.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Иқтисод

Дар қисмати ҷанубу ғарбии пойтахтамон партовгоҳе мавҷуд аст, ки даҳсолаҳо ҳамчун куҳе зам шуда аст. Дар ин мавзеъ рӯзе садҳо тонна партов ворид мегардад, вале гӯё ин партовҳо нолозиму зиёдатианд. Аз ин партовҳо мо метавонем суди зиёде ба давлату ҷамъият биёварем. 

Ашхоси бомаърифату худогоҳ ба хубӣ медонанд, ки дар натиҷаи ба вуҷуд омадани вулқон дар эволютсияҳои қадима, қабати болоии замин ба зер фуру рафта, дар тӯли миллионсолаҳо ва ё миллиардсолаҳо ба ангиштсанг мубаддал гардида аст. Дар натиҷаи истеҳсоли ангишт аз чуқурии 100 ва ё 200 метр нақбканон дар таркиби ангиштсанг ашёҳои рӯзгоре ёфтаанд, ки мавриди омӯзиши олимон қарор доранд. Таҷриба шуда аст, ки дар Олмон аз партовҳо бо воситаи илова намудани экстракт-иксирҳо дар тулии ду се соат ангиштсанги аълосифат истеҳсол менамоянд ва он хиштҳои ангиштиро дар корхонаҳои саноатӣ ва металлургӣ васеъ истифода мебаранд. Дар Федератсияи Русия низ аз таҷрибаи Олмон ибрат гирифта, технологияи олмониро барои истеҳсоли ангиштсанг аз партовҳо ба хубӣ истифода мебаранд. Мавлонои Балхӣ дар солҳои 1200-ум гуфта буд, ки: Хок ба иксир расад, зар шавад. Ин башорати Мавлонои бузург барои шахсони худшиносу худогоҳ дарси ибрат аст. Тариқи телевизион дидем, ки дар давлати Исроил олиме аз хок ба воситаи иксир тиллои холис бо сифати баланд ҳосил мекунад. Он олим гӯё аз назария-теорияи Мавлонои Балхӣ бархӯрдор бошад.
Аз ин маълум мегардад, ки аз партовҳо бо воситаи илму технологияи муосир дар давоми ду се соат мо метавонем хиштҳои ангиштини аълосифат истеҳсол намоему дар корхонаҳои саноативу ташкилотҳо истифода барем. Бо ин васила, куҳҳои аз партовҳо ғарамшуда аз байн мераванду аз ин партов-материали табиат мо оқилонаву бошуурона истифода мебарем. Дар натиҷаи ба роҳ мондани ин гуна таҷҳизот, садҳо нафар шаҳрвандони ватанӣ соҳиби ҷойи кору маоши хуб мегарданд. Ду сол қабл, ин андешаи судмандро ба ҳукумати шаҳри Душанбе пешниҳод намуда будам, гумон мекунам мавриди муҳокимаву баррасӣ қарор нагирифт. Ашхоси мутассадиро мебояд як гуруҳи ҷавонони болаёқат, иборат аз панҷ ва ё шаш нафараро ба Олмон ва ё ба Русия, барои омӯзиш равона созанд ва дар муддати ду се моҳ чунин технологияро аз Олмон ворид созанду ин амали хайру совобро дар ҷумҳуриамон оҷилона роҳандозӣ намоянд. Дар мавриди ба роҳ мондани ин гуна таҷҳизоти замонавӣ иқтидори корхонаҳои коммуналӣ меафзояд ва барои сари вақт тозаю озода нигоҳ доштани партовгоҳҳои дохили шаҳр аз ҳисоби фурӯши ангишт, ба худ техникаҳои замонавӣ харидорӣ менамоянд. Дар айни ҳол, маоши кормандони соҳаи партовғундорӣ баланду саривақтӣ мегардад ва ҳавасмандгардонии кормандони ин соҳа меафзояд. Ҳамзамон, мо метавонем дар асоси он технологияҳои вориднамуда, технологияи замонавии худиро бисозем ва дар ҳар як шаҳру вилоятҳои ҷумҳуриамон технологияи ихтироъи худиро истифода барем, ки тақозои замона ҳамин аст.

Раҳмат ШЕРАЛИЕВ

Хонданд 496

Евробонд

Янв 20, 2018
Диданд: 399

Бароришу фурӯши бетаъхири онҳо арзандаи ситоиш аст

Дар ҷаҳони муосир гирифтани қарз аз ин ё он давлат ва ё ташкилоту созмонҳои байналмилалӣ падидаи маъмул маҳсуб шуда, маҳз дар ин замина давлатҳои рӯ ба инкишоф такомули хешро таъмин менамоянд.
Пайгирии масъалаи мазкур маълум намуд, ки ҳатто кишварҳои абарқудрати олам низ аз гирифтани қарз дар канор набуда, дар муқоиса бо Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ ҳаҷми қарзи хориҷиашон хеле зиёд аст. Барои мисол, қарзи хориҷии ИМА 18 триллион доллари ИМА, Федератсияи Россия 732,2 миллиард доллари ИМА, Белорус 34 миллиард доллари ИМА, Қирғизистон 3,4 миллиард доллари ИМА-ро ташкил дода, ин нишондиҳанда бемайлон афзуда истодааст. Ду сол пеш Вазорати молияи Ҷумҳурии Қирғизистон пешбинӣ намуда буд, ки дар ояндаи наздик ҳаҷми қарзи хориҷии ин кишвар шояд ба 3,7 миллиард доллари ИМА расад. Аз маълумоти тавассути шабакаи умумиҷаҳонии интернет дастрасшуда бармеояд, ки нисбат ба ММД ҳаҷми қарзи ИМА 130 фоиз, Япония - 232, Португалия - 133, Ирландия - 123, Кипр - 112, Белорус - 53, 4, Қирғизистон 53 фоиз рост меояд.
Ҳамватанонамон иттилоъ доранд, ки чанде пеш Маҷлиси намояндагон ба пешниҳоди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ба муомилот баровардани коғазҳои қиматноки давлатӣ дар бозорҳои байналмилалии молиявӣ» ризоят дод. Тавре муовини вазири молия зимни рӯнамоии ин иқдом дар парлумони касбии мамлакат иброз дошт: «Қарори мазкур бо мақсади ҷалби маблағгузорӣ аз бозорҳои молиявии байналмилалӣ барои сохтмони иншооти стратегии давлат - Нерӯгоҳи барқи обии «Роғун» таҳия шуда, барориш ва паҳнкунии коғазҳои қиматноки эмиссионии давлатиро (евробондҳо) пешбинӣ намуда, аз чорабиниҳои Гуруҳи кори ваколатдор ҷиҳати дарёфти сарчашмаи маблағгузорӣ барои сохтмони НБО-и «Роғун» ва супоришҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон сарчашма гирифтааст».
Барориши коғазҳои қиматноки давлатӣ дар шакли вомбаргҳо ба маблағи то 1 миллиард доллари ИМА ба нақша гирифта шуда, дар марҳилаи аввал ба маблағи то 500 000 000 (панҷсад миллион) доллари ИМА ба муҳлати то 10 сол бароварда мешавад. Меъёри фоизи вомбаргҳо дар заминаи рейтинги қарзии давлат муайян карда шуда, дар марҳилаи муаррифии тарҳи барориш ба сармоягузорони инфиродӣ ва институтсионалӣ мушаххас карда мешавад. Зикр шуда буд, ки «паҳнкунии коғазҳои қиматноки эмиссионии давлатӣ дар бозорҳои молиявии байналмилалӣ амалӣ карда шуда, чунин тарзи қарзгирии берунаи давлатӣ таҷрибаи нахустини давлат дар ин самт ба ҳисоб меравад. Вобаста ба ин, ҷалби иштирокчиёни касбии бозори коғазҳои қиматноки хориҷа, аз қабили андеррайтер, агентиҳои бақайдгиранда ва амсоли онҳо дар назар аст. Расмиёт ва давраҳои эмиссияи коғазҳои қиматнок тибқи тартиби қонунгузории ИМА ва давлате, ки дар он паҳнкунии вомбаргҳо дар назар аст, амалӣ карда мешавад».
Тибқи маълумоти дастрасшуда, евробондҳои мавриди назар шуруъ аз 31-уми августи соли гузашта дар чаҳор шаҳри бузурги дунё - Ню-Йорк, Бостон, Сюрих ва Лондон ба маърази сармоядорон ва харидорон гузошта шуда, “Роуд-шоу” ё муаррифии вомбаргҳои Тоҷикистон ба сармоягузоронро ду бонки ҷаҳонӣ - Citi-и Амрико ва Raiffeisen Bank International ташкил намуданд. Хурсандиовар аст, ки рӯнамоӣ ва фурӯши евробондҳо бомуваффақият амалӣ шуда, дар ин замина 500 миллион доллар ба муддати 10 сол, ки фоизи солонааш 7,125 дарсад аст, ба кишвар ҷалб шуд.
Коршиносони масоили иқтисодӣ ба он назаранд, ки фурӯши евробондҳои Тоҷикистон боз як муваффақияти роҳбарияти Бонки миллии Тоҷикистон дар солҳои охир буда, аз лиҳози моҳият қобили мулоҳиза аст.
Ҷанбаҳои мусбати евробонд зиёданд. Барои мисол, харидорони евробондҳо ба фарқ аз созмонҳои байналмилалӣ ҳангоми қарз додан дар назди Ҳукумат шарт намегузоранд. Маъмулан созмонҳои байналмилалӣ, ба мисли Бонки ҷаҳонӣ ва ё Бонки осиёии рушд қабл аз ҷудо кардани қарз шарти ислоҳотро матраҳ мекунанд, ки барои кишварҳое назири Тоҷикистон то андозае қобили қабул нест. Сониян, маблағ аз фурӯши евробондҳо зуд ба суратҳисоби дахлдор ворид мешавад ва ба траншҳо ҷудо намешавад.
Дар суҳбат бо мо раиси Кумитаи Маҷлиси намояндагон оид ба иқтисод ва молия Шариф Раҳимзода барориш ва фурӯши бетаъхири коғазҳои қиматноки эмиссионии давлатиро муҳим ва саривақтӣ арзёбӣ намуд.
- Иқдоми мазкур замина фароҳам меорад, ки нуфузи кишвари мо дар арсаи байналмилалӣ чун шарики боэътимод болотар равад. Зеро ҷалби қарз дар ҷаҳони муосир падидаи маъмул буда, далели азми қавӣ доштан дар ҷодаи рушд мебошад. Вақте мо қарз ҷалб карда, онро дар муҳлати пешбинишуда бармегардонем, он гоҳ эътимоду таваҷҷуҳи давлат ва ташкилоту созмонҳои бонуфуз тамоюли афзоишро касб хоҳад кард. Аз ҷониби дигар, фоизи қарзи мавриди назар низ баланд набуда, вобаста ба талаботи ҷаҳони муосир қобили қабул аст. Бо дарназардошти ин, Маҷлиси намояндагон ба Пешниҳоди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ба муомилот баровардани коғазҳои қиматноки давлатӣ дар бозорҳои байналмилалии молиявӣ» ризоят дод,- гуфт номбурда.
Масъулини Вазорати молияи мамлакат ба он назаранд, ки дар раванди барориши вомбаргҳо, алалхусус дар бозорҳои молиявии ҷаҳонӣ вақти барориши онҳо аҳамияти хос дорад. Зеро фоизи пешниҳодшаванда аз ҷониби эмитент аз зиёд ё кам будани талабот ба вомбаргҳо вобастагии калон дорад. Масалан, агар талабот ба вомбаргҳо зиёд бошад, эмитент метавонад барои вомбаргҳои худ фоизи паст пешниҳод намояд, ки ин ба
фоидаи эмитент мебошад.
Ба андешаи муовини якуми вазири молияи мамлакат Ҷамшед Каримзода, феълан даромаднокии чунин евробондҳо боз рӯ ба баландшавӣ ниҳода, ба 4,6 дарсад баробар шудааст. Аз лиҳози вазъи бозор ин марҳала барои барориши евробондҳо хеле мусоид ба ҳисоб рафта, дар маҷмуъ ба фурӯш баровардани евробондҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ин давра қарори санҷидашуда арзёбӣ мегардад.
Айни замон ҳаҷми қарзи хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон 2 миллиарду 803 миллион доллари ИМА-ро ташкил дода, ин таносуб нисбат ба ММД яке аз нишондиҳандаҳои камтарин дар минтақа аст.
Хеле муҳим аст, ки ҳаҷми қарзи хориҷии мамлакат дар муқоиса ба ММД сол то сол тамоюли коҳишёбиро касб намудааст. Барои мисол, чанде қабл ин нишондиҳанда ба 35-38 фоиз баробар буд. Соли 2015 кишвари мо қарзи худро дар назди ҷумҳуриҳои Ӯзбекистон ва Қазоқистон пурра пардохт намуда, пардохти қарзи давлатҳои дигар ва ташкилоту созмонҳои байналмилалии молиявӣ раванди муттасил аст.
Ҷоиз ба зикри алоҳида аст, ки аз ҳаҷми умумии қарзи хориҷии ҷумҳурӣ қисмати аъзами он - 1 миллиарду 980 миллион доллари ИМА қарзи давлатӣ маҳсуб шуда, бо кафолати Ҳукумати ҷумҳурӣ дастрас шудааст. Қарздиҳандаи асосии Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҷумҳурии Халқии Хитой, Бонки умумиҷаҳонӣ ва Бонки осиёии рушд ба ҳисоб рафта, ҳаҷми қарзи аз онҳо гирифташуда мутаносибан 950 миллион доллари ИМА, 325 миллион доллари ИМА ва 277 миллион доллари ИМА-ро ташкил медиҳад.
Баъзан аз ҷониби як идда ба ном коршиносон ва иқтисодчиён вобаста ба ҳаҷми қарзи хориҷии кишварамон андешаҳое баён мегарданд, ки муғризона буда, аз «пашша фил сохтан»-ро шабеҳанд. Пешниҳоди далелу арқоми асоснок вобаста ба ин раванд ва муқоисаи ҳаҷми қарзи хориҷӣ бо давлатҳои ҳамҷавор шаҳодати он аст, ки ҳангомасозиҳо бобати масъалаи мавриди назар бепоя аст.

Далер МЕРГАНОВ, журналист

Хонданд 399

“Марг”-и корхонаи тилло

Янв 20, 2018
Диданд: 1146

Ё бе нон мондани 10 000 нафар хӯранда

 Ба таваҷҷуҳи Ҳукумати мамлакат

Ба таваҷҷуҳи вазири саноат ва технологияҳои нави кишвар муҳтарам Шавкат Бобозода

Ҳудуди 10 рӯз мешавад, ки калонтарин корхонаи саноатии Тоҷикистон – Корхонаи муштараки Тоҷикистону Чин - «Зарафшон» оид ба коркарду истихроҷи тилло ва дигар маъданҳо аз кор бозмондааст. Дар ин бора гуруҳе аз кормандони ин коргоҳ ба «Фараж» иттилоъ доданд.

Сабаби аз фаъолият боздоштани заводи мазкурро соҳибназарону кормандон ба анҷом расидани иҷозатномаи Ҳукумати мамлакат дар мавриди истихроҷу коркарди канданиҳои зеризаминӣ марбут медоданд. Бино ба маълумоти як корманди КМ «Зарафшон», муҷаввизи коргоҳ ҳанӯз моҳи сентябри соли 2017 ба анҷом расида буд. Аммо то ин замон кормандон аз захираҳои ашёи хоми дар анбор буда чархаҳои заводро гардон мекарданд. Чанде аз кормандон гуфтанд, ки ҳатто маоши моҳи декабри соли 2017-ро нагирифтаанд.
Аз кор мондани КМ «Зарафшон» дар ҳолест, ки дар шаҳри Панҷакент натиҷаҳои рушди иқтисодиву иҷтимоии хоҷагии халқи шаҳру деҳоти Панҷакентро дар соли 2017 ҷамъбаст намуда, гуфтанд, ки қисми зиёди дастовардҳои саноатии шаҳр вобаста аз коргоҳи КМ «Зарафшон» аст.
Парвиз Шодизода, муовини раиси шаҳри Панҷакент дар маҷлиси ҷамъбастии соли 2017 гуфт: «Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ дар соли 2017 ба 1 миллиарду 470 миллиону 465 ҳазор сомонӣ расонида шуд, ки баробари 121,3 фоизи ҳамин давраи соли гузашта мебошад. Ҳарчанд нишондиҳандаҳои соҳаи саноатии шаҳр бо сабаби фаъолияти ҶДММ КМ “Зарафшон”, ки ҳаҷми бузурги истеҳсоли маҳсулоти саноатиро
ба дӯш дорад, дар маҷмуъ хуб аст, вале бо ин вуҷуд 7 намуди маҳсулоти саноатӣ нисбати соли 2016 кам шудааст”.
Корхонаи муштараки «Зарафшон» калонтарин корхонаи коркарди метали рақами 1 дар кишвар буд ва дар он зиёда аз 2100 нафар корманд фаъолият доштанду аз он ҷо нон мехӯрданд. Коршиносон бар он андешаанд, ки агар ба ҳисоби миёна дар ин ҷо 2000 нафар саробони оила бошанду ҳар оила тақрибан 5-нафарӣ аъзо дошта бошад, мешавад 10 000 нафар шаҳрвандоне, ки аз пушти ин завод рӯз мегузаронанду зиндагӣ доранд. Ба замми ин, корхона яке аз сарчашмаҳои асосии таъмини буҷети ҳам шаҳри Панҷакент, ҳам вилояти Суғд буда, дар рӯйхати андозсупорандагони азим қарор дорад.
Корхонаи муштараки тиллоистеҳсолкунии Тоҷикистону Хитой - "Зарафшон" калонтарин корхонаи истихроҷ ва коркарди канданиҳои фоиданок, бахусус тилло, дар кишвар буда, 75%-и саҳмияи он ба ширкати "Зиҷин"-и давлати Хитой ва 25% ба Тоҷикистон тааллуқ
дошт.
Аммо, дар ҳамин ҳол, Маҳмудҷон Мӯсоев, муовини директори кулли КМ “Зарафшон” дар суҳбат ба “Фараж” аз кор мондани корхонаро рад карда, гуфт, ки «мо касеро ҷавоб надодаем, вале айни замон корҳои таъмирӣ идома дорад. Аммо дуруст аст, ки иҷозатномаи корхона барои истихроҷи маъданҳо аз конҳо тамом шудаасту дар ҳоли ҳозир гуфтушуниди Ҳукумати мамлакат бо саҳомони ширкати “Зиҷин” идома дорад ва дар сурати ҳал шудани гуфтушунид, корро идома хоҳем дод».
- Аз кор мондани корхонаи мазкур метавонад чанд омили манфӣ ва зиёнҳои ҷиддӣ дар пай дошта бошад,- мегӯянд коршиносон. Аз ҷумла, дар аввали соли равон иҷро нагардидани нақшаи истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ, иҷро нашудани нақшаи андоз, зиёдшавии қарзи маош ва нафақа аз ҳисоби воридоти буҷа, коҳиши воридоти молӣ ба буҷаи маҳаллӣ ва
навоқиси дигар.
Ба умеди танҳо як корхонаи бузург шудан чи барои ҷумҳуриву чи барои маҳалле, ки корхона дар он ҷойгир аст, ақида ва равия хатоест. Зеро чунин корхонаҳо ҳиҷ гоҳ, ба гуфтаи коршиносон, абадӣ нестанд. Агар бо ин ё он иллати фаннӣ ва ё омилҳи дигари табиӣ ин корхонаҳо мабодо аз фаъолият бозмонанд, дар он сурат зарбаи сахте ба иқтисоди маҳал ва вилояту кишвар ва кормандон хоҳад расид.
Тақрибан чунин таъкидҳоро борҳо роҳбарони вилояти Суғд ба раисони шаҳри Панҷакент расонида буданд, ки танҳо ба умеди КМ “Зарафшон” нашавед. Яке аз ҳамин гуна роҳбарон собиқ раиси вилояти Суғд Қоҳир Расулзода, имрӯза сарвазири мамлакат мебошад. Ӯ дар як ташрифаш ба Панҷакент гуфта буд, ки «қисмати зиёди буҷаи Панҷакент аз ҳисоби КМ “Зарафшон” аз рӯи нишондоди омор мебошад. Дигар корхонаҳои саноатӣ нақшаҳои хешро иҷро накардаву барои пур кардани буҷа ва андоз нақши назаррас надоранд. Ин амалиёт хато аст, зеро танҳо ба умеди як корхонаи КМ “Зарафшон” шудану корхонаи хурди истеҳсолии саноатиро бунёд накардан ва бо ин васила саноатро рушд надодан, дар минтақа боиси нигаронӣ ва иштибоҳи азим аст». Чунин буд пешгӯии сарвазир Қоҳир Расулзода.
Андешаи дигар ҳам дар байни коршиносон ҷой дорад, ки бояд Ҳукумати мамлакат масъалаи тақсимоти саҳмияро ба нафъи Тоҷикистон ҳал намояд, зеро тибқи қоидаҳои байналхалқӣ, дар бештар маврид соҳибони замин ва онҳое, ки соҳиби ашёи хоманд, бояд қисми зиёди саҳмро доро бошанд. Ба гуфтаи онҳо, ин корхонаи азимро, ки манфиату суди зиёде ба ҷумҳуриву вилояту Панҷакент меорад ва садҳо оилаҳоро нон медиҳад, бояд ҳарчи зудтар фаъол гардонанд.

Шоҳин ОБЛОҚУЛЗОДА,
Хуршед ФОЗИЛОВ,
МТЖТ 

Хонданд 1146

БАРҚ МАНБАИ БЕҲБУДИИ ЗИНДАГӢ

Янв 06, 2018
Диданд: 421

Иброҳим Исмоилов - аввалин энергетик аз тоҷикони маҳаллии минтақаи Кӯлоб

Ҳамаи беҳбудӣ пешравии мо, зиндагии ҳаррӯзаи мо бо барқ алоқамандӣ дорад. Агар барқ нест, пешравӣ нест, обёрии зироат нест, маҳсулоти табъи дилу орду нон ва об нест ва боз чандин мушкилиҳои дигари зиндагии ҳаррӯзаву ҳарсоатаи мо. Шароити зиндагӣ бе иқтисодиёт беҳ намешавад ва иқтисодиёт бе барқ пешравӣ ва беҳбудӣ надорад. Барқ нест, иқтисодиёт нест, беҳбудӣ нест, пешравӣ нест, буҳбудии шароити хуби зиндагӣ нест.

Таҳсил бе шаҳодатномаи таваллуд

Иброҳим Исмоилов дар як деҳаи хурдакаки дурдасти куҳистони Шоҳон, ноҳияи Даштиҷум, ки он ҳамагӣ 30 хоҷагӣ дошт дар оилаи деҳқони камбағал таваллуд шуда ба воя расидааст. Ба гуфтаи қаҳрамони мо он вақт онҳо бе шаҳодатномаи таваллуд дар бораи соли таваллудашон маълумоти аниқ надоштанд. Иброҳим дар синии 7 солагӣ ба мактаби 4 солаи деҳааш ба хондан фаро гирифта шуд ва маълумоти ибтидоиро дар деҳаи Шоун гирифт. Баъдан ба деҳаи ҳамсояи Сангониён, ки мактаби 7 сола буд, ки ҳамон вақт то синфи 7 мактаби миёнаи нопурра ба ҳисоб мерафт, барои идомаи таҳсил фаро гирифта шуд. Баъди хатми мактаби 7 сола барои гирифтани маълумоти миёнаи пурра, ки ягона мактаби миёна дар ноҳия дар Даштиҷум буд рафт. Аз синфи 8 то синфи 10-ум бояд таҳсил мекард.

Бо қаду баст ва вазн таваллудатро муайян мекарданд

- Дар давоми таҳсил дар синфи 10 комиссариати ҳарбии ноҳия барои аз комиссия гузаштан ва ба қайди ҳарбӣ гирифтан моро даъват кард. Ман он вақт бачаи куҳистонӣ ҷавони тану манд будам, дар ёдам ҳаст қадам 1 м.72 сантиметр буд. Дар комиссариати ҳарбӣ вақти аз комиссияи тиббӣ гузаштан духтурон бо қаду баст ва вазн чандсола буданамро муайян карда гуфтанд, ки таваллуди ту соли 1935 аст. Ҳамон ҷо ба ман шаҳодатномаи таваллуд доданд ва таваллудам аниқ шуд. Падару модарам бошанд мегуфтанд, ки мучалат муш аст ва ба соли 1936 рост меояд мегуяд-, Иброҳим Исмоилов.

Аз синфи 10-ум ба хизмати аскарӣ

Соли 1954, ки вай дар синфи 10 мехонд ва онро пурра хатм накарда буд ӯро ба аскарӣ бурданд. Ҳарчанд Иброҳим гувоҳнома оварда дод, ки дар мактаби миёна дар синфи 10 мехонад. Лекин, нақшаи даъваташон он вақт иҷро нашуда буд, чӣ коре шуд, ки синфи 10-ро пурра нахонда вайро ба сафи Армия гирифтанд ва муддати 3 сол дар сафҳои Артиши Шӯравӣ хизмат кард. Амаки Иброҳим он рӯзҳоро ба ёд оварда қисса мекунад, ки он вақт аз Даштиҷум то ноҳияи Муъминобод мо пиёда омадем ва баъди комиссияи вилоятӣ гузаштан аз ин ҷо то ба Душанбе бо мошин моро бор карда бурданд. Аз Душанбе то ба ҷои хизмат 16 шабонарӯз қатораи саворшудаи мо роҳ рафт ва дар шаҳри Харков қарор гирифт. Дар Харков ҳамом карда, баъдан боз як шабонарӯзи дигар роҳ рафта, ба макони асосии хизмат расидем. Вилояти Днепропетровск, ноҳияи Первомайский шаҳри Кривой рог ҷои исти хизматамон шуд. Баъдан қисмамонро кӯчонда Урал оварданд ва мо ҳам ҳамроҳи қисм Урал омадем. Дар шаҳри Каслии вилояти Челябинск қарор гирифтем ва давоми хизматро он ҷо гузаронидем.
Қисми ҳарбии мо ин ҷо қисми сохтмонӣ шуд. Ба ғайр аз се сол боз моро бо сабаби аскарбачаҳои нав дер рафтан охири моҳи декабр аз аскарӣ ҷавоб доданд ва то ба Тоҷикистон омада расидем, ки моҳи январ шуд. Аз Душанбе дар роҳи куҳии Даштиҷум, ки мошинроҳ набуд боз вақти зимистон, ки барфи зиёде меборад шунидем гургҳо дар роҳ мардеро хӯрданд. Баъд андешидам, ки падару модарам танҳо ҳастанд ва агар ба деҳаамон ки дурдаст ва дастнорас аст агар биравам дигар манро якбора аз деҳа баромаданам намемонанд.

Нақшаҳои калон

Иброҳими ҷавон хулоса кард, ки дар шаҳри обод мемонад ва бояд хонда маълумоти миёнаро пурра гирифта, баъдан маълумоти олӣ бигирад. Шиноснома надошт. Аз шаҳри Душанбе, ки он замон хеле мушкил буд шиноснома гирифт. Аввал ба як сохтмон барои ба кор даромадан, ки мутахассиси сохтмончӣ шуда аз аскари омада буд худро муаррифӣ кард. Ҳамин тавр роҳбари сохтмон сардори шуъбаи қадрҳоро супориш дод ӯро ба қайд гирифта, дар хобгоҳи сохтмончиён низ ҷои зисташ диҳанд. Бо гувоҳномаи ҷои зисти додаи онҳо шиноснома низ гирифт. Ба кор даромада як моҳ кор карда, бо иҷозати роҳбар, ки аз аскарӣ омада, падару модарашро хабар нагирифта буд ба хабаргирӣ рафт. Вайро якмоҳа рухсатии бемузд ва як миқдор пул ҳам доданд.

Бозгашт ба деҳа

- Рухсатӣ гирифта ба мошин аз Душанбе то Кӯлоб омадам. Дар Кӯлоб дар хонаи як ҳамдеҳаамон шабро гузаронида мақсади ба деҳаи Шоун рафтанро кашидам. Дар фасли зимистон бошад он замон ба куҳистони Даштиҷум, деҳаи Шоун фақат асп мерафт. Он вақт агар зарурате барои ба Кӯлоб ё ягон ҷои дур рафтан пеш меомад бо асп меомаданд, то ҷои мошин ҳаракаткунанда. Шунидам, ки аз Даштиҷум ду нафар бо асп омадаанд, яъне як нафари мерафта аспаш беодам мондааст ва нафари ҳамроҳаш бояд аспи худ ва аспи ҳамроҳашро одам набошад бе одам баргардонда бубарад. Номи ҳамон шахсро гирифтанд, ки дар ёдам омад шинос баромад, ки бо ӯ замоне дар куҳистон рафиқ будем. Бо он аспи холӣ савор шуда ҳамроҳи рафиқи шиносам ба деҳаи Шоун рафта расидем. Падару модар бо хурсандӣ пешвозам гирифтанд ва муддати як моҳ ҳамроҳи хешу табор ва ҳамдеҳагон будам, - иброз медорад ӯ.

Дуои падару модар

Ҳамдеҳагон ба падару модарам мегуфтанд, ки акнун тамом, фикри хонадор карданашро бубинед вагарна духтарони деҳаам тамом мешаванд. Иброҳим, ки худ қоидаи деҳаи дурдаст ва бахусус одати калонтаронашонро медонист ба онҳо билети ҳарбӣ ва шиносномаашро нишон дода фаҳмонд, ки ҳамааш дар қайди Душанбе ва ӯ сокини шаҳри Душанбе ва коркуни шаҳри Душанбе ҳаст, агар наравад ҳам ӯро ва ҳам ҳамдеҳагонашро барои нарафтанаш бурда ба маҳкама мекашанд. Баъди ин суханон, ки онҳо то ба ин нуқтаҳо сарфаҳм намерафтанд ба Иброҳим иҷозати ба шаҳри Душанбе баргаштанро доданд.

Талош барои маълумоти миёна гирифтан

Иброҳим Исмоилов мегуяд, ба Душанбе омада корро давом додам. Мақсадам чӣ тавре пештар гуфтам идома додани таҳсил буд. Ман то моҳи сентябр кор кардан гирифтам ва моҳи август бошад ба кофтани мактаби шабонаи коргарҷавонон машғул шудам, ки он замон дар шаҳри Душанбе фаъолият мекарданд. Ба наздиктарини онҳо барои таҳсил муроҷиат кардам. Он ҷо ба ман гуфтанд, ки рафта табели пешрафт ва гувоҳномаи то синфи 10 таҳсил кардаатро аз мактаби хондаат биёр. Боз ба Даштиҷум баргаштам, дар ин чанд сол мактаби хондаамонро бомаш умуман нест ва қисми дигарашро умуман деворҳояш афтида нобуд шудаанд. Баъд як муаллими шинос буд, назди ӯ рафтам он муаллими шинос, ки як дафтари варақҳояш пешакӣ муҳр задагӣ тайёр буданд он кас ба ман гуфт, ки мактабатон барҳам хӯрдааст, лекин як синфхонааш деворҳояш ҳасту бомаш нест нобуд шудааст, рафта кофту ков кун дар ягон ҷои он ҳуҷҷатҳоятро бояд биёбӣ. Баъд рафта кофта, делаамро аз байни он варақаҳои партофта ёфтам ва он муаллим баъдан ба номи ман гувоҳнома навишт, ки дар ҳақиқат то синфи нуҳум дар мактаб хондааст. Ҳамаи инҳоро ҳамроҳ бо худ ба шаҳри Душанбе бурда, ба мактаби коргарҷавонони гуфтаам бурда супоридам. Якуми сентябр вақте дарс сар мешавад, дар дарс ҳама нишастаем, директори мактаб манро даъват мекунад ва мегуяд, ки аз ҳуҷҷатҳоят табели пешрафтат муҳр надорад барои ҳамин мо наметавонем шуморо ба мактаби коргарҷавонон қабул кунем. Боз ба худ андешидам, ки наход дар як шаҳри Душанбеи калон ҳамагӣ як мактаби коргарҷавонон бошад ва паи мактабёбӣ шудам.

Таҳсил дар мактаби миёна ва мактаби олӣ

Ҳамин тавр Иброҳим аз чанд мактаби коргарҷавонони дигар дидан кард ва бо ҷустуҷӯ 10 сентябр шуд. Ниҳоят ба мактаби шабонаи коргарҷавонони навкушодаи №5-и назди текстили шаҳри Душанбе ҳуҷҷатҳояшро супорид, ин маротиб бе мушкилӣ ба мактаб қабул карда шуд. Ҳамин тавр, шаб дар мактаби шабонаи коргарҷавонон таҳсил мекарду рӯзона дар сохтмон кор мекард.
- Муаллимонамон аз Донишгоҳи омӯзгорӣ буданд ва дар байни онҳо як муаллимамон аз ДМТ низ буд, он кас таклиф кард, ки баъди номаи камол гирифтан биё ҳуҷҷатҳоятро ба ДМТ бисупор. Фанни математикаро ҳам дӯст медорӣ. Ман ба онҳо гуфтам, ки не ман ба Институти политехникӣ барои дохил шудан ҳавас дорам. Соли 1957 аз аскарӣ омадам. Соли 1959 баъди хатми мактаби шабонаи коргарҷавонон ва соҳиби номаи камол шудан ҳуҷҷатҳоямро ба ИПТ супоридам ва донишҷӯи факултаи энергетикии ИПТ шудам.
Бо бахти мо 1 сентябр эълон мекунанд, ки бо сабаби баромадани қарори нави Ҳукумат бо номи «алоқаи мактаб бо ҳаёт» мо донишҷӯён бояд шабона таҳсил кунему рӯзона дар истеҳсолот кор кунем. Аз кори зиёд монда шуда будем боз мушкилӣ паи мушкилӣ шуд. Аз кор меомадам, ҳама ошхонаҳо маҳкам, ягон кулчақанд аз ягон мағоза харида саросема дар дарс онро мехӯрдам. Бо як нафар ҳамроҳам дар хобгоҳ хоб будем, саҳар барвақт ба кор мерафтам, ӯ хоб буд, шаб дер аз дарс меомадам вай хоб буд. Ду нафар як сол зиндагӣ карда, дар як ҳафта ҳам якдигарро дар бедорӣ дида наметавонистем. Муддати якуним сол мувофиқ бо қарори ҳукумат шабона таҳсил ва рӯзона кор гузашт ва боз таҳсили мо ба ҳолати муқарарӣ баргашт. Ман дар вақти дар сохтмон кор кардан ҳам ба кори мантаж сару кор гирифта, таҷриба ҳосил карда будам. Мо муддати яку ним сол бо касби худ кор кардем, дар кори монтажи ҳам барқ ва дар хати интиқоли барқ кор кардем, - мегуяд, И.Исмоилов.

Таҷрибаомӯзӣ ҳангоми донишҷӯӣ

Иброҳим Исмоилов соли 1964 ба Шабакаҳои барқии Кӯлоб ба таҷрибаомӯзӣ омад. Шабакаҳои барқии 64 он замон нав ташкил шуда буд. Як моҳ тобистон таҷрибаро ҳамин ҷо гузаронд. Як моҳи дигар ӯ ҳамроҳи ҳамкурсонаш барои таҷрибаомӯзӣ ба НБО-и Волга рафт. Кори дипломиашро нав ба охир расонида буд. Кори дипломии вай «Электроснабжение дангаринский плато» (Хати интиқоли барқ 220 аз Норак ба Данғара) Баъди кори дипломӣ ягон дархост аз Барқи тоҷик набуд. Ӯ ва 3 нафар хатмкунандаи ҳамкурсашро номнавис карда, гуфтанд, ки ба Туркманистон ба кор мефиристанд. Он вақт рад кардан гуфтанӣ гап набуд, забонхататро мегирифтанд ва ба ҷои таъиншуда рафта ду сол кор мекардӣ, баъд ба диёрат бармегаштӣ. Ҳамон вақт онҳо зиқ дар андеша буданд, ки аз Кӯлоб дархост шуд ва Иброҳимро ба Кӯлоб равон карданд.

Оғози фаъолият ва электрокунонии деҳот

Иброҳим Исмоилов моҳи декабри соли 1964 ба шабакаҳои барқии Кӯлоб ба кор омад ва корро аз муҳандисии қаторӣ шуруъ кард, баъдан сармуҳандису роҳбар ва то рӯзи ба нафақа баромадан дар ин ҷо кор кард. 17 сол роҳбарии Шабакаҳои барқии Кӯлобро ба уҳда дошт. И. Исмоилов мегӯяд, соли 1975 ман аввалин энергетики тоҷик вазифаи роҳбариро аз Ламакин, ки ҳамагӣ маълумоти миёна дошт қабул кардам. Шабакаҳои барқии Кӯлоб соли 1963 дар асоси истгоҳҳои дизелӣ ташкил ёфт. Ҳар ноҳия ба худаш истгоҳҳои дизелии худро дошт. Кӯлоб алоҳида, Восеъву Москва алоҳида. Соли 1963 қарори ҳукумат дар бораи саросар электрокунонии тамоми ҶШС Тоҷикистон баромад. То соли 1963 ҳамаи колхоз, совхоз, шаҳр, ноҳия ва заводу фабрикаи калон ҳар кадомаш алоҳида-алоҳида ба худашон дизел доштанд. Ҳамааш мустақил алоҳида кор мекарданд. Соли 1963 хати интиқоли барқ аз Сарбанд ба Кӯлоб меояд, як занҷираш ба Фархору Ҳамадонӣ меравад. Ҳамин тавр аз Сарбанд омада, ба Фархор- Ҳамадонӣ - Восеъ – Кӯлоб мерасид. Ин соли 1963 буд ва он бори аввал ба системаи энергетикии Тоҷикистон пайваст мегардид.
Баъди Иброҳим Исмоилов дар шабакаҳои барқии Кӯлоб Абдулҳаев роҳбар буданд, баъд Мирзо Исмоилов, писари Иброҳим Исмоилов ва акнун Д. Холов роҳбари он аст.

С.Халилиён

Хонданд 421

Хабари рӯз

Календар

« Август 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Минбари сардабир

  • занакГАП

    Ҳама аз дард менолад, вале ҳар кас ба таври худ,…

Нигоҳи хос

  • ХОСта

    Ба дилхоҳ савол ҷавоб додан мумкин аст, агар дуруст саволгузорӣ…
  • Хоҳиш ва ҳадаф

    «Агар Шумо хоҳед, ки ҳаёти хушбахтона дошта бошед, бояд алоқаманд…

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.