.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Ҷомеъа

“IRS”: Ҳамдигарфаҳмӣ мебояд, на бетафовутӣ

Рӯзҳои охир дар масири роҳи Душанбе – Чанок боришоти беист ва бошиддати барф ба амал омада, ин омил сарбории кормандони филиали Ширкати саҳомии “Инновейтив Роуд Солюшнз ЛТД” дар Ҷумҳурии Тоҷикистонро, ки тибқи шартномаи консесионӣ бо Ҳукумати мамлакат нигоҳдории роҳи зикршударо ба зимма доранд дучанд кард. Омодагии ҷиддӣ ба мавсими сармо ва масъулиятшиносии кормандони филиали Ширкати “IRS” замина фароҳам овард, ки новобаста аз қобили мулоҳиза будани шиддат ва давомнокии боришот, ҳаракати воситаҳои нақлиёт таъмин бошад. Мусаллам аст, ки бо фаро расидани фасли сармо тамоми идораву ташкилот ва шаҳрвандон пайи омодагӣ ба он камари ҳиммат мебанданд. Зеро айёми қаҳратуни сол мушкилоти зиёдеро ба дунбол дошта, дар сурати саривақт омодагӣ  надидан, ба  раванди фаъолият ва зиндагӣ  латма ворид хоҳад гашт. Бо ин мақсад  Қарори дахлдори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи сари вақт омода намудани соҳаҳои  иқтисодиёт ва иҷтимоиёти ҷумҳурӣ барои фаъолияти мунтазам ва самарабахш дар давраи тирамоҳу зимистони солҳои 2018-2019” ба тасвиб расида буд. 

Бо дарки масъулият мегӯем, ки Филиали ширкати саҳомии “Инновейтив Роуд Солюшнз ЛТД” дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, ба мавсими зимистон омодагии ҷиддӣ ва ҳамаҷониба дидааст. 

Ҳамватанони азиз хуб дар хотир доранд, ки солҳои қаблӣ роҳи мазкур ҳамасола ба муддати 6-7 моҳ аз сабаби фаромадани тарма ва ҳодисаҳои дигари табиӣ баста  мешуд. Замони мавҷуд набудани роҳи муносиб дар ин самт истифодабарандагони роҳ ҳамарӯза бо мушкилоти зиёд дучор гашта, шумораи зиёди одамон ҳатто ҷонашонро аз даст медоданд. Имрӯз бо шарофати фароҳам омадани шароити муносиб хатарҳои қаблан мавҷудбуда  бартараф  шуда, аҳолӣ  аз роҳи автомобилгарди ба меъёрҳо ҷавобгӯ бархӯрдор  мебошанд. 

Замоне ки филиали Ширкати  «Инновейтив  Роуд Солюшнз» (IRS) дар Тоҷикистон дар асоси шартномаи консесионӣ бо Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон нигоҳдории шоҳроҳи Душанбе-Хуҷанд-Чанокро ба уҳда гирифт, буданд нафароне, ки изҳори норозигӣ мекарданд. Зеро барои гузариши автомобилҳо вобаста ба категорияашон маблағ пардохт мешавад ва мардум гумон мекарданд, ки он ба болоравии роҳкиро сабаб мегардад. Албатта, ин як раванди табиӣ буд, зеро он вақт ҳанӯз моҳияти пулакӣ шудани роҳро мардум хуб дарк накарда буданд. Хушбахтона, бо гузашти вақт сафи норозиён на танҳо коста гардид, балки қариб аз байн рафту ҳоло ҳоло қисмати аъзами мардум аз фаъолияти филиали ин Ширкат изҳори қаноатмандӣ менамоянд. 

Роҳи мавриди назар, ки аз минтақаҳои кӯҳӣ мегузарад, қаблан дар фасли зимистон барфи зиёд боридаву тармаҳои азим фаромада онро банд мекард. Борҳо шоҳид будем, ки дар чунин ҳолатҳо «IRS» дар муддати кӯтоҳтарин ҳаракатро дар роҳ таъмин кардааст. Муҳимтар аз ҳама, пулакӣ шудани роҳ нархи роҳкироро на  афзоиш, балки коҳиш дод. Бо роҳкирое, ки имрӯз ба шаҳру ноҳияҳои  вилояти Суғд сафар мекунед, пеш аз «пулакӣ» шудани роҳ сафар кардан ғайриимкон буд. 

Дар баробари нигаҳдории роҳ Ширкат, ҳамчунин корхонаҳои истеҳсоли масолеҳи сохтмонии худро дорад. Корхонаҳои қуму сангреза ва истеҳсоли асфалт бо сармоягузории Ширкат таъсис ёфтаву алъон фаъолияти пурмаҳсул доранд. 

Техникаву механизмҳои филиали Ширкат, ки теъдодашон 181 ададро ташкил медиҳад, роҳсозии замонавии Ширкат имкон фароҳам оварданд, ки мушкилоти дар роҳ бавуҷудомада дар муддати кӯтоҳ бартараф карда шавад. Коршиносон ва журналистон низ эътироф карданд, ки “филиали Ширкат дар давоми фаъолият аз имтиҳонҳои ҷиддӣ гузаштааст. Зеро дар муқоиса ба дигар роҳҳои ҷумҳурӣ, ки нигаҳдориашон ба зиммаи муассисаҳои давлатии нигоҳдории роҳҳои мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳру ноҳияҳо гузошта шудааст, роҳи Душанбе -Чанок аз офатҳои табиӣ зиёд осебпазир аст. Дар давоми чанд соли охир бо вуҷуди лағжиши кӯҳпора ва фаромадани тармаҳои бузург баста нашудани роҳ дар муқоиса ба солҳои пеш қобили мулоҳиза ва арзандаи ситоиш аст.  Айни ҳол дар мувозинаи муассисаҳои давлатии нигоҳдории роҳҳои шаҳру навоҳии мамлакат ҳамагӣ чанд техника мавҷуд аст, ки дар давоми сол шояд ҳамагӣ се-чор маротиба истифода мешаванду халос ва боқимондаи рӯзҳо, бинобар набудани сӯзишворӣ, дар канори роҳ «хоб» мекунанд. Аз ин ҷост, ки роҳҳои дар тавозуни муассисаҳои мазкурбуда хароб буда, умуман ба талабот ҷавобгӯ нест. Чунин тарзи корро дида, мардум аз фаъолияти филиали Ширкати «IRS» дар Тоҷикистон изҳори қаноатмандӣ мекунанд, зеро бо чунин фаъолияти муассисаҳои давлатии нигоҳдории роҳҳои ноҳияи шафати роҳи Душанбе – Чанок шояд шоҳроҳи байналмилалии зикршуда кайҳо хароб мегардид”.

Фаъолияти филиали ширкат аз оғози фаъолият инҷониб собит намуд, ки  бунёди роҳи автомобилгарди мутобиқ ба меъёрҳои ҷаҳонӣ, таъмини ҳаракати озоду бехатари нақлиёт дар роҳҳои мошингарди мамлакат, рушди инфрасохтори роҳҳо аз ҳадафҳои Ширкати саҳомии «Инновейтив Роуд Солюшнз ЛТД» дар Тоҷикистон мебошанд. То ин замон барои фаъолият муназзаму пурмаҳсул дар фаслҳои тирамоҳу зимистон 10 ҳазор  метри мукааб  маводи зиддилағжиш, 260 ҳазор литр сӯзишвори дизелӣ, 85 тонна ангишт  ва  ба миқдори зарурӣ сарулибоси зимистонаи махусус барои кормандон ва ғайра захира шуда,  ин омил имкон медиҳад, ки рисолати ширкат, яъне нигоҳдории шоҳроҳ дар сатҳи хуб ва сифати баланд амалӣ гардад.  Таҷрибаи чанд соли охир далели возеҳи он аст, ки маҳз дар заминаи ҷаҳду талош ва меҳнати шабонарӯзии кормандони  филиали ширкати фавқуззикр шоҳроҳи мазкур баста набуд.   Мутаассифона, бетафовутии баъзе ронандагони нақлиёти гаронвазни боркаш ба махсусиятҳои фаслҳои тирамоҳу зимистон,  сарфи назар кардани қоидаҳои ҳаракат дар роҳ ва ба ҷой наовардани  эҳтироми тарафайн  боис мегардад, ки дар роҳи мавриди назар  тамбашавии воситаҳои нақлиёт ба вуҷуд ояд.  Табиист, ки дар ҳолати мазкур техникаҳои пуриқтидори филиали Ширкат наметавонанд сари вақт ба маконе, ки дар он ҷо  боришот  шадид аст, сафарбар шаванд. Дар чунин ашхоси аз асли масъала ноогоҳ борони маломатро сари филиали Ширкати «IRS» мерезанд. 

Бинобар ин, аз ронандагон эхтиромона хоҳиш менамоем, ки бидуни омодагие, ки фасли сармо тақозо дорад ва бо автомобилҳое, ки тири пешбар надоранд  ба роҳ набароянд, зеро дар баробари он ки худашон ба мушкил мувоҷеҳ мегарданд, ҳамзамон ба ҳаракати дигар воситаҳои нақлиёт монеа эҷод менамоянд. 

Маркази матбуоти филиали Ширкати саҳомии “Инновейтив Роуд Солюшнз ЛТД” дар Ҷумҳурии Тоҷикистон

Хонданд 75
Литсейе, ки табиби рӯзгор омода мекунад

Муассисаи давлатии таълимии «Литсейи политехникии шаҳри Душанбе» муассисаи давлатии таълимӣ буда, бо фармони Кумитаи давлатии РСС Тоҷикистон оид ба маълумоти касбӣ-техникӣ аз 12 январи соли 1965, таҳти №15 ҳамчун Омӯзишгоҳи касбӣ – техникии №7 таъсис ёфтааст. Муассисаи мазкур аз бози таъсисёбияш якчанд маротиба тағйири ном намудааст. Тибқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 марти соли 2014, таҳти № 146 “Дар бораи Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон” дар номгӯи ташкилотҳои зертобеи Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳури Тоҷикистон мебошад. Дар аввали таъсисёбиаш мутахасисонро аз рӯи ихтисосҳои “Васлгари таҷҳизотҳои шамолдиҳанда ва сардкунанда”, “Кафшергари газӣ”, “Сантехник” ва “Васлгари барқ” омода менамуд.

Баъди соҳибистиқлол гардидани Ҷумҳурии Тоҷикистон Литсей фаъолияти худро пурра ба бозори меҳнати дохилӣ ва хориҷи кишвар мутобиқ намуд. Алҳол дар Литсей аз рӯи 10 ихтисос мутахассисони соҳаи техникиро тайёр мекунанд:

1. “Кафшергари барқию газӣ”;

2. “Васлгари барқӣ оид ба таъмир ва хизматрасонии таҷизотҳои барқӣ”;

3. “Челонгар оид ба таъмири муҳаррики автомобил”;

4. “Мутахассис оид ба системаи компютерӣ ва технологияи интернетӣ”; 

5. “Харрот”;

6. “Челонгар оид ба тайёр намудани ҷузъҳо ва қисмҳои техникӣ-санитарӣ”;

7. “Дӯзанда”;

8. “Мутахассиси механикаи барқӣ оид ба лифтҳо”;

9. “Кашергари барқӣ”;

10.“Васлгари барқии таҷизотҳои шиддаташон баланд”.

Баробари ин, дар Литсей курсҳои кӯтоҳмуддат аз рӯи 12 ихтисос:

“Кафшергари  барқию газӣ”, “Челонгар оид ба таъмири муҳаррики автомобил”, “Тракторчӣ”, “Васлгари барқӣ оид ба таъмир ва хизматрасонии таҷизотҳои барқӣ”,  “Мутахассиси механикаи барқӣ оид ба лифтҳо”, “Мутахассис оид ба системаи компютерӣ ва технологияи интернетӣ”, “Сантехник”, “Дӯзанда”, “Харрот”, “Муҳосиб бо донистани компютер”, “Забони русӣ” ва “Забони англисӣ”.

Дар муассисаи таълимӣ 610 нафар хонанда дар 26 гурӯҳ ба таълим фаро гирифта шудаанд, ки аз ин теъдод 39 нафарашонро духтарон ташкил мекунанд. Аз миқдори умумии гурӯҳҳои таълимӣ 22 гурӯҳ буҷавӣ ва 4 гурӯҳ шартномавӣ мебошад. Дар асоси Низомномаи озмунҳои фанҳои умумитаълимӣ ва тахассусӣ хонандагони Литсей фаъолона иштирок намуда, сазовори ҷойҳои ифтихорӣ гардидаанд. Соли равон дар озмунҳои фанҳои гуманитарӣ байни муассисаҳои таҳсилоти ибтидоии касбӣ хонандагон Ҳафиззода Суман ва Саидмукаррами Н, сазовори ҷойи якум ва хонандаи бахши дуюм Парвизи А. сазовори ҷойи 2-юм гардид. Дар мусобиқаҳои варзишӣ аз рӯи гӯштингирӣ ва дастхобонӣ хонандагон Саидов А, Каримов Б. сазовори ҷойи аввал гардиданд.

Муассисаи давлатии таълимии “Литсейи касбии политехникии шаҳри Душанбе” дар самти тайёр кардани кадрҳои техникӣ бо Коллеҷи муҳандисӣ-омӯзгорӣ, Коллеҷи техникии шаҳри Душанбе ва дар хориҷи кишвар бошад, бо Донишкадаи олии касбии шаҳри Пензаи Федератсияи Русия ҳамкорӣ дорад.

Дар ду соли охир муассисаи таълимӣ ба як қатор дастовардҳо ноил гардид. Бинобар сабаби қомат афрохтани сохтмонҳои бисёрошёна дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, зарурияти кушодани ихтисоси “Механикаи барқӣ оид ба лифтҳо” ба миён омад. Ҳоло аз рӯи ин ихтисос 50 нафар хонандагон ба таҳсил фаро гирифта шудаанд. Соли 2017, муассисаи таълимӣ дар озмуни “Кабинети методии беҳтарин” байни муассисаҳои таҳсилоти ибтидоии касбӣ иштирок намуда, сазовори ҷойи 3-юм гардид.

Соли 2018 муассисаи таълимӣ дар озмуни “Китобхонаи беҳтарин” байни литсейҳои касбии ҷумҳурӣ иштирок намуда, сазовори ҷойи дуюм ва дипломи дараҷаи дуюм гардид.

Дар ду соли охир аз тарафи директори муассиса Бурҳонзода З.С., методист Ғаниев Д. ва устои таълимӣ Шамсиев С., Стандарти давлатӣ ва барномаи таълимӣ аз  рӯи  ихтисосҳои “Челонгар оид ба тайёр намудани ҷузъҳо ва қисмҳои техникӣ - санитарӣ”, “Механикаи  барқӣ  оид ба лифтҳо” барои  муассисаҳои таҳсилоти ибтидоии касбӣ таҳия гирдид. 

Аз тарафи устои таълимӣ Танибеков М. бошад, дар ҳамкорӣ бо муассисаи давлатии “Маркази таълимӣ-методӣ ва мониторинги сифати таълим” Стандарти давлатӣ ва барномаи таълимӣ барои муассисаҳои таҳсилоти ибтидоии касбӣ аз рӯи ихтисоси “Харрот” таҳия гардид. 

Моҳи октябри соли 2018 муассисаи таълимӣ дар озмуни “Кабинети беҳтарини тахассусӣ” иштирок намуда, ба даври асосӣ роҳхат гирифт.

Дар асоси нақшаи фаъолияти солонаи муассиса чорабиниҳои сиёсӣ-фарҳангӣ, аз қабили Рӯзи Артиши миллӣ, Рӯзи Модар, Иди Наврӯзи байналмилалӣ, Рӯзи Ҷавонон 27-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, рӯзи Рӯдакӣ, Рӯзи Ҷалолиддини Балхӣ, Иди Меҳргон, Рӯзи Забони давлатӣ, Рӯзи Конститутсия, Рӯзи Президент, Рӯзи Парчами давлатӣ, Иди Сада пайваста бо шукӯҳу шаҳомат ва дар руҳияи меҳанпарастӣ гузаронида мешаванд.

Имрӯзҳо дар Литсей 54 нафар кормандони муҳандисӣ-омӯзгорӣ кору фаъолият намуда истодаанд, ки аз онҳо 27 нафарашонро занҳо ташкил менамоянд. Аз ин шумораи кормандон 3 нафар Аълочии маориф, 3 нафар унвонҷӯ, 8 нафар дорои тахассуси олӣ, 10 нафар дорои тахассуси якум мебошанд.

Дар соли таҳсили 2017-2018 Муассисаи давлатии таълимии “Литсейи касбии политехникии шаҳри Душанбе” бо ҶДММ “Талко-Персия”, КВД “Обу корез”-и шаҳри Душанбе, ҶСК “Гулистон”- шаҳри Душанбе шартномаҳои ҳамкорӣ баст, ки натиҷатан 75 нафар хонандагон бо ҷойи кори доимӣ таъмин гардиданд. Соли таҳсили 2018-2019 бошад, Муассисаи таълмии“Литсейи касбии политехникии шаҳри Душанбе” бо корхонаҳои истеҳсолии ҶДММ “Таъмири автомобил №3”, КВД “Обу корез” – и шаҳри Душанбе, ҶДММ “Талко-Персия”, ҶСК “Гулистон”- и шаҳри Душанбе шартномаҳои  ҳамкорӣ дошта, баъд аз хатми Литсей дар асоси шартномаҳои ҳамкорӣ 108 нафар хатмкунандагон дар корхонаҳои болозикр бо ҷойи кори доимӣ таъмин карда мешаванд.

Дар муассисаи таълими 10 нафар нимятим, 3 нафар ятими кулл ба таҳсил фаро гирифта шудаанд, ки бо китобҳои дарсии ройгон таъмин гардида, дар соли таҳсил ду маротиба ба ин хонандагон лавозимотҳои дарсӣ ва кӯмакҳои пулӣ расонида мешавад. Соли таҳсили 2017-2018 376 нафар хонандагон Литсейро хатм намуданд, ки аз ин шумора 205 нафарашон дар муассисаҳои кишвар, 81 нафар дар коллеҷҳои техникӣ ва 15 нафарашон дар муассисаҳои олии хориҷи кишвар идмаи таҳсили худро идома дода истодаанд. Айни замон аз теъдоди умумии хатмкардагон 75 нафарашон бо ҷойи кори доимӣ таъмин гардидаанд.

Муассисаи давлатии “Литсейи касбии политехникии шаҳри Душанбе” ягона Литсейи политехникӣ дар пойтахти кишварамон ба шумор меравад, ки довталабон баъди хатми синфи 9, дорои маълумоти миёнаи умумӣ ва  дипломи тахассусӣ мегарданд. Афзалияти муассисаи таълимӣ дар он аст, ки хонандагони Литсей як вақт бо хӯроки гарм таъмин карда мешаванд. Ва ҳамчунин, баъди хатми Литсей хатмкунанда аз рӯи ихтисоси доштааш ба донишкадаву донишгоҳҳои олии кишвар тариқи суҳбат дар бахшҳои дуюм ва сеюм дохил мешавад.

Дари муассисаи таълимӣ барои довталабон ва дилбастагони касбу ҳунари асил доимо кушода мебошад.

“Самак”

Хонданд 185
Умеда: маро аз “очаам” ҷудо накунед!

Ба идораи ҳафтаномаи “Фараж” зане ҳамроҳи кӯдаки хурдсолаш муроҷиат намуда, аз болои хешу табори шавҳари собиқаш ва ноадолатии суд шикоят кард.Тавре маълум гардид, ин зан Кабутова Шабистон ном дошта, духтаракро ном Умеда будааст.

Тавре Кабутова Шабистон мегӯяд, “соли 1998 бо шаҳрванд Махсудов Қ., сокини шаҳри Бохтар оила барпо намуда, 13 сол зиндагии якҷоя дошта бошем ҳам, вале дар ин муддат бо сабаби бемории шавҳарам соҳиби меваи умр –фарзанд нашудем. Ман тасмим гирифтам, аз хонаи ятимон кӯдакеро ба фарзандхонӣ қабул намоям. Дар ин вақт бо дахолати хусурам - бародари шавҳарам ва ҳамсараш, ки нав духтари дуюмашон таваллуд шуда буд, ба ман гуфтанд, ки онҳо аллакай як духтар доранд, аз ҳамин сабаб духтари навзодашонро мо ба фарзандӣ гирифта, тарбия намоем”. 

Дар идома Шабистон афзуд, ки: “Мақсудова Шамсия- зани ҳеварамба ман гуфт, ки шавҳарам барои дубора духтар таваллуд карданамбисёр чангу ҷанҷол менамояд, ҳатто чанд маротиба гуфт, ки агар боз духтар таваллудкунӣ, ҷавоби туро медиҳам.Шавҳарам низ гуфт, ки фарзанди бародарам аз хуни худам ҳаст, беҳтараш ӯро ба фарзандӣ мегирем. Ман низ розӣ шуда, кӯдаки он вақт 30 рӯза–ҳамин Махсудова Умедаи ҳоло 10 - соларо бо муҳаббати модарона ба тарбияи худ гирифтам. Ин воқеа соли 2010 сол буд. Соли 2012 шавҳарам бо сабабҳои номаълум аз ман ҷудо шуда, ба Федератсияи Русия рафт. Аз ҳамон сол кӯдак дар тарбияи ман монда, то аввали соли ҷорӣ хуб зиндагӣ доштем. Модари биологиаш Махсудова Шамсия ду-се маротиба ба аёдати Умеда омад, муносибати ман бо ӯ хуб буд. Аввали соли ҷорӣ бо сабабҳои номаълум Махсудова Ш. талаб намуд, ки кӯдакро ба ӯ диҳам. Аммо аз сабабе, ки кӯдакро ман модарвор тарбия намудаву ӯ ба ман меҳри зиёд дошт, бо модари биологиаш нарафт. Бинобар ин, Махсудова Ш. барои гирифтани кӯдак ба суди шаҳри Бохтар даъво намуд. Суд муроҷиатро баррасӣ намуда, бо сабаби ба расмият надаровардании фарзандхонии кӯдак аз ҷониби ман даъвои модари биологияшро қонеъ намуд.

Сабаби ба расмият надаровардани фарзанхондӣ ин буд, ки шавҳарам доим “баъд мекунем” гуфта, оқибат аз ман ҷудо шуда, ба Русия рафт ва ман, ки танҳо будам, барасмиятдарорӣ ғайри имкон буд. Инчунин,мо бо модари биологиаш муносибати хуб доштем, ман фикр намекардам, ки рӯзе ӯ кӯдакро гирифтан мехоҳад.

Пас аз баровардани ҳалнома оиди ба Махсудова Ш. додани кӯдак ман аризаи шикоятӣ навиштам, аммо мутаассифона, суд аризаи маро қонеъ нагардонид. Бинобар ин, ман 15.05.2018 ба суди вилояти Хатлон шикояти назоратӣ навиштам.

Хонандагони азиз, ман ҳамчун модар гуфтаниам, ки пас аз ҷудо шудан бо шавҳарам ман дигар шавҳар накардам ва тамоми меҳру муҳаббатамро ба Умеда бахшида, ӯро модарвор тарбия намудам ва вай низ то оғози мурофиаҳои судӣ аз он ки ман модари худаш нестам, хабар надошт.Умедаҷон дар мактаб бо баҳои хубу аъло мехонад ва ба дарсҳои иловагӣ барои забономӯзӣ меравад. Дар давоми ҳашт сол бо якдигар ҳамчун модару духтар меҳр бастаем ва ман ғайр аз ӯ каси наздик надорам. Ман Умедаро бо касби дӯзандагиам, яъне дар бозор халта дӯхта фурӯхтан калон кардам. Ҳамчунин дар рафти мурофиаи судӣ суд манфиатҳои кӯдакро умуман ба эътибор нагирифта, ваҷҳҳои оварда ва дархости маро ҷиҳати бо иштироки равоншинос ва дигар мутахассисони марбута пурсидани фикри кӯдакро қонеъ накард. Умеда, ки аз навзодӣ бо ман ба воя расидааст, хонаи Махсудова Ш. барои ӯ ҷои ношинос ва номаълум мебошад, ки кӯдак дар он одат накардааст ва ин метавонад ба равони ӯ таъсири манфӣ расонад. Худи Умеда низ модари биологиашро хуб намешиносад ва бо ӯ рафтан намехоҳад.”

Дар рафти суҳбате, ки хабарнигори “Фараж” бо Умеда дошт, ӯ худ чунин гуфт: “Ман дар мактаби миёнаи №4,дар синфи 3-и “г” таҳсил менамоям. Модари ман Кабутова Шабистон аст. Шамсия худашро модари ман мегирад, аммо ман ӯро ҳамчун модари худ қабул намекунам. Майда будам, маро тарк кард.Дар як кӯрпачаи рӯйпӯш маро баста ба очаам дод.Ман намехоҳамхонаи бобоям равам. Маро омада хабар мегирифтанд. Бад  ҳамаи онҳо кӯдакатро мегирем гуфта, очама ба суд  додан. Вақте ки маро тавваллуд кард, худаш нахост маро, дасти очамба дод, духтар шуд, шавҳарам маро талоқ мекунад,гуфта, аз ман рӯ гардонд.Падарамро фиреб карда, Русия равон карданд, гуфтанд, ки ӯ девонакасал шудагӣ, дигар омада наметавонад, мо ӯро табобат карда истодааем.Аз рафтани падарам 8 сол сипарӣ шуду ман ӯро то ҳол надидаам. Модарам маро танҳо калон кард...”

Умеда бо дастони худ оби чашмонашро пок карда,пайдарпайба Шабистон, ки ӯро модар медонад,бо илтиҷо мегуфт, ки “очаҷон, маро ба онҳо надиҳед. Ман ягон ҷо намеравам. Модари ман шумо ҳастед...

Сипас, бо умед ба ман дида дӯхта, суханашро идома бахшид:

-Ман мехоҳам, ки бароҳат бо ҳамроҳи модари худам Кабутова Шабистон зиндагӣ кунам. Дар мактаби худам мехоҳам бо ҳамсинфонамбихонам. Дар синфамон сардори синф ҳастам. Забони русӣ ва англисиро омӯхта истодаам. Дар рӯзномаам фақат баҳои 4 ва 5 дорам. Муаллимони мактаб маро бисёр дӯст медоранд. Ман ҳам муаллимони мактабамро бисёр дӯст медорам, онҳо хеле хуб дарс медиҳанд...Қариб як моҳ мешавад, ки ман мактаб намеравам. Як рӯз дар мактаб дарс хонда истода будам, ки одамони суд ҳамроҳи милиса ва як занак тарафи ман хандида омада маро гирифта бурданӣ шуданд, ман гиря карда, дасташро сар додам, зеро намехостам ҳамроҳи онҳо ба такси шинам. Бобоям холааму очаамро дар пеши ман зад. Ҳатто дилашон ба ман ҳам насӯхт. Дар суди шаҳрӣ бошад, очаам маззааш нашуд, духтурҳо омада ба ману очам укол карданд. Чанд рӯз ман касал шудам...

Дар ҳамин ҳол падари биологии Умеда- Махсудов Ҳалим дар суҳбат бо мо гуфт, ки:

-Ман фарзанди худро бо маслиҳат ба бародари худам, ки фарзанд надошт, додам. Ман ба хотири он надодаам, ки ин зан ҳамроҳи худаш гирифта барад. Асосан мо ду бародарон маслиҳат карда, ин корро анҷом додем. Барои ба фарзандхонӣ қабул карданаш ман ягон ҳуҷҷат надодаам. Дар вақти бемор шуданаш  беморхонаи “Истиқлол” бурда табобат кардам. Кӯдакро гирифта рафт. Фишор овард, ки агар гирифтанӣ шавед, ман худамро ба дарё мепартом. Падарам гуфтанд, ки “бачаам, кордор нашав, мон тарбия кунад, фарзандат як рӯз худаш меояд. Бе ягон ҳуҷҷат, бе рухсати ман кӯдакро гирифта Қурғонтеппа омад. Вақте ман ба дидорбинӣ меомадам, рӯйи хуш намедод, муомилааш хуб набуд. Ба кӯдаки ман бисёр гап ёд медоданд. Ман бисёр мехостам, ки маслиҳат карда, ба як хулоса биёем, аммо ӯ ҳамроҳи хешовандонаш саркашӣ карда, гуфтанд, ки дигар ба дидорбинии кӯдак набиё. Рости гап, байни зану шавҳар чи гапе шуд, ман онқадар дар хотир надорам, барои чӣ аз ҳам ҷудо шуданд, намедонам. 

Махсудова Шамсия - модари биологии Умеда бошад,мегӯяд, ки барои дидорбинии фарзандаш Кабутова Шабистон бисёр мушкил эҷод мекард: “Намехост, ки ман кӯдакамро ба хона барам. Ҳатто ба ман даст бардошт, ман маҷбур шудам, ки ба суд муроҷиат кунам.Вақте ман фарзандамро ба дунё овардам, шавҳарам гуфт, ки акаам бефарзанд аст, биё, кӯдакро ба ӯ медиҳем. Рости гап, ман розӣ набудам. Ноилоҷ кӯдакамро додам. Кӯдаки ман якунимсола шуду муносибаташ дигар хел шуд. Байни зану шавҳар чи гап шуд, хабардор нестам... Ман дар як сол 4 маротиба Умедаро бо сару либос, бо хӯрока ёрдам мекардам. Вақте иҷозат медоданд, омада хабар мегирифтам. Соли гузашта кӯдак касал шуд. Якҷоя духтур бурда, табобат карда овардем. Дар ин миён ҳардуямон ҷанг шудем ва ӯ маро зад... Ман аз дилсӯзӣ фарзандамро ба вай додам, то ин ки зиндагиаш хуб шуда, ба қатори мо дарояд. Дигар худашро қанотшикаста ҳис накунад. Бар ивази ҳамин қадар хубиҳо ба ман даст бардошт. Оби рехтаро дигар ҷамъ карда намешавад ва ман ҳам аз алама маҷбур шудам, ки ба суд муроҷиат кунам. Ҳама қарорҳои суд ба манфиати ман ҳал шуд. Марҳамат, омада хабар гирад. Ман зид нестам. Лекин ман мехоҳам фарзандам ҳамроҳи ман бошад.

Равоншинос Заррина Кенҷаева мегӯяд, ки ҳамаи баҳсҳо ин як зарбаи психологӣ мебошад, ки духтарак аз ҷиҳати психологӣ корношоям хоҳад шуд. 

-Албатта ин як проблемаи бисёр ҷиддӣ аст. Ҳам модари биологӣ ва ҳам модархонд бояд вақте ки кӯшиш мекунанд, фарзандро ба тарафи худ моил кунанд, бо ин амалҳои худ боз як зарбаи психологӣ ба кӯдак мерасонанд. Мумкин аст, ки духтарак аз ҷиҳати психологӣ корношоям шавад. Кӯдаке, ки аз ҷиҳати равонӣ мустаҳкам нест, ӯ ҳеҷ гоҳ ба ягон модар кӯмак расонда наметавонад. Ҳамон модароне, ки фарзандони худро бо розигиашон ба нафаре медиҳанду баъдан талаб менамоянд, ҳаёти кӯдакро ду тақсим мекунанд: Кӯдак дигар на дар ин оила солим буда метавонад, на дар дигар оила. Ба ҳамин хотир бисёр хуб мешуд, ки фарзандро фарзандхонӣ мекарданд. Аз рӯйи қонуну ҳуҷҷат мешуд. Ҳамчун равоншинос ман ба ҳарду модар тавсия медиҳам, ки модарандар нашаванд. Кӯшиш кунанд, ки модари ҳақиқӣ шаванд. Гумон мекунам, модаре, ки бефарзанд, буд, фарзанди дигар касро гирифта тарбият кард ва арзиши модарӣ дорад. Модари биологиаш бояд кӯшиш кунад, ки фарзандаш нороҳат нашавад. Агар аз фарзандаш ҷудо кунад, ҷабр мешавад, хушунат хисоб мешавад.Боварии комил дорам, ки ин фарзанд ҳам дар хонаи модари биологиаш нороҳат мешавад, ӯ ҳис мекунад, ки дигар баргашта наметавонад ва як қисмати ӯ мемонад. Агар фарзанд дошта бошад, ба хотири руҳан солим будани ин фарзандаш бахшад, бигзор фарзандаш бароҳат зиндагиашро пеш барад.

Дар ҳамин ҳол, ҳуқуқшиноси тоҷик Шокирҷон Ҳакимов бар ин назар аст, ки:

-Ин масъала на танҳо ҳуқуқӣ аст, балки ҷиҳатҳои ахлоқию фарҳангӣ ва иҷтимоӣ низ дорад. Бояд таъкид кард, ки мо дар ҷомеаи анъанавӣзиндагӣ мекунем. Агар бисёр мавридҳо ҷонибҳо кӯшиш менамоянд, ки бо риояи урфу одат ва маросимҳои солҳои тӯлонӣ ташаккулёфта ин гуна масъалаҳоро танзиму ҳал намоянд, вале Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Кодекси мурофиавии шаҳрвандӣ бо дар назардошти таҷрибаҳои ҷаҳонӣ ба таври мушаххасу муфассал муносибатҳои ҷамъиятиро дар робита ба фарзандхонӣ танзим кардааст. Бинобар ин, агар аз лаҳзаи аввал ҷонибҳои манфиатдор бо назардошти омилҳои объективию субъективӣ ба таври ихтиёрӣ ва дарки паёмадҳои фарзандхонӣ чунин заруратро ба анҷом мерасонданд, эҳтимолияти ба вуҷуд омадани чунин баҳс пайдо намешуд. Ҳоло бояд мақомоти дахлдору ваколатдори давлат зимни баррасии масъала қарори дуруст қабул кунанд.

Нигора Саидбекова

Хонданд 220
Абуҳанифа – кашшофи ҷавҳари диалектика

Муаллимам. Муаллими фанни физика ва фалсафа. Агар устод ба толибилме савол бидиҳад, ки об дар чанд дараҷа меҷӯшад? Толибилм ҷавоб диҳад, ки об дар 100 дараҷа меҷӯшад. Дар ин ҳолат ҳам ба устод, ҳам ба толибилм баҳои “1” мегузорам.

Агар устод савол диҳад, ки об дар чанд дараҷа меҷӯшад? Толибилм ҷавоб диҳад, ки оби муқаррарӣ (Н2О), на обҳои шӯру вазнин (D2O) ё (Т2О) ... дар шароити нормалӣ (760 мм сут.сим) дар 100О С меҷӯшад. Дар ин ҳолат ба устод баҳои “1” ва ба толибилм баҳои “5” мегузорам. Дар ҳолати баракс ба устод баҳои “5” ва ба толибилм баҳои “1” мегузорам. Ҳамин тавр бо назардошти як чизи муҳиму муқаддас саволҳоро дигару дигар карда, гоҳ ба устод, гоҳ ба шогирд баҳоҳои қаноатбахшу ғайриқаноатбахш гузоштан мумкин аст. Он чизи муҳиму муқаддас чист?

 

1. Ҳақиқати ягона ва конкретӣ

Ҳар як илм методи омӯзиши худро дорад. Дар иншоям методҳои омӯзиши дигар илмҳоро мавриди баҳс қарор намедиҳам. Ин мавзӯи дигари банда аст. Аммо гуфтаниям, ки фанне, ки дар борааш сухан меронам диалектика (як қисми фалсафа) аст ва методаш диалектиктӣ. Шояд хонандаи зираки банда пай бурда бошад, ки мақсад аз баргузор кардани саволу ҷавоби боло “Мӯйро аз хамир ҷудо кардан” аст. Яъне, аз ботил ҷудо кардани ҳақро.

Дар омӯзиши дилхоҳ фан ба саволҳо бо таври “ҳа” ё “не” ҷавоб гуфтан ғайриилмӣ, метафизикӣ аст, ки моро хоҳу нохоҳ ба сӯи агностисизм мебарад. Роҳи дурусти омӯзиши оламу одамро фанни диалектика бо методи диалектикиаш меомӯзад.

Диалектика (як узви фалсафа) фаннест, ки қонунҳои умумитарини тараққиёти табиат, ҷамъият ва тафаккурро бо методи диалектикӣ меомӯзад. Методи диалектикӣ бархилофи методи метафизикӣ методест, ки ба саволҳо бо тариқӣ “ҳа” ё “не” гуфтан не, балки бо назардошти мавқеъ, шароит, гузоштани шартҳо, хусусан бо гузоштани шарти машҳури “агар” ба саволҳо ба “ҳа” ё “не” ҷавоб дода мешавад. Ин ҷавобро ҳақиқати конкретӣ ва ягона мегӯянд. Ин тарзи саволгузорӣ ва ҷавобёбиро методи диалектикӣ мегӯянд, ки аз конкретӣ ва ягона будани ҳақиқат шаҳодат медиҳад.

 

2. Чернишевский ва ҷавҳари диалектика

Дар ташаккул ва инкишофи фалсафаи то марксистӣ хизмати демократҳои револютсионии рус В.Г. Белинский (1911-1848), А.И. Гертсен (1812-1870), Н.А. Добролюбов (1836-1861), Н.Г. Чернишевский (1828-1888) хеле бузург, фарқкунанда ва афзалиятнок аст. Хусусан ақидаҳои фалсафии Н.Г. Чернишевский аз дигарон дида чунон пешрафта ва фарқкунанда аст, ки донишманди бузурги диалектика, мантиқ ва гносеология (назарияи дониш) – В.И. Ленин ӯро гоҳ дар ақиб ва гоҳ дар паҳлӯи Ф. Энгелс мегузошт. Яке аз хизматҳои шоёнаш оид ба фаҳмиши диалектикии конкретӣ ва ягона будани ҳақиқат аст. Н.Г. Чернишевский ягона ва конкретӣ будани ҳақиқатро чунин баён мекунад: Агар маро пурсанд, ки борон фоида дорад ё зарар? Ман мегӯям, ки ин савол аблаҳона аст, чунки ба ин савол ҷавоб “ҳа” ё “не” гуфтан ҷавоби метафизикӣ, ғайридеалектикист, ки моро ба сӯи агностисизм мебарад. Барои ба ин савол бо тарзи илмӣ (диалектикӣ) ҷавоб додан шароит ва вақт, ҳолати зарурӣ ва дигарҳоро ба инобат гирифтан лозим. Бигирем барои онҳое, ки ғалла ҷамъоварӣ мекунанд, коҳ ғарам мекунад, бом мепӯшонад ... борон зарар дорад. Барои онҳое, ки кишту корро ба охир расониданд, нешзадани донро интизоранд, сабзиши алафи чорво, об додани дарахтон зарур аст, дар ин ҳолат барон фоида дорад. Ҷавоби дуруст, конкретӣ ва ягона мешавад. Ҳақиқат ягона ва конкретист.

 

3. Абуҳанифа ва ҷавҳари диалектикӣ

Донандаи дин, илми дин ва илм – Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит (699-767) ҳамаи илмҳои замони худро бо хубӣ аз бар карда буд. Вале аз ҳамаи илмҳо дида, илми фикҳ (илми масъала)-ро афзалтар меҳисобид ва ҳалқа ташкил карда аз он ба толибилмонаш бо тарзи саволу ҷавоб дарс мегуфт. Рӯзе дар ҳалқа саволе ба миён омад, ки касе аз шогирдон ба он савол ҷавоби воқеӣ гуфта натавонистанд. Ҳатто Абӯюсуф, ки донотарин шогирди Имом буд, мағрур ба донишаш шуда, ҳалқаи алоҳида ташкил карда буд, ба он савол ҷавоб ёфта натавонист.

Он савол чунин буд: Фақире ба косиби ранггаре ҷома мебарад, то косиб ҷомаро ранг кунад. Ранггар ҷомаро мегирад ва мегӯяд, ки баъди як ҳафта омада ҷомаатро бар. Фақир баъди як ҳафта ба суроғи ҷомааш меравад. Ранггар аз гирифтани ҷома мункир мешавад. Фақир ноумед ба хонааш бар мегардад. Ранггар баъди як ҳафтаи дигар ба фақир таъин мекунад, ки омада ҷомаи рангшудаашро барад.

Саволи матраҳ ин аст, ки фақир ба косиб барои ранг кардани ҷома музди рангкунӣ бидиҳад ё не?

Ҳамаи шогирдон, ҳато Абӯюсуф ҳам ба ин савол ҷавобҳои ғайриилмӣ (метафизикӣ) – “ҳа” ё “не” гуфтанд. Ба қавле Имом Абуҳанифа табассуме карду ба савол чунин ҷавоб гуфт:

Агар косиб баъди мункиршавии гирифтани ҷома ҷомаро ранг карда бошад, дар ин ҳолат фақир бояд ба косиб ҳақ надиҳад, чунки ӯ ҷомаро барои худаш ранг кардааст. Агар косиб ҷомаро баъди пушаймон шуданаш ранг карда бошад, дар ин ҳолат ҷомадор бояд ба косиб ҳақ диҳад, чунки косиб ҷомаро барои соҳибаш ранг кардааст.

Фиқҳи Имом Абуҳанифа саршори ана ҳамин хел масъалагузориҳову масъалаҳалкуниҳост.

 

4. Хулоса

Хулоса, ҳар кас чӣ ақидае дорад, ақидаашро гуфтан гирад. ба ақидаи банда фиқҳи Абуҳанифа диалектикаи ҳаёт бо методи диалектикӣ – ҷавҳари диалектика аст.

Хонандаи азиз, ба як чиз диққат диҳед. Чизе, ки дар асри XIX сотсиал демократи рус Н.Г. Чернишевский гуфтааст, онро Имом Абуҳанифа Нуъмон дар асри VIII гуфтааст. Акнун хонандаи азиз худ қазоват кунед, ки кашшофи ҷавҳари диалектика кист?

Бо ин гуфтаҳоям хизмати шоёни сотсиалистони демократи русро дар ташаккули тафаккури фалсафа паст задани нестам. Як кашфиётро бехабар аз якдигар метавонад садҳо кас кунад, лекин ҳар кас бо мурури замон мавқеи худро дорад.

Ҳоҷӣ Нуриддини ХАЙРИДДИН

Хонданд 111

Хабари-рӯз

Календар

« Январ 2019 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Минбари сардабир

  • ДАВоДАВ

    Масофаи роҳ бо машинае, ки 150 ҳазор доллар нарх дорад…

Нигоҳи хос

  • Баҳонаи зистан

    Мақсад доштан маънои баҳонае барои нафас гирифтанро дорад. Соли 2018…
  • МАСЛИҲАТ

    Аз дидаву шунида Салом, хонандагони гиромии ҳафтаномаи «Фараж»! Мо аз…

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.