.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Ҷомеъа

6566

Мувофиқи омори Маркази ҷумҳуриявии пешгирӣ ва мубориза бар зидди бемории ВНМО, имрӯз дар Тоҷикистон 9839 гирифторони ВНМО зиндагӣ доранд. Аз ин шумора 6542 нафарашонро мардон ва 3297 нафарашонро занон ташкил медиҳанд. Шумораи кӯдакони гирифтори ВНМО ба 906 нафар мерасад.


Ба нақли гирифторон, зиндагӣ бо ин беморӣ дар Тоҷикистон бисёр мушкил аст, зеро ҳар қадам дучори табъиз мешаванд. Занони гирифтори ВНМО бештар аз табъиз дар оила, наёфтани ҷойи кор, нобаробарии ҳуқуқҳо шикоят мекунанд, зеро ҷомеаи мо ба ҳамзистӣ бо гирифторони ин беморӣ одат накардааст. Шаҳрвандони мо дар бораи ин беморӣ маълумоти кофӣ надоранд ва фикр мекунанд, ки ҳамзистӣ низ метавонад сабаби сироят ба ин беморӣ гардад.


 

Муҳаббат (номи зан тағйир дода шудааст) - як ҷавонзани гирифтори ВНМО мегӯяд, ки ҳарчанд маълумоти тиббӣ дорад, наметавонад ҷойи кори муносиб пайдо кунад: «Ман модари танҳо, 34-солаам ва бо волидайнам зиндагӣ мекунам. Маълумоти тиббӣ дорам, аммо, мутаассифона, бекорам. ҳолномаамро барои пайдо кардани ҷойи кор ба чанд муассисаи тиббӣ супоридам, вале бо сабаби гирифтори ВНМО буданам, маро дар ҳеҷ куҷо ба кор қабул намекунанд. Аксари вақт дар хона мешинаму ба нигоҳубини фарзандам машғулам».


Муҳаббат мегӯяд, ки вирус аз шавҳараш ба ӯ сироят кардааст. Аммо волидайни шавҳараш ӯро бо кӯдаконаш аз хона пеш кардаанд: «Дар бораи гирифтори вирус буданам 7 сол қабл дар Федератсияи Русия, ҳангоми ҳомиладорӣ огоҳ шудам. Он замон 27-сола будам. Шавҳарам, ки муҳоҷири корӣ буду тавассути сӯзандору маводи мухаддир истеъмол мекард, боиси сироят ёфтанам гардид. Вақте фаҳмидем, ки ҳар ду гирифтори ВНМО ҳастем, ба Тоҷикистон баргаштем. Ҳамсарам дар ин ҷо аз дунё гузашт. Маро бо тифли хурдсол волидайни шавҳарам аз хона пеш карданд».


 

Шумораи гирифторони ин беморӣ дар Тоҷикистон ҳамасола меафзояд, аммо ҳуқуқҳои онҳо ба таври бояду шояд ҳимоя намешаванд.


Коршинос Лариса Александрова мегӯяд, ки муайян кардани сарчашмаи сироят барои ҳимояи ҳуқуқи гирифторон лозим аст, на барои баррасии ҳаёти шахсии касе. Ӯ мегӯяд, ки сироятёфтагон метавонанд аз сарчашмаи сироятшавӣ зарари моддӣ-маънавӣ талаб кунанд, аммо ин бисёр мушкил аст: “Шахси ба ВНМО сироятёфта ҳақ дорад аз ҷониби дигар ҷуброни моддӣ - маънавӣ талаб кунад. Зеро ин аллакай зарар ба саломатӣ аст. Дар ҳолати сироят ёфтан дар беморхона ва муассисаҳои тиббӣ “Кодекс дар бораи саломатӣ”-и Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ҷуброни моддию маънавӣ ва ҳамчунин таъмин бо манзили зистро муқаррар кардааст. Аммо сарчашмаи сироятро исбот кардан лозим аст. Ва ин бисёр мушкил аст”.

 

Таҳмина Ҳайдарова, директори ташкилоти ҷамъиятии Шабакаи тоҷикистонии занони мубталои ВНМО мегӯяд, ки табъизи гирифторони ВНМО аз оила оғоз меёбад ва сабабаш дониши кофӣ надоштан дар бораи ин беморӣ аст: «Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки бештар занони хонашин бо роҳи алоқаи ҷинсӣ бо шавҳарашон, ки ё муҳоҷир ҳастанд ва ё истеъмолкунандаи маводи мухаддир, ба ин беморӣ гирифтор мешаванд. Мутаассифона, бештар ҳуқуқи онҳо дар оила поймол мешавад. Баъди он, ки огоҳ мешаванд, аъзои оила онҳоро қабул карда наметавонанд. Бо онҳо муомилаи дурушт мекунанд. Ҳарчанд онҳо аз шавҳарашон сироят ёфтаанд ва ду-се кӯдак доранд, аз хона меронанд. Буданд ҳолатҳои даст ба худкушӣ задани занони гирифтори ВНМО».


Баҳор (номи зан тағйир дода шудааст) - ҷавонзани 32-сола ва модари ду фарзанд мегӯяд, ки ӯ низ аз шавҳараш ба ин беморӣ гирифтор шудааст, аммо инро хеле дер, баъди вафоти шавҳараш фаҳмидааст: «Як сол қабл ман шавҳарамро аз даст додам. Баъди марги ӯ зиндагӣ бароям чаппаву роста шуд. Тез-тез мариз мешудам, вазнам кам шудан гирифту хеле лоғар шудам. Табибон сабабашро пайдо карда наметавонистанд. Дар охир, яке аз духтурон, ки бо модарам шинос буд, ба ӯ маслиҳат додаанд, ки маро аз ташхиси ВНМО гузаронанд. ҳамин тавр, дар соли 2016, баъди ташхис маълум шуд, ки гирифтори ВНМО мебошам. Сабаби сироят гардиданам шавҳари мӯътодам буд».


Баҳор мегӯяд ӯ ҳамеша бемориашро пинҳон медорад ва кӯшиш мекунад касе огоҳ нашавад, зеро агар ҳамсоягонаш хабардор шаванд, аз ӯ рӯй мегардонанд: «Шаҳри мо начандон бузург аст ва овоза дар ин ҷо зуд паҳн мешавад. Ман намехоҳам дар бораи гирифтори вирус буданам дигарон хабардор шаванд. Охир, онҳо аз ман рӯ мегардонанд! Ҷомеаи мо имрӯз барои қабули ҳамзистӣ бо одамони гирифтори ВНМО омода нест. То ҳол онҳо фикр мекунанд, ки ин бемории занони сабукпо (кӯчагард) аст».

Навор аз ТҶ "Даст ба даст"

Баҳорро низ волидайни ҳамсараш аз хона берун кардаанд ва ӯ дар хонаи падариаш зиндагӣ мекунад. Аммо ба гуфтаи ӯ, зиндагӣ дар хонаи волидайн низ бисёр вазнин аст: «Пас аз марги ҳамсарам волидайни ӯ моро аз манзили зист берун карданд. Бо ду тифли хурдсол ба хонаи падарам омадам, вале ин ҷо ҳам осон нест. Завҷаи бародарам ҳамеша бо ман муноқиша дорад, баҳонаи ҷанҷол меҷӯяд. Чанд рӯз пеш, баъди муноқишаи кӯдакон мавриди латукӯби ӯ қарор гирифтам. Доғҳои сиёҳу кабуди рӯям натиҷаи ҳамон ҳодиса аст».


Баҳор маҷбур аст кӯдаконашро ба хонаи кӯдакон супорида, пайи пайдо кардани маблағи сохтмони сарпаноҳ барои кӯдаконаш ба муҳоҷирати меҳнатӣ равад: «Мехоҳам роҳе пайдо карда, ба Русия барои пайдо кардани маблағ равам. Маҷбурам кӯдаконамро ба хонаи бачагон супорам. Орзу дорам, ки соҳиби маблағ шуда, барои фарзандонам хона бунёд намоям. Орзу мекунам, ки ҳамаи одамон дар ин дунё баробар зиндагӣ кунанд ва аз касе тарс надошта бошанд».


Муҳаббат низ ҳеҷ гоҳ рӯҳафтода намешавад, боварӣ дорад, ки рӯзе усули табобати ин беморӣ пайдо мешавад ва ӯ табобат меёбад. Ӯ бо муроҷиат ба шахсони гирифтори ВМНО мегӯяд: «Сабур бошед, ҳаётро дӯст доред ва барои худу наздиконатон зиндагӣ кунед. Дунё пур аз мӯъҷиза аст, ман бовар дорам, ки дар кӯтоҳтарин фурсат усули табобати ВНМО-ро пайдо мекунанд ва мо ҳама муолиҷа мешавем!».

 

Баҳманёр НАДИРОВ

 

Хонданд 828

Гузориш…

Дек 02, 2017
Хонданд: 502

Тибқи қоидаи нав, ҳар нафаре, ки ба рухсатии меҳнатӣ мерафт, бояд гузорише менавишт, ки дар муддати истироҳат чӣ кор карду дар куҷо буд. Ман низ гузорише навиштам… ва онро пешниҳоди ҳамагон намудам. Қазоват аз Шумост…

Ба Самъи Шумо бо эҳтироми каппа-калон мерасонам, ки ман ба муддати як моҳ, оғоз аз 16-уми октябри соли 2017-уми мелодӣ то 16-уми ноябри соли 2017-уми мелодӣ, мутобиқ ба моҳҳои сафари соли 1439-уми ҳиҷрӣ-қамарӣ ва меҳргон-обонмоҳи соли 1396-уми ҳиҷрӣ, яъне як моҳи пурра дар истироҳат будам...
ИСТИРОҲАТ... Аҷабо! Аҷаб кайфияту аҷоибот хушнудие дорад! Истироҳат дар истироҳатгоҳҳои гармчашмаю канори... Оҳҳо, истироҳат дар лабею бо лабе... Оре, истироҳат дар курраи Замин, дар ҳамаи материк-қитъаҳои он аҷаб қудрату нерӯ мебахшад. Аниқтараш ба кас хеле хуб, хушу хушнудона мефорад!
Масалан дар қитъаи Амрико!
Аз сардиҳои шимолии Канадаю наздик ба он аз хунукиҳои Гренландия, истеъмоли яхмоси табиӣ ва нӯшидан аз обҳои тозатарини ҷаҳон аз пиряху ҷавоняхҳои Уқёнуси шимолии ҷаҳон, даме дар ҳаводиси бузург қарор доштан ва хӯрдани қурутоб бо хешу ақрабои Муродулло, яъне Доналд Трамп, нимнигоҳе накардан ба экс-президенти ИМА Барак Обама, аҷаб кайфияте дорад! Даме дами беғам задан дар Кубаю Аргентина, Бразилияю стадионҳои бузурги он ва нӯшидани қаҳваи «Пеле» бо Пеле худ истироҳати воқеист!
Африқо! Оҳҳо! Истироҳат дар ин вақтҳои сармо дар қитъаи дӯстдоштаамон - Африқо ҳам хеле хотирмон мегузарад! Пойи луч роҳ гаштан дар қумзорҳои Сахара фоидабахш ҳам ҳаст! Ҳамчунин дар биёбонҳои Саҳрои Кабиру канори дарёи Нил, андаруни аҳромҳои Миср ва баҳравар шудан аз симои нуронию қирагун ва сиёҳмушки бонувони танзаниягию тунисӣ, мароккоию зимбабвиягӣ, яъне санамҳои африқоӣ худ истироҳати воқеист!
Аврупо! Истироҳат дар Аврупо! Ин қитъаи паҳновар касро болидарӯҳу хушнуд мекунад! Оғоз аз Исландияю Англия, Испанияю Италия ва то ба дашту домонҳои паҳновари сарзамини Рус ҳама ҷо истироҳатгоҳ мебошад! Бо мавҷ-мавҷи муҳоҷирону сайёҳон рафтан ба ин қораи васеъ ва дар зиёд кардани аҳолии он худ фоидаи дигаре дорад!
Австралия! Бале, инҷоро беҳуда замини ҷанубӣ нагуфтаанд! Савори кенгуру ва будан байни аҳолии таҳҷоӣ, дидани пешрафту комёбиҳои ин манотиқ ба истироҳат истироҳати дигар зам мекунад! Ва сари қадам қадам мондан ба Антарктида ҳам касро хунсарду боҳуш менамояду вақти истироҳатро зоеъ кардан нашояд!
Осиё! Оғоз аз Япония, Корея, Хитой ва то ба кишварҳои ҳамсоя худ як ҷаҳони дигар ҳаст! Расму ойин, забону дин, чеҳраю нажодҳои мухталиф, ин ҳама дар гаҳвораи Шарқ ба ҷунбиш омадааст!
Филу уштур, тимсоҳу каркадан, говмешу гӯсфандҳои шашликбоб ва олами парандагони гуногунрангу гуногунбол, гуногуновозу гуногунсурат - ин ҳама дар ин минтақа хеле зиёд аст!
Диёрам! Оре, истироҳат дар ҳама манотиқи кишвар худ ҳаловати дигар, рангу бӯи дигар дорад!
Баъзан кас ҳайрон мемонад, ки дар куҷо, кай, чӣ хел истироҳат намояд... Истироҳат... Худ ҳамин мафҳум ба шахс истироҳат мебахшад ва... Чӣ? Чиро диҳам? Китоб? Кадом китоб? Китоби «Географияи ҷаҳон»? Дар дасти ман? Мактаб меравӣ?
Эъъъ паате... ана тамоман кайфа парондӣ!
Оббо! Даме китоби «Георафияи ҷаҳон»-и писарчаамро дар бағал гирифта, аҷаб фикрроние кардаам!
Эъъъ пааате, аниқ кайфа паронд! Акнун гузориш аз истироҳату худи истироҳат чӣ мешавад? Аллакай вақти истироҳат гузашт?
Истироҳат... акнун чӣ нависам? Ба кор омадам. Ба кор тайёрам... Қазоват аз Шумо...

Гузоришдиҳандаи истироҳатнокарда,
Сабзаалӣ АСОЗОДА

Хонданд 502

Мо чаро камбизоатем?

Дек 02, 2017
Хонданд: 655

Андешаҳо дар бораи расму оин ва тафаккури миллӣ

Муаррих, этнограф ва забоншиноси даврони шӯравӣ М. С. Андреев дар асари пурарзишаш «Тоҷикони водии Хуф», ки фарогири таърих ва маданияти қадимии мардуми тоҷик аст, дар саҳифае аз расму одати мардуми кӯҳистон чунин нақле меоварад: Агар ду нафар савораи кӯҳистонӣ дар пайроҳаи танги кӯҳӣ рӯ ба рӯ оянду он ҷо дигар имконияти пас гаштан ва ба касе роҳ додан набошад, пас ҳар ду ба чунин қарор меомадаанд: агар бори кадоме камарзиш бошад, аз ҷар поён меафкандаанд ва бори нафареро, ки арзишаш боло будааст, байни худ қисмат мекардаанд. Чунин муносибат аз як ҷиҳат аз ғурур, мардӣ, ҳимматбаландӣ, чашмсерӣ ва муросокории мардуми тоҷик дарак медиҳад, аз ҷиҳати дигар, агар назари дақиқ афканем, нишоне аз фоҷеаи ин миллати сарсахт аст. Зеро ба ҳама чиз муносибати хунукназарона доштану сарфакору сариштакор набудан касро ба қашшоқию нодорӣ бурда мерасонад. Миллате, ки қашшоқу камбағал аст, фардо аз ӯ наметавон рӯйидани фарзанди солим ва ё ягон нобиғаро интизор шуд.
Аз ҷорӣ гаштани Қонун «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳои миллӣ» даҳ сол пур шуд. Ба қарибӣ бо хоҳиши тамоми мардум дар қонун тағйиру иловаҳо ворид гардид. Бо вуҷуди ин, баъзе мардуми тоҷик ба қонуншиканиҳо роҳ медиҳанд. Яъне, тӯйҳои пурдабдаба мегузаронанд.
Хуб, чаро мардуми мо сарфакору сариштакор нестанд? Ин сабабҳои гуногун додад. Аммо сабаби асосиаш тӯли солҳои сол дар хурофот печидани тафаккури ин миллат аст.
Аслан тарғибгарони хурофот ҳадафи хоси худро доштаанд. Яъне, мардумро ба кӯчаи сарбаста афканда, аз ҳисоби онҳо хазинаи пури худро боз лабрезтар мегардонидаанд. Ин идеология то имрӯз мардуми моро тарк накардааст. Мисоли барҷастаи ин дар тӯю маросимҳои дафнӣ харҷи аз ҳад зиёд ва беҳуда аст.
Дар деҳае, ки ман ба воя расидаам, як давра чунин расму оин ҷорӣ буд. Агар нафаре тарки дунё кунад, наздиконаш дар маросими дафн ба андозаи як рӯмолча газворро пора намуда, ба ҳозирин сафедӣ медоданд. Рафта-рафта ҷои матоъро пули яксӯма иваз кард, дертар як сӯм ба се сӯм табдил ёфт. Худ тасаввур кунед, агар дар маросими дафн ҳазор кас ширкат варзад, се ҳазор сӯм пул бар иловаи харҷи хӯрок сарф мешавад.
Имрӯз зиндагӣ тамоман тағйир хӯрдааст. Мӯйсафедон ва раисони маҳаллаи зодгоҳам вазнинии зиндагиро зуд пай бурда, дар ибтидо дар маросими дафн ба ҳозирин додани сафедиро аз байн бардоштанд. Дертар ин мӯйсафедон ва раисони маҳалла дар маросимҳои майите, ки то шаст сол умр дошт, ҳама гуна пухтупаз ва дастурхонороиро манъ намуданд. Чунин муносибат тайи чанд сол аст, ки миёни мардуми деҳа ҷорист. Аллакай ин ба шакли анъана даромадааст ва мардум ҳам одат кардаанд.
Лозим ба ёдоварист, ки дар пайдоиши ин ё он анъана ғарази иқтисодӣ, сиёсӣ, иҷтимоии ин ё он шахс ё гурӯҳ пинҳон аст. Барои тақвияти фикри хеш як мисол меоварам.
Чанде пеш барномаи «Зан чӣ мехоҳад?»-и телевизиони Русия як нафар арзи модарро намоиш дод, ки духтари қадрасаш тарки хонадон намудааст. Аз рӯи гуфти модар, духтараш ба гурӯҳе пайвастааст, ки онҳо шабу рӯз дар тоату ибодат менишастаанд. Гурӯҳ қавоид ва расму одати хоси хешро доштааст. Агар ду нафар аъзои гурӯҳ бо ҳам издивоҷ намоянд, расми никоҳи онҳо чунин сурат мегирифтааст: каллаи духтарро дар рӯи кунда гузошта, пас нӯги мӯи ӯро бо табар мебуридаанд. Чунин муносибат гӯё муҳаббати ин ду дилдодаро ба якдигар то охири умр нигоҳ медоштааст.
Баранда чанд нафар аъзои ин гурӯҳ, аз ҷумла духтар ва домоди он занро низ ба барнома даъват намуда буд. Онҳо русуми ақди никоҳро дар саҳна нишон дода, гуфтанд, ки чунин зиндагӣ барояшон хуш аст. Пас барандаи барномаи мазкур сабабҳои пайдоиши чунин ақидаро аз аъзои гурӯҳ пурсон шуд. Дар рафти сӯҳбат маълум гашт, ки муаллифи ин идея ва сарвари гурӯҳ марде будааст, ки як давра аз дасти занаш заҳри хиёнатро чашида, рӯ ба парҳезу парҳезкорӣ ниҳодааст.
Дар созмон додан ва роҳбарӣ намудани ин гурӯҳ ҳолати ботинии бунёдгузорашро пай бурдан душвор нест. Хиёнати зани аввал ӯро андӯҳгин сохта, ба ҷинси латиф чандон эътиқодманд нест. Бо вуҷуди ин, мехоҳад дар зиндагӣ ҳамсафари худашро дошта бошад. Барои ӯро тарк накардани ҳамсари дуюмаш ин «дин»-ро «эҷод» намудааст. Ба ақидаи ӯ, дар рӯи кунда бо табар буридани мӯй муҳаббати ҳамсарро қавӣ нигоҳ медорад. «Дин»-и офаридааш аллакай дар миёни ҷавонон пайравони худро пайдо намудааст.
Чуноне, ки дар боло зикраш рафт, сабаби асосии камбағалӣ ба пул ва ашё муносибати сарфакорона надоштани миллати мост. Баръакси ин, аврупоӣ ва амрикоиҳо арзиши пул ва ашёро хуб медонанд. Онҳоро наметавон хасис, мумсик, чашмгурусна, ҳарис номид. Дар ҳақиқат, ин хислатҳо барояшон хос нест. Онҳо аслан мардуми меҳнатӣ, сарфакор, эҳтиёткор, покизаву пухтакор ҳастанд.
Ба қавли Макс Зюган ном як нафар сарватманди амрикоӣ, як давра қашшоқтарини мардуми Амрико ӯ будааст. Дар нуқтаи бензинфурӯшии як нафар аҳли сарват адои хизмат намуда, моҳе 200 доллар маош мегирифтааст. 200 доллар дар зиндагии амрикоиҳо ҳеҷ арзише надорад. Бо вуҷуди ин, ӯ кӯшиш менамудааст, ки сарватманд гардад. Ӯ аз ҳамин маоши ночиз андак-андак захира намуда, дар охир маҷаллаҳо оид ба техника ва касби ронандагиро харида, дар дӯкони бензинфурӯшӣ ба савдо мегузорад. Макс Зюган дар як вақт ҳам бензин мефурӯшаду ҳам маҷаллаҳоро. Аз ҳисоби фурӯши маҷалла имрӯз ӯ яке аз сарватмандони Амрико маҳсуб мешавад. Соҳиби чанд корхонаи саноатӣ, чандин нуқтаи бензинфурӯшист. Дар баробари ин, 26 номгӯй маҷаллаҳоро оид ба соҳаи техника интишор мекардааст.
Сабаби соҳиби сарват гаштани Макс Зюган дар чист? Сабаби асосии он ба мавод муносибати сарфакорона доштан ва пулро дар ҷои даркорӣ харҷ намудан аст.
Пӯшида нест, ки имрӯз аксари ҷавонони тоҷик дар Русия заҳмати сангин кашида, маблағ ба даст меоранд. Ҳамин ки ба зодгоҳашон расиданд, ҳама он азобу шиканҷаашон дар кишвари ғайр фаромӯш мегардад. Агар як нафар гузаштагонашонро бармаҳал дар хоб дида бошанд, зуд дар пайи дастурхон кушодану даъват намудани меҳмон мешаванд. Ва монанди ин чандин баҳонаҳои дигари зиёфат оростан…
Ман ҳеҷ гоҳ садди чунин муносибат намешавам. Аммо инсон бояд бо андешаи фардо зиндагӣ кунад. Агар фардо ё фардои дигар меваи ширин хӯрдан хоҳед, бояд имрӯз ниҳол шинонед.
Сарзамини Тоҷикистон пур аз талу теппаҳост. Аз паҳлуи як тал агар дарё гузарад, дар замини қафои он об намерасад. Агар як нафар фарзанди тоҷик аз нӯги маблағи аз Русия ба даст овардааш якто дастгоҳи обкашӣ харида, ба замини лабташнаи паси тал об гузаронад, метавонад аз он дар як сол се бор ҳосил рӯёнад. Дар ин ҳолат чандин аҳли хонадонаш бо кор таъмин мегарданд ва сатҳи зиндагиашон ҳам хеле боло меравад.
Ман инро ҳамту ба тариқи мисол мегӯям. Мақсади камина аз ин оварда яктост. Бо пул муносибати сарфакорона намуда, ба ҷои зарурӣ ва фоидаовар харҷ кардан лозим аст.
Имрӯз кишварҳои пешрафта мамолики қашшоқро ҳамчун ғулом ва қувваи кори арзон истифода мебаранд. Барои он, ки миллати мо ҳам дар қатори ғуломон набошад, бояд тафаккурамонро тағйир диҳем. Хурофотро, ки сабаби асосии ҳама гуна пешравист, аз мағз-мағзи ҷонамон ба дур афканем. Бо пул ва маводи зарурӣ муносибати сарфакорона намуданро ёд бигирем. Ҳукумат ҳеҷ гоҳ ҳамаи моро якбора аз гирдоби камбағалию нодорӣ раҳо сохта наметавонад. Ҳукумат фақат қонунҳои заруриро пешкаши мо мекунад, ки бояд аз рӯи он амал намоем. Боқимонда кори мову шумост.
Хушбахтона, ҳар қитъаи замини Тоҷикистон пур аз канданиҳои фоиданок аст. Барои дарёфт ва коркарди он мутахассис ва дастгоҳ намерасад. Бояд мо кӯшиш кунем, ки фарзандонамон бештар илми дақиқ ва компютериро омӯзанд, соҳиби ихтисоси зарурӣ гарданд.
Собиқ вазири нақлиёти Ҷопон Синтаро Исихара дар «Японияе, ки метавонад «не» бигӯяд» ном асараш ифтихор аз он дорад, ки миллати ӯ эҷодкор асту имрӯз аз таҳдиди Амрико ва кишварҳои дигари абарқудрат заррае ҳарос надорад. Аз рӯи гуфтаи собиқ вазир, ракетаҳои миёназани баъзе кишварҳои абарқудрат дар ҳудуди 15-20 метр меафтидааст. Яъне имкони аниқ ба нишон расиданро надоштаанд. Кишварҳои абарқудрат то имрӯз кӯшиш ба харҷ медиҳанд, ки нишонрасии ракетаҳои ҷангиашонро афзалият бахшанд.
Синтаро Исихара ифтихор аз он дорад, ки мутахассисони Ҷопон дар компютер барномае офаридаанд, ки ракетаҳои миёназанро аниқ ба нишон мерасонад. Чунин эҷоди мардуми ин кишвар ба қавле дасту пойи мамолики соҳиби аслиҳаи атомиро бе ресмон бастааст. Имрӯз ин кишварҳо аз Ҷопон илтиҷо доранд, ки дар истеҳсоли чунин барномаи компютерӣ ҳамкорӣ намоянд.
Барои ба чунин пояи баланди эҷод расидани мардуми тоҷик заминаи ирсӣ фароҳам аст. Дар ҳақиқат, хоки ин сарзамин бузургтарин нобиғаҳоеро, ки ҷаҳон то имрӯз аз офаридаҳои онҳо истифода менамояд, дар оғӯшаш парвариш намудааст. Имрӯз ҳам, бешубҳа, мардуми тоҷик дорои чунин нерӯи офариниш аст. Он нерӯ худ аз худ даст намедиҳад. Бояд дар пайи он кӯшиш намуд.
Нахуст бояд хурофотро аз мағз-мағзи ҷонамон дур созем. Ба маводу пул муносибати сарфакорона дошта бошем. Ба ҷои маросимҳои пуршукӯҳ кӯшиш кунем, ки фарзандонамон солим ба воя расанд ва илми замонро хубтар омӯзанд, дар пайи эҷоду бунёдкорӣ бошанд. Агар чунин корҳоро анҷом надиҳем, ҳамеша дастнигари кишварҳои дигар хоҳем буд.

Ҳамроҳи АВЛИЁПУР

Хонданд 655

Дуди сиёҳи корхонаи асфалтбарорӣ ба ҳавои софи шаҳри зебои мо сиёҳӣ меорад.
Тақрибан як моҳ пеш дар деҳаи Гулободи ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе корхонаеро бунёд карданд, ки воқеан мисли фасли хазонрез метавонад ба ҷисму ҷони одамон хатар оварад. Ҳар боре субҳгоҳон ба донишгоҳ равона мешавам, дидани як сиёҳие дар ҳавои софу беғубори шаҳрам маро ғамгин месозад. Ҳар боре ба он сиёҳӣ назар мекунам, ташвише қалбамро фарогир мегардад. Магар ниҳодҳои экологӣ танҳо ба дуди кӯчаки автомобилҳо назар мекунанду чашмашон ба ин сиёҳии абрмонанд намерасад? Агар чунин заводҳои экологияро вайронкунанда ва дуди ғализ доштаро (ин гунаҳо кам нестанд) аз Душанбешаҳр дуртар месохтанд, ҳавои Душанбе софу беғубор мебуд ва боз ҳам як зебоие ба ҳусну ҷамоли пойтахт зам мешуд.
Сорбон МУҲИДДИНОВ,
донишҷӯйи ДМТ

Хонданд 394

Хабари-рӯз

Календар

« Январ 2019 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Минбари сардабир

  • ДАВоДАВ

    Масофаи роҳ бо машинае, ки 150 ҳазор доллар нарх дорад…

Нигоҳи хос

  • Баҳонаи зистан

    Мақсад доштан маънои баҳонае барои нафас гирифтанро дорад. Соли 2018…
  • МАСЛИҲАТ

    Аз дидаву шунида Салом, хонандагони гиромии ҳафтаномаи «Фараж»! Мо аз…

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.