.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Ҷомеъа

Ронанда: Арақ нӯшему пиёда гардем-мӣ?

Нояб 25, 2017
Диданд: 563

Тибқи тағйироти нави воридшуда ба Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон, бар асоси моддаи 332, ронандагоне, ки дар ҳолати мастӣ паси чанбараки мошин мешинанд, то 15 шабонарӯз ҳабс ва аз 15 то 30 ҳазор сомонӣ ҷарима карда мешаванд.

Дар аксари кишварҳои дунё рондани воситаи нақлиёт дар ҳолати мастӣ тибқи қонунгузорӣ ҷавобгарӣ дорад. Аммо дар кишвари Уругвай ҳолати мастӣ ҳангоми садамаи нақлиётӣ ҳамчун ҳолати сабуккунанда дониста мешавад. Ворид кардани тағйирот дар Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии мо бошад, баҳри пешгирии зиёди садамаҳои нақлиётӣ ва талаф наёфтани ҷони бисёри сокинони кишвар аст. Зеро, тибқи маълумоти расмӣ, то моҳи июли соли 2017 дар роҳҳои Тоҷикистон 724 садамаи нақлиётӣ рух додааст, ки дар натиҷа беш аз 230 нафар қурбони ҳодисаҳои садамавӣ гардида, 800 нафари дигар ҷароҳат бароштаанд.
Тағйироти воридшуда ҷазо барои дар ҳолати мастӣ рондани нақлиётро сангинтар карда, агар қаблан барои он аз шаҳодатномаи ронандагӣ маҳрум кардан ба муддати ду сол пешбинӣ шуда буд, акнун қонуншиканро маҳрум кардан аз ҳуқуқи ронандагӣ ба муддати 10 сол интизор аст. Ғайр аз ин, ҷарима барои рондани автомобил дар ҳолати мастӣ ба сесад нишондиҳанда низ афзудааст, ки аз 15 то 30 ҳазор сомониро ташкил медиҳад.
Дар гузашта банди мазкури Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ чунин буд: «Моддаи 332. Идора намудани воситаҳои нақлиёт дар ҳолати мастӣ
Барои идора намудани воситаҳои нақлиёт дар ҳолати мастӣ, инчунин вогузоштани идораи воситаҳои нақлиёт ба шахсе, ки дар ҳолати мастӣ қарор дорад,-
маҳрум кардан аз ҳуқуқи идораи воситаҳои нақлиёт ба мӯҳлати ду сол таъйин карда мешавад».
Акнун, тибқи тағйироти нав ба моддаи мазкур ҷавобгарӣ барои ронандагони сархуш дар сари чанбари автомобил нишаста вазнинтару сангинтар гаштааст. Ногуфта намонад, ки моддаҳои 332, 336, 337 ва 342-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон вобаста ба тағйиру иловаҳо аз тарафи парлумони Тоҷикистон аз 28.08.2017 ҳуҷҷатгузорӣ гардидаанд.
Ҷавобгарӣ барои бе ҳуқуқи ронандагӣ идора намудани воситаи нақлиёт (моддаи 336 қисми 1) низ пурзӯр карда шуда, андозаи ҷарима аз 3-5 нишондиҳанда барои ҳисобҳо (150-250 сомонӣ) то 250 нишондиҳанда барои ҳисобҳо (12500 сомонӣ) зиёд карда шудааст.
Дар матни қаблии Кодекс барои бе ҳуҷҷати ронандагӣ ва болои он, дар ҳолати мастӣ идора кардани мошин ҷарима ба андозаи 50-70 нишондиҳанда барои ҳисобҳо (2500-3500 сомонӣ) пешбинӣ шуда буд. Дар тарҳи нави Кодекс андозаи ҷарима аллакай 400 нишондиҳанда барои ҳисобҳо (яъне бист ҳазор сомонӣ) пешбинӣ шуда, барои такроран дар давоми сол баъди ҷазои якум содир намудани айни кирдор шахс ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашида мешавад.
Агар ронандае, ки дар ҳолати мастӣ қарор дорад, ба садамаи нақлиётӣ роҳ диҳад ва дар ин садама касе ҳалок ё маҷрӯҳ шавад, ӯро метавонанд ба мӯҳлати аз 5 то 10 сол маҳкум ба зиндон карда, барои 10 соли дигар аз ҳуқуқи ишғоли мансабҳои муайян ё машғул шудан ба фаъолияти муайян маҳрум кунанд. Дар сурате, ки агар дар садама беш аз ду нафар ҳалок шаванд, ронандаи мастро аллакай аз 10 то 15 соли зиндон бо маҳрум намудан аз ҳуқуқи ишғоли мансабҳои муайян ё машғул шудан ба фаъолияти муайян ба мӯҳлати аз 10 то 20 сол ҷазо интизор аст.
Инчунин, ҷавобгарӣ барои нафарони дар давоми як соли пас аз татбиқи ҷазои маъмурӣ идора кардани воситаи нақлиёт аз тарафи шахсе, ки ҳуқуқи ронандагӣ надорад ва дар ҳолати мастӣ қарор дорад, пурзӯр карда шудааст. Барои ин шахсон ҷазои маҳрум сохтан аз озодӣ ба мӯҳлати то ду сол ё ҷарима ба андозаи аз панҷсад то ҳазор нишондиҳанда барои ҳисобҳо (25 ҳазор то 50 ҳазор сомонӣ) пешбинӣ карда мешавад. Дар Кодекси амалкунанда барои чунин амал фақат ҷазоҳои ғайриҳабсӣ, аз ҷумла ҷарима то дусад нишондиҳанда барои ҳисобҳо (10 ҳазор сомонӣ) пешбинӣ шуда буд.
Охирҳои моҳи сентябри соли ҷорӣ ВКД аввалин ронандаҳои қоидашиканро пас аз тағйирот дар торномаи худ интишор карда буд. Бино ба маълумоти маркази матбуоти ВКД Тоҷикистон, ронандаи автомашинаи тамғаи «Опел Астра», сокини ноҳияи Спитамен Авазбек Абдумаҷидов барои идораи воситаи нақлиёт бидуни шаҳодатномаи ронандагӣ ва дар ҳолати мастӣ дар ҳаҷми 20 ҳазор сомонӣ ҷарима ва ба муддати 10 сол аз ҳуқуқи ронандагӣ маҳрум шудааст. Ба иттилои манбаъ, ронандаҳо тибқи моддаҳои 332, 336, 337 ва 342-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ вобаста ба тағйиру иловаҳо аз 28.08.2017 ба миқдори 12 500 сомонӣ ҷарима шуда, бархе бо маҳрумият аз ҳуқуқи ронандагӣ ба мӯҳлати то панҷ сол то 15 рӯз ба ҳабси маъмурӣ кашида шудаанд.
Мо барои ҳарчи бештар шинос шудан бо ин мавзӯъ назари чанд ронандаи автомобилҳоро дар бобати интихоби ҷазо ҳангоми содир кардани ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ дар ҳолати мастӣ пурсон шудем. Қисми зиёди ронандаҳо қисмати сабуки ҷавобгарӣ, ҳабсро интихоб карданд. Яъне қариб ҳамаи ронандаҳо ҳангоми ба ҷавобгарӣ кашида шудан 15 рӯзи ҳабсро интихоб мекунанд. Ин нуктаро худи Умарҷони Эмомалӣ зимни сӯҳбат бо хабарнигори Радиои «Озодӣ» чунин қайд карда буд, ки «бештари ронандаҳои дар ҳолати мастӣ боздоштшуда ҳабсро интихоб кардаанд ва бо онҳо дар муддати 15 рӯз корҳои фаҳмондадиҳӣ низ анҷом дода мешавад, то такроран ба ин кор даст назананд».
Бояд гуфт, ронандаҳо дар сурати ба ҷавобгарӣ кашида шудан ҳангоми қонуншикании моддаи 332-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ қисмати ҷаримаро, ки нишондиҳандаашро дар боло қайд кардем, интихоб намекунанд. Зеро, ба ивази маблағи пардохт барои ҷарима як автомобили нави тамғаи машҳур гирифтан мумкин аст. Ҳол он ки, аксарияти ронандаҳои кишвар дар ҳолати сархушӣ паси чанбарак нишаста мошин меронанд, ки ин боиси пурзӯр кардани ҷавобгарӣ гардид. Зимни сӯҳбат, ҳатто як ронанда аз сархушии ҳангоми мошинронии худ гила карда, бо таъкиди шӯхиомез чунин гуфт: “Арақро нӯшему пиёда хона равем-мӣ?...”.
Албатта, ин тағйироти нав ба Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон тасмими саривақтист барои пешгирӣ кардан аз садамаҳои маргбор аз тарафи ронандаҳои сархуш. Вале инҷо чанд “аммо”-ҳо меистанд, ки агар инҳо низ ислоҳу пешгирӣ шаванд, тағйир ба моддаи 332-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ натиҷаи олӣ ба даст меорад, сафи ронандагони майнӯш кам мегардад, садамаҳои сархушони паси чанбарак ба маротиб кам мешавад ва дар охир, маблағҳои ронандагони майзадаи ба даст афтода буҷаи кишварро ғанӣ месозад. “Аммо”-и аввал, агар ронандаи мадҳуш писари ягон мансабдори воломақом бошад, дуюм, агар ронандаи маст пас аз ба даст афтодан бо нозири роҳ “шартнома” бандад, сеюм, агар худи нозирони роҳ ва кормандони ҳифзи ҳуқуқ сари чанбараки мошин сархуш нишинанд ва монанди ин чандин “аммо”-ҳои дигар. Ва аммо, дар охир тағйироти нав дар моҳҳои аввали қабули он ташвиқу тарғиб шаваду пас аз гузашти вақти кутоҳ танҳо рӯйи коғаз боқӣ монад чӣ?

Нуралӣ КАРИМ

Хонданд 563

“Агар аз рӯи виҷдон гап занем...”

Нояб 25, 2017
Диданд: 405

Раиси Маҷлиси намояндагони кишвар Шукурҷон Зуҳуров зимни ҷаласае, ки чанд рӯз қабл сурат гирифт, аз ҳаҷми ками нафақа дар Тоҷикистон нигаронӣ намуда, гуфт, ки нафақаи мардум баланд бардошта шавад. Ба таъкиди ӯ, инчунин шаҳрвандон ба ҷойи кори шоистае ниёз доранд, ки ҳаҷми маош ақаллан ба ду ҳазор сомонӣ баробар бошад.

Раиси Маҷлиси намояндагон ба раҳбарияти Агентии суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақаи Тоҷикистон суолеро пешниҳод намуда, барои посухаш ба онҳо як моҳ мӯҳлат додааст. Ӯ чунин муроҷиат намудааст: «Агар аз рӯи виҷдон гап занем, бояд нафақа ба сабади истеъмолии моҳона баробар бошад, то шахси нафақагир тавонад бо он рӯз барад. Ана он вақт дар бораи ҳифзи воқеии иҷтимоии аҳолӣ сухан гуфтан мумкин мебуд... Дигар бо чунин ҳолат муросо кардан мумкин нест... Мардум ба гирифтани нафақаи шоиста умед баста метавонанд ё не?”.
Ин суол дар ҳолест, ки мардуми кишвар тӯли чандин сол боз ба ин мушкилӣ гирифтор аст ва нафақаи ночизе, ки махсусан пироснсолон мегиранд, онҳоро қонеъ карда наметавонад. Мақомоти Агентии суғуртаи иҷтимоӣ ва нафақа, ниҳоди назораткунанда дар бахши нафақа дар Тоҷикистон низ тасдиқ мекунад, ки баъди қабули қонуни нав ҳаҷми нафақа дар кишвар коҳиш ёфтааст. Аз қарори нав бештаре аз нафақахӯрон ноумед шуданд, гарчанде онҳо солиёни зиёд кор мекунанд ва умеди калон доштанд, ки бо нафақаи бештар даврони пирии худро осудатар паси сар менамоянд.
Раиси Маҷлиси намояндагон аз ҳаҷми ками нафақа дар кишвар нигаронӣ намуда, гуфтааст: “Онҳое, ки синнашон аз 80 гузаштааст, бо 200 сомонӣ чӣ хел рӯз гузаронанд ва худро табобат кунанд? Агар ягон шахси наздик надошта бошад, аҳволаш чӣ хел мешавад?”.
Дар ин ҳол, Зулфиқори Исмоилиён, иқтисодшиноси тоҷик дар сӯҳбат бо мо ҳарфҳои Шукурҷон Зуҳуровро тасдиқ намуда, гуфт: “Гуфтаҳои Шукурҷон Зуҳуров дуруст аст. Ман дар ягон кишвари дунё надидам қонуне вуҷуд дошта бошад, ки нафақаи мардум ба ҳадди кораш дода нашавад. Масалан, он нафаре, ки дар гузашта кор карда, молиёт додааст, вай ҳақ дорад, ки дар пиронсолӣ нафақаи хуб гирад. Вале дар Тоҷикистони мо қонун инро манъ карда, танҳо 300, 400 ё 500 сомонӣ ва аз он зиёдро муқаррар накардааст”.
Ин иқтисодшиноси тоҷик чунин тарзи бароҳмонии нафақаро дар Тоҷикистон қабул надорад ва ба қавли ӯ, беҳтар он аст, ки ё нафақа аз байн бардошта шавад, ё Тоҷикистон тибқи қонунҳои байналмилалӣ ба монанди дигар кишварҳо амал кунад.
Ҳамзамон, ӯ мегӯяд, ки Тоҷикистон ягона кишваре аст, ки чунин қонунро ба роҳ мондааст ва бар зидди Қонуни асосӣ амал мекунад: “Инро Қонуни асосӣ низ тасдиқ мекунад, ки ҳар нафаре, ки то пиронсолӣ кор мекунад, бояд ҳаққашро гирад, вале дар Тоҷикистон, афсӯс, ки ҳатто қонуни қабулнамудаашон зидди Қонуни асосӣ аст”.
Назокат Одиназода, муовини аввали раиси Агентии нафақа интиқоди раиси Маҷлиси намояндагонро тасдиқ намуда, гуфт, ки воқеан ҳам пардохти нафақа дар кишвар кам аст. Аммо сабабашро ба он рабт дод, ки дар Тоҷикистон нафақа танҳо аз як манбаъ, яъне андози иҷтимоӣ таъин карда мешавад.
Шукурҷон Зуҳуров ба иддаои Назокат Одиназода дарҳол чунин посух дод: “Танҳо бо такя ба маблағҳои Фонди нафақа баланд бардоштани нафақа имкон надорад ва масъулин бояд таҷрибаи дигар кишварҳоро омӯзанд. Роҳҳояшро ҷустуҷӯ кардан зарур аст. Мо бояд коре кунем, ки ҳисоби миёнаи нафақа ақаллан ба музди маоши камтарин баробар карда шавад. Дар акси ҳол, нафақагир бо чунин нафақа зиндагӣ карда наметавонад. Барои мо ҳоло ҷойи кори шоиста лозим аст, ки мардум ақаллан ду ҳазор сомонӣ маош гиранд. Дар он сурат пардохтҳои иҷтимоӣ ҳам меафзоянд ва ҳаҷми нафақа низ зиёд мешавад. Барои онҳое, ки имрӯз ба нафақа мебароянд, муқарраротеро ба кор бояд бурд, ки барояшон то ба ин дараҷа нафақаҳои паст таъин нашавад. Адолати иҷтимоиро барқарор кардан шарт ва зарур аст”.
Абдурақиб Қодиров, иқтисодчии дигари тоҷик бар он ақида аст, ки ин мушкилотест, ки солҳост идома дорад ва аз вазъи воқеии иқтисодии Тоҷикистон вобаста аст. Ба ақидаи ӯ, айни замон, бо назардошти поин будани ҳаҷми даромадҳои фонди ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ, бартараф кардани мушкилии пардохти нафақа ғайриимкон аст: “Зеро ин масъала бунёдӣ аст ва ҳалли он аз дараҷаи рушди иқтисодӣ вобастагии зиёд дорад. Имкониятҳои буҷети нафақа дар пардохти ҳаҷми мувофиқи нафақа кифоя нест. Бинобар ин, танҳо дар ҳолати анҷом додани ислоҳоти ҷиддии иқтисодӣ, хусусан дар соҳаи андозбандӣ метавон ҳаҷми даромадҳои буҷаи давлатӣ ва фонди нафақаро зиёд намуд”.
Ҳамзамон, ӯ чунин мешуморад, ки ба он маблағҳову имкониятҳои маҳдуде, ки имрӯз Фонди нафақа ё Агентии суғурта дорад, наметавон ба таври шоиста пардохти нафақаро ба ҳаҷми умедвории нафақахӯрон бароварда кард. Ба қавли ӯ, давлат имкониятҳои дар ихтиёр будаашро истифода мекунад ва имконияти бештарро надорад.
- Бояд нафақагирон ин паҳлуи масъаларо дарк кунанд, ки нафақа аз баъзе омилҳову сарчашмаҳо вобастагӣ дорад. Давлат имкониятҳои маҳдудро дар ихтиёр дорад, ба ҳамон андоза таъмин карда истодааст ва аз ин зиёд имконият надорад. Мушкили асосӣ дар ҷамъоварии маблағ аст, ки барои нафақа пардохт карда мешавад,- мегӯяд А. Қодиров.
Коршиносони тоҷик бар он ақидаанд, ки рушд накардани соҳаи иқтисодиёт дар кишвар боиси мушкилоти мавҷуда шудааст ва то он даме, ки буҷети давлат холӣ аст, ин мушкилӣ ҳалли худро намеёбад. Танҳо дар ҳолати афзудани истеҳсолот, зиёд шудани ҷойҳои корӣ, афзудани ҳаҷми пардохтҳои иҷтимоӣ ба буҷети давлатӣ, хусусн ба Фонди нафақа имкони ҳалли ин мушкилот вуҷуд дорад.
Тибқи оморҳо, ҳаҷми нафақа дар Тоҷикистон дар миёни кишварҳои Шӯравии собиқ аз ҳама пасттарин маҳсуб меёбад. Пас аз қабули қонуни нави нафақа дар соли равон ҳаҷми нафақа боз ҳам поён омад ва ин боиси нигаронии нафақагирон дар Тоҷикистон гардид.
То соли 2017 маоши ду соли охири корманд ҳисоб ва ба 120 моҳ тақсим мешуд ва аз рӯи он нафақаро таъин мекарданд. Аммо бар асоси қонуни нав, на ҳаҷми миёнаи маоши ду ё панҷ соли ахири ӯ, балки саҳмгузориаш дар давраи фаъолият дар низоми суғуртаи давлатӣ ба эътибор гирифта мешавад. Яъне, бар асоси Қонун “Дар бораи нафақа”, бознишастагон ҳар қадар бештар маош гирифта ва андоз супурда бошанд, ҳамон андоза нафақаи зиёдтар мегиранд.
Айни замон дар Тоҷикистон зиёда аз 660 ҳазор бознишаста ҳастанд ва ҳаҷми миёнаи нафақа 272 сомонӣ ё 30 доллари амрикоист. Ин шумора дар миёни кишварҳои Шӯравии собиқ пасттарин дониста мешавад.
Аз ҳама нафақаи зиёдро дар миёни кишварҳои Шӯравии собиқ сокинони Эстония мегиранд, ки ба 434 доллар баробар аст. Ӯзбекистони ҳамсоя бо 35 доллар музди миёнаи маоши нафақа дар зинаи қабл аз охирин қарор гирифтааст.

Фарзонаи УМАРАЛӢ, “ФАРАЖ”

Хонданд 405

Гиря аз хурсандӣ

Нояб 18, 2017
Диданд: 424

Беҳрӯз бо медали тилло қаҳрамони ҷаҳон шуд. Ӯ қаҳрамонии ҷаҳонпаҳлавон Сайидмӯъмин Раҳимовро баъди 42 сол такрор кард…

Воқеан, дар баробари абармардони саҳнаи сиёсат, илму техника ва адабиёту санъат, ки аз сайъу кӯшиши беандозаи эшон миллатро ҷаҳониён мешиносанд, варзишгарон низ муаррифгари миллатанд. Ин аст, ки солҳои охир сайъу талошҳои ҳукумату давлати Тоҷикистон таҳти сарварии Президенти кишвар, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои ҷалби ҷавонон ба варзиш, сохтмон ва ифтитоҳи иншооти гуногуни варзишӣ бесобиқа аст. Натиҷаи чунин заҳматҳост, ки сафи ҷаҳонпаҳлавонони тоҷик дар ҳама намудҳои варзиш пай дар пай рӯ ба афзоиш аст.
Ҳарчанд 42 сол қабл, соли 1975 ҷаҳонпаҳлавони тоҷик Сайидмӯъмин Раҳимов дар намуди варзиши “самбо” қаҳрамони ҷаҳон гардида, аз миллати тоҷик муаррифӣ карда буд, вале он замон дар хориҷ аз ҳудуди Иттифоқи советӣ (СССР) ӯро ҳамчун паҳлавони шӯравӣ мешинохтанд, баъдан ҳамчун тоҷик. Сиёсати партия ва ҳукумати вақт чунин тақозо дошт. Шукри Истиқлолияти кишвар, ки миллати тоҷикро ҳамчун тоҷик ба ҷаҳониён шиносонд. Ин аст, ки паҳлавонони тоҷик дар риштаҳои гуногуни варзишӣ дар сатҳи байналмилалӣ соҳиби ҷойҳои намоён мегарданд, парчами Тоҷикистонро парафшон мекунанд ва ба шарафашон суруди миллӣ танинандоз мегардад.
Инак, дар китоби варзиши Тоҷикистони соҳибистиқлол боз як саҳифаи наве боз гардид. Варзишгари ҷавону умедбахши тоҷик Беҳрӯз Хоҷазода дар Чемпионати 42-юми ҷаҳонӣ оид ба “самбо”, ки рӯзҳои 10-12-уми ноябр дар шаҳри Сочии Русия баргузор шуд, ғолиби ин мусобиқаи бонуфуз гардид. Ӯ соҳиби унвони чемпиони чаҳон ва медали тиллои мусобиқа шуд.
Беҳрӯз Хоҷазодаи 22-сола дар вазни 74 кг дар финал бар ҳарифаш аз кишвари Белорус Степан Попов, ки ҳам дар синну сол ва ҳам дар вазн аз ӯ бузургтар буд, бо натиҷаи 4:2 ғолиб омад. Ба шарофати ин ғалабаи ӯ парчами Тоҷикистон барафрохта шуд ва суруди миллии кишвар танинандоз гардид.
Шаби 14-уми ноябр дар саҳни Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе ба қавле «ҷойи сӯзанзанӣ» набуд. Садои карнаю сурнай ба фалак мепечид. Мухлисон дар интизори паҳлавон Беҳрӯз Хоҷазода зери наво мерақсиданд. Воқеан, тӯй буд, тӯйи тоҷикона. Ҳарчанд ҳаво нисбатан сардтар буд, вале дидори ҷаҳонпаҳлавон дили ҳозиринро гарм мекард. Намояндагони Ҳукумати шаҳри Душанбе, Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳӣ, намояндагони васоити ахбори оммаи кишвар, волидайн, ҳаводорон, ёру дӯстон ва наздикони Беҳрӯз бо гулу гулдастаҳо бесаброна фуруд омадани ҳавопаймои самти Маскав-Душанберо дақиқашуморӣ мекарданд. Соат 03:30 дақиқа. Ҳарчанд ҳавопаймо аз вақти муқарраргардида, ки соати 2-и шаб гуфта мешуд, дер карда бошад ҳам, вале ҳамоно ҳозирин интизор буданд.
Инак, лаҳзаҳои ҳассоси деринтизор. Беҳрӯз Хоҷазода бо ҷамъи паҳлавононе, ки дар вазнҳои гуногун дар чемпионати ҷаҳонӣ қувваозмоӣ намуданд, берун омаданд. Ҳар як мухлис мехост ҷаҳонпаҳлавонро ба оғӯш бигирад, бо ғолибияташ, ки аслан ғолибияти тамоми мардуми тоҷик аст, табрик бигӯяд.

Беҳрӯз зодаи деҳаи Ҳушёрии ноҳияи Варзоб буда, 11-уми январи соли 1995 таваллуд ёфтааст. Ӯ таҳсилро дар синфи 1-ум дар мактаби рақами 3-и деҳаашон оғоз намуда, баъдан падар барои идомаи таҳсил ҳуҷҷатҳои ӯро ба мактаби миёнаи рақами 95-и маҳаллаи Зарафшони ноҳияи Синои шаҳри Душанбе месупорад. Ӯ фарзанди чоруми оилаи Хоҷаевҳо мебошад. Бародар ва чор хоҳар дорад. Фирӯз Хоҷазода, бародари Беҳрӯз феълан дар Прокуратураи ноҳияи Рӯшони ВМКБ ба ҳайси муфаттиш фаъолият дорад. Модараш Мавҷигул Хоҷаева хонанишин ва ба тарбияи фарзандон машғул аст. Саъдулло Хоҷазода, падари Беҳрӯз дар мақомоти Прокуратураи генералии Тоҷикистон ифои вазифа менамояд.

Фирӯз Хоҷазода, бародари Беҳрӯз, ки барои пешвози додараш аз ноҳияи Рӯшони ВМКБ ба Душанбе омада буд, қабл аз фуруд омадани ҳавопаймо дар сӯҳбат бо мо аз муносибати хуби тарафайн бо бародараш ва хоксории Беҳрӯз ситоиш намуда, гуфт, замоне, ки ӯ дар синфи панҷуми мактаби миёнаи рақами 95 таҳсил дошт, дар мактаби варзишии устоди шинохтаи варзиш Садриддин Обидов ба машқу тамрини гӯштини “самбо” оғоз кард. Пас аз ду соли тамрину омӯзиши ин намуди варзиш падараш Саъдулло Хоҷазода додараш Беҳрӯзро низ, ки барои идомаи таҳсил аз деҳа ба шаҳр оварда буд, ба ин даргоҳ овард, то ҳар ду писарон аз нозукиҳои гӯштини “самбо” огоҳӣ пайдо намоянд. Ҳамин тавр, Беҳрӯз аз синфи 3-юм, замоне, ки ҳамагӣ 11 сол дошт, зери роҳбарии устоди варзиш Садриддин Обидов пурра ба омӯхтани нозукиҳои ин намуди зебои варзиш шурӯъ намуд.
Фирӯз мегӯяд, ӯ то замони дар курси 5-уми факултаи ҳуқуқшиносии ДМТ таҳсил карданаш бо додараш Беҳрӯз зери роҳбарии Садриддин Обидов машқ мекард ва дар чорабиниҳои зиёди ҷумҳуриявӣ қувваозмоӣ намуда, соҳиби ҷоизаву ифтихорномаҳо гардидааст. Фирӯз лаҳзаи хотирмонеро ба ёд овард, ки ӯро зарурат пеш омад, то бо додараш даст ба гиребон шавад, яъне қувва озмояд. Ба гуфти Фирӯз Хоҷазода, соли 2013, ҳангоме ки дар курси 5-уми ДМТ таҳсил мекард, мусобиқаи гӯштини “самбо” барои ба даст овардани “Ҷоми ректори ДМТ” миёни донишҷӯёни ДМТ ва Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон гузаронида шуд.
- Он замон Беҳрӯз дар курси якуми ДТҶТ (Кафедраи омодагии дифои ҳарбӣ) таҳсил мекард. Ҳамин тавр, шуд, ки дар гурӯҳи “А” Беҳрӯз ва дар гурӯҳи “В” ман ба финал баромадем. Ва ман бе ягон дудидагӣ ғолибиятро ба Беҳрӯз додам. Ҳарчанд ки устодони ДМТ аз ман норозигӣ баён намуданд, вале нахостам бо бародарам қувваозмоӣ кунам ва “Ҷоми ректори ДМТ” насиби Донишкадаи тарбияи ҷисмонӣ гашт,- мегӯяд бо табассум Фирӯз.
Фирӯз пас аз чанд сонияи хомӯшӣ ин амалашро шарҳ дода, шӯхиомез гуфт, ки “ғолибиятро ба Беҳрӯз додани ман ба он хотир буд, ки аз як тараф медонистам ӯ маро “мезанад”, вале аз ҷониби дигар, аз гиребони додарам гирифтанро ба худам раво намедидам”. Дар идома Фирӯз гуфт, ки “Беҳрӯз низ намехост бо ман қувваозмоӣ кунад ва исрор мекард, то ғолибият ба ман дода шавад”.
Бо вуҷуди исрори Беҳрӯз барои ба бародараш додани ғолибият муаллимони ДТҶ дар як гап меистоданд: “Гӯштин гиранд ва ғолиб маълум гардад”. Аммо Фирӯз мегӯяд, ки ӯ рафта дасти додарашро ҳамчун ғолиб бардошт ва ба баҳс нуқта гузошт.
Фирӯз дар мавриди ашк рехтани Беҳрӯз гуфт, он ашки шодӣ буд, вале «сонияҳое, ки рақиб дасти Беҳрӯзро бо усули латдиҳӣ зер мекард, ман сахт гиристам, дод задам, зеро медонистам, ки дар чунин ҳолат доштани даст ба шикастани он оварда мерасонад”.
Фирӯз Хоҷазода гуфт, чунин ҳолат, яъне усули латдиҳӣ ҳамин сол низ як маротибаи дигар бо Беҳрӯз дар мусобиқаи ҷаҳонии “ҷудо” дар шаҳри Будапешти Венгрия рух дод. Дар ин мусобиқа Фирӯз бо ҳарифи дуюмаш Ғиёсҷон Бобоев аз Ӯзбекистон қувваозмоӣ намуд. Ҳарифаш Фирӯзро бо усули бӯғӣ кардан ва дар замин нигоҳ доштан, ки бо забони ҷопонӣ “асекоми” ном дорад, дар ҳолати ногувор қарор дода буд, вале бо хости Худо ӯ тавонист худро аз ин вазъият раҳо кунад.
Мураббии Беҳрӯз Садриддин Обидов бо ёдоварӣ аз усули латдиҳӣ, ки рақиби белорусаш барои таслим кардани Фирӯз ба кор бурд, мегӯяд, ба ин усул на ҳар кас тоб меорад.
- Дар сонияи 26-уми сабқат агарчӣ Беҳрӯз ба ҳолати латдиҳии даст гирифтор шуд, ҳолати вазнинтарин буд, вале ман боварии комил доштам, агар рақибаш дасти ӯро мешикаст ҳам, ӯ тан намедод,- гуфт бо қатъият Обидов бо назардошти хислати мардонаи Беҳрӯз.
Дар сабти видеоии рақобати Беҳрӯз Хоҷазода бо Степан Попов, ки рӯзи 11-уми ноябр сурат гирифт, дида мешавад, ки чӣ гуна Беҳрӯз баъд аз эълони пирӯзии ӯ аз тарафи довар, рақибашро оғӯш гирифт ва сипас бо садои баланд гиря кард. Беҳрӯз далел барои гиря дошт, зеро кореро, ки 42 сол боз ҳеҷ яке аз гӯштигирони “самбо” дар Тоҷикистон натавонистанд анҷом диҳанд, ӯ иҷро намуд. Ӯ баъд аз чаҳор даҳсола қаҳрамони ҷаҳон оид ба самбо шуд, унвоне, ки то кунун Сайидмӯъмин Раҳимов, яке аз паҳлавонони тоҷик бо он фахр мекард.
Беҳрӯз дар сӯҳбат бо хабарнигорон дар фурудгоҳ сабаби гиряашро кӯтоҳ шарҳ дода, гуфт: «Пас аз ғолиби мусобиқа гардиданам ҳисси миллиам боло гирифт ва гиря беихтиёр худаш омад ва ман дигар пеши роҳашро гирифта натавонистам».
Беҳрӯз инчунин гуфт, ки мусобиқоти зиёди дигаре дар пеш дорад ва умедвор аст, ки мухлисонаш дар Тоҷикистонро ноумед намекунад.
Беҳрӯз рӯзи шанбе бар ҳамаи рақибонаш пирӯз шуд ва ба даври ниҳоӣ роҳ ёфт. Ӯ дар қувваозмоии ниҳоӣ бар паҳлавони белорусӣ Степан Попов пирӯз омад ва қаҳрамони ҷаҳон оид ба “самбо” гардид.
Дар рӯзи дувуми мусобиқот - 11-уми ноябр ҳамчунин чаҳор паҳлавони тоҷик рақобат карданд. Ба ҷуз Беҳрӯз Хоҷазода, Акмалиддин Каримов дар сабқати самбои варзишӣ дар вазни зери 57 кило мақоми дувумро гирифт ва бо медали нуқра сарфароз гашт. Акмалиддин дар қувваозмоии ниҳоӣ аз варзишгари русиягӣ Саян Хертек мағлуб шуд. Инчунин, ду нафари дигар дар риштаи самбои размӣ қувваозмоӣ карданд. Сорбон Латифов дар вазни зери 62 кило барандаи медали биринҷӣ гардид. Вале Бахтовар Замиров дар вазни зери 82 кило бе медал монд. Дар рӯзи дуюми чемпионат Акмалиддин Каримов дар вазни 57 кг медали нуқра ва Сорбон Латифов дар вазни 62 кг медали биринҷӣ ба даст оварданд.
Даври 42-юми чемпионати ҷаҳонии самбо ва самбои размӣ 10-12-уми ноябр дар Қасри варзишҳои яхии “Айсберг” дар шаҳри Сочии Федератсияи Русия баргузор гардид, ки ба ҳайати дастаи мунтахаби Тоҷикистон Ҷомӣ Ҳасан (вазни 52 кг, барандаи медали биринҷии чемпионати соли гузашта), Акмалиддин Каримов (57 кг, барандаи медали нуқраи ЧҶ дар солҳои 2013, 2015, медали биринҷӣ дар ЧҶ дар солҳои 2010, 2014), Нозим Охиров (62 кг, барандаи медали биринҷии ЧҶ 2012), Хушқадам Хусравов (68 кг, барандаи медали нуқраи ЧҶ 2014), Беҳрӯз Хоҷазода (74 кг), Зафар Олимшоев (82 кг), Умед Ҳасанбеков (90 кг, барандаи медали нуқраи ЧҶ 2010 оид ба самбои размӣ), Фирдавс Насимов (100 кг), Набимуҳаммад Хоркашев (аз 100 кг боло, барандаи медали нуқраи ЧҶ 2010 ва 2015) қувваозмоӣ карданд.
Ёддовар бояд шуд, самбочии маъруфи тоҷик шодравон Сайидмӯъмин Раҳимов дар даври 3-юми чемпионати ҷаҳонии самбо соли 1975 дар Минск соҳиби унвони чемпиони ҷаҳон шуда буд ва бо гузашти 42 сол то ҳол ба ягон варзишгари тоҷик муяссар нашуда буд, ки ин дастоварди тиллоии ӯро такрор кунад. Аммо варзишгари 22-солаи тоҷик Беҳрӯз Хоҷазода тавонист қаҳрамонии Саймумин Раҳимовро бори дигар такрор кунад.
Зафар муборак, Беҳрӯз!!!

Шамсулло ФОЗИЛОВ, «ФАРАЖ»

Хонданд 424

Бадкардаро даво нест!

Нояб 11, 2017
Диданд: 432

Духтар аз он, ки волидонаш ба ӯ иҷозаи таҳсил дода буданд, хеле хушҳол буд, зеро дар маҳаллае умр ба сар мебурд, ки қисми зиёди мардумаш аз илму дониш бехабару аз ҳаёти маънавӣ дур буданд.
Аз сабабе, ки падари Садбарг соҳибмаълумот буд, мехост духтараш низ маълумоти олӣ дошта бошад. Ҳамин тавр, падар ҳамеша ба дарсҳои Садбарг таваҷҷуҳи зиёд медод ва аз ину он мавзуъ саволу ҷавоб ҳам мекард. Садбарг, ки дар дил орзуҳои ширину бузургро мепарварид, ҳанӯз дар вақти талабагиаш худро донишҷӯ тасаввур мекард.
Аз байн моҳҳову солҳо гузашт. Дар зиндагии Садбарг ҳамон баҳори сабзу хурраме, ки ҳамеша интизораш буд, фаро расид. Яъне, ӯ мактабро хатм карда, ҳуҷҷатҳояшро ба мактаби олӣ супорид. Баъд аз чанд вақти бедорхобию интизорӣ бохабар шуд, ки ба номи донишҷӯ сазовор гардидааст. Бо шунидани ин хабар аз хурсандӣ дар куртааш намеғунҷид, дилаш гумм-гум мезад ва хоб аз чашмонаш парида буд. Аммо сад афсӯс, ки ӯ аз ҳаёти воқеӣ дида ба тахайюлоти худ бештар гарқ шуда буд. Садбарг дар давоми донишҷӯӣ дарк кард, ки ба орзуҳои зиёд дода шудааст. Ӯ кам-кам ба ҳаёти воқеӣ ворид мешуду дилаш аз зиндагӣ хунук мегашт, зеро бо воқеаҳое рӯ ба рӯ шуд, ки дар хобаш ҳам надида буд.
Садбарг духтаре буд хурдҷуссаву чашмкабуд. Ягон каси ношинос ӯро талабаи мактаб фикр мекард. Ӯ дар зиндагӣ ҳамеша мехост худро созаду тамоми мушкилиҳояшро худаш ҳал кунад. Ҳатто намехост, ки аз волидонаш маблағ пурсад. Ҳамин гуна, хост кор пайдо карда, ҳам кор кунаду ҳам таҳсилро идома диҳад. Бо ҳамин қарори қатъӣ ба ҷустуҷӯйи кор баромад. Ба чанд ҷой муроҷиат кард ва билохира, аз ҷое ҷавоб омад. Ҷавоб чунин буд: «Ман духтареро ба кор қабул мекунам, ки дар ҳама ҷо ҳамроҳам бошад, ҳатто дар осоишгоҳҳо». Баъд аз шунидани чунин ҷавоб Садбарг шах шуд ва чанд дақиқа аз ҷояш наҷунбида монд, зеро ӯ бори аввал мешунид, ки ҳамсоли падараш ба ӯ чунин пешниҳод мекунад. Ҳарчанд он нафарро надидаву ин суханонро танҳо аз забони масъулини корхона шунида буд, чунин посух дод:
- Ман ҳеҷ гоҳ дар чунин корхона кор намекунам!!!
Баъди ин воқеа Садбарг чанд рӯз ба худ наомад. Ҳамеша он суханон мисли захми ҷонкоҳ дили ӯро ба дард меоварданд. Муддате гузашт ва Садбарг хост, ки боз як бори дигар бахти худро санҷад. Ин бор ӯ худаш бо мансабдори як корхона суҳбат кард, аммо сад афсӯс, ки баъд аз суҳбат дили ӯ тамоман аз ин дунё монд.
Ӯ вақте дуюм бор ба ҷустуҷӯйи кор баромад, дар дил орзу мекард, ки воқеаи пеш аз ин рухдода боз такрор нашавад. Вақте дуюм бор рафт, пас аз суҳбат мансабдор ба ӯ гуфт, ки баъди чанд рӯз биёяд. Баъд аз чанд рӯз Садбарг барои фаҳмидани натиҷа омад. Аз дар даромаду ба он мансабдор даҳонакӣ салом дод, лекин ӯ дасташро тарафи Садбарг дароз кард. Садбарг ҳарчанд намехост, аммо маҷбур шуд дасташро дароз кунад. Мансабдор бо баҳонаи салом дасти Садбаргро фишурд. Баъд аз он ба нишастан даъват кард. Вақте нишаст, ба Садбарг чунин гуфт: «Имрӯз хеле зебо шудаӣ, меҳрам ба ту зиёд шуда истодааст, рақами мобилиатро ба ман те, шаб наздат меоям».
Баъди шунидани ин суханҳо пеши чашми Садбарг дунё торик гашт ва аз ҷояш хесту ягон калима ҳам нагуфта, аз дар берун шуд. Аммо ба ваҷҳи ҳар як сухане, ки шунида буд, рӯз ба рӯз нафраташ на танҳо ба мансабдорон, балки ба тамоми мардҳо зиёд мешуд. Аз ҳама чизи дунё дилаш монд, ҳатто орзуҳояшро фаромӯш кард. Дигар шабҳо хоб карда наметавонист, ҳар гоҳ, ки чашмонашро мепӯшид, чеҳраи он мард ба назараш менамуд. Дар бораи тақдири духтарҳои чунин касон зиёд фикр мекард. Зеро, «ҳар амали баде, ки нисбати дигарон анҷом медиҳӣ, ба худат бармегардад». Тавре мегӯянд, «бадкардаро даво нест».
Садбарг дигар ба ҳеҷ кас бовар намекард ва ҳамаро як хел медонист. Аммо бо гузашти вақт дарк кард, ки хато мекунад, зеро бо нафароне вохӯрд, ки нодурустии фикрашро собит мекард. Яъне, дар давоми зиндагиаш бо инсонҳои хеле хуб вохӯрд ва онҳо аз одамгарӣ бохабар буданд.
Вале Садбарг ҳеҷ вақт фаромӯш намекард, ки бо ӯ чунин рафтор карда буданд. Доғ дар кунҷи дилаш ҳамешагӣ боқӣ монда буд ва дилаш ба духтару занҳои чунин инсонҳо месӯхт.

Руқия ҚУРБОНОВА

Хонданд 432

Хабари рӯз

Календар

« Сентябрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Нигоҳи хос

  • «РИСК»

    Ба назар чунин мерасад, ки нависандагони мо ба «бемории хомӯшӣ»…
  • Чаро бояд китоб хонд?

    Инсон дар таърих ду кашфиёти бузург дорад: яке ҳунари ноширӣ,…

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.