.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Слайд

Сарбоз 13 сол зиндонӣ шуд

Нояб 03, 2018
Хонданд: 612
Сарбоз 13 сол зиндонӣ шуд

Суди гарнизони ҳарбии шаҳри Хоруғ пас аз баргузории 2 мурофиаи озод бо ҳузури сарбозону афсарони зиёди қисмҳои низомӣ дар саҳни бинояш Абдуллоев Бахтовар Нуралиевич - як сарбози Қӯшунҳои марзбониро дар латукӯб ва ба ҳалокат расонидани ҳамхизматаш Ёдгорзода Абдуқаюм гунаҳгор дониста, ба 13 соли зиндони низомаш шадид маҳкум кард.

Ин мурофиаҳои судӣ рӯзҳои 24 -ум ва 25-уми октябр баргузор шуданд.

Фоҷиа ду моҳ қабл, 20-уми август, дар арафаи Иди Қурбон дар дидбонгоҳи 11-уми қисми ҳарбии Қӯшунҳои сарҳадии КДАМ дар минтақаи Язғуломи ноҳияи Ванҷ рух дод ва пас аз санҷиши ҳолати кор ва ҷои ҳодиса, Прокуратураи ҳарбии гарнизони Хоруғ бо ду моддаи Кодекси ҷиноятии ҶТ -373 қ. 2, банди “д” «Вайрон кардани қоидаҳои оинномавии муносибатҳои  байниҳамдигарии хизматчиёни ҳарбӣ дар ҳолати набудани тобеияти хизматӣ дар байни онҳо» ва 110 қ. 3, «Қасдан расонидани зарари вазнин ба саломатӣ» банду баст карда, ба суд ирсол намуд. Ин моддаҳои Кодекси ҷиноятӣ ба шахси гунаҳкор аз 5 то 10 ва аз 12 то 15 соли зиндонро пешбинӣ мекунад.

Марҳум Ёдгорзода Абдуқаюм баҳори соли равон ихтиёрӣ аз Комиссариати ҳарбии ноҳияи Панҷи вилояти Хатлон ба сафи Қувваҳои мусаллаҳи кишвар сафарбар гардидааст. Ҳамхизмати ӯ Абдуллоев Бахтовар бошад, зодаи маҳаллаи Заҳматободи ноҳияи Исмоили Сомонии шаҳри Душанбе аст ва шаш моҳ қабл аз марҳум ба аскарӣ рафтааст.

Кӯшиши зиёди гирифтани тамос ва фаҳмидани ҷузъиёти ҳодиса бо баррасикунандаи парванда, судя Манзаршо Ошурбек бенатиҷа анҷом ёфт, аммо тибқи иттилои як манбаъ аз прокуратураи ин гарнизон, судшаванда иқрор шудааст, ки амали латукӯби ҳамхизматашро бар пояи дашному ҳақорат ва гирифтани қасос анҷом додааст ва аз карда пушаймон аст.

 

Ҳодиса чӣ гуна рух додааст?

Ёдгоров Шаша, падари марҳум Абдуқаюм, пас аз иштирок дар мурофиаи судӣ дар суҳбати телефонӣ иброз дошт, ки “Судшаванда дар мурофиа гуфт, ҳамхизматаш, яъне писари ман, гӯё ӯро дашном дода бошад ва барои ин амалаш худсарона хостааст ӯро ҷазо диҳад:

-Абдуллоев гӯё гуфтааст, ки як сӯзан биёрад, то ҷои даридаи шимашро бидӯзад, вале Абдуқаюм нофармонӣ кардасту онтарафтар рафта, дашном додааст. Пас аз ин, ӯ нақшаи гирифтани қасосро кашидааст. Рӯзи 20-уми август, сарбозҳо барои Иди Қурбон тайёрӣ дида, картошка тоза мекардаанд ва Абдуқаюм сатили партовро ба партовгоҳ бурдааст. Ин замон Бахтовар аз қафои Қаюм рафтаасту дар паси девор ӯро латукӯб кардааст,- гуфт падари марҳум Абдуқаюм.

Бино ба эътирофи судшаванда Абдуллоев, ки дар сухани охиринаш иброз доштааст, ӯ ҳамхизматашро ба девор рост карда, як мушти сахти ногаҳонӣ ба гулӯ - роҳи нафасаш задааст. Пас аз он ки Ёдгорзода хам шудааст, боз чанд мушти дигар ба пушти гардан ва сараш задааст. Ҳамин тавр, ӯ ба замин афтидааст.

-Пас аз он ки Абдуллоев мебинад, роҳи нафаси Абдуқаюм баставу кабуд шудааст, ба дигарон хабар медиҳад, ки аллакай дер шудааст,-гуфт падари Абдуқаюм, замоне, ки гиря дар гулӯяш дармемонд.

 

Наздикони Абдуллоев: Ӯ ин коррро накардааст, онро ба сараш бор кардаанд

Эътирофи гуноҳ ба марги ҳамхизматаш аз ҷониби сарбоз Абдуллоев Бахтовар дар ҳолест, ки наздиконаш бовар надоранд, ӯ ин ҷиноятро содир карда бошад. Онҳо аз ӯ ҳамчун як бачаи оромтабиат, камгап ва хушахлоқ тавсиф мекунанд.

Барои огоҳӣ ва шиносоӣ аз вазъи хонаводагии оилаи Абдуллоевҳо сӯи маҳаллаи Заҳматободи ноҳияи Исмоили Сомонӣ, ки дар талу теппаҳои шимолии шаҳри Душанбе ҷойгир аст ва яке аз маҳаллаҳои сераҳолӣ ба шумор меравад, роҳ пеш гирифтем.

Тавре аз мушоҳидаҳо бармеояд, оилаи Абдуллоевҳо хонаводаҳои доро ва сарватманд нестанд ва дар як гӯшаи баланди ин маҳалла зиндагӣ доранд.

Ин хонавода аз панҷ нафар: 4 писар ва 1 духтар иборат аст. Нуралӣ Абдуллоев, падари оила, дар ҳар сохтмоне, ки рост ояд, кор карда, барои таъмини хонавода қути лоямуте ба даст меорад. Модар бошад, дар идораи давлатие ба ҳайси фаррош фаъолият мекунад.

Бародари калонии Бахтовар - Қурбон Абдуллоев 25 сол дорад ва ӯ низ мегӯяд, сохтмончӣ аст, вале ҷои кори аниқ надорад. Гоҳ-гоҳ дар сохтмонҳо кор пайдо карда, иҷро мекунад.

Бино ба гуфтаи Қурбон, Бахтовар 19 сол дорад ва ихтиёран ба хизмати аскарӣ рафтааст.

-Ӯ пас аз хатми синфи 9 дар мактаби ронандагӣ таҳсил карда, соҳиби шаҳодатнома гардид. Тӯли як сол ба ҳайси “почталён” кор кард. Ягон ҳаракати ноҷо, ҷангу ҷанҷол намекард, оромтабиат буд. Бо хоҳиши худаш ба Комиссариати ҳарбии ноҳияи Исмоили Сомонӣ ариза дода, ба хизмат рафт. Доим занг зада, гап мезадем. Тӯли як соли хизматаш ягон гапу хабари зиёдатӣ набуд. Намедонам, чӣ сабаб шуд, ки ба чунин амал даст задааст. Ман гумон мекунам, ки ин амали нангинро нафари дигар содир кардааст ва ба сари додари ман бор кардаанд. Ҳеҷ гоҳ одам бо як мушт намемурад. Бино ба хабарҳо, аскари марҳум “приступ”-и дил доштааст, -гуфт бародари Бахтовар.

Номбурда сабаби дар мурофиаи судӣ иштирок накарданашонро ба вазъи иқтисодии оила рабт дод ва гуфт, “Вақте ки мурофиаи аввалинаш дар рӯзи 16-уми октябр таъйин гардида буд, модар ва холаам рӯзи 15-ум ба шаҳри Хоруғ  рафтанд. Бемасъулиятии кормандони судро бинед, як рӯз пеш аз мурофиа хабар доданд, ки мурофиа ба як ҳафта қафо монда шуд. Ин вақт модарам аллакай дар ними роҳ ба Хоруғ буд. Вазъи зиндагии мардумро фикр накарданд, нагуфтанд, ки роҳи каму андаке нест, ақаллан ду рӯз пеш бояд моро огоҳ месохтанд. Ба ҳар ҳол модару холаам аз роҳ нагаштанд, рафта Бахтоварро диданд ва ду рӯз баъд баргаштанд. Барои 10 рӯз дар он ҷо мондан маблағи зиёд даркор аст”, - гуфт Қурбон Абдуллоев.

Раиси маҳаллаи Заҳматобод Зафаралӣ Исмоилов низ аз Бахтовар ҳамчун як нафари оромтабиат тавсиф кард ва гуфт, дар корҳои ҷамъиятии маҳалла ҳамеша фаъол будааст.

-Ӯ бо хоҳиши худаш ба хизмат рафт ва то ин вақт хонда, шаҳодатномаи ронандагӣ ҳам гирифт ва тӯли қариб ду сол ба ҳайси “почталён” (номарасон) ҳам кор кард. Хеле бачаи орому ботамкин буд. Сатҳи зиндагӣ ва вазъи иқтисодии оилаашон мисли оилаҳои зиёди маҳалла миёна аст. Ба рӯйхати оилаҳои камбизоат низ шомиланд. Касе бовар надошт, ки чунин ҳолат бо Бахтовар рух медиҳад. Ҳамсояҳо то рӯзи ба хизмат рафтанаш аз ӯ ягон шикоят накардаанд, овози баланд ва суханони қабеҳ ҳам нашунидаанд, - гуфт раиси маҳаллаи Заҳматобод Исмоилов З.

Мутаассифона, бо сабаби дар кор будани падару модари ин хонавода натавонистем бо эшон суҳбат кунем ва назарашонро вобаста ба ин қазия бифаҳмем, аммо бародари дигари Бахтовар, Бахшулло Абдуллоев, ки дар як корхонаи хиштбарорӣ боркаш шуда кор мекунад, дар як тамоси телефонӣ аз ҳукми содиркардаи судя изҳори норозигӣ кард ва гуфт, пас аз дастрас кардани нусхаи он ҳатман ба зинаҳои болоии судӣ муроҷиат хоҳанд бурд.

 

Падари Абдуқаюм: Дигар чӣ кор ҳам кунем? Аз ҳукм розием.

Норозигии наздикони Бахтовар аз ҳукми суд дар ҳолест, ки падари Абдуқаюм дар як тамоси телефонӣ ҳангоми бозгашт аз Хоруғ гуфт, аз ҳукм розӣ аст:

-Дигар чӣ кор кунем, писарамро зинда карда намешавад. Касе ҷиноят кардааст, бигузор ҷазояшро гирад. Прокурор 15 сол пурсид, вале судя барои худиқрорӣ ва пушаймонӣ 2 солашро кам кард, - гуфт падари марҳум Абдуқаюм.

 

Шикояткунанда «буз» аст?

«Дедовшина» ё сарбозозорӣ қонуни нонавишта ва падидаи номатлуб дар қисмҳои ҳарбии Тоҷикистон буда, аз замони Шӯравӣ мерос мондааст. Дар аксар ҳолатҳо он сарбозон, хусусан навскаронро, ҳатто ба худкушӣ оварда мерасонад ва онҳо наметавонанд ба афсаронашон шикоят баранд.

Бино ба қавли онҳое, ки аллакай хизмати аскариро ба анҷом расонида, ба ҳаёти мулкӣ баргаштаанд, шикояткунандаро дар қисми ҳарбӣ «буз» меноманд, ҳатто агар ҷабрдида мавриди латукӯб ва азоби тоқатфарсои «дед»-ҳо ҳам қарор гирифта бошад. Бинобар ҳамин, наваскарон кӯшиш мекунанд, ба ҳама азобу шиканҷаи хизмат тоб биёранд, то ин тахаллуси нангинро ба худ нагиранд. Дар ҳамин ҳол, фаъолони ҷомеаи шаҳрвандӣ бар ин назаранд, ки маҳз ҳамин падидаи номатлуб монеи ихтиёрӣ ба хизмати аскарӣ рафтани ҷавонон мегардад ва «облава» барои ҷалби ҷавонон ба хизмати ҳарбӣ ба таври ғайриқонунӣ сурат мегирад.

Ёқуб Ҳалимов, рӯзноманигор мегӯяд, «дедовшина” ё сарбозозориро мешавад барҳам дод ва ҳатман бояд барҳам дода шавад.

-Дар ҷаҳони муосир шаҳрҳо ва давлатҳоро тавассути дурбинҳои назоратӣ ба танзим медароранд, чаро қисмҳои низомиро ба танзим даровардан ва аз “дедовшина” пешгирӣ кардан имкон надоштааст? Барои ман нофаҳмост, ки чаро афсарон беаҳамиятӣ мекунанд ё ҳавасманданд, ки “дедовшина” дар қисмҳои низомӣ вуҷуд дошта бошад? Бояд аз онҳо пурсид, вале афсарон барои шиканҷаи сарбозон бояд ҷавобгӯ бошанд, зеро масъул ҳастанд,- мегӯяд Ёқуб Ҳалимов.

Хилватшоҳ Маҳмуд, ҷомеашинос бар он назар аст, ки “барои комилан барҳам додани “дедовшина” дар қисмҳои низомӣ варианти беҳтарин ба роҳ мондани хидмати алтернативӣ дар сафи Қувваҳои мусаллаҳ ва ё ҳамон хидмати шартномавӣ аст. Дар сурати акс, вазъ ба гунае боқӣ мемонад, ки солҳои қаблӣ вуҷуд дошт. Ин падидаи номатлуб қариб дар ҳама кишварҳои пасошӯравӣ, ки Тоҷикистон низ шомили он аст, вуҷуд дорад. Дуруст аст, ки дар бархе кишварҳо, аз қабили давлатҳои Назди Балтик ва Гурҷистон ин мушкил барвақттар ҳал шуда, артиши онҳо артиши касбӣ шуда истодааст. Маргу мири аскарон (сарбозон) дар дохили қисми низомӣ новобаста аз он ки дар он вақт афсар дар қисм буд ё не, масъулиятро аз дӯши фармондеҳон (қумандонҳо) соқит наменамояд. Баробар ба муҷримин бояд афсарон низ дар назди қонун ҷавоб гӯянд. Зеро волидайн фарзандашонро барои ду сол ба хидмат мефиристанд ва ба афсарон бовар мекунанд, ки ҳаёти фарзанди онҳо зери хатар нест”.

Ин дар ҳолест, ки наздикони марҳум Ёдгорзода Абдуқаюм барои беназоратӣ ва бемасъулиятӣ аз болои афсарони қисми низомии Қушунҳои сарҳадии КДАМ дар ноҳияи Ванҷ, ки фарзандашон он ҷо хизмат мекард, ба Дастгоҳи иҷроияи Президенти Тоҷикистон ва Прокуратураи генералии кишвар шикоят бурдаанд. Онҳо аз мақомоти салоҳиятдор тақозо намуданд, ки ба чунин амалҳо дар қисмҳои ҳарбии Тоҷикистон хотима дода шавад ва афсарони ин қисми ҳарбӣ ҳам ба ҷавобгарӣ кашида шаванд, вале аз мақомоти Прокуратураи генералӣ ҷавоб гирифтаанд, ки пас аз санҷиш дар кирдори ягон афсари қисми ҳарбӣ ҳолатҳои ғайриқонунӣ ошкор нагардидааст.

Шамсулло ФОЗИЛОВ “ФАРАЖ”

Хонданд 612
Хатлон: Бунгоҳҳои тиббиро мефурӯшанд

Дар вилояти Хатлон 74 бунгоҳи  тиббӣ ва марказҳои саломатӣ пурра дар ҳолати садамавӣ қарор дошта,  ниёз ба таъмир доранд. Ин вазъият сокинону корафтодагонро нигарон кардааст. 

 

30 бунгоҳи тиббӣ дар хона

Зимни суҳбат муовини сардори Раёсати тандурустии вилояти Хатлон Матлуба Шоҳназарова бо изҳори ташвиш изҳор дошт, ки 74 бунгоҳи  тиббӣ ва марказҳои саломатӣ вазъи хароб доранд. Аз ин шумора, 4 бунгоҳ дар вагон, 30 бунгоҳ дар хонаҳои шахсӣ, 20 бунгоҳ дар муассисаҳои таълимӣ ва 12 бунгоҳи тиббӣ дар ҷойҳои номувофиқ ҷойгиранд. Аз ин бунгоҳҳои тиббӣ имрӯз сокинон аз ноилоҷӣ истифода мебаранд.

Тавре мавсуф афзуд: “Чунин бунгоҳҳои тиббӣ дар шаҳру  ноҳияҳои   Кӯлоб 6, Ҳамадонӣ 8, Муъминобод 12, Балҷувон 10, Кӯшониён 5,  Дӯстӣ 5, Қубодиён 5, Панҷ 5 ва ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ 4 адад ҷойгиранд, ки сокинон аз сифати пасти хизматрасонии онҳо нигаронанд”. 

 

Балхӣ: Мушкил бартараф мешавад    

Ба қавли Азиз Холов, менеҷери Кӯмаки авалияи тиббию санитарии ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ: «Дар ҳақиқат, дар ноҳия  4  бунгоҳи тиббӣ дар ҳолати садамавӣ қарор доранд ва барои таъмиру бозсозии онҳо тадбирҳо андешида истодаем».

Номбурда афзуд, ки: «Дар ноҳия давоми 9 моҳи соли равон бо маблағгузории Бонки умумиҷаҳонӣ 2 маркази саломатии деҳот бо харҷи 150 ҳазор доллари ИМА сохта ба истифода дода шуд. Ҳачунин, сохтмони 2 маркази саломатии дигар бо дастгирии молиявии бонки болозикр бо харҷи 150 ҳазор доллари ИМА  идома дорад. Дар ин баробар, марказҳо бо мошини “Ёрии таъҷилӣ” таъмин гардиданд, ки дар расонидани кӯмаки аввалияи тиббӣ ба беморон мусоидат менамоянд”. 

 

Чаро бунгоҳҳои тиббӣ фурӯхта мешаванд?

Дар ҳамин ҳол, ба қавли Маҳмадхӯҷа - сокини деҳаи Кирови ноҳияи Кӯшониён: «Бунгоҳи тиббии деҳаи моро фурӯхтанд ва бинои онро тахриб карданд. Аз набудани бунгоҳи тибби дар деҳа мо ба куҷо муроҷат карданамонро намедонем». 

Маллазода Сайдулло - сардори Раёсати тандурустӣ дар вилояти Хатлон бо тасдиқи ин хабар гуфт: «Дар ҷамоати деҳоти «Заргар»-и ноҳияи Кӯшониён ду бунгоҳи тиббӣ фурӯхта шудааст. Бунгоҳҳои тиббии мазкур дар мувозинати хоҷагиҳои деҳқонӣ буданд ва аз ҳамин сабаб фурӯхта шудаанд». Ҳамсӯҳбати мо дар идома афзуд, ки «Ҳоло табибони ин ду деҳа сокинонро дар хонаҳояшон хизматрасонӣ менамоянд».

Вале масъулини мақомоти маҳаллии ноҳияи Кӯшониён мегӯянд, барои сохтмони бунгоҳҳои тиббии нав соҳибкорон ҷалб шуда истодаанд ва дар кӯтоҳтарин муҳлат мушкили набудани бунгоҳи тиббӣ дар ин деҳаҳо бартараф мешавад.

 

Норасоии бунгоҳҳои тиббӣ дар 50 деҳа

Бо ин ҳама муовини сардори Раёсати тандурустии вилояти Хатлон Матлуба Шоҳназарова итминон дорад, ки: «Бо зиёд шудани деҳаҳо дар нақша аст, то ҷашни 30 - солагии Истиқлолияти давлатии кишвар дар  54 деҳаи вилояти Хатлон  бунгоҳҳои саломатӣ сохта шаванд”.

Дар баробари ин, сардори Раёсати тандурустии вилояти Хатлон Маллазода Сайдулло зикр намуд, ки: “Барои бартараф кардани мушкили мавҷуда ва баровардани бунгоҳҳои тиббӣ аз хонаҳои шахсӣ ва вагонҳо ба мақомотҳои маҳаллии шаҳру ноҳияҳои вилоят мактуб ирсол карда шудааст ва умед аст, ин масъала ҳалли худро пайдо мекунад. 

Аммо мутахассисон ва ҳолдонҳо бар ин боваранд, ки то се соли оянда бунёди беш аз 50 бунгоҳи тиббӣ ва ҷиҳозонидани онҳо бо таҷҳизоти зарурӣ аз ҳисоби буҷети мақомотҳои маҳалл кори сода нест ва барои амалӣ намудани ин тадбир маблағи зиёд лозим аст.                                       

Раҳмоналӣ Додархӯҷаев, “Фараж”.

Хонданд 210
Генерал Гадоев 28 сол зиндонӣ шуд

Дар Тоҷикистон як генерал-майор аз рутбаву дигари унвонҳои давлатӣ маҳрум ва ба муддати 28 сол паси панҷараи зиндон равон карда шуд. Дар ин бора маркази матбуоти ВКД ҶТ хабар дод.

15-уми октябри соли 2018 Коллегияи судӣ оид ба парвандаҳои ҷиноятии Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон парвандаи ҷиноятиро нисбати судшаванда Гадоев Файзулло Нуриллоевич, собиқ сардори Раёсати мубориза зидди гардиши ғайриқонунии маводи мухаддири Вазорати корҳои дохилӣ, генерал-майори милитсия баррасӣ намуда, аз рӯи маҷмӯи ҷиноятҳо бо моддаҳои 200, қисми 4 бандҳои «в, д» (муомилоти ғайриқонунии воситаҳои нашъадор ё моддаҳои психотропӣ бо  мақсади   ба соҳибияти каси дигар додан аз ҷониби гурӯҳи шахсон бо маслиҳати пешакӣ; ва дар ҳолати ретсидиви хавфнок содир шуда), 262 қисми 3 банди «б» (ба расмият даровардани (қонунӣ гардонидани)  маблағҳои пулӣ  ё молу мулки дигари ғайриқонунӣ ба  даст  овардашуда; ба миқдори калон содир шуда), 314 қисми 3 (суиистифода аз ваколатҳои мансабӣ), 316 қисми 3 банди «в» (баромадан аз ҳадди  ваколатҳои мансабӣ; бо расонидани оқибатҳои вазнин) ва 319 қисми 4 бандҳои «в, г» (гирифтани пора бо тамаъҷӯӣ ба миқдори калон)  ба ӯ ҷазои ниҳоӣ маҳрум сохтан аз озодӣ ба мӯҳлати 28 сол бо мусодираи молу амвол ба фоидаи давлат таъин карда шуд.

Ҳамзамон мутобиқи моддаи 51 Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон Гадоев Ф.Н. аз рутбаи «Генерал-майори милитсия» ва «Ифтихорномаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» маҳрум карда шуд.

Ҳамчунин бо Фармоиши Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамаи медалу нишонҳои сарисинагии Гадоев Ф.Н., ки пеш ба ӯ тақдим гардида буд, бекор карда шуданд.

Кай ва дар кадом ҳолат боздошт шудани собиқ генерал ошкор нашудааст.

Гадоев Файзулло соли 1959 дар вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон ба дунё омада, дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон аз ихтисоси омӯзгори фанни таърих сабақ гирифта, онро соли 1981 ба охир расондааст. Аз соли 1982 дар мақомоти ҳифзи ҳуқуқ кор кардааст. Соли 1995 дар Идораи мубориза бо гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир дар ВКД фаъолият кардааст. Аз сентябри соли 2002 роҳбари ин Идора буд, ки соли 2007 «бо сабаби ба кори дигар гузаштан» аз вазифа барканор карда шуд.

Хонданд 225
То ҳанӯз журналистонро мекушанд...

Қатли пурсарусадои ду журналист дар моҳи октябр ҷаҳонро ба ларза овард

Дар моҳи октябри соли ҷорӣ ҷаҳон шоҳиди ду куштори пурсарусадои журналистони озодандеш гардид, ки ҷомеаи ҷаҳониро такон дод. Яке дар Булғористон ва дигаре дар Туркия. Гарчанде ҳар сол дар дунё даҳҳо журналистон вобаста ба фаъолияти пурхатари худ ҷони худро аз даст медиҳанд, аммо ин ду кушторе, ки дар бораи онҳо нақл намуданием, аз дигар маргҳои журналистон бо хусусиятҳои хоси худ фарқ дорад.

Куштори ин ду журналист на дар майдони ҷангҳои Сурия, Ироқ, Яман ва ё Фаластин ҳангоми ба наворгирӣ ва ё таҳияи гузориш, балки марги ин ду журналисти барҷаста  дар ду кишваре, ки дар арсаи байналмилалӣ ҳамчун кишварҳои орому демократӣ ба қайд гирифта шудаанд, рух додааст.

Ин ду қаҳрамони мо, ки ин ҷо дар бораашон ҳарф мезанем, яке журналисти булғорӣ Виктория Маринова ва дигаре рӯзноманигори араб -Ҷамол Хошуқчӣ мебошад, ки ҳар ду ҳам ба таври ваҳшиёна дар моҳи октябри ҳамин сол кушта шуданд. Нахуст дар бораи Виктория Маринова.

Виктория Маринова.  

Виктория Мариноваи 30 сола - барандаи барномаи «Детектор»-и телевезиони TVN  дар кишвари Булғористон рӯзи 6 октябри соли ҷорӣ дар шаҳри Русеи  ҳамин кишвар сараввал латукӯб гардида, баъд ба номусаш таҷовуз сурат гирифт ва сипас, бераҳмона кушта шуд. Гуноҳи Виктория Маринова ин буд, ки ӯ дар барномаи телевизионии худ бар зидди фасод ҳарф мезад ва фасодкоронро ошкор месохт. Дар барномаи охирини худ Виктория ду журналистеро муаррифӣ намуд, ки онҳо рафти фасодкорӣ ва ғайримақсаднок истифодабарии маблағҳои аз тарафи Иттиҳоди Аврупо ҷудошударо пайгирӣ намуда буданд.

Ҷасади Викторияро дар ҳоле дарёфт намуданд, ки он нимурён буд ва бархе аз амволи шахсияш, аз қабили айнак, пул, телефон, калидҳои ӯ дар ҷайбаш набуданд. Қисмате аз ашёи шахсии ӯ каме дуртар аз ҷасадаш пайдо гардиданд. Пулиси шаҳри Русе муайян намуд, ки пеш аз кушта шудан Виктория таҷовуз ва сипас буғӣ гардидааст. Ҷинояткорон бо таҷовуз намудан ва ғорати пулу ашёи журналист хостаанд, ин корро ҳамчун як аъмоли авбошонае нишон диҳанд. Аммо дар асл онҳо Викторияро барои ошкор намудани тарҳҳои фасодӣ дар сохторҳои кишвари Булғористон, ки аз тарафи Иттиҳоди Аврупо ҷудо мегарданд, куштаанд.    

Куштори ваҳшиёнаи ин журналисти мубориз дар кишваре, ки аъзои Иттиҳоди Аврупост, сурат гирифт ва на танҳо дар Булғористон, балки дар саросари ҷаҳон аҳли оламро такон дод. Хабари куштори мазкур дар сархати хабарҳои расонаҳои ҷаҳон қарор гирифт. Мардуми Аврупо куштори журналистеро ба чунин ваҳшоният дар таърих хабар надоштанд ва ин буд, ки ба ҳар навъ эътирозоти худро болои ин қазия баён менамуданд… 

Имрӯз парвандаи Виктория Маринова дар сатҳи олӣ аз тарафи додситонҳо мавриди баррасӣ қарор гирифтааст ва аллакай чандин гумонбаршудагони қатли номбурда дастгир ва бозпурсӣ мешаванд. Ҳукумати Булғористон ваъда додааст, ки қотилони Виктория ҳатман дастгир ва муҷозот хоҳанд шуд.

Ҷамол Хошуқчӣ

Куштори дигари ваҳшиёнаи журналист, ки дар бораи он ин ҷо мехоҳам нақл кунам, ин қатли рӯзноманигори дар арсаи ҷаҳонӣ номвари Арабистони Саудӣ - Ҷамол Хошуқчӣ мебошад.

Ҷамол Хошуқчӣ 2 октябри соли ҷорӣ аз тарафи кормандони амниятии Арабистон Саудӣ дар консулгарии ҳамин давлат дар Туркия ба таври ваҳшиёна кушта гардид. Ӯ барои гирифтани санади издивоҷ дохили консулгарӣ шуда, аз он ҷо барнагашт.

Ҷамол Хошуқчӣ соли 1959 дар Мадинаи Арабистони Саъудӣ таваллуд шуда, муддатҳои тӯлонӣ дар рӯзномаҳои машҳури Арабистон ба ҳайси сармуҳаррир кору фаъолият намудааст. Ӯ баъди интиқоди шадидаш аз ҳукумати Амрико, валиаҳди шоҳ - Муҳаммад бин Салмон, ҷанги Арабистони Саудӣ бо Яман ва дахолати Арабистони Саудӣ ба давлати Қатар ба унвони як рӯзноманигори нотарсу мунаққид машҳур гардид. Соли 2017 ҳукумати Арабистон фаъолияти журналистии ӯро барои танқиди рӯирости Доналд Тромп манъ намуд. Ин буд, ки ӯ ба Амрико ҳиҷрат намуд ва дар рӯзномаи машҳури «Вашингтон Пост» сутуннависи ин рӯзнома гардид. Дар мақолаҳои худ ӯ сиёсати ҳукумати Арабистони Саудӣ, бахусус валиаҳди шоҳ - Муҳаммад бин Салмонро зери тозиёнаи танқид мегирифт.

Тавре расонаҳои ҷаҳонӣ хабар медиҳанд, қатли ин рӯзноманигори варзида дар дохили консулгарии Арабистони Саудӣ, воқеъ дар шаҳри Истанбул аз тарафи 15 нафар агентҳои ҳукумати Оли Сауд сурат мегирад. Қотилон, ки аз афташ кайҳо боз дар ҷустуҷӯ ва қатли Хошуқчӣ буданд, имконияти хубро барои нест намудани ӯ пайдо намуданд, вале онҳо натавонистанд сирри ин амалиёти ғайриинсониашоро пинҳон доранд. Чунки Ҷамол Хошуқчӣ пеш аз даромадан ба консулгарӣ соати ҳушманди худро (Apple Watch) ба кор дароварда буд ва он сабти рафти мусоҳибаи ӯро дар дохили консулгарӣ ба телефони  (iPhone)-и ӯ, ки дар дасти номзадаш - Хадича Чингиз қарор дошт, интиқол менамуд. Хадиҷа Чингиз ӯро берун аз консулгарӣ дар кӯча интизорӣ мекашид. Сабтро мақомоти интизомии Туркия дастрас намуда, собит карданд, ки Ҷамол Хошуқчӣ дар дохили консулгарӣ аввал панҷаҳояш, баъд гарданаш бурида шуда, сипас, танаш ба қисматҳо пора- пора гардидааст.  Бо чунин ваҳшоният ба қатл расонидани рӯзноманигореро таърихи башарият то ҳанӯз ёд надорад.

Қатли Хошуқчӣ вокуниши калонеро дар тамоми ҷаҳон ба вуҷуд овард. Ин ҳодиса ончунон Оли Саъудро дар ҳолати ногувор гузошт, ки шояд дар гузашта ба чунин аҳвол наофтода буд. Сараввал мақомоти Арабистон ин ҳодисаро пинҳон доштанд, баъд гуфтанд, ки Хошуқчӣ аз консулгарӣ баромада, ғайб задааст, вале билохира маҷбур шуданд, ки кушта гардидани онро тасдиқ намоянд. Барои дарки пурраи ин ҳодиса рӯзи 15 октябр раиси Вазорати умури хориҷаи Амрико - Майк Помпео ба Ар-Риёз ва баъдан ба Истанбул сафар намуд. Рӯзи 19 октябр 40 конгресмени Амрико ба Президент Доналд Трамп муроҷиатнома навиштанд, ки вобата ба қатли рӯзноманигор – Хошуқчӣ нисбати Ҳукумати Арабистони Саудӣ таҳримҳо ҷорӣ карда шавад. 

Бо гузашти зиёда аз 20 рӯз ҳамарӯза дар сархати хабарҳои расонаҳо қазияи куштори Хошуқчӣ давр мезанад. Ҷаҳон мунтазири сухани охирони Амрико нисбат ба ин қазия аст. Аммо чунин ба назар мерасад, ки Амрико нисбати ин иттифоқчии худ, ки харидори асосии аслиҳоти ҷангии амрикоӣ аст, чорае андешиданӣ нест.

Дар ҳамин ҳол, ширкатҳои бузург ба унвони эътироз аз қатли бераҳмонаи Ҷамол Хошуқчӣ аз иштирок дар анҷумани сармоягузорони иқтисодие, ки бинобар дар миқёси ҷаҳон машҳур буданаш - "Давос дар биёбон" ном дорад, даст мекашанд. Дар байни онҳое, ки аллакай номзадии худро бозхонд намудаанд, роҳбари ширкати «Viacom» Боб Бекиш, президенти ширкати «Uber» Доро Хусравшоҳӣ, сармоягузори соҳибмақом Стив Кокс, соҳиби «Los Angeles Times» - Патрик Сун-Шонг, намояндаи роҳбарияти «HP» - Ҳоа Попер ҳам ҳастанд.

Сару садо атрофи қазияи куштори бераҳмонаи Ҷамол Хошуқчӣ ҳанӯз ҳам идома дорад. Дар айни замон мақомоти Туркия ҷасади пора-пора шудаи рӯзноманигорро ҷустуҷӯ менамоянд.       

Омори марги журналистон дар ҷаҳон

Ҳар сол даҳҳо журналистон дар гӯшаву канори ҷаҳон кушта мешаванд. Созмонҳои ҳифзи ҳуқуқи журналистон аз соли 1990 ин ҷониб шумораи кормандони кушташуда, рабудашуда ва ё гуму бедарак шудаи васоити ахбори оммаро дар саросари ҷаҳон пайгирӣ менамоянд. 

Нигаред, ба ҷадвали тартибдодаи Созмони байналхалқии журналистон, ки аз шумораи журналистони кушташуда дар саросари ҷаҳон давоми 28 соли охир хабар медиҳад.

 

Дар ҳамин ҳол, Созмони байналхалқии журналистон чордаҳ давлатеро, ки дар онҳо аз ҳама бештар журналистон қурбон мешаванд, нишон додааст.

 

Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки қатли журналистон дар солҳои охир бинобар сабаби муборизаи онҳо бо фасод ба вуҷуд омадааст.

Журналистон на танҳо куштаву бедарак мешаванд, балки онҳо аз тарафи ҳукуматҳо ба маҳбас низ кашида мешаванд. Танҳо дар соли 2017, тибқи омори Созмони байналхалқии журналистон 262 нафар журналистон дар саросари ҷаҳон пушти панҷара рафтаанд, ки ин шумора дар сӣ соли охир баландтарин аст.

Дар байни давлатҳое, ки аз ҳама бештар журналистонро пушти панҷара мекашанд Туркия (73 журналист), Хитой (41) ва Миср (20) пешсафанд.

Ҷадвали зер аз ҳабсшавии журналистон дар солҳои гуногун хабар медиҳад.

 Олимҷон САФОЛОВ

Хонданд 208

Хабари-рӯз

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.