.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Ҷомеъа

Биё, ки фолат бинам!

Март 03, 2018
Хонданд: 482

(Қиссае аз шайтониҳои фолбин)

Беҳуда фолибинро шайтон намегӯянд. Зеро воқеан барои фолбин шудан шарт нест, ки инсон ситорашинос ва ё олиме бошад, ки ояндаи ҳар нафарро пешгӯӣ карда тавонад. Муҳим шайтон бошаду гапдон. Баъдан фолбинӣ кори мушкиле нест. Анқариб ҳама инсонҳо зиндагии якранг доранд. Дар зиндагии ҳар нафаре тӯй, мотам, беморӣ, шодиву хурсандӣ ва ғаму ғусса ҳаст. Вақте аз ин ё он паҳлуи зиндагӣ сухан меронед, ҳатман мувофиқатҳое дучор меоянд, ки муроҷиаткунанда худ ба фолбин эътиқод пайдо мекунад. Як замоне банда ҳам ба таври шӯхӣ фолбинӣ карда, чи тавр ба фолбин мубаддал гаштанамро ҳатто худам надониста монда будам.

Соли 1994 буд. Банда дар гимназияи №1-и шаҳри Панҷакент муаллим будам. Амаки худораҳматиам (равонашон шод бод) дар шифохонаи шаҳр табобат мегирифтанду ман гоҳ - гоҳ ба ҷои писарашон он касро нигоҳубин мекардам. Шабҳо чун зиқ мешудам, баъди хобонидани бемор ба берун баромада, бо духтурҳо ва ҳамшираҳои шафқат дар мавзуҳои гуногун суҳбат мекардам. Чун сухан дар бораи фолбинҳо рафт, ман гуфтам:
- Ман ҳам аз рӯи хатҳои даст фол дида метавонам.
Яке аз ҳамшираҳои шафқат дасташро дароз карда, гуфт: «Канӣ як маро фол бинед».
Гуфтам:
- Коғазу қалам биёр.
Ӯ овард. Ман бо қалам дар кафи дасташ, дар канори хатҳо чандин рақамҳоро навишта карда, баъдан онҳоро ба коғаз кӯчонида, ҷамъу тарҳ карда, рақами ниҳоиро бароварда, аз дирӯзу имрӯзу ояндааш хеле чизҳоеро гуфтам, ки рост буданашро тасдиқ кард.
Вақте гап намеёфтам, китоби дар дастам бударо кушода, боз чанд лаҳзае фикр карда, ҳатман сухане ёфта, илова мекардам. Шояд касе бовар накунад, вале китоби дасти ман на ягон фолнома, балки «Гулистон»-и Саъдии Шерозӣ, чопи Эрон буд. Он вақт на ҳама форсӣ хонда метавонистанд ва бахусус ҳамшираҳои шафқат бо чунин китобҳо коре надоштанд. Ин аст, ки «фолбин китоб кушод» гуфта, бовар ҳам мекарданд. Ҳамин тавр, як муҳлат ман фолбин шудам. Давоми тақрибан 15 рӯзи дар шифохона буданам, аксари беморону ҳамшираҳову духтурҳоро фол дидам. Овозаи фолбинии ман то берун аз шифохона ҳам баромад. Барои ҳалли мушкилоти муроҷиаткунандагон маслиҳатҳо низ медодам. Ба яке мушкилкушо мефармудам, якеро назди мулло мефиристодам, якеро «худоӣ кун» мегуфтам. Умуман, маслиҳатҳо гуногун буданд. Рӯзе ҳодисае рух дод, ки баъд аз он ба фолбин будани ман ҳеҷ шубҳае намонд ва дар ноҳия машҳур шудам.
Маро ба як ҳуҷра ба назди боздоштшудае оварданд, ки ӯро аз худкушӣ наҷот дода, ба шифохона оварда, ҷарроҳӣ карда буданд. Боздоштшуда аз Ургути Ӯзбекистон буда, бо ҷинояти вазнине ба даст афтода, хостааст, ки худкушӣ кунад, вале милисаҳо сари вақт аз ин аъмолаш огоҳ шуда, ӯро наҷот дода, ба шифохона оварда буданд.
Милисаи посбон гуфт:
- Канӣ як фол бин ва бигӯ, ки ин боздоштшуда чанд сол ҳукм мегирад?
Ман ба кафи дасти боздоштшуда нигариста, чандин рақамҳо навишта, ҷамъу тарҳу тақсим кардам, ки ҳосили он сифр (0) баромад. Шӯхиам гирифту эҳсосоти милисаро фаҳмиданӣ шуда, натиҷаро ба ӯ нишон дода, гуфтам:
- Дар хати дасти боздоштшуда ягон сол маҳбас нишон дода нашудааст. Баръакс, дар пеш ӯро рӯзҳои хурсандӣ интизоранд.
Милиса ваҳ-ваҳ хандиду гуфт:
- Рав, ки дурӯғ мегӯӣ. Ӯро на камтар аз 10 сол маҳбас интизор аст.
Ман «ба худам зиён нарасад» гуфта, як серублии милисаро гирифта, аз дар баромадам.
Шаби дигар милисаҳои бисёре дар шифохона ҷамъ омаданд. Ҳама ҳайрон шудем, ки чӣ гап шуда бошад. Маълум шуд, ки боздоштшуда фирор кардааст. Новобаста ба ҷустӯҷуҳои зиёд ӯро пайдо накарданд. Баъдтар маълум шуд, ки ӯ аз сарҳад гузашта, ба Ургут фирор кардааст. Рӯзе милисае, ки ӯро посбонӣ мекард, ба наздам омада, гуфт:
- Ака, воқеан фолбин будаӣ. Чаро нагуфтӣ, ки ӯ мегурезад?
Ман гуфтам:
- Ман гурехтанро пешгӯӣ карда наметавонам. Вале ман воқеан дидам, ки дар хати дасти ӯ зиндон дида намешавад.
Гуфт:
- Мехоҳам маро ҳам фол бинӣ.
Гуфтам:
- Туро чӣ фол бинам?
Гуфт:
- Ду духтар дорам, вале писар надорам. Бубин, ки ман соҳиби писар мешавам ё не?
Ба хати дасташ нигариста, гуфтам:
- Ду фарзанди аввалат як хел аст ва ду фарзанди дигарат дигар хел. Ин маънои онро дорад, ки агар ду фарзанди аввалат духтар бошанд, ду фарзанди дигарат писар мешаванд, агар ду фарзанди аввалат писар бошанд, ду фарзанди дигарат ҳатман духтар мешаванд.
Ва боз ба кафи дасташ нигариста маслиҳат додам, ки занашро хеле эҳтиёт кунад, зеро эҳтимолияти афтонидани бача низ вуҷуд дорад.
Милиса як даҳрублиеро ба ман дода, ташаккуркунон рафт. Баъди як ҳафта боз ҳамин милиса омада, гуфт:
- Акаҷон, дигар ба фолбинии ту ман ҳеҷ шубҳае надорам, зеро то имрӯз ман чунинашро надида будам.
Гуфтам:
- Тинҷӣ аст? Ошуфта менамоӣ?
Гуфт:
- Занам тифли батнашро афтонд.
Даст ба гиребон бурда, гуфтам:
- Дигар ягон хавфе намонд. Иншооллоҳ, баъди ин туро ду писари солим интизор аст.
Чунин мувофиқатҳо гоҳо худамро метарсонд. Зеро ман дидаву дониста дурӯғ мегуфтам ва дурӯғи ман рост мебаромаду бечораҳо мардум ба ман эътиқод мекарданд. Чунин мувофиқатҳо кам набуданд.
Як рӯз ба шифохона ба наздам зани ҷавоне омада, аз бефарзандӣ шикоят кард ва хоҳиш намуд, ки ман бояд ӯро фол бинам. Хатҳои дасташро санҷида, боз ҳам рақамҳои ҳархела навишта, онҳоро ба варақа кӯчонида, ҷамъу тарҳ карда, гуфтам:
- Бонуи азиз. Шумо соҳиби се фарзанд мешавед. Ман дар хати дасти Шумо онҳоро дида истодаам. Барои ҳамин ҳам бо дили пур зиндагиро идома диҳед ва интизори он рӯзи хуш бошед.
Гуфт:
- Аз арӯсшавиам 5 сол гузашт. Пас чаро то имрӯз ман бачадор намешавам?
Гуфтам:
- Фардо шавҳаратро ҳам биёр. Ман хати дасти ӯро ҳам мебинам, баъд хулосаамро аниқ ба ту мегӯям.
Вақте ӯ рафт, ҳамшираҳо гуфтанд:
- Шавҳари ин айбе надорад, айб дар худаш аст.
Гуфтам:
- Аз куҷо медонед?
Гуфтанд:
- Ин зан сабукпо аст, бо ҳар нафаре хуфту хоб мекунад. Агар айб дар шавҳараш мешуд, ӯ кайҳо аз дигарон бордор мешуд.
Гуфтам:
- Пагоҳ мефаҳмем.
Рӯзи дигар ӯ воқеан бо шавҳараш омад. Шавҳарашро ба ҳуҷрае дароварда, дар алоҳидагӣ ӯро фол дида, кунҷковиам боло гирифту хеле ҷиддӣ истода гуфтам:
- Акаҷон, маро бубахш. Дар хати дасти ту ман ду фарзанд дида истодаам. Ман нафаҳмидам, чаро зани ту бефарзанд аст?
Гуфт:
- Акаҷон, рост гуфтӣ, ман ду фарзанд дорам, вале аз зани асосиам не. Фарзандонам аз зани дигарам аст.
Гуфтам:
- Занат инро медонад:
Гуфт:
- Не.
Боз чанде ба кафи дасташ нигариста, гуфтам:
- Агар хуб табобат кунӣ, аз ин занат ҳам фарзанддор мешавӣ. Зеро хатҳои дасти ту нишон медиҳанд, ки ту се зан дорӣ ва соҳиби шаш фарзанд мешавӣ.
Гуфт:
- Акҷон рост, ман аз як занам аллакай ҷудо шудам. Ин зани сеюмам аст, вале ӯ аз зани дуюмам огоҳ нест.
Ба худ мегуфтам: «Ё аҷабо, чунин мувофиқат ҳам мешудааст». Ӯро ҷавоб додаму занашро аз нав ба ҳуҷра даъват карда, такроран фол дида гуфтам:
- Ман як ҳақиқатеро мегӯям, ки гуфтанам мумкин нест. Агар гӯям, ба худам зиён мерасад. Зеро мо филбинҳо баъзе ҳақиқатҳоеро бинем ҳам, гуфта наметавонем.
- Илтимос, ҳарчӣ дидед, гӯед, ман зиёнатонро ҷуброн мекунам,- гуфта, чанд рубле наздам партофт.
Гуфтам кам аст, боз партофт.
Гуфтам:
- Он чӣ ман мегӯям, бояд миёни ҳардуямон монад ва шавҳарат нафаҳмад.
Вақте ӯ қасам хӯрд, ки ба касе намегӯяд, гуфтам:
- Ту ҳатман соҳиби фарзанд мешавӣ. Ман дар хати дасти ӯ фарзанди туро ҳам дидам. Лекин хати дасти ту нишон медиҳад, ки ту ба шавҳарат хиёнат мекунӣ. Рост бигӯ, ту чаро ин корро кардӣ?
Ӯ нохост худаш гуноҳашрро эътироф карда, гуфт:
- Акаи фолбин. Ман ин корро фақат ба хотири фарзанд кардам. Чунки ман худро чандин бор ба духтур нишон додам, онҳо гуфтанд, ки айб дар ман нест. Ман аз шавҳарам шубҳа доштам ва худро бо дигаре санҷидам, аммо фарзанд нашуд.
Ба ӯ мушкилкушо фармудам. Ӯ ба ман боз як 10-рублиеро дода, «илтимос байни худамон монад» гуфта, рафт.
Баъди ин на танҳо ба ин касб, балки ба ҳар нафаре, ки фолбинӣ мекард, нафрат мекардам ва барояшон аз фолбиниҳои худам қисса мекардам, то онҳо ба шайтон будани фолбин бовар кунанд, вале ба фолбиниаш не.
Як ҳодисаи дигаре дар деҳаамон шуда буд, ки ҳатто ҳамдиёронам ба фолбинии ман бовар карда буданд. Як нафар аз хешовандон, ки дар моҳи 9-уми ҳомилагӣ будааст, аз ман хоҳиш кард, ки тифли батни ӯро фол бинам, ки писар аст ё духтар. Он солҳо УЗИ гуфтанӣ чиз набуд ва то таваллуд касе ҷинсияти тифлро муайян карда наметавонист. Ӯ якчанд духтар дошт, аммо писаре надошт. Ба кафи дасташ нигариста, дар ҳузури ҳама пурсидам:
- Ин чандум фарзандат аст?
Гуфт:
- Чорум.
Шӯхиам гирифту гуфтам:
- Бовар кун, инаш ҳам духтар аст. Баъди ин писар мешавад.
- Илоҳӣ даҳонат пушти сарат гардад,- гуфта, маро дуои баде карду рафт. Зеро ӯ то фолбинии ман назди чанд фолбини дигар рафта будаасту онҳо ҳама писар гуфтаанд.
Вале чун рӯзи дигар ӯ боз духтар ба дунё овард, бо ҳамин на танҳо ӯ, балки аҳли деҳа ҳам ба фолбинии ман бовар карданд, вале ман аз ин пешаи шайтонӣ даст кашидам.
Ин хотиротро барои он овардам, ки мардум ба фолбину ҷодугарон рӯ наоранд ва ба эшон эътиқод набанданд. Зеро ин амал ҷуз дурӯғу шайтонӣ чизе нест ва беҳуда нест, ки фолбину фоландозро ҳатто кофир ҳам мегӯянд.

Холиқназар ҶУМЪАЕВ

Хонданд 482

Мутахассисони Маркази назорат ва пешгирии бемориҳои ИМА хӯроки зудтайёр, чипсиҳои аз картошка тайёршуда, питса, маҳсулоти макаронӣ ва ҳасибҳоро ҳамчун маҳсулоти ғизоии барои саломатӣ бештар хатарнок ном бурдаанд. Аз рӯи натиҷаи таҳқиқот маҳз ҳамин маҳсулот бемориҳои дилу рагҳоро таҳрик медиҳанд. Аммо хатари асосӣ на дар худи маҳсулот, балки намаки дар таркиби ин маҳсулот мавҷудбуда мебошад. Ҳиссаи зиёди намак дар маҳсулоти зикршуда боиси баландшавии фишори хуни раги варид мешавад.

- Имрӯз дар ҳар қадам фурӯши маҳсулоти зудтайёр ба чашм мерасад - мегӯяд номзади илмҳои тиб Саидҷон Нодирӣ. - На танҳо дар бозор, балки дар мактабу донишкадаҳо низ гамбургу сендвич, ҳотдог, питса, ролтон ва дигар маҳсулоти камвитамину дорои иловагиҳои ғизоӣ мефурӯшанд. Ин гуна ғизоҳои зудтайёр ба организм зараровар буда, табодули моддаҳоро вайрон, миқдори тестостеронро кам ва иммунитетро заиф намуда, хатари сар задани бемориҳои саратонӣ ва диабети қандро меафзояд. Касоне, ки муддати тӯлонӣ ин гуна ғизоҳоро истеъмол кунанд, дучори авитаминоз (норасоии витаминҳо) мегарданд.
Табибон ғизои сервитамини аз меваю сабзавот тайёршударо барои рушду нумуи организм муфид меҳисобанд. Аммо бештари сокинони мамлакат аз манфиати ғизоҳои табиӣ огоҳӣ надоранд.
- Баъзеҳо ба ҷои хӯрокҳои аз сабзавот омодашуда хӯрокҳои зудтайёр ба монанди картошкабирён ё ролтонро дӯст медоранд, - мегӯяд парҳезшинос Нигина Раҳимова.
- Масалан, баъзеҳо чандон ба каду таваҷҷуҳ надоранд. Ҳол он ки дар каду бетакаротинҳо, калий ва магний хеле фаровон аст. Истеъмоли бардавоми каду бемориҳои дилу рагҳоро пешгирӣ менамояд. Аз сабаби дар таркиби каду зиёд будани ғози набототӣ истеъмоли он организмро аз холестерин, металлҳои вазнин, чарби зиёдатӣ ва дигар моддаҳои зарарнок пок месозад. Касоне, ки истеъмоли ғизои кадугиро дӯст медоранд, аз бадҳазмӣ ва қабзият шикоят намекунанд.
Аз рӯи маълумоти Вазорати кишоварзии ҷумҳурӣ ҳар сол ба мамлакат барои гирифтани ҳосили баланд аз хориҷа 200000 тонна нуриҳои минералӣ ворид мешавад. Шояд барои гирифтани ҳосили баланди зироатҳои техникӣ ба нуриҳои минералӣ зарурат бошад, вале барои сабзавоту полезиҳо аз нуриҳои органикӣ истифода бурдан беҳтар аст. Зеро ба замин зиёд андохтани нуриҳои минералӣ боиси дар таркиби сабзавот ва зироатҳои полезӣ ҷамъ шудани нитратҳо мегардад, ки ба организм зарар доранд. Дар баробари порӯи пӯсидаи парандаҳо ва ҳайвонот хазону пасмондаи растаниҳоро низ ҳамчун нурии серғизо истифода бурдан мумкин аст.
- Баъзеҳо хазони дарахтон ва баргу пояи хушкшудаи зироатҳоро месӯзонанд, ки ҳаворо ифлос месозад, - мегӯяд сокини деҳаи Муъминободи шаҳри Ҳисор, деҳқони собиқадор Саодат Ҳикоятуллоев.
- Дар гӯшаи ҳавлӣ чуқурчае канда, хазону пасмондаи рустаниҳоро дар он гӯронидан ягон хел хароҷот талаб намекунад. Баъди 7- 8 моҳ компости хушсифат тайёр мешавад, ки аз нурии минералӣ дида муфидтар аст. Ҳам маблағ сарфа мешаваду ҳам ҳосили гирифташуда аз лиҳози экологӣ тозаю бехатар мегардад.
Дар баробари истифодаи барзиёди нуриҳои минералӣ истифодаи заҳрхимикатҳо низ ба сифати ҳосил таъсири манфӣ мерасонад. Ҳол он ки ба ҷои заҳрхимикатҳо бар зидди ҳашароти зараррасон бо усули биологӣ мубориза бурдан мумкин аст.
- Дар табиат ҷонваракони муфиде ҳастанд, ки ҳашароти зараррасонро нобуд мекунанд,- мегӯяд устоди Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон, номзади илмҳои кишоварзӣ Икром Тешаев - Масалан, канаи сурхи ҳафтхолдор, тиллочашмак, ҳабрабракон ва дигар ҷонваракон шираву кирми ғӯза барин зараррасонҳоро нест мекунанд. Агар дар ҳар минтақа лабораториҳои биологӣ бунёд карда, ҷонваракони фоиданокро парвариш намоем, ҳоҷати бар зидди зараррасонҳо истифода бурдани заҳрхимикатҳо намемонад. Аз ин ҳам манфиати иқтисодӣ ба даст меояду ҳам муҳит тоза монда, меваю сабзавот хушсифат мешавад.
Яке аз собиқадорони соҳаи кишоварзӣ, собиқ раиси хоҷагии овозадори «Бешкент»- и ноҳияи Шаҳритус Раҳимқул Ҳайдаров ҳанӯз дар даврони шӯравӣ гуфта буд: «Заҳрхимикатҳо дар навбати аввал ба зараррасонҳо не, балки ба одамон таъсири манфӣ мерасонанд. Зеро мо аз ҳавои бо заҳрхимикатҳо олуда нафас мекашем, ҳосили бо заҳрхимикат омехташударо менӯшем».
Ҳанӯз на ҳама кишоварзон аз усули биологии муборизаи зидди зараррасонҳо, истифода бурдани нуриҳои органикӣ ва аз як майдон соле 2-3 ҳосил рӯёнидан огоҳанд. Зеро аксари роҳбарони хоҷагиҳои деҳқонӣ маълумоти олии кишоварзӣ надоранд. Бо мақсади баланд бардоштани маърифати заминдории аҳолии кишвар ҳоло дар 12 ноҳияи вилояти Хатлон Лоиҳа оид ба кишоварзӣ ва обёрӣ дар доираи ташаббуси «Озуқаворӣ ба хотири оянда» амал мекунад. Ба гуфтаи мутахассиси кор бо ҷомеаи Лоиҳаи мазкур Санавбар Шерова ин лоиҳа ба деҳқонону боғдорон, алалхусус бонувон кӯмак мекунад, то онҳо сатҳи истеҳсолот ва нигоҳдории сабзавот, меваҷот, донагӣ ва маҳсулоти ширии серғизоро бештар кунанд. Инчунин, Лоиҳа ба корхонаҳои хусусӣ ҷиҳати шуруъ намудан, беҳтар сохтан ва ё тавсеа бахшидани фаъолияти марбут ба коркард, нигоҳдорӣ, интиқол ва бозорёбии меваҷот, сабзавот, хӯроки чорво ва маҳсулоти ширӣ ёрии техникӣ пешниҳод карда, онҳоро маблағгузорӣ менамояд. Пешбинӣ шудааст, ки дар натиҷаи амалишавии лоиҳа 33000 нафар кишоварзон, аз ҷумла 23100 нафар бонувон аз омӯзишҳои кӯтоҳмуддат оид ба усулҳои нави кишоварзӣ бархӯрдор мегарданд.
Ҳадаф аз тарғиби коркарду нигоҳдории дурусти меваю сабзавоту маҳсулоти ширӣ ин ҳифзи солимии аҳолии мамлакат, пешгирии маъюбшавии аъзои ҷомеа ва билохира ҳимояи генофонди миллат аст. Зеро танҳо миллати солим ҷомеаи солим месозад.

С. СУННАТӢ

Хонданд 307

ЛАҚАБ

Фев 24, 2018
Хонданд: 350

Мардуми деҳаи мо, зану мард, шӯхтабиатанд. Ҳамин гуна хислат аст, ки нисфи бошандагонаш - ба ғайри занҳо - лақаб доранд. Лақаб, албатта, беҳуда ба номи кас часпонда намешавад. 

Лақабҳое ҳастанд, ки соҳибонашон аз онҳо ифтихор мекунанд: «Саиди паҳлавон», «Довуди ошпаз», «Алии шикорчӣ», «Содиқи муштзан», «Обиди олуфта» ва ғайра. Лақабҳое, ки аз рӯйи феълу хӯ пайдо мешаванд, таҳмаънӣ доранду бо мазоҳу масхара ва танзу киноя баён мешаванд. Бо риояи «Изои муъмин ҳаром» ин қабил лақабҳо дар ғоиби кас садо медиҳанд.
Ҳикоя мекунанд, ки вақте Ғаюр ном марде аз шаҳр ба ин ҷо кӯчида омад, дар аввалин маъракае, ки иштирок мекард, раиси кумитаи маҳалла аз ӯ маънидорона маслиҳат мепурсад:
- Бародар, дар ин қишлоқ бо исми Ғаюр шумо чорум одамед. Ҳамаи се ҳамноматон лақаб доранд: «Ғаюри Ширингул» - лақабаш бо номи янгаамон; - «Ғаюри шалғам»,- ӯ аз шалғам қимоб аст; табибе барои рафъи варами рӯдаҳои ҳамсари бемораш шалғам мефармояд. Ба ин бечораи дар умраш шӯрбои шалғамӣ нахӯрда дар бозор қасдан турб мефурӯшанд. Аз турб шӯрбо мепазанд. Бемор аз шӯрбои турбӣ як пиёла хӯрам-нахӯрам дилаш тагу рӯ мезанад, ба ҳадде, ки қариб рӯдаҳояш аз даҳанаш биёянд; - «Ғаюри бодиринг»,- дар бозор ӯро мазоҳ карда ба ҷои тухми бодиринг тухми каду додаанд. - Бо розигии худатон ба шумо чӣ гуна лақаб монем?
Марди навомад, ки аз табиати шӯхи инҷоиён аллакай огоҳ буд, дасти рост пеши бар гирифта, мегӯяд:
- Акаҷонҳо, ба ман ягон хел лақаб лозим нест. Ман Проста Ғаюрам.
Аз ҳамон рӯз ӯ «Проста Ғаюр» унвон мегирад.
Одами шаҳрӣ, акнун «Проста Ғаюр», зуд ба табиати ҳамдеҳаҳо даромад. Дигар илоҷ надошт. Охир, шаҳри якчашма рафтӣ, якчашма бош, мегӯянд, ё ки «Хар аз харгала монд, ёлу думаш мерезад». Ӯ ба ягон-ягон одам лақаб мечаспондагӣ шуд. Масалан, ба Шарифи дар даврони шӯравӣ мудири анбори ҷамъияти матлубот «Шарифи ҳайвон» лақаб гузошт, ба он сабаб, ки гови ҳамсояаш тирамоҳ аз зери баргҳои боғи ҳавлӣ дар гулӯяш себи биҳӣ дар мемонад ва Шариф маслиҳат медиҳад, ки ба нӯги дастаи бел латта печонаду чизи дармондаро ба шиками гов тела диҳад. «Дарун, ки рафт, - дилпурӣ медиҳад ӯ, - дар ҳазорхонааш ҳал шуда меравад». Ҳамсояи Шариф аз рӯи маслиҳат амал мекунад. Вале латта аз нӯги дастаи бел кушода шуда, дар гулӯи гов руст мешавад. Ҳайвони то ин вақт дар талвосаи ҷон чашм ало карда, аз почакзанӣ мемонад. Шариф дасту по гум карда, амр медиҳад, ки ҳадаҳа корд биёранд. Ва ӯ каллаи говро аз бадан ҷудо мекунад.
«Проста Ғаюр» аз ин воқеаи дар асл хандаовар огаҳ шуда, ба собиқ мудири анбори ҷамъияти матлубот, ки «Сатанг»-аш мегуфтанд, лақаби нав - «Шарифи ҳайвон» медиҳад.
Лақаби Салим ҳам «маҷбурӣ» ба гардани ӯ бор карда нашудааст. Лақаб, урусӣ карда гӯем, дар протсесси кор пайдо мешавад.
… Салим, мисли «Проста Ғаюр», сокини шаҳр буд. Ҳамсараш, ки бо хушдоманаш, модари Салим, соз наомадааст, хусури Салим ӯро ба қишлоқ кӯчонда овард. Хусури Салим раиси калони як хоҷагии на он қадар хурд аст. Фермаи деҳа қисми калонтарини хоҷагии ӯ ҳисоб мешавад. Хусури Салим мегуфтааст, ки ӯ, яъне домодаш, дар хонаи падар «як одами муфтхӯр» будааст. Ӯ мактаби миёнаро дар бистсолагиаш хатм карда, аз камсаводӣ ҳаваси давом додани таҳсил намекунад, пайи омӯхтани касбе намеравад. Падару модари Салим дар фирмаи хусусии ҳасиббарорӣ яке посбон, дигаре фаррош шуда аз ҳамин ҷо «зиндагиашонро радду бадал» мекардаанд.
Ҳамсари Салим, ба даъвои худаш, «духтари оилаи серу пур», дар хонаи камбизоат, чӣ тавре дар афсонаҳо мегӯянд, умр ба сар бурданро раво надида, ҳар дафъае, ки ба хонаи падари раисаш меомадааст, зуқ-зуқкунон шиква мекардааст, ки дар ин хел хона зиндагӣ карда наметавонад. Чунки хусуру хушдоманаш «мағзи чормағро бо сӯзан кашида мегирифтаанд». Оқибат пеши чашми хушдоман норозигию хонабезорӣ карда, «аз балои гушнагӣ» худро раҳо мекунад.
Салими беихтисосро хусураш дар фермаи говҳои калони шохдору бешох барқчӣ, ба ифодаи маъмул, монтёр мемонад. Агар ҳамон ягона пойгоҳи обкашро, ки дар лаби чашмаи наздик шинонда шудааст, истисно кунем, беҳунартарин подабони ферма метавонад, ба ҳисоб сездаҳ адад фурӯзонаки оғилҳоро, дар сурати аз кор монданашон, алиш кунад. Азбаски домоди раиси хоҷагӣ ягон хел ҳунар надораду подабонӣ барои ӯ «айби калон мешавад», ӯро лоиқи ҳамин вазифа донистааст. Салим аз касби барқчигӣ фақат иваз кардани фурӯзонакро медонисту халос. Аз рӯи таънаи ҳамсараш, ҳини дар шаҳр зистан ҳамин корро ҳам аз бехушӣ бисёр вақт ба модараш мефармудааст.
Салим ҳар рӯз ба ферма омада, дар «Хонаи дамгирии чорводорон» оби чой мемонд, чой дам мекард, баъди «нӯши ҷон» кардани чанд пиёла чой рӯйи кӯрпачаи чиркини беболишт якпаҳлу мезад ва зуд хобаш мебурд. Ҳама мерафтанд. Дар ферма ӯву як подабон мемонд. Тахмин соатҳои як ё якуним ӯро подабон аз хоб бедор мекард, то пойгоҳи обкаширо ба кор дарорад. Ҳавзи обхӯрии чорпоён дар ду соат пур мешуд. Салим аз ин зиёд шуғле надошт.
Рӯзе пойгоҳи обпарто аз кор монд. Ҳамон рӯз раиси хоҷагӣ, хусури Салим, ба ферма омад. Раис Салимро наздаш хонда гуфт: «Аз рӯзи аввали корат нуҳ моҳ гузашт. Боварӣ дорам, ки монтёриро ёд гирифтаӣ - ва таъкид кард: - Дасту остин бар зану насосро ба кор андоз».
Салим «Сар равад, сир наравад» гуфтагӣ барин, даст пеши бар гирифт ва ба ислоҳи пойгоҳи обпарто шуруъ кард.
Ӯ ҳарчанд майна об кард, иллати обкашакро наёфт. Кадом одами беҳунар аз уҳдаи кор баромадааст, ки Салим барояд?
Ҳар вақте сарподабон назди Салим омада, аз соз шудан ё нашудани пойгоҳ пурсон мешуд, ӯ сар боло накарда ҷавоб медод: «Гап дар саломатӣ».
Салим як рӯзашро дар моломол бо ҳамин обпарто гузаронд. Аз чойхӯрии ҳамарӯзаи «Хонаи дамгирии чорводорон» маҳрум гашт. Лекин асбоб соз нашуд. Раиси хоҷагӣ рӯзи дигар усто оварда дастгоҳро ба кор дароварду ба қавле домодашро аз ин ғам халос кард.
Аз ҳамон вақт домоди раис «Салими саломатӣ» лақаб гирифт. Гап сари он ки мардум аз рӯйи ноуҳдабароияш ба ӯ лақаб гузоштанд, бехабар аз он ки занаш, духтари раис, Саломат ном дорад…

Ҷӯрабек МУЪМИН

Хонданд 350

Барои ҳар як нафар касбу кор асоси пешбурди рӯзгор буда, бештар майлу рағбат ва дилбастагӣ ба пеша инсонро дар ҷодаи интихобнамуда устувор нигаҳ медорад. Садбарг Саидова, ки зиёд мехост бо касби барои мардум манфиатбор амали некеро барои ҷомеа анҷом диҳад, курси ронандагиро хондаву ронандаи нақлиёти ҷамъиятӣ шуд. Зеро медонад, ки пешаи интихобнамудааш барои мардум хеле зарур аст.
Аз гуфтаи Садбарг Саидова бармеояд, ки ӯ аз наврасӣ мехост ҷойе таҳсил кардаву соҳиби маълумот бошад. Аммо, баробари оиладор шудану чанд фарзанд ёфтан, ин хаёлро аз сар дур кард. Чун вазъи оилавӣ имкон надод, то ин мақсадашро амалӣ созад. Баъдан, ки шароити зиндагияшон вазнин гардид, ӯ ба қароре омад, то хонда соҳибкасб гардад ва ба ҳайси ронанда бо кор дар нақлиёти ҷамъиятӣ, дақиқан троллейбуси хатсайри №1 тавонист рӯзгори хешро қадри имкон беҳбуд бахшад. Инак, ҳафт сол боз ӯ аз рӯйи касби хеш кору фаъолият дорад. Баробари фаъолияти корӣ ӯ ба ду писараш, ки мебояд минбаъд дар зиндагӣ роҳу равиши худро пайдо намоянд, таълиму тарбия дода, онҳоро барои кори ҷамъиятӣ ва манфиат расонидан ба мардум тарғиб мекард. Ин буд, ки писари калонӣ касби ронандагиро интихоб намуду писари дуюм низ ният дорад касби модарро биомӯзад. Чун талқини модар ҳар замон ба онҳо ҳамин аст, ки касбу кор андӯхта, дар пешбурди ҷамъият андаке бошад ҳам, саҳм гузоранд.
Садбарг Саидова медонад, ки пешаи интихобкардааш бар нафъи мардум ва хеле муфид буда, як «раҳмат, духтарам!» гуфтани пирамард ва ё зани солманде ӯро боз ҳам ба касбу кор дилгарм месозад. Гарчанде, ба изҳораш, ӯ бо ду писар ва келину набераҳояш дар хонаи иҷораи якҳуҷрагӣ, ки аз тарафи коргоҳ барояшон ҷудо гардидааст, зиндагӣ намуда, шароити начандон мувофиқ доранд. Ба қавли мусоҳиби мо, ин як ҳуҷра барои зисти онҳо, ки оилаи чандиннафараанд, номусоид ва хурд аст. Илова бар ин, агар хоҳад, ки писари дуюми худро оиладор намояд, умуман шароити будубош имкон намедиҳад. Бинобар ин, бону Садбарг ба роҳбарияти ҳукумат ва шаҳрдорӣ муроҷат карда, хоҳиш дорад, то дар дарёфти замини наздиҳавлигӣ ва ё хонаи истиқоматӣ барояш ёрмандӣ намоянд. Ӯ итминон дорад, ки роҳбарияти Ҳукумати кишвар нафарони корашон бар нафъи мардумро дастгирӣ менамояд ва ин дархосташ мавриди таваҷҷуҳ қарор мегирад. Садбарг Саидова изҳор медораду дархост дорад:
- Ман ободии кӯчаву хиёбонҳо, роҳу гузаргоҳҳо ва бешу муҷаҳҳаз гаштани нақлиёти ҷамъиятиро дида, хушҳол мешавам, ки кишвари мо, хоса шаҳри Душанбе аз пештар дида, бештар ободу зебо шуда истодааст. Имрӯз раиси шаҳри Душанбе, ки ба ободкорӣ таваҷҷуҳи хоса дода истодаанд, дар пайи тадбирҳои судманди Сарвари давлат барои манфиати мардум сидқан азм дошта, умеди моро афзун мегардонанд.
Меҳрони МАТИН

Хонданд 349

Хабари-рӯз

Календар

« Ноябрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Нигоҳи хос

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.