳои Панҷакент ва Айниро фаро гирифтаанд. Хатсайрҳои мазкур бо назардошти мӯҳлати сафари сайёҳон тартиб дода шуда, аз як ҳафта то як моҳро дар бар мегиранд. 

Хатсайри аз ҳама дарозтарин, хатсайри - «Искандаркӯл-Санги Сафед» буда, бевосита аз Искандаркӯл оғоз меёбад ва чунин тартиб дода шудааст: - Искандаркӯл – Саратоғ- дараи пули Малик - Суғурхона- Ағбаи Дугдон (баландиаш 3500м аз сатҳи баҳр) – дараи Арчамайдон (Сари Хаданг) - Пушти кӯл - Қайроқсанг – Ғазза - Ағбаи Ғӯйтан (баландиаш 2900м) – ағбаи Чуқурак (баландиаш 2400м) – ағбаи Кӯли Калон  (баландиаш 3260) – ағбаи Аловиддин (баландиаш 3840м) – Кӯли Аловиддин (баландиаш 2700м) - Кӯли хира ( баландиаш 3540м) - Дараи Санги Сафед (баландиаш 2300м) – пиряхи калонтарини кӯҳҳои Фон “Иммат” (баландиаш 3600м) - Санги сафед).

Хатсайри «Душанбе – Зимтуд» (Душанбе – Аловиддин – Кӯли хира - ба воситаи ағбаи Ловдан (баландиаш 3640м)  ба Кӯли калон- Чуқурак-Зимтуд-Душанбе).

Хатсайри «Шӯрмашк – Рашнаи Поён» (Шӯрмашк-Дуоба-ағбаи Ботхона(3500м) –Аловиддин – Кӯли хира– Аловиддин – ағбаи Ловдан - Кӯли калон –кӯли Чуқурак - Чормағззори Ғазза- Ғӯйтан - ё Зурмич (3700м) - Қайроқсанг- ба воситаи Пушти кӯл - ағбаи Манора (3540м) – Оби сафед - ағбаи Тобасанг (3320м)– Кӯли 7-ум ва 6-уми Ҳафткӯл - Рашнаи поён.

 Хатсайри мазкур дар Рашнаи поён ба итмом мерасад ва вобаста ба хоҳиши сайёҳон онҳоро аз Рашнаи поён то Душанбе, Хуҷанд ва ё Ҷартеппа, сарҳади Ӯзбекистон гусел мекунанд.

Хатсайри Ҷартеппа – пиряхи Чимтарға: - (Ҷартеппа (сарҳади Ӯзбекистон) – Лагери туристӣ- алпинистии Артуч - Кӯли Чуқурак - Кули калон - Кӯли Аловиддин- Кӯли хира - пиряхи Чимтарға (баландиаш 4800 м. аз сатҳи баҳр) - кӯли Алои бузург (Болшой ало) –Амшуд). 

Хатсайри мазкур дар дараи Амшуд ба поён мерасад ва сайёҳон аз ҳаминҷо то Хуҷанд, Душанбе ва ё сарҳади Ӯзбекистон гусел карда мешаванд. 

Баъзе гурӯҳҳое, ки ба мӯҳлати кӯтоҳ аз Самарқанд ба Панҷакент ворид мешаванд ва мҳлати 2-3 рӯзаи сафар доранд, онҳо сафари худро аз Саразм оғоз намуда дар Ҳафткӯл ба итмом мерасонанд. 

Инҳо хатсайрҳоеянд, ки асосан дар қаторкӯҳҳои Фон қарор доранд ва тамоми кӯҳҳои сарбафалаккашидаи Фон, Анзобу Варзоб, Кӯлҳои Искандаркӯлу, Аловиддин, Кӯли калону Чукурак, Ҳафткул ва даҳҳо мавзеъҳои дигари биҳиштосои моро ба сайёҳон муаррифӣ мекунанд ва сайёҳони аз самти Сармарқанд, Хуҷанд ва Душанбе ояндаро тавассути ин хатсайрҳо ширкатҳои сайёҳӣ роҳнамоӣ мекунанд.

Ҳисоботи омории солҳои охир нишон медиҳад, ки таваҷҷӯҳи сайёҳон ба вилояти Суғд сол ба сол зиёд шуда истодааст. Бинобар ин роҳбарияти вилоят тасмим гирифтааст, ки ба ин соҳа хеле бештар таваҷҷӯҳ зоҳир намояд ва дар Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ соҳаи туризмро ба як соҳаи аз ҳама пешрафта дар вилоят табдил диҳад. 

 

Ҷангалбонҳо дигар аз сайёҳон пул намегиранд

Ба назар чунин мерасад, ки дар баробари додани имтиёз ба ширкатҳои сайёҳӣ инчунин баъзе монеаҳое, ки ба рушди соҳа халал ворид мекарданд, бартараф шуда истодаанд. Дар шаҳри Панҷакент, мо вақте бо Раиси хоҷагии чангали ноҳияи Панҷакент сӯҳбат мекардем, нахустин суол ин буд, ки Хоҷагии ҷангал хоҷагиест, ки бо сайёҳӣ хеле алоқамандии зич дорад ва ин хоҷагӣ алъон чи саҳме дар рушди сайёҳӣ гузошта истодааст? 

Нарзулло Лӯъмонов, Раиси хоҷагии чангали ноҳияи Панҷакент иброз дошт, ки воқеан Хоҷагии ҷангал аз муҳимтарин хоҷагиҳоест, ки бо сайёҳӣ ва сайёҳон сахт алоқамандӣ дорад. Зеро сайёҳон ба ҳар куҷое, ки меоянд, маҳз дар заминҳои ҳоҷагии чангал қарор мегиранд ва бо ҷангалбонҳо рӯ ба рӯ мешаванд. 

Барои он ки миёни ҷангалбонҳо ва сайёҳон нофаҳмиҳо сурат нагиранд, бо фаро расидани соли Рушди сайёҳӣ  Қарори Ҳукмати Ҷумҳурии Тоҷикистон  № 545 аз 02.11.2007 «Дар бораи тасдиқ намудани меъёрҳои хироҷҳо барои анҷом додани амалҳои аз ҷиҳати ҳуқуқӣ муҳим ва пардохтҳо барои додани иҷозат оид ба истифодаи захираҳои табиӣ ё дигар захираҳои мавҷуда» муваққатан боздошта шуда, гирифтани пул аз сайёҳон манъ карда шуд. Дигар ҳеҷ ҷангалбон ҳақ надорад, ки аз сайёҳон барои маскунат дар ин ё он минтақа пул ситонад. Ҷангалбонҳо танҳо назорат мебаранд, ки сайёҳон дарахтҳоро набуранд ва аз ҷангал самаранок истифода баранд. Мо бо ҷангалбонҳо семинарҳо ва корҳои фаҳмондадиҳӣ гузаронида тарзи дурусти муносибат бо сайёҳонро омӯхтем ва дастур додем, ки дар сурати зарурият кормандони мо ба сайёҳон кӯмакҳои худро расонанд. 

Тибқи гузориши Сармутахассиси хоҷагии ҷангали ноҳияи Панҷакент Адҳам Асров, масъулини Хоҷагии ҷангал ҳатто миёни мардум корҳои фаҳмондадиҳӣ анҷом дода, ба онҳое, ки имконияти бунёди меҳмонхонаҳо ва дигар инфрасохтори сайёҳиро доранд, пешниҳод намуда истодаанд, ки дар дараҳои сайёҳӣ  замин гиранд ва барои ҷалби сайёҳон иншоотҳои шахсӣ, аз қабили меҳмонхонаву истироҳатгоҳҳо бунёд намоянд. 

 

Ба ҷои хулоса

Тоҷикистони биҳишосои мо сарзамини дорои кӯҳҳои сарбафалаккашида, табиати сарсабзу дилфиред, обҳои мусаффову табобатӣ буда, дар сурати истифодаи босамар метавонад ба кишвар даромади зиёд орад. Боварии комил дорем, ки иқдомҳои пиёданамудаи давлат ва ҳукумат самараи нек меорад ва кишвари азизи мо дар ояндаиназдик ба як кишвари бузурги сайёҳӣ табдил меёбад. 

Холиқи Муҳаммадназар,

Маркази тадқиқоти журналистии Тоҷикистон

Хонданд 364

Хабари-рӯз

Календар

« Декабрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Нигоҳи хос

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.