.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Скачать шаблоны для Joomla бесплатно
Светлые Joomla шаблоны.

Сиёсат

Шумо дар Сиёсат

Иқдоми абарқудрати ҷаҳонӣ

Окт 14, 2017 Диданд: 512
Уникальная программа снижения веса от Фаберлик.
Новинки косметики фаберлик на faberllena.ru

Стратегияи навбатии Амрико дар Афғонистону кишварҳои Осиёи Ҷанубӣ

Қабули стратегияҳо дар самти минтақаҳои муайян аз ҷониби қудратҳои ҷаҳонӣ аслан собиткунандаи таҳкими мавқеъ, татбиқ ва амалисозии тарҳҳои геостратегӣ буда, дар доираи он ҳадафҳои гуногунҷабҳа дар асоси усули ҳифзи манфиатҳои ҳаётан муҳим густаришу инкишоф меёбанд ва амалӣ мегарданд. Бинобар ин, дилхоҳ стратегия ҳадаф ва вазифаҳои мушаххасро тарҳрезӣ менамояд.
Дар самти Афғонистону кишварҳои Осиёи Ҷанубӣ, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико стратегияи навбатӣ қабул кард ва 21-уми августи соли 2017 расман муаррифӣ намуд. Ин иқдом далели он мебошад, ки абарқудрати ҷаҳонӣ манфиатҳои геостратегии худро дар самти Афғонистон ба таври ҷиддӣ тақвият бахшида, ҳадаф дорад нуфуз ва ҷойгоҳи сиёсати худро то андозае тағйир диҳад. Тибқи ҳадафҳои стратегияи нав бояд консепсияи навсозии усули ҷангии Амрико дар бартарафсозии таҳдиду хатарҳои терроризм аз минтақа мартаҳ гардад. Худи мафҳуми стратегия баён менамояд, ки фаъолияти ИМА мақсаднок буда, барои ноил шудан ба ҳадафҳои геостратегӣ ва ба даст овардани натиҷаҳои нақшавӣ бо назардошти дурнамои дарозмуддат, пурзӯргардонии нуфузи низомӣ дар минтақа нигаронида шудааст. Вале, бояд зикр намуд, ки стратегияи нав ҳадаф ва вазифаҳои тактикӣ, стратегии худро дорад. Қисмати тактикӣ, ки бештар характери ташкилӣ ва омодагӣ дорад, дар мадди аввал матраҳ мегардад. Масалан, такмил ва интиқоли нерӯи изофа, омӯзиши вазъ, банақшагирии амалиётҳои мушаххаси мақсаднок, муайян намудани самтҳои осебпазир ва ғайра. Баъдан, вазифаҳои стратегӣ, ки дар он ҳадафҳои дарозмуддат бо назардошти тағйиру таҳаввулоти босуръати вазъи геополитикии минтақа матраҳ мегардад. ИМА тариқи стратегияи нав неруҳои мусаллаҳи худро дар қаламрави Афғонистон водор месозад, ки фаъолияти худро ба таври ҷиддӣ тақвият бахшида, барои иҷрои стратегияи нав, ки имрӯз дар назди онҳо қарор дорад, омода бошанд. Тибқи мувофиқатномаи байниҳукуматӣ Амрико дар 9 қаламрави Афғонистон пойгоҳҳои низомӣ сохтааст, ки ҳайати шахсии онҳо тақрибан беш аз 11 000 нафар сарбозро ташкил медиҳанд. Неруҳои ИМА ва Паймони Атлантики шимолӣ - НАТО дар Афғонистон дорои имтиёзҳои дипломатӣ буда, қудрати низомии онҳо ҳамеша махфӣ мебошад.
19-уми сентябри соли 2017 вазири дифои ИМА Ҷеймс Мэттис изҳорот дод, ки неруҳои иловагӣ бо теъдоди 3000 сарбоз ба Афғонистон ирсол шуд ва аксари онҳо аллакай ба макони хизмат расидаанд.
Бояд зикр намуд, ки қаблан чунин стратегияҳои Амрико бо иштироки шарикони аврупоии Вашингтон дар Афғонистон қабул ва муаррифӣ шуда буданд. Аммо неруҳои НАТО бо роҳбарии ИМА, тӯли 16 соли ҳузури худ дар Афғонистон стратегия ва барномаҳои худро пурра дар шакли зарурӣ иҷро накарданд ва терроризм ба таври қатъӣ поксозӣ нашуд. Албатта, дар масъалаҳои амниятӣ ва рушди иқтисодӣ баъзе дастовардҳои ҷиддии назаррас мушоҳида мешавад. Вале имрӯз мебинем, ки Афғонистон ноором боқӣ монда, зуҳуроти ниҳоят хатарнок - терроризм, экстремизми динӣ, гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир, дигар ҷиноятҳои муташаккили фаромарзӣ густариш ёфтанд, инчунин бархӯрди манофеи абарқудратҳо дар минтақа аз байн нарафтанд, балки ба маротиб ин падидаҳои номатлуб афзоиш ёфтаанд. Ба ҳар сурат, воқеиятҳои минтақа тақозо менамояд, ки дар умум стратегияи ҷангии Амрико дар Афғонистонро метавон то андозае ноком номид.
Бояд дарк кард, ки Афғонистон дар ояндаи наздик зери таъсири сиёсати Амрико хоҳад монд ва ҳар гуна дахолати дигар қудратҳо ба сиёсати матраҳшудаи имрӯзаи ин кишвар ҳатман таҳти фишорҳои сиёсии ИМА ва Ғарб қарор мегирад. Ҳукумати феълии Афғонистон бо ҳимояти Амрико ва кишварҳои аврупоӣ таъсис шуда, як шакли хоси худро интихоб намудааст. Бо сарфи миллиардҳо доллари амрикоӣ дастгоҳи ҳукумати Афғонистон, ниҳодҳои дигари давлатӣ, неруҳои мусаллаҳи он, ҳукуматҳои иҷроия дар маҳалҳо ва ғайра пурра таъмин ва то ҳол нигоҳдорӣ карда мешаванд. Масалан, аз соли 2001 то инҷониб ИМА тақрибан 715 миллиард долларро дар амалиёти низомӣ дар Афғонистон сарф кардааст.
Дар айни ҳол, тамоми самтҳои фаъолияти ҳукумати марказӣ аз маблағгузории Амрико ва ҷомеаи ҷаҳонӣ ба пуррагӣ вобаста шудааст. Дар сурати қатъ гаштани дастгириҳои молиявӣ, дастовардҳо ба зудӣ хароб мегарданд. Чунин ҳолати вобастагии ҷиддиро роҳбарон ва шахсони бонуфузи Афғонистон хуб дарк мекунанд ва медонанд, ки таваҷҷуҳи тамоми ҷаҳон ба мушкилоти Афғонистон танҳо дар ҳоле зоҳир мегардад, ки мубориза ба муқобили Толибон ва «ифротгароии динӣ» сурат гирад. Дар ин раванд низ Вашингтон омода аст барои ҳифзу тақвияти ин ҳукумат тамоми талоши сиёсӣ, иқтисодӣ ва низомиро ба харҷ диҳад.
Самти дигари вобастагӣ аз Амрико - ин мабдағгузории пайвастаи молиявӣ ба буҷаи Афғонистон мебошад. Масалан, буҷаи низомии кишвар ҳудуди 11,6 млрд долларро ташкил медиҳад, ки он аз ҳисоби Амрико ва дигар шарикони аврупоии сармоягузор маблағгузорӣ мешавад. Кишварҳои узви НАТО солона 4,5 миллиард долларро барои тақвияти сарбозон ва қувваҳои амниятии Афғонистон то соли 2020 маблағгузорӣ мекунанд.
Бояд зикр намуд, ки аз оғози ҷанг дар Афғонистон то имрӯз зиёда аз 2,3 ҳазор сарбози амрикоӣ кушта шуданд ва тақрибан 18 ҳазор нафар маҷруҳ гаштанд.
Теъдоди неруҳои мусаллаҳи Афғонистон беш аз 352 000 нафар буда, 195 000 нафарашонро неруҳои Вазорати дифоъ (урдуи миллӣ), 157 000 нафари онҳоро кормандони полис (неруҳои дохила) ва беш аз 30 000 нафарро командони амнияти миллӣ ташкил медиҳанд. Дар байни неруҳои мусаллаҳ бригадаи махсуси «Командос» бо теъдоди беш аз 17 000 нафар ташкил шудааст. Президенти Афғонистон Ашраф Ғанӣ тасмим гирифтааст теъдоди ин гуруҳи махсусро то 30 000 расонад. Гарчи имрӯз ин неруҳо аз назари теъдод зиёд буда, яке аз қавитарин неруҳои мусаллаҳи минтақа ба ҳисоб мераванд, аммо масъалаи таъмини маошу хӯрок, сӯзишворӣ, силоҳу лавозимоти ҷангӣ ва харҷҳои рӯзмарра, ки ба буҷаи низомӣ вобаста мебошанд, мушкилот доранд.
ИМА тибқи мувофиқатномаи ҳамкориҳои стратегӣ дар қаламрави Афғоистон 9 пойгоҳи низомӣ бунёд намудааст. Пойгоҳҳои низомӣ дар минтақаҳои Кобул, Мазори Шариф, Қандаҳор, Ҳилманд, Ҳирот, Багром, Гардез, Ҷалолобод ва Шиндон ҷой гирифтаанд. Ҳайати шахсии онҳо тақрибан то 11 000 нафар сарбоз ва беш аз 4 000 кормандони фаннию мулкиро дар бар мегиранд. Мувофиқи стратегияи нав ба пойгоҳи Багром (наздикии Кобул) ва пойгоҳи Шиндон (вилояти Ҳирот, ҳаммарзи Эрон) аҳамияти махсус дода шуда, асосан дар онҳо ҷойгиршавии базаҳои бузурги ҳарбию ҳавоӣ пешбинӣ мешавад. Теъдоди умумии неруҳои НАТО дар Афғонистон бошад, беш аз 12 000 сарбозро ташкил медиҳанд ва дар назар аст то 15 000 нафар афзоиш ёбад.
Воқеият ин аст, ки Амрико дар қаламрави Афғонистон пойгоҳҳои низомӣ ва теъдоди муайяни неруро дорад. Дар доираи барномаҳо равандҳои таҳаввулот дар минтақа ва дар ҷабҳаҳои набард ҳамеша аз ҷониби онҳо назорат ва мудирият мешаванд. Ҳамзамон тамоми шохаҳои ҳокимияти давлатдорӣ ва бахшҳои амниятӣ таҳти назорати амрикоиҳо мебошад. Бинобар ин, савол ба миён меояд, ки зарурияти татбиқи чунин як стратегияи навбатӣ - ин мавзуъ барои ташкили фазои иттилоотӣ бошад?
Нуктаи муҳими дигар ин аст, ки имрӯзҳо вазъият дар кишвар ноором ва мураккаб боқӣ мемонад, стратегияҳои қаблӣ дар таъмини амният нақши худро пурра иҷро накарданд. Дар ин раванд мушоҳидаҳо нишон медиҳанд, ки баъзе аз қудратҳои ҷаҳонӣ ва минтақавӣ маҳз идомаи вазъи ноором ва ташаккул наёфтани ҳукумати қавии марказӣ дар ин кишварро ба манфиати худ медонанд. Нооромии Афғонистон то андозае ҷавобгӯи манфиатҳои онҳо шудааст. Таҳаввулоти ҷиддии равандҳои геополитикӣ дар минтақа ва таҳдид ва хатарҳои нав сабаби чунин иқдоми Амрико гаштааст.
Дар таҳаввулоти геополитии минтақа набояд афзоиши мухолифони давлатро нодида гирифт, зеро неруи Толибон, ки айни ҳол теъдодашон ба беш аз 35 ҳазор ҷангҷӯй расидааст, дар тадбиқи стартегияҳои Амрико ва шарикони аврупоӣ таъсири манфии қобили мулоҳиза доранд.
Бояд хуб бидонем, ки дар айни замон Толибон чӣ андоза бо амрикоиҳо мувофиқ ҳастанд ё нестанд, робита доранд ва ё надоранд. Вале вобаста ба тағйирёбии вазъ метавон хулоса кард, ки дар стратегияҳои қаблии амрикоиҳо ва англисҳо ба таври қатъӣ поксозӣ кардани Толибон дар қаламрави Афғонистон вазифагузорӣ нашудааст. Бо он сабаб, ки амрикоиҳо тариқи дафтари расмии Толибон дар Қатар мустақиман музокирот мекарданд ва то андозае фаъолияти онҳоро таҳти назорат гирифта буданд.
Баъд аз таҳаввулоти ҷиддӣ дар равандҳои сиёсӣ ва ҳарбии Афғонистон, шакли ягонаи низоми Толибон низ тағйир ёфт ва дар қаламрави Афғонистон толибони ба ном русӣ, чинӣ, эронӣ, покистонӣ дар раванди шаклгирӣ қарор доранд ва ин падида пеш аз ҳама ба манфиатҳо ва ҳадафҳои Амрико дар минтақа хатарзо шудааст. Ҳамзамон, ИМА аз неруҳои қудратманди таъсиргузор ба вазъи Афғонистон, ба мисли Русия, Чин ва Эрон, ки шарикони беэътимоди Амрико ба ҳисоб мераванд, изҳори ташвиш дорад. Покистон бошад, дар қазияи Афғонистон бо услуби хоси худ ҳамеша кишвари пуртаъсир боқӣ хоҳад монд. Вашингтон чунин таҳаввулотро дарк мекунад ва мебинад, ки муносибати абарқудратҳо дар атрофи Афғонистон бештар рушд дорад. Бинобар ин, дар чунин раванд стратегияи навбатии Амрико дархости замон ва зарурати воқеиро тақозо мекунад.
Ҳадафи дигари ин стратегия тақвиятбахшии қудрати низомӣ ва паст намудани нуфузи қудратҳои таъсиррасон дар Афғонистон ба ҳисоб меравад.
Натиҷаи омӯзиш ва таҳлили вазъи имрӯзаи Афғонистон нишон медиҳад, ки эҳтимол аст вазъияти сиёсӣ ва амниятӣ дар ин кишвар то соли 2018 хатарнок ва таҳдидовар шавад. Новобаста аз он, ки стратегияи нави Амрико қабул шуд ва неруҳои НАТО ва ИМА афзоиш ёфтаанд, ҳаракати “Толибон" дар самтҳои набард муваффақ шуда истодаанд. Муборизаи неруҳои амниятии Афғонистон дар натиҷаи амалиётҳои густурдаи Толибон, талафоти зиёди ҷонӣ, афзоиши теъдоди низомиёни худсарона тарк намудаи ҷои хизмат ва роҳбарии нодурусти афсарон, ки қобилият ва тавоноии ҷангии онҳо таъсири манфӣ мерасонад. Дар сурате, ки ба падидаи хатарноке дар Афғонистон бо номи ДОИШ рӯ ба рӯ ҳастем, феълан, бидуни шак ҷобаҷошавии неруҳои ДОИШ дар шимол ва шимолу шарқи Афғонистон хатарҳои нав барои амнияти минтақа эҷод намудааст. Ин омил низ ИМА-ро водор сохтааст, то стратегияи ҷангро тағйир диҳад.
Заъфи стратегияи навбатии ИМА дар он аст, ки бо вуҷуди харҷу талошу заҳмати зиёд, неруҳои эътилофи байналмилалӣ, доираҳои васеи мардумии Афғонистон ҳузури неруҳои эътилофи байналмилалии зиддитеррористиро дар кишвар қабул надоранд. Вусъат ёфтани чунин падидаҳо дар ҷомеа ба амалишавии стратегияи нав таъсири ҷиддӣ мерасонад.
Аз ин лиҳоз, нисбати стратегияи навбатии ИМА мавқеъгирӣ бамаврид мебошад. Таҳлили моҳияти стратегияи нав нишон медиҳад, ки он барои расидан ба се ҳадафи геостратегӣ дар минтақа равона шудааст:
- Тақвияти ҳузури низомии ИМА дар Афғонистон вобаста ба талоши қудратҳои таъсиррасон, ба мисли Русия, Чин ва Эрон дар самти комилан хориҷ шудани неруҳои ИМА ва кишварҳои ғарбӣ аз Афғонистон. Ихтилофҳое, ки ин кишварҳо дар самтҳои гуногун доранд, ба манфиатҳои ҳамдигар дар Афғонистон таъсири ҷиддӣ мегузорад.
- Боло бурдани сатҳи таъсири ИМА дар минтақаҳои ҳаммарз бо Афғонистон - Осиёи Марказӣ, қисми Шарқии Ҷумҳурии Халқии Хитой. Эҳтимоли зиёд меравад, ки барои расидан ба ин мақсад ИМА теъдоди низомиёни худро дар вилоятҳои шимолии Афғонистон боло мебарад.
- Ба вуҷуд овардани шароити мусоид барои тақвими ҳузури иқтисодии ИМА дар Афғонистон ва минтақа. Яке аз рақибони асосии ИМА дар минтақа Ҷумҳурии Халқии Хитой мебошад, ки бузургтарин сармоягузор дар иқтисоди кишварҳои Осиёи Миёна ва Афғонистон маҳсуб меёбад.
Ташкили пойгоҳи қавии низомии ИМА дар Афғонистон барои идора кардани равандҳои сиёсӣ дар Покистону Эрон шароити мусоид фароҳам месозад. Дар шароити шиддат гирифтани вазъияти низомӣ - сиёсӣ дар музофотҳои ғарбии Покистон ва шиддат гирифтани рақобат бо Эрон, ҳузури низомӣ дар Афғонистон барои расидан ба ҳадафҳои ИМА мусоидат менамояд.

Саймуддин МИРЗОЕВ,
корманди Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои АИ ҶТ

Тағйироти охир Шанбе, 14 Октябр 2017 14:05
Хонданд 512
Баҳо диқед
(0 )

ШУМО НАЗАР Ё ПАЁМЕ ДОРЕД

_______________________________________________

Хабари рӯз

Календар

« Сентябрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Нигоҳи хос

  • «РИСК»

    Ба назар чунин мерасад, ки нависандагони мо ба «бемории хомӯшӣ»…
  • Чаро бояд китоб хонд?

    Инсон дар таърих ду кашфиёти бузург дорад: яке ҳунари ноширӣ,…

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.