.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Нигоҳи хос

АБУгаранг

Окт 28, 2017
Диданд: 361

Рӯзҳои аввали хониш, ки ба худ як дунёи дигаре дорад, барои донишҷӯйи нав - ин талош баҳри дарёфти дӯсту рафиқ мегардад, аммо ногаҳ бо каме нофаҳмияшон ё иштибоҳи ночиз эшонро толибилмони болоӣ “абугаранг” гӯён таъна мезананду масхара мекунанд, ки ин амал боиси нороҳатии навомадаҳо мегардад.

Ҳайрон машав, хонандаи азиз, яқин, агар ту донишҷӯ бошӣ ё дар гузашта будӣ, вале на дар оянда хоҳӣ шуд, албатта ин калимаро бисёр шунидӣ ва мешунавӣ. Зеро аллакай ин арфаизм дар мағзи сари мардум ҷой шудааст ва онро баровардан ғайри имкон аст. Мутаасифона, шахсе, ки маҳз ана ҳамин калимаро истифода мебарад, як бор фикр намекунад, ки дар гузашта худ низ мисли ана ҳамун “абугаранг” буд.
Бечора донишҷӯйи навомада дар ҷустуҷӯи синфноха мушкилӣ мекашад, дар аввалҳои лексияҳо аз таъсири зиёд навиштан қалам аз дасташ меафтад, забони муаллимонро намедонад, аз таҳдидҳои бардурӯғу бемаънӣ метарсад, эстетикаи либоспӯширо намедонад, ҳатто нақлиёти мусофирбари самти муассисаи таҳсил мекадаашро ёфта наметавонад. Ин чанд ноҳамвориҳое буд, ки номбар кадем ва навомадаҳо бояд инҳоро тай кунанд. Ҳоло барои хонандаи азиз саргузашти як “абугаранг”-еро пеш меорам, ки хело ҷолибу хандаовар аст:
Донишҷӯйдухтар ҳамроҳи модараш рӯзи аввали таҳсил ба донишгоҳ меоянд. Пас аз шиносоӣ устод духтарро ба як синфхона мебарад ва “анна, инҳо ҳамкурсони ту ҳастанд, минбаъд бо ҳаминҳо таҳсил мекунӣ” мегӯяду баромада меравад. Духтар мизеро ба худ ихтиёр карда, менишинад. Вақти танаффус ҳама ҳамкурсонаш бо ҷузвдонҳояшон баромада мераванд. Аммо донишҷӯйдухтар бошад, синфхонаро тарк накарда менишинад ва толибилмони дигар гуруҳ омадаву соати дарсиашонро хонда рафтан мегиранд. Ҳамин ҳол ду-се рӯз давом мекунад ва модар аз духтар чӣ тавр будани таҳсил дар донишгоҳро пурсон мешавад. Дар ҷавоб духтар “ҳамааш хуб аст, аммо инҷо ҳамкурсҳоят дар ҳар танаффус иваз мешудаанд” мегӯяд. Модар ин ҳолро фаҳмида, ба муаллими дарсдиҳанда вазъиятро мефаҳмонад ва устод минбаъд ҳамроҳи ин донишҷӯй як духтареро мутасаддӣ мекунад, ки “ту ҳаминро ҳамроҳат гирифта гард”.
Шояд бисёре аз шумо бовар накунед, аммо ҳақиқати ҳол аст. Дар ин давраи гузариш ба сари донишҷӯён ҳама кор меояд, аммо баъди “хар аз об гузаштан” олами зоҳириву ботинии ин шахсон ба куллӣ тағйир меёбад. Дарсгурезӣ, бетарбиягӣ, арӯсбозӣ, сигоркашӣ, бадахлоқиро гуруҳе аз ин “абугаранг”-ҳое, ки ҳатто раҳи ҳоҷатхонаи факултаро намедонистанд, ихтиёр мекунанд. Дигар барои ин гуруҳ на хондан қадр дораду на муассисаи таълим мегирифтаашон, зеро инҳо худро “гурги борондида” меҳисобанд. Ҳеҷ боке надорад, “ҷангал бе хуку хирс намешавад” мегӯянд, бигзор бошанд, аммо аз набудану будани ин қабилҳо ягон нафъе ба ҷомеа нест. Пас, чаро касе даҳон боз намекунад ва аз пайи ислоҳсозии ин гуруҳи донишҷӯён намеафтад, то ба дигар толибилмон сабақ шавад? “Харбуза аз харбуза ранг мегирад” гуфтаанд. Албатта, ин дарсгурез рӯзе рафиқе ба худ меёбад ва ин рафиқ боз бо дигаре риштаи дӯстӣ мепайвандад ва оқибат мебинед, ки донишгоҳро ҳама дарсгузезу сигоркашу бесаводон иҳота кардаанд.
Агар “гурги борондида шудан” ҳамин бошад, пас ман аз ҳамин гург он “абугаранг”-и аввалро авло медонам.

Нуралӣ КАРИМ

Хонданд 361

Тавсия намешавад…

Окт 28, 2017
Диданд: 444

Андеша

Дар як бино гирд овардани телевизионҳо зарурат надорад!

Ба иттилои ОИ «Азия плюс», Ҳукумати Тоҷикистон тасмим гирифтааст, ки 8 шабакаи телевизиони давлатиро, ба шумули «Тоҷикистон», «Сафина», «Ҷаҳоннамо», «Баҳористон», «Варзиш», «Футбол», «Синамо» ва «Душанбе» ба бинои 22-ошёнаи «Душанбе Плаза» кӯчонад. Ман намедонам, ки ин идеяи кист? Вале мусаллам аст, ки тасмими мазкур чандон дуруст нест.
Аввалан, ба назари ин ҷониб, масоҳати ҳоло ишғолкардаи бинои корӣ ва ёрирасони 8 телевизион ба маротиб аз бинои «Душанбе Плаза» калонтар аст.
Дуввум, студияҳои сайёр (ПТС) ва нақлиёти хизматии 8 телевизион дар куҷо нигоҳ дошта мешавад? Дар назди бинои «Душанбе Плаза» таваққуфгоҳе ба чунин ғунҷоиш вуҷуд надорад. Аз ҷониби дигар, ҳоло саршавии кӯчаи Бохтар ғайриқонунӣ баставу аз зери бинои «Душанбе Плаза» гузаштани нақлиёт мамнӯъ аст. Ҳол он ки, барои кам кардани нақлиёт дар хиёбони Рӯдакӣ бояд ҳатман ин гузаргоҳ кушода бошад.
Сеюм, кӯчонидани 8 телевизион ба ҷои нав хараҷоти зиёди молӣ дорад, ҳуҷраҳои корӣ ва студияҳои нав сохта, онҳоро муҷаҳҳазонидин лозим аст. Ҳангоми кӯчидан баъзе мебел ва дастгоҳҳо мешикананд. Барои барқарор кардани онҳо пулу вақт масраф мешавад. Умуман, дар даврае, ки воридоти маблағ ба буҷаи давлатӣ мушкилот дорад, харҷи зиёдатӣ чӣ лозим аст?
Чаҳорум ва аз ҳама муҳим, аз нигоҳи амниятӣ дар як ҷо ҷамъ кардани 8 телевизион, ки дастгоҳи пурқудрати тарғиботии давлат маҳсуб мешаванд, оқилона нест. Дар вазъияти афзоиши хатари амалҳои террористӣ дар ҷаҳон, аз ҷумла Афғонистони ҳамсоя, аз ҳам дур будани телевизионҳо мувофиқи мақсад аст.
Ҳамчунин, дар як бино мавҷудияти 8 телевизион ҳангоми ҳолатҳои фавқулоддаи табиӣ, ба монанди заминларза ва сӯхтор метавонад ба якборагӣ фаъолияти онҳоро қатъ кунад.
Ба назари мо, имрӯз Телевизиони «Душанбе» аз нигоҳи ҷой танқисӣ мекашад ва кӯчидани он ба «Душанбе Плаза» мувофиқи мақсад аст. Дар ин ҳол шароити кормандони телевизиони мазкур беҳтар гардида, он ба омода кардани барномаҳои ҷолибу диданӣ мусоидат менамояд.
Ба гуфти хабарнигори ОИ «Азия плюс», сабаби ба «Душанбе Плаза» кӯчонидани ин 8 расонаи давлатӣ аз аввали ба истифода додани бино дар соли 2011 то ба ҳанӯз қариб холӣ будани он мебошад. Гӯё хоҳишмандони иҷораи ин бино кам будааст. Иқтисоди бозор аст, иҷорапулиро кам кунед, хоҳишмандон пайдо мешаванд.
Агар ин гуфтаҳо воқеият дошта бошанд, пас барои масоили иқтисоди (бизнес)-и як ҷониб шуда, ба муассисаҳои дигари давлатӣ зиёни молӣ овардан нашояд. Ҳамчунин, барои афзоиши даромади «Душанбе Плаза» 8 телевизионро дар як ҷо ҷамъ карда, амнияти иттилоотии давлатро зери хатар гузоштан тавсия намешавад.
Агар мабодо тасмими ҳукумат барои кӯчонидани телевизионҳо қатъӣ аст, телевизиони «Сафина»-ро низ метавон ба «Душанбе Плаза» кӯчонид. Вале ин дар он ҳолат мақбул аст, ки «Хонаи кино»-ро ба ҷои аввалааш, бинои телевизиони «Сафина» баргардонанд. Ҳоло «Хонаи кино» дар бинои кинотеатри «Зебуннисо», дар 7-километрии шарқи пойтахт ҷойгир буда, аз маркази шаҳр дур аст ва барои ҳаводорони санъати кино қулай нест.
Бинобар хабари «Азия плюс», ҳамчунин тасмим гирифта шудааст, ки бинои Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» чаппа карда шавад. Албатта, ин биноро ба мисли бинои Театри драмавии Маяковский (соли 1930 аввалин маротиба барномаи радио аз ин ҷо садо дода буд) ва кинотеатри Ҷомӣ аз байн бурдан ва ба ҷояшон алаф киштан амали хуб нест. Ногуфта намонад, ки қаблан аввалин бинои киностудияву Иттифоқи кинематографистони Тоҷикистон низ дар ҳамин ҷо воқеъ буд ва баргаштани «Хонаи кино» ба ин макон аз рӯи адолат мешуд.

Ҷовид МУҚИМ

Хонданд 444

Филмҳои хуб, вале…

Окт 21, 2017
Диданд: 353

Аз 13 то 15-уми октябри соли равон бо ибтикори Намояндагии Иттиҳоди Аврупо дар Тоҷикистон дар шаҳри Душанбе Фестивали 10-уми кинои Аврупо баргузор гардид. Фестивали мазкур дар доираи чорабиниҳои «Ҳафтаи Аврупо», ки аз 11 то 21-уми октябр идома дорад ва ба 60-солагии имзои созишномаи Рим бахшида шудааст, баргузор гардид.

Дар доираи кинофестивал 9 филми кишварҳои аврупоӣ, аз ҷумла Финландия, Эстония, Олмон, Чехия, Шветсия, Испания, Словения, Латвия, Австрия ва Руминия пешкаши тамошобинон гардид, ки ҳамаашон хеле олӣ буданд. Масалан, филми «Деҳаи хурдакаки ширини ман» соли 1987 ба Ҷоизаи «Оскар» пешниҳод шуда буд. Филми «Шамшерзан»-ро, ки қаҳрамони воқеӣ (Эндел Нелис (1925-1993) дорад, филмбардорони Эстония, Финландия ва Олмон муштаракан ба навор гирифтаанд ва он Ҷоизаи миллии Финландия - «Чусси»-ро сарфароз гардидааст. Филми «Ҷазираи хурд»-и Испания соҳиби Ҷоизаи Академияи кинои Аврупо ва 10 ҷоизаи дигар буда, филми «Хурӯси бесар» бошад, бо Ҷоизаи Иттифоқи синамогарони Руминия қадр гаштааст.
Ин ҷо ман дар бораи муҳтавои филмҳо ва аз тамошои онҳо лаззат бурдани худ нақл карданӣ нестам. Ин филмҳоро бояд худ тамошо кард ва бо филмҳои истеҳсоли кишварамон муқоиса намуд. Дар ин ҳол метавонем гӯем, ки дар соҳаи филмсозӣ дар кадом сатҳ қарор дорем.
Чи хеле ки зикр кардем, ба кинофестивал филмҳои хубу диданӣ пешниҳод шуданд, ки барои тамошобинон ройгон буданд. Вале на ҳамаи хоҳишмандон тавонистанд онҳоро бубинанд ва ғизои маънавӣ бигиранд. Кинофестивал дар толори кинотеатри «Кайҳон», ки дар маркази савдои «Ашан» ҷойгир аст, баргузор гардид. Филмҳои кинофестивал се бегоҳ - соати 18:30, 20:30 ва 22:30 ба намоиш гузошта шуданд, ки на барои ҳама мувофиқ буданд. Зеро, аввалан, бинобар мушкилоти нақлиёт, на ҳамаи хоҳишмандон ба сеансҳои шабона рафта метавонанд. Сониян, толори кинотеатри «Кайҳон» хеле хурд буда, ҳамагӣ ҳудуди 100 ҷои нишаст дорад ва наметавонад ҳамаи хоҳишмандонро фаро гирад.
Дар нишасти матбуотие, ки пеш аз оғози кинофестифал баргузор гардид, банда аз сафири Иттиҳоди Аврупо дар Тоҷикистон Ҳидает Бишчевич суол кардам, ки «магар намешуд, ки кинофестивалро бо ҳамкорӣ бо Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон ва дар «Хонаи кино» доир мекардед, ки он ҷо толори калон дорад?». Сафир ба суоли ман посухи мушаххас надода, гуфт, ки бо вазири фарҳанг мулоқот доштааст ва тасмим гирифтаанд, ки минбаъд ҳамкорӣ хоҳанд кард.
Ногуфта намонад, ки аз соли 2007 ҳамасола Фестивали филмҳои Аврупоӣ дар Тоҷикистон баргузор мегардад. Агар тӯли 10 сол ҳамкориро дар сатҳи зарурӣ ба роҳ намонда бошанд, кай ба роҳ мемонанд!?
Воқеан, Иттиҳоди синамогарони Тоҷикистон ташкилоти ҷамъиятӣ аст ва ҳамкорӣ бо он метавонад буҷаашро ғанӣ гардонад. Албатта, иҷораи кинотеатри «Кайҳон», ки як билеташ ба сеансҳои шабона дар рӯзҳои ҷумъа, шанбе ва якшанбе 45 сомонӣ арзиш дорад, арзон нест. Ва харҷи иҷорпулии кинотеатр барои намояндагии Иттиҳоди Аврупо камаш 40 ҳазор сомонӣ шудааст. Маблағи мазкур метавонист то андозае ба фаъолияти Иттиҳоди синомагарони Тоҷикистон мусоидат мекард.
Қобили зикр аст, ки «Хонаи кино» як толори бузург ва ду толори хурд дорад, ки метавонад дар он намоиши асосӣ ва такрории филмҳоро роҳандозӣ намояд, то тедоди зиёди муштариён онҳоро тамошо кунанд. Аз ҷониби дигар, Иттиҳоди синомагорони Тоҷикистон таҷрибаи хуби гузаронидани кинофестивалҳоро дорад ва ҳар ду сол синамобазми байналмилалии «Дидор»-ро доир менамояд.
Бояд гуфт, ки баргузор намудани кинофестивал кори саҳл нест ва онро бояд чунин гузаронид, ки воқеан ҳам, аз он теъдоди зиёди тамошобинон баҳра бардоранд. Мутасаддиёни баргузорри кинофестивал метавонистанд бо КВД «Хадамоти нақлиётрасон» ҳамкорӣ бикунанд, то онҳо ақаллан дар вақти ба охир расидани сеансҳо теъдоди зарурии микроавтобусҳои маршрутҳоеро (2, 8, 16, 18, 25), ки аз назди МС «Ашан» мегузаранд, таъмин намоянд.
Воқеан, чунин кинофестивалҳо метавонанд барои филмбардорони тоҷик низ сабақе гарданд. Вале, мутаассифона, дар рӯзи аввали намоиши филмҳо ман танҳо кинорежиссёри тоҷик Орзумурод Шариповро он ҷо дидам. Шояд дигарон огоҳ набуданд ва ё имкони тамошо надоштанд.

Ҷовид МУҚИМ

Хонданд 353

ШОКир

Окт 21, 2017
Диданд: 335

Ман ҳамата и… мекунам, ун хел… мекунам…

Ин ҳақорат аз забони як масъули ҷамоати Чоряккорони ноҳияи Рӯдакӣ садо дод, ки шабакаҳои иҷтимоиро ба истилоҳ «тарконд». Дашноми мардуми оддӣ дар масҷид, таҳқири рӯйирости сокинон аз ҷониби Шокир Холдоров, масъули бахши танзими расму оини ҷамоати Чоряккорони ноҳияи Рӯдакӣ, ки видеояш дар шабакаи интернет шоми 7-уми октябр пахш шуд, вокунишҳои зиёди манфиро ба бор овард. Ин навор таҳрикдиҳанда буд. Дар ҷомеае, ки мардумаш дар масоили мазҳабӣ ҳассосияти баланд нишон медиҳанд, садо додани чунин ҳарфҳо аз ҷониби як масъул ба оташ равған рехтанро мемонд.
Бархӯрди Холдоров ҳазорҳо шарҳҳои ҳақоратборро дар шабакаҳои иҷтимоӣ ба бор овард. Аммо дар ин миён вокуниши ғайриинтизор аз мақомот буд, ки ба Холдоров ҳеҷ ҷазои кироие надоданд ва ҳоло ӯ вазифаашро «сарбаландона» идома медиҳад.
Албатта, мо тарафдори ҷазо додани касе нестем. Шояд Холдоров ҳақ буд, ки мехост масҷиди беҳуҷҷат фаъолият накунад. Шояд ӯ барои нафароне, ки дар ин масҷид намоз мехонанд, вале дигар дину мазҳабҳоро тарғибу ташвиқи ғайриқонунӣ мекунанд, розӣ набуд ва факт ҳам дошт. Шояд ӯ аз амалҳои номатлуб, ки пайомадҳои нохуш ба бор меоварданд, ҷилавгирӣ кардан мехост. Ин вазифаи ҷонии ӯст ва барои ҳалли ин мушкилот албатта ӯ масъулияти бузург бар дӯш дошт…
Аммо, вақте таҳқири намояндаи як давлат зидди намозгузорон, зидди одам, зидди инсоният бо алфози қабеҳ, ҳақорат, дашном садо медиҳад, фикр мекунам, ӯ дигар ҳаққи маънавии кор кардан дар чунин як вазифаи пурмасъулиятро надорад.
Ҳарчанд ин кор дар доираи як маҳал сурат гирифтааст, вале нашри он дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин масъаларо сартосарӣ кард. Чун дар он ҷо ошкоро ба назар мерасад, ки Холдоров арзишҳои инсонии сокинонро таҳқир мекунад. Ба ақидаи коршинсон, чунин рафтор вазъи мухолифати мазҳабӣ дар ҷомеаро бештар мекунад, ки бояд аз рӯйи эҳтиёт кор гирифт.
Дар урфият мегӯяд, ки «назди арбоби хирад мояи имон адаб аст». Ҳатто аз одам 3 чиз талаб карда мешавад - рафтор, гуфтор ва пиндори нек. Вале чунин бархӯрди Холдоров…
Ман аз чунин бархӯрду ҳақоратҳои Шокир, ки тамоми марзҳоро гузашт, шок шудам! Дигар, вассалом!

Ҷамила МИРБОЗХОНОВА 

Хонданд 335

Хабари рӯз

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.