.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Иқтисод

Сарнавишти норӯшан

Нояб 11, 2017
Хонданд: 688

Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё густариш меёбад, ё барҳам мехӯрад?

Иттиҳоди Иқтисодии АвруОсиё 29-уми майи соли 2014 дар пойтахти Ҷумҳурии Қазоқистон аз ҷониби се кишвар - Федератсияи Русия, Ҷумҳурии Белорус ва Ҷумҳурии Қазоқистон ташкил гардид. Баъдан 15-уми июн ба он Ҷумҳурии Арманистон пайваст ва моҳи декабри ҳамон сол Ҷумҳурии Қирғизистон низ ба он шомил гардид. Ҷумҳурии Молдова ба ҳайси нозир ба қайд гарифта шудааст. Инчунин, байни ин созмон ва Ҷумҳурии Ветнам созишнома оид ба минтақаи озоди тиҷоратӣ ба имзо расидааст. Зиёда аз 10 кишвар, аз он ҷумла Ҷумҳурии Тоҷикистон, омодагии шомил шудан ба онро эълон намудаанд.
Аз 1-уми январи соли 2015 фаъолияти Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё шуруъ гардид. Аз ҷиҳати масоҳат зиёда аз 20 миллион километри мураббаъро ташкил дода, дар ҷаҳон дар мақоми аввал ва аз ҷиҳати нуфус - 184 миллион нафар - дар ҷои 8-ум қарор дорад. Асоси онро муносибатҳои иқтисодӣ ташкил намуда, принсипҳои асосии он озодии ҳаракати коло, хадамот, ресурҳои меҳнатӣ ва сармоя мебошад.
Буҳрони ба вуҷуд омада байни ду кишвари аъзои иттиҳоди АвруОсиё ҳадсу гумонҳое дар бораи сарнавишти ояндаи онро ба вуҷуд овардааст. Вақте ки дар соли 2015 сарҳадоти ин иттиҳоди иқтисодӣ ба марзҳои Тоҷикистон расид, бисёре аз таҳлилгарони минтақа ва дохилӣ бар он буданд, ки эҳтимоли он меравад, то Тоҷикистон дар як ду соли оянда барои шомил шудан ба он омодагии худро эълон намуда ва ба он шомил гардад. Ин буҳрон, ки аввалҳои моҳи октябри соли равон, ки дар натиҷаи вохӯрии яке аз номзадҳои интихоботии раёсати Ҷумҳурии Қирғизистон ҷаноби Омурбек Бабанов бо раисиҷумҳури Қазоқистон ҷаноби Назарбоев, ки сабабгори бархӯрди шадид аз ҷониби раисҷумҳури Қирғизистон ҷаноби Алмазбек Атамбоев гардид ва онро ҳамчун дахолат дар умури дохилии кишвараш аз ҷониби кишвари ҳамсояаш Қазоқистон қаламдод намуда, суханони номувофиқ ба шаъни раисиҷумҳури Қазоқистон ҷаноби Назарбоев ироа намуд, ки он вокуниши сареъ ва эҷоди монеа дар марзҳои ду кишварро ба вуҷуд овард.
Албатта, асосҳое ҳам барои эҷоди чунин монеа аз қабл вуҷуд доштанд ва гоҳе ҳам ба ҳукумати Қирғизистон аз ҷониби ҳам кишвари Қазоқистон ва ҳам кишвари Русия барои бартараф намудани он камбудиҳо таъкид карда мешуд ва ҳукумати Қирғизистон набудани имконоти молиро баҳона меовард. Бо ин сабаб, соли гузашта Ҷумҳурии Қазоқистон маблағи 100 миллион доллари амрикоиро ба Ҷумҳурии Қирғизистон ҳамчун кӯмак ихтисос дода буд ва қарор буд то охири соли ҷорӣ бо ин кӯмакҳо камбудиҳои ҷойдошта, ки асосан қочоқи моли арзонсифати Ҷумҳурии Мардумии Чин аз марзҳои Қирғизистон ба дохили Қазоқистон ва Русияро дар бар мегирифт, ислоҳ гардад, то аз зарарҳое, ки тавассути ин молҳои қочоқӣ ба иқтисоди дигар аъзои иттиҳод мерасад, ҷилавгирӣ гардад.
Мувофиқи омори гумруки Қирғизистон, соли 2016-ум аз Ҷумҳурии Мардумии Чин ба Ҷумҳурии Қирғизистон ба маблағи 1,5 млрд доллар коло ворид гардидааст. Аммо мувофиқи санадоти гумрукии Ҷумҳурии Чин ин воридот маблағи 4,2 млрд доллари амрикоиро ташкил медиҳад. Яъне бо иддаои тарафи Қазоқистон маблағи колои ба тарики қочоқ воридгашта аз Ҷумҳурии Чин ба Ҷумҳурии Қирғизистон маблағи 2,7 млрд доллари амрикоиро ташкил медиҳад, ки он баъдан дар қолаби қонунҳои ин иттиҳод вориди дигар аъзои кишварҳои иттиҳод гардида, хисороти зиёдеро ба онҳо ворид месозад. Бо иддаои кишвари Қирғизистон, молҳои қочоқӣ бештар тавассути марзҳои Қазоқистон ва Чин ба иттиҳод ворид мегарданд. Яъне мувофиқи омори гумруки Қазоқистон, воридоти коло аз Ҷумҳурии Чин ба Ҷумҳурии Қазоқистон агар бештар аз 7 млрд доллари амрикоӣ бошад, аммо мувофиқи иддаои тарафи Қирғизистон ин рақам мувофиқи омори гумруки Чин бештар аз 12 млрд доллари амрикоӣ ва қочоқи коло 5 млрд долларро ташкил медиҳад, ки қариб ду баробар нисбати Қирғизистон зиёд мебошад.
“Идеяи шомил гардонидани Қирғизистон дар ибтидо ба ин созмони иқтисодӣ ташаббуси Маскав буд, ки аз ҷониби Қазоқистон он қадар дастгирии ҳамаҷониба надошт ва бо як сардӣ мувоҷеҳ буд ва инро роҳбарони Қирғизистон ҳам медонистанд ва онҳо гумон мекарданд, ки Остона мехоҳад як монеаи сунъӣ барои ворид нашудани молҳои Қирғизистон ба бозори АвруОсиё бошад,- қайд мекунад сиёсатшиноси қазоқ Досим Сатпаев.- Аммо ҳадафи Маскав аз ин ташаббус на танҳо ҳамкориҳои иқтисодӣ, балки таҳкими нуфузи геополитикии худ тавассути ин иттиҳод дар минтақа ҳам мебошад”.
Бисёре аз коршиносон ва таҳлилгарон бар ин буданд, ки ин буҳрон дар фурсати наздик бо миёнҷигарии Маскав ҳалли худашро меёбад, хусусан дар мулоқоти сарони ин иттиҳод, ки 25-уми октябри соли равон дар шаҳри Ереван, пойтахти Ҷумҳурии Арманистон баргузор гардид. Аммо раисҷумҳури Қирғизистон ҷаноби Атамбоев ба ин ҷаласа ҳозир нашуда, нахуствазири Қирғизистон ҷаноби Сапар Исҳоқов ба ҷои ӯ ширкат варзид, ки имконоти мавҷуди мулоқоти раисҷумҳури Қазоқистон ҷаноби Назарбоев ва ҷаноби Атамбоев, ки метавонист бо миёнҷигарии ҷаноби Путин сурат гирифта, шояд ҳам то андозае ба фурӯкаш шудани буҳрон меанҷомид, аз даст дода шуд.
Ин буҳрон то имрӯз идома ёфта, ҳатто дар мулоқоти нахуствазирони Иттиҳоди Давлатҳои Муштаракулманофеъ (ИДМ), ки 3-юми ноябри соли равон дар шаҳри Тошканд, пойтахти Ҷумҳурии Ӯзбекистон доир гардид, бори дигар сабаби даъво байни нахуствазири Қирғизистон ҷаноби Сапар Исҳоқов ва нахуствазири Қазоқистон, ҷаноби Бакитжан Сагинтаев гардид.
Дар баробари ин Ҳукумати Қирғизистон аз 100 млн доллари кӯмаке, ки кишвари Қазоқистон барои ислоҳоти инфраструктураи гумрукӣ ва таъмини шароит барои бартараф намудани камбудиҳои он дар амри пешгирӣ аз қочоқи коло тахсис додаро ҳам рад намуда, созишномаи имзошуда дар ин бораро яктарафа қатъ намуд.
Бояд ёдовар шуд, ки сардии муносибатҳо байни роҳбарони феълии Ҷумҳурии Қазоқистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон ҳанӯз баъди аз қудрат сарнагун кардани ҷаноби Боқиев дар соли 2010-ум, ки ҷаноби Назарбоев ӯро барои хориҷ шудан аз ҷануби Қирғизистон кӯмак намуда ва баъдан ба Ҷумҳурии Белорус барои рафтанаш шароит муҳайё намуд, шуруъ гардида буд. Он чизе, ки дар буҳрони имрӯза мушоҳида мешавад, бештар ҷанбаи сиёсии он намудор мегардад. Агар чунин набошад, бояд тафтиши коло дар марз саросарӣ ва бо эҷоди мушкилоти сунъӣ сурат намегирифт ва танҳо он колоҳое ба гумони қочоқӣ будан мавриди санҷиш қарор мегирифтанд, ки то ин андоза хараҷу мараҷро дар марзи ду кишвар ба вуҷуд намеоварданд.
Инчунин, бояд қайд намуд, ки Маскав ҳам дар ин буҳрон хомӯширо риоя намуда, мисли ин ки мехоҳад бо дасти Қазоқистон роҳбарони гарданшах ва якрави Қирғизистонро адаб бидиҳад, зеро ҳукумати Қирғизистон баъд аз ин ки ширкати “РусГидро”-и Русия ба кашолкорӣ нисбати сохтмони нерӯгоҳҳои рӯдхонаи Норин роҳ дод, яктарафа қарордоди ин ширкати русӣ бо ҳукумати Қирғизистонро бекор намуд, ки албатта, наметавонад мавриди норозигии Русия нагардад.
Инчунин, молҳои қочоқии арзони чинӣ ҳам тавассути Қирғизистон ва ҳам Қазоқистон бештар ба Русия ва Белорус ворид мегарданд.
Ин буҳрон бештар умеди муҳоҷирини кории тоҷикро, ки бо шомил шудани Тоҷикистон ба ин иттиҳод бисёре аз мушкилоти онҳоро ҳал мекунад, то андозае ноумед мегардонад, зеро ба он шомил шудани Тоҷикистон бо ин шароит баъид ба назар мерасад ва ин буҳрон ба обрӯи ин созмон ҳам латма зада, ояндаи онро ҳам норӯшан мегардонад.

Давлат УСМОН

Хонданд 688

Далелу рақамҳои мавҷуда ва ҳолати кунунии роҳи Душанбе - Чаноқ аз он шаҳодат медиҳад, ки таваҷҷуҳи роҳбарияти филиали Ширкати саҳомии “Иновейтив Роуд Солюшнз ЛТД” дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба таъмири роҳи мазкур махсус буда, дар сурати ба вуҷуд омадани вайроншавии кучактарин дар масири роҳ пайи рафъи он чораҳои бетаъхир андешида мешавад.
Ҳамасола дар масири мазкур садҳо километр роҳ таъмири ҷорӣ ва зиёда аз 20 километр таъмири куллӣ гардида, ин раванд муттасил аст. Далели возеҳи ин гуфта таъмири куллӣ шудани роҳ аз километри 145 то 160-ум аст. Хотиррасон менамоем, ки қитъаи мазкур бар асари офатҳои табиӣ ва риоя нагардидани қоидаҳои ҳамл аз ҷониби ронандагони автомобилҳои гаронвазн осеби ҷиддӣ дида, ба таъмири куллӣ ниёз дошт.
Ашхоси огоҳ хуб медонанд, ки таъмири куллии роҳ иқдоми саҳлу сода набуда, хароҷоти зиёдро ба думбол дорад. Ба ибораи дигар, дар заминаи таъмири куллӣ роҳ батамом аз нав эъмор мешавад. Новобаста аз он, ки соли равон филиали Ширкат ибтикори зиёд, аз ҷумла мавриди истифода қарор додани плазаҳои нави толлингӣ ба ҷои плазаҳои амалмекарда, харидории 10 техникаи пуриқтидори махсусгардонидашуда, таъсиси дастаи оташнишонҳо, харидории автомобили сухторхомӯшкунӣ ва ғайраро амалӣ намуд, роҳбарияти он ба таъмири роҳ минҳайси самти афзалиятноки фаъолият таваҷҷуҳи хос дошту дорад. Яъне, муносибат ба нигоҳдории роҳ ба ҳеҷ ваҷҳ дуюмдараҷа нест.
Нафароне, ки тариқи роҳи зикршуда сафар кардаанд, шоҳиди ҳол буданд, ки давоми чанд вақти охир аз километри 145 то 160-уми роҳ бо истифода аз техникаву таҷҳизоти замонавӣ таъмири куллӣ дар сатҳи хуб ва сифати баланд ҷараён дошт. Ҷоиз ба зикри алоҳида аст, ки барои анҷоми корҳо мутахассисони ҳирфаӣ ҷалб шуда, дар ин замина таъмини сифати баланди ибтикори фавқ масъалаи меҳварӣ маҳсуб мешуд. Барои пешбурди корҳо асфалти хушсифати истеҳсоли корхонаи марбут ба филиали Ширкат дар минтақаи Зарафшон, ки фаъолияти пурмаҳсул дорад, истифода гардид. Муҳимтар аз ҳама, барои дар сатҳи баланд ва ҷавобгӯйи талаботи бахши роҳсозӣ амалӣ намудани таъмири роҳ имконият ва шароитҳои зарурӣ, аз қабили мутахассисони болаёқат, 3 корхонаи истеҳсоли асфалт, таҷҳизоти замонавӣ, техникаҳои пуриқтидор муҳайё аст. Дар маҷмуъ, умури назорати корҳои сохтмонӣ таҳти таваҷҷуҳи бевоситаи роҳбарияти филиали Ширкат қарор дошт ва ин омил замина фароҳам овард, ки сатҳу сифати таъмир ҷавобгӯи талабот бошад.
Чанде қабл таъмир дар минтақаи мавриди назар анҷом пазируфт ва имкон фароҳам шуд, то монеаҳое, ки дар километрҳои зикршуда ронандагону мусофирон бо он қаблан мувоҷеҳ буданд, бартараф гардад. Новобаста аз ин, бетафовутии як идда ронандагон, филиали Ширкат, ки барои давраи муайян нигоҳдории роҳро ба зимма дорад, дар ҳолати хуб нигоҳ доштани онро самти афзалиятноки фаъолият эътироф ва интихоб намуда, дар ин ҷода мунтазам чораандешӣ карда истодааст. Биноан, бо фаро расидани мавсими гармо дар чунин минтақаҳо таъмири куллӣ шуруъ гардида буд.
Ҳамватанони азиз хуб медонанд, ки барои анҷоми таъмиру таҷдиди роҳ ҳама фаслҳои сол созгор нест. Ҳамасола чунин иқдомот бо фаро расидани фасли гармо шуруъ гардида, дар ин замина қитъаҳои валангоршудаи роҳ бозсозӣ мегарданд. Зикри ин нукта ба он хотир аст, ки ҳамватанони азиз муътақид гарданд, ки амалӣ намудани корҳои сохтмонии ба бахши роҳдорӣ рабтдошта дар марҳилаи боришот самарбахш ва роиҷ нест.
Лозим ба ёдоварист, ки кашидани хатҳои уфуқӣ дар минтақаҳое, ки таъмири куллӣ шуданд, бо истифода аз техникаи махсусгардонидашуда сурат гирифт. Мутахассисон эътироф намудаанд, ки бунёди роҳ як тарафи масъала асту нигоҳ доштани он идомаи мантиқии ин раванд мебошад ва дар сурати амалӣ нагаштани ин кор вайрон гаштани роҳ аз эҳтимол дур нест.
Бо дарназардошти ин, метавон гуфт, ки мавриди амал қарор гирифтани механизми институтсионалию инноватсионии истифодаи роҳи автомобилгарди Душанбе-Чаноқ ҷиҳатҳои мусбати хеле зиёд дошта, аз оғози фаъолият инҷониб, аз тарафи филиали Ширкати саҳомии «Иновейтив Роуд Солюшнз ЛТД» рисолати ба зимма доштааш таври мунтазам, дар сатҳи хуб ва сифати баланд амалӣ шуда истодааст.

Маркази матбуоти филиали Ширкати саҳомии “Иновейтив Роуд Солюшнз ЛТД” дар Ҷумҳурии Тоҷикистон

Хонданд 532

Бонки миллии Тоҷикистон дар ҳамбастагӣ бо Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва сохторҳои дигари давлатӣ тӯли чанд соли охир таҳти сиёсати пайгиронаи Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати ҷорӣ намудани фишангҳои нави идоракунии самараноки ислоҳоти иқтисодӣ ва молиявӣ чораҳои зарурӣ андешида истодаанд, ки онҳо тадриҷан мавқеъ ва сохтори иқтисодии моро дар самти рушди низоми мустақил, худкифоя ва соҳибистиқлол таъмин менамоянд.
Бояд қайд намуд, ки мақсади асосии Бонки миллии Тоҷикистон дар доираи нишондиҳандаи муътадили якрақама нигоҳ доштани меъёри таваррум ба ҳисоб меравад. Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки дар соли ҷорӣ дар тағйирёбии сатҳи нархҳо таъсири омилҳои ғайримонетарӣ асосӣ буда, ба он бештар омили пешниҳодот, коҳишёбии истеҳсол ва пешниҳоди ками маҳсулоти алоҳидаи хӯрокворӣ ва омилҳои мавсимӣ таъсир расонд. Дар баробари ин, тағйирёбии қурби асъор дар аввали сол дар натиҷаи сармоякунонии бонкҳои муаммодор то андозае фишорҳои таваррумиро зиёд намуд. Вале новобаста аз таъсири манфии омилҳои берунӣ ва фишорҳои қурбию таваррумӣ, татбиқи сиёсати шаффофи монетарӣ ҷиҳати ба эътидол овардани тағйирёбии қурби пули миллӣ, нигоҳдории қобилияти харидории пули миллӣ ва барқарор намудани фаъолияти солими низоми бонкӣ чораҳои мушаххас андешида шуда, таваррум дар сатҳи муътадил нигоҳ дошта шуда истодааст. Дар ин самт пеш аз ҳама фишангҳои монетарӣ, аз ҷумла меъёри бозтамвил истифода бурда шуда, сатҳи он то 16,0 фоизи солона муайян карда шуд. Ҳамзамон, ҷиҳати таъмини мувозинатии талаботу пешниҳодот дар бозори асъор, танзими ҳаҷми пардохтпазирӣ ва кам намудани сатҳи долларикунонӣ меъёри фоизи захираҳои ҳатмӣ бо пули миллӣ то 3,0 фоизи солона ва бо асъори хориҷӣ то 9,0 фоизи солона муқаррар карда шуд.
Дар нуҳ моҳи соли 2017 аз ҷониби Бонки миллии Тоҷикистон бо дарназардошти идоракунии самараноки сатҳи пардохтпазирии бонкҳо, рушди низоми молиявӣ ва бозори аввалияи коғазҳои қиматнок 133 музоядаи коғазҳои қиматнок баргузор карда шуда, ҳаҷми фурӯши коғазҳои қиматнок 6,0 млрд сомониро ташкил дод, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 2,9 млрд сомонӣ ё худ 2,0 маротиба зиёд мебошад.
Дар баробари ин, бо мақсади муътадил гардонидани вазъи бозори дохилии асъор ва кам кардани фишорҳо ба қурб, маҷмуи чораю воситаҳои сиёсати пулию қарзӣ ва асъорӣ, аз он ҷумла дахолатҳои бевоситаи асъорӣ анҷом дода шуд.
Дар натиҷаи андешидани сиёсати фаъоли зиддитаваррумии монетарӣ, таъмини вазъи боэътидоли бозори дохилии асъор ва қурби асъор ва дар баробари ин афзоиши ҷамъоварии ҳосили тирамоҳии сабзавот ва пешниҳоди он, сатҳи таварруми солона дар моҳи сентябр то 6,7 фоиз коҳиш ёфт. Таҳлилҳо ва арзёбӣ нишон медиҳанд, ки дар ҷамъбасти соли 2017 сатҳи таварруми солона дар доираи нишондиҳандаи якрақама ва мақсаднок то 7,0 фоиз нигоҳ дошта мешавад. Дар солҳои 2015 ва 2016 низ сатҳи таваррум мувофиқан 5,1 фоиз ва 6,1 фоизро ташкил дода, он дар маҷмуъ дар доираи нишондиҳандаҳои барои рушди иқтисодиёт мусоидаткунанда таъмин карда шуд. (Тибқи мушоҳидаҳо, болоравии сатҳи таваррум дар ин солҳо дар баъзе давлатҳои ҳамсоя намоён буда, он то ададҳои дурақама, яъне зиёда аз 10 фоизро ташкил медод).
Қурби расмии пули миллӣ нисбат ба доллари ИМА аз аввали соли 2017 то санаи 30-юми сентябри соли ҷорӣ ба андозаи 11,7 фоиз коҳиш ёфта, новобаста аз пешбиниҳои бархе аз иқтисодшиносон, ки то 15 сомонӣ боло рафтани қурбро арзёбӣ мекарданд, қурби пули миллӣ барои 1 доллари ИМА 8,8 сомониро ташкил дод. Татбиқи чораҳои мазкур имконият дод, ки фарқияти назарраси дар байни қурбҳо мавҷудбуда ба маротиб кам шуда, хариду фурӯши асъори нақд аз бозори ғайрирасмӣ ба бозори расмӣ баргардонида шавад. Дар баробари ин, баландшавии қурби нақдии доллари ИМА ва зиёдшавии фарқияти байни қурбҳои расмӣ ва мубодилавӣ боздошта шуд.
Дар ин давра ҳаҷми захираҳои софи байналмилалӣ ва захираҳои умумии хориҷӣ нисбат ба аввали сол мувофиқан 2,4 ва 2,2 маротиба афзуда, нишондиҳандаи устувории сатҳи захираҳои умумии хориҷӣ аз 2,6 то ба 5,6 моҳи воридотӣ расонида шуд, ки чунин нишондиҳанда қаблан дар иқтисодиёти кишвар мушоҳида нашудааст.
Бо мақсади ҷоннок ва васеъ намудани имкониятҳои сиёсати монетарӣ, инчунин ташаккул ва таъсирбахш намудани механизми фишангҳои фоизии сиёсати пулию қарзӣ, Бонки миллии Тоҷикистон ислоҳоти сохтории навро пайваста бо истифода аз таҷрибаи амалиётии муосири татбиқи сиёсати монетарӣ амалӣ намуда истодааст. Дар натиҷа, санадҳои меъёрии танзимкунандаи фишангҳои нав ва доимамалкунандаи монетарии бо пули миллӣ ифодаёфта, аз қабили қарзҳои шабонарӯзӣ (овернайт), қарзҳои рӯзона (интрадей), музоядаҳои қарзӣ (7 ва 14-рӯза) ва пасандозҳои шабонарӯзӣ ҷорӣ ва дар амал татбиқ карда шуд.
Вобаста ба ин, дар нуҳ моҳи соли 2017 аз ҷониби Бонки миллии Тоҷикистон мунтазам тавассути фишангҳои қарзӣ дар ҳаҷми 380,5 млн сомонӣ қарзҳои кӯтоҳмуддат барои таъмини пардохтпазирии ташкилотҳои қарзӣ ҷудо гардид.
Бо мақсади табдил додани меъёри бозтамвил ба меъёри фоизи калидӣ ва нишондиҳандаи асосноки инъикоскунандаи мавқеи сиёсати монетарӣ дар бозори пулӣ, меъёрҳои фоизии ҳамаи фишангҳои болозикр бо меъёри бозтамвил пайваст карда шуданд. Ин имконият медиҳад, ки механизми трансмиссионии алоқамандии меъёри бозтамвил бо меъёри ниҳоии фоизӣ ташаккул дода ва пурзӯр карда шавад.
Ҳамзамон, истифодаи фишангҳои мазкур тавассути ташкили платформаи савдои электронии байнибонкии “Thomson Reuters”, пайвастшавӣ ва оғоз кардани кори низоми электронии савдо ба роҳ монда шуда, он барои таъмини шаффофият, фаврият ва дастрасии беҳтари ташкилотҳои қарзӣ ба фишангҳои монетарии ҷалб ва пешниҳоди пардохтпазирии Бонки миллии Тоҷикистон шароит фароҳам овард.
Ҷиҳати муайяннамоии самтҳои асосии пулию қарзӣ ва асъорӣ дар давраи миёнамуҳлат, “Стратегияи сиёсати пулию қарзӣ ва асъории Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2016-2020” ба тасвиб расонида шуд, ки он масъалаҳои густариши ислоҳоти институтсионалӣ, таъсирбахшии фишангҳои монетарӣ, вусъатдиҳии бозори пулӣ ва дигар ҷабҳаҳоро барои гузариш ба реҷаи нави татбиқи сиёсати пулию қарзӣ - ҳадафгирии таваррум ва ба ин васила ноил гардидан ба сатҳи муътадили нархҳоро дар бар мегирад.
Бо мақсади таҳкими дараҷаи самаранокии фаъолияти Бонки миллии Тоҷикистон ҳамчун бонки танзимгар, инчунин таъсирбахшии сиёсати пулию қарзӣ, баланд бардоштани эътимоднокӣ ба он як қатор ислоҳот, аз қабили такмили раванди таҳия ва татбиқи сиёсати пулию қарзӣ, рушди воситаҳои нави азнавмаблағгузорӣ ва механизми истифодаи меъёри бозтамвил, идоракунии босамари пардохтпазирии кӯтоҳмуддати низоми бонкӣ, ташкили низоми электронии байнибонкӣ бо пули миллӣ, оптимизатсияи сиёсати қурби асъор, идораи захираҳои байналмилалӣ ва диферсификатсияи он, баланд бардоштани сатҳи идоракунии корпоративӣ дар ташкилотҳои қарзӣ, татбиқи рукнҳои бонкдории нав ва шаффофи ба талаботи замони муосир ҷавобгӯ, пурзӯр ва самарабахш гардонидани назорати низоми бонкӣ, ҷорӣ намудани талаботҳои (BCBS II) Кумитаи Базел оид ба Назорати Бонкӣ дар фаъолияти ташкилотҳои қарзӣ, беҳтар намудани услуби баҳодиҳӣ ва идоракунии хавфҳои низом, ҳимояи ҳуқуқ ва манфиатҳои истеъмолкунандагони хизматрасониҳои низоми бонкӣ, такмили раванди шаффофият ва ахборотдиҳӣ, таҳия ва такмили моделҳои риёзӣ-иқтисодӣ ҷиҳати дурнамосозии нишондиҳандаи асосии макроиқтисодӣ, такмилдиҳии фаъолияти Кумитаи сиёсати пулию қарзии БМТ, Кумитаи инвеститсионии БМТ ва таҳкими идоракунии хавфҳо барои баҳодиҳии амалиётҳои асъорӣ, ҳавасмандкунии истифодаи пули миллӣ ва дедолларизатсиякунонии иқтисодиёт, иваз намудани низоми байнибонкии пардохтии амалкунанда ба Низоми муосири автоматишудаи байнибонкии интиқоли маблағҳо (НАБИМ) ва Палатаи автоматишудаи клирингӣ амалӣ шуда истодааст, ки ин аллакай самараи худро нишон дода истодааст.
Шуъбаи матбуоти БМТ

Хонданд 506

Умед 88, ё ноумед 88?

Окт 25, 2017
Хонданд: 785

Обод кардани мавзеъе хеле мушкил аст, вале вайрон карданаш лаҳзаест. Ҳамчуноне, ки Пешвои муаззами миллат, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар яке аз суханрониҳояшон масъулини мақомоти қудратиро ҳушдор дода буданд, ки барои кадреро дар сатҳи баланди касбӣ тайёр кардан солҳои зиёд лозим меояд ва набояд ӯро барои як гуноҳ сад гуноҳи дигарро бар дӯшаш бор карда, зиндонӣ созем.

Дар бисёре аз давлатҳои дунё теъдоди ашхоси тоҷиру сарватмандаш беҳисоб аст, аммо дар мо ангуштшуморанд ва мутаассифона, ин ангуштҳои баршумор низ ҳамин ки соҳиби маблағ мешаванд, яке пайи дигаре пушти панҷараи зиндон меравад.
Имрӯз дар бозори тиҷорат рақобати пасту носолим ҳукмрон аст. Тоҷирони мо мушобеҳи парандаҳое ҳастанд, ки чун парвози баландро меомӯзанду бо болу пари хеш парвоз мекунанд, қурбон мегарданд…
Раҷабалӣ Одинаев зиёда аз бист сол аст, ки дар рушди тиҷорати ватанӣ заҳмат мекашад. Ӯ тӯли ин солҳо дар боло рафтани буҷаи давлат тариқи супоридани андоз ва боҷи гумрукӣ, таъмини ҷойи кор ва ҳамчунин дасти кӯмак дароз кардан ба хонаи пиронсолон ва ятимхонаҳову мардуми камбизоат саҳми хешро гузоштааст.
Бояд тазаккур дод, ки имрӯз нисбати Раҷабалӣ Одинаев бо ҷурми 171 миллион қарзе, ки моҳи майи соли 2015 аз Вазорати молия барои рушди тиҷорати Ширкат гирифтааст ва барои сари вақт напардохтани маблағи мазкур парвандаи ҷиноятӣ боз шуда, ба ҳабс гирифта шудааст. Тибқи ҳуҷҷатҳое, ки дар даст дорем, Ширкати номбурда бо вуҷуди «ахбори носаҳеҳ» то имрӯз барои адо намудани қарзи Вазорати молия, ки 171 миллион сомониро ташкил медихад, фоизҳо ва ҷаримаҳои маблағи қарзиро дар ҳаҷми зиёда аз 30 миллион сомонӣ ба ташкилотҳои бонкӣ пардохт намудааст.
Бояд гуфт, ки ба ҳабс гирифтани нуқтаҳои сӯзишвории Ширкати «Умед 88», ки шумораашон зиёд аст, ба болоравии нарх оварда мерасонад, ки боз ҳам зарари ҳамин мардуми Тоҷикистон аст. Ҳамчунин, ба маҳбас кашидани масъулини ин ширкат боиси руҳафтодагӣ ва навмед гаштани чандин соҳибкорони дигар мегардад.
Имрӯз буҳрони иқтисодии ҷаҳонӣ дар таназзули тамоми соҳаҳои тиҷорат бараъло дида мешавад. Хотиррасон намудан ҷоиз аст, ки сабаби аслии сари вақт барнагардонидани қарзи дар боло зикршуда таъсири бевоситаи ҳамин буҳрон мебошад.
Мутмаинем, ки мақомоти дахлдор хизматҳои хуб ва чандинсолаи Раҷабалӣ Одинаевро дар пешравии соҳаи тиҷорат ба манфиати давлати соҳибистиқлоламон ба эътибор гирифта, чораи пешгириро тағйир дода, нисбати номбурда чораи ғайриҳабсиро раво медонад, зеро охирин дар вақти қарор доштан дар озодӣ метавонад ин ҳолати ногуворро ба танзим дарорад. Дар акси ҳол, гарчанде номбурда таҷрибаи воқеан хуби тоҷирӣ дошта бошад ҳам, вале аз маҳкама имкони ислоҳи ҳолати марбутаро надорад.
Бояд гуфт, дар баъзе расонаҳои хабарӣ ва сомонаҳои иҷтимоӣ хабарҳои дурӯғ ва носаҳеҳ нашр шудаанд, ки гӯё Раҷабалӣ Одинаев бо аҳли хонаводааш фирор карда бошанд. Ин гуна хабарҳои бардурӯғ боиси нигаронии ҷомеа мегарданд. Рӯзноманигор набояд ахбори бе далел ва носанҷидаро дастраси мардум гардонад. Аз ин лихоз, аз дастдаркорони чунин расонаҳо хоҳиш мекунем, ки сухан санҷида бигӯянд ва ҷомеаву мардумро ба гумроҳӣ набаранд, зеро Раҷабалӣ Одинаев шаҳрванди Тоҷикистон буда, эҳтироми Қонун барояш воҷиб аст.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки ҳамвора дар андешаи осоиш ва гулгулшукуфоии Тоҷикистони азиз ва шаҳрвандонаш кӯшиш ба харҷ медиҳанд, аз ин хотир боварӣ дорем, ки нисбат ба тақдири соҳибкори ботаҷрибае чун Раҷабалӣ Одинаев, ки фарзанди як деҳқони одист, бо чашми авф назар мекунанд, зеро бахшидан яке аз фазилатҳои неки бузургон аст.

Саодат ОДИНАЗОДА

Хонданд 785

Хабари-рӯз

Календар

« Октябрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Нигоҳи хос

  • «РИСК»

    Ба назар чунин мерасад, ки нависандагони мо ба «бемории хомӯшӣ»…
  • Чаро бояд китоб хонд?

    Инсон дар таърих ду кашфиёти бузург дорад: яке ҳунари ноширӣ,…

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.