.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Farhat

«Совершенно секретно»: Аввалин намунаи парвозии чархболи нави мулкии бисёрҳадафаи Русия Ка-62 ба меҳмонони Форуми иқтисодии шарқӣ дар шаҳри Владивосток намоиш дода шуда буд. Ин чархбол аввалин парвози дури худро то макони рӯнамоӣ тай кард ва тӯли ин сафар онро чархболи Ми-8 – и ҷустуҷӯ ва наҷот раҳнамоӣ намуд. Шореҳи нашрияи «Совершенно секретно» муайян кард, ки чаро ин чархбол аз аввалин рӯзу соати парвозаш натавонист ба танҳоӣ ба макони таъиншуда расад ва онро чархболи дигаре бо наҷотдиҳандагон ҳамроҳӣ мекард...

Ин чархболи бисёрҳадафаест, ки қарор аст дар солҳои наздик ҷойгоҳи худро дар ҳавонавардии Русия пайдо кунад. Барои мусофиркашонӣ, корҳои офшорӣ, ёриҳои таъҷилии тиббӣ, корҳои ҳавоӣ ва назорату мушоҳида, интиқоли бор, мониторинги экологӣ пешбинӣ шудааст. Бо он ки дар фазо баланд парвоз мекунад ва дорои моторҳои қудратманд аст, Ка-62 қодир аст дар корҳои ҷустуҷӯ ва наҷот, интиқол аз навоҳии баландкуҳ фаъолона ширкат кунанд. Ҳоло дар Русия чархболе назири он ва бо ин суръату баландии парвоз ва ин сифат вуҷуд надорад ва ин кишвар эҳтиёҷи шадиде ба тавлиди ин гуна чархболҳо дорад.  

 

Руҷуъ ба таърих

Директори кулли ҳолдинги “Чархболи Русия” Андрей Богинский ахиран изҳор дошт, ки тарҳи бунёди Ка-62 “сарнавишти ғайриодӣ” дорад. Бюрои тарроҳони ба номи Камов ба сохтани ин чархбол солҳои ҳаштоди асри гузашта оғоз карда буд. Он замон вай номи В-60 дошт ва баъдан номи Ка-60 гирифт. Пешбинӣ мешуд, ки ин чархбол дорои тарҳи печи чархон хоҳад буд ва печи думи он бо пӯшиши вижаи  “фенестрон” пӯшида мешуд.  

Амалан К-60, ки хеле баъдҳо номи “Касатка” гирифт, бояд мошини иктишофие мешуд, ки метавонист идораи чаҳор Ка-50-ро бар дӯш гирад. Барои ин ба Ка-60 мебоист маҷмаъаи иктишофӣ низ васл карда мешуд. Аммо он замон бо ин ҳама нишондод тарҳи Ка-60 иҷро нагардид, бо сабабҳои номаълум он пурра сохта нашуд ва ё сохтанаш ба дарозо кашид ва билохира Сергей Викторович Михеев ба қароре омад, ки ин чархбол оянда дар шакли мошини универсалии нақлиётӣ сохта ба истифода дода шавад.  

10 декабри соли 1998 намунаи аввалияи парвозии Ка-60 ба ҳаво хест. Ва баъдан зинаҳои дигари санҷишии он шуруъ шуданд ва ин санҷишҳо аз чӣ бошад, ки хеле суст роҳандозӣ мешуданд ва як сабаби аслӣ камбуди сармоягузорӣ ба он буд. Тобистони соли 2010 яке аз ду намунаҳои санҷишӣ дучори садама ва дар ноҳияи Люберетси вилояти Маскав сарнагун шуд. Ду халабони он зинда монданд, вале бо ҷароҳатҳои басо сангин бистарӣ шуданд ва ба хати парвоз танҳо баъди як соли муолиҷа баргаштанд. Амалан ин садамаи нохӯшу ногаҳонӣ ба ояндаи тарҳи Ка-60 хати бутлон кашид. Ва аз он ба баъд бюрои тарроҳон тасмим гирифт чархболи дигаре назири он бо номи Уа-62 созад. 

 

Фарзияи нав

Аз соли 2010 дар корхонаи ҳавопаймосозии ААК «Прогресс» ба номи Н.И.Сазикин, ки ҳолдинги «Вертолёты Россия» низ ба он дохил мешавад, дар кишвари Приморск ба сохтани чархболи Ка-62 оғоз кард. Ду адад аз он мебоист парвозӣ мешуданд, аммо баданаи сеюмро қарор буд ба санҷиши оморӣ биспоранд. Кор сари бунёди он ба мушкил пеш мерафт, коллективи тарроҳон муддати тӯлонӣ натавонистанд оид ба намуди зоҳирии он ба мувофақа расанд ва ба корхонаи бунёдгар пайваста тарҳҳои гуногун бо тағйироту иловаҳо фиристода мешуд. Ва ин ин гуна дарҳамубарҳамиҳо муддате корро кашол дод ва дар натиҷа тарҳи нав дар вақту замони мувофиқашуда сохта нашуд.  

Чархбол тозакориҳову навовариҳои зиёд дошт, танҳо истифода аз маводҳои композитӣ беш аз 60 дарсади ҳамаи бахшҳоро ташкил медод. Печи фармон, ки дар пӯшиши дум ҷойгир шуда буд, низ аз унсурҳое иборат буд, ки қаблан дар чархболҳои ватанӣ дида намешуд. Аммо аз ҳама асосӣ чархболи нав мебоист бо шароитҳои мусоиди ҳамкориҳои байналмилалӣ сохта мешуд. Мотори онро мебоист ширкати фаронсавии «Турбомека» мефиристод, вазифаи интиқолӣ бар дӯши ширкати австрияёии  «Соклер» буд. Аммо баъди эълони таҳримҳо дар соли 2014 ҳамкорӣ бо ширкатҳои хориҷӣ қатъ шуд. Ва муҳлати ба истифода дода шудани ин чархбол боз ба вақти номаълум мавқуф гузошта шуд.  

Аммо ҳанӯз соли 2012 муяссар шуд дар «Прогресс» баданаи аввали чархболро ҷамъугир кунанд. Ва хеле зебову шинам ва назаррабо омад. Онро ба намоишгоҳи саноати чархболсозии «ХелиРаша-2012» равон карданд. Мегӯянд Дмитрий Медведев ба пояи он баромад ва он аз бадана шикаст. Ҳарчанд ин нуқс баъдан пинҳон дошта шуд, вале ба сарнавишти ояндаи он нақши манфӣ бозид. Охири соли 2012 ҳолдинги чархбол бо яке аз ширкатҳои ҳавопаймоии Бразилия барои 7 чархбол то охири соли 2016 муоҳада имзо намуд. Вале ин шартнома то охир иҷро нашуд.  

 

Парвоз

Моҳи апрели соли 2016 дар фурудгоҳи Арсенйев аввалин парвози Ка-62 баргузор шуд. Он ба баландии то 30 метр ба ҳаво хест ва баъди чанд маротиба гардиш кардан, дубора ба замин нишаст. Ин парвози нахустин камбудиҳои зиёдеро дар тарҳи нав ошкор кард ва билохира он барои коркард ва такмил баргардонда шуд.  

Танҳо баъди як сол ба Ка-62 муяссар шуд, ки дубора парвоз кунад ва тӯли ин як сол онро такмил доданд, пурра карданд, камбудиҳои парвози аввалро ислоҳ намуданд. 25 майи соли 2017 Ка-62 бо суръати 110 км дар як соат парвоз кард, вале боз ҳам камбудиҳо ошкор шуданд ва як соли дигар аз ҳақи парвоз маҳрум шуд. Лозим омад дубораву себора онро такмил диҳанд, камбудиҳояшро ислоҳ намоянд.  

Охири моҳи августи соли 2018 Ка-62 бори дигар ба парвоз омад ва ин бор дур рафт, то ба намоишгоҳи Владивосток, ки дар оғоз гуфтем. Бо вуҷуди он ки ин чархбол ҳоло ҳам зинаҳои лозимии санҷиширо нагузашта буд, мутахассисон ва тарроҳони “Прогресс” ба муваффақияти парвози он ба масофаи дур умед надоштанд. Аз ин рӯ, барои эҳтиёт чархболи Ми-8 ҷудо карданд, ки аз пасаш равад. Парвоз ду соат идома дошт ва бо суръати каме бештар аз 100 км дар як соат ҳаракат мекард.  

Интизор меравад истеҳсоли муназзами он дар “Прогресс” сар аз соли 2020 шуруъ гардад... 

 

Алексей СУКОНКИН, “Совершенно секретно»

Таҳияи Ф.Муҳаммад

Дар сарчашмаҳои таърихӣ аз ҷумла “Тоҷикон”-и аллома Бобоҷон Ғафуров омадааст, ки солҳои 300-уми пеш аз милод Искандар бо лашкари 30 ҳазор нафараи мақдунию юнониаш ба Хуҷанд ҳуҷум кард ва ба муқобилияти сахти мардуми маҳал дучор шуда, талафоти калон ёфт. Лашкари ҷангдида дарёи Танаисро (ҳоло Сир) убур намуда, шаҳри ободу мардуми озодро дучори сӯхтор, куштор ва ғорат кард.

Искандари Мақдунӣ баъди истироҳату фароғат ба тамошои Хуҷанд баромад ва мавзееро маъқул карда фармуд, ки ин ҷо дар соҳили дарё қалъае бунёд намуда онро (Александрия- Эсхата), яъне Александрияи Канорӣ ном гузоранд, то дигарон донанд, ки қаламрави вай аз Александрия то ин ҷо доман паҳн кардааст...

Қалъаро сохта, атрофашро бо девори мазбути қариб 9 километра печонданд...

Солҳо, асрҳо сипарӣ шуданд, қалъа аз даст ба даст гузашт. Алалхусус онро муғулон хеле хароб карданд.

Дар давраи шӯравӣ он ба қисми ҳарбӣ мубаддал гашт, баъди истиқлолияти давлатӣ гирифтани Тоҷикистон дар қалъа қисми ҳарбии 3501-и ВКД-и Тоҷикистонро ҷой карданд. Ҳоло қалъаи Хуҷанд чӣ ҳол дорад? Нақли мо дар ин бора меравад.

“Муассисаи давлатии “Маҷмааи фарҳангию таърихии “Қалъаи Хуҷанд”, ки дорои осорхонаҳои таърихӣ -  муассисаи илмию тадқиқотӣ, Боғи фарҳангӣ-фароғатии ба номи Камоли Хуҷандӣ, Қалъаи Хуҷанд мавзеи аҳамияти баланди таърихию фарҳангиро доро буда, барои рушди илм, фарҳанг ва сайёҳӣ мусоидат менамояд. 

«Сайёҳӣ яке аз соҳаҳои муҳими бо шуғл фаро гирифтани аҳолии қобили меҳнат, баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум, рушди дигар соҳаҳои хизматрасониву истеҳсолӣ, инчунин муаррификунандаи таъриху фарҳанг, табиат ва анъанаҳои миллӣ ба ҳисоб меравад» - қайд кардааст Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон.

Ҳар кишвар бо таъриху фарҳанг ва бозёфтҳояш дар олам машҳур аст. Масалан, Туркия бо чаҳор баҳри атрофашро иҳота карда, ба оламиён машҳур шудааст, ин манзараҳо диққати сайёҳонро ба худ ҷалб менамоянд. Кишвари Шветсария бо куҳҳои сабзи Алп, Миср бо аҳромҳои таърихиаш ба кишварҳои сайёҳӣ табдил ёфтаанд. 

 

Тоҷикистон бошад, бо таъриху фарҳанги қадима, мардуми меҳмондӯст, куҳҳои сарбаланди Помир, табиати афсунгари афсонавӣ, манзараҳои дилфиреб ва чашмаҳои оби нуқрафонаш, дарёҳои куҳиаш диққати сайёҳонро ба худ мекашад.

Бахшида ба “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ” ташкил ва гузаронидани конфронси илмӣ, вохӯрию намоишҳо дар “Қалъаи Хуҷанд” ба ҳукми  анъана даромадааст. Аз ҷумла дар мавзуҳои “Кишвари биҳиштосои мо”, “Ҳифзи асолати осори миллӣ”, “Осорхонаҳо макони таъриху тамаддун”,  “Рисолати ватандорӣ”, “Модар сарчашмаи меҳру вафо”, “Ҳеҷ кас ва ҳеҷ чиз фаромӯш нашудааст”, “Ҳунарҳои модарони мо”, “Либоси миллӣ ва замони муосир”, “Аз қаъри таърих” суҳабату конфронсҳо баргузор гаштанд...

Яке аз роҳҳои асосии ҳифзи арзишҳои фарҳангӣ ҷамъоварии ашёҳои таърихӣ ва ба осорхонаҳо ҷой додани онҳо мебошад. Зеро дар осорхонаҳо барои ҳифзи арзишҳои фарҳангӣ шароит фароҳам оварда шудааст. Нигораҳо баъди таҳқиқу таҳлил дар намоишгоҳҳо ҷои худро меёбанд. Масъулини “Қалъаи Хуҷанд” баҳри ғанӣ гардондани хазинаи осорхона намунаҳои беҳтарини осори таърихию фарҳангиро ҷустуҷӯ ва ҷамъоварӣ менамоянд.

Барои ба амал татбиқ намудани барномаи давлатии «Ҳифзи ёдгориҳои таърихӣ дар солҳои 2012-2020» ва оиди ҷамъоварии нигораҳо аз мардум, ғанӣ гардондани осорхона дар соли 2018 як миқдор ашёҳои таърихӣ-фарҳангӣ ҷамъоварӣ ва харидорӣ шуданд. Барои хазинаи осорхона сандуқ, чархдег, чархи ресмонресӣ, зарфҳои сафолин, лавҳаҳо, сӯзаниҳо, сиккаҳо, гӯшвора ва дигар ашёҳои гуногуни таърихиро харидорӣ намуданд.

Донишҷӯёни Донишгоҳи давлатии Хуҷанд, Донишкадаи иқтисод ва савдои Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон, Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон, Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик Муҳаммад Осимӣ, Литсейҳои касбӣ-техникӣ борҳо ба тамошои осорхона омада бо фарҳанг ва осорҳои гузаштаи аҷдодон шинос мешаванд. Донишҷӯёни ин донишгоҳҳо дар осорхонаҳои “Қалъаи Хуҷанд” таҷрибаи таълимӣ ва истеҳсолиро мегузаронанд.

Бо мақсади ҷалби сайёҳони дохили кишвар ва бо дастгирии Раёсати маорифи вилояти Суғд барои ташаккул додани ҳисси ватандӯстӣ, ифтихори миллӣ, васеъ намудани ҷаҳонбинии муҳассилини муассисаҳои таҳсилоти миёна, шиносоӣ бо осори ниёгон, инчунин ба ифтихори эълон гардидани соли 2018 “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ” дар толорҳои намоишии Осорхонаи таърихии вилояти Суғд, Осорхонаи бостоншиносии ш.Хуҷанд ба номи академик Нуъмон Неъматов ва Хона-музейи Камоли Хуҷандӣ аз ҷониби омӯзгорони муассисаҳои таълимӣ сайри илмии мавзӯӣ ва дарсҳои кушод оид ба таъриху фарҳанги халқи тоҷик баргузор мегардад. 

Маҷмааи фарҳангию таърихии “Қалъаи Хуҷанд” чун дурдонаи ёдгориҳои таърихию фарҳангӣ таваҷҷуҳи сайёҳони дохилию хориҷиро ба худ ҷалб мекунад ва ҳар бинанда аз тамошои ин макон ба ҳунари волои наққошону кандакорон, кулолгарону сангтарошон, адрасу атласбофон ва дӯзандагону бофандагони тоҷик аҳсан мехонанд.

Дар “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ” 49 ҳазору 631 нафар сайёҳон аз Қалъаи Хуҷанд дидан намуданд.

Ромиши Фирдавс

Шанбе, 06 Октябр 2018 13:53

САРГУЗАШТИ ЗОҒ ВА УҚОБ

Уқобе  бо зоғе хонадор шуд. Ҳарчанд ки хонадоршавиашон тасодуфӣ буд ба ҳар ҳол бо ҳам зиндагии навро оғоз намуданд. Модазоғ, ки бо зиндагии зоғона одат карда буду баланд парвоз кардан наметавонист кӯшиш мекард ҳамболи уқоб бошаду худро аз дигар зоғон баланд гирад. 

Аз як сӯ нафасаш тангӣ мекард ва аз дигар сӯ фикри кабӯтаре, ки то ин дам бо ӯ ишқу муҳаббат дошт азияташ медод.  Ӯ ошиқи деринаи кабӯтар шуда буд. Кабӯтар, ки дар тӯли каме вақт бо ӯ  изҳори муҳаббат мекард боре бо раҳнамоии модазоғ, ки  хост ба боғи васл расад дар роҳ  ҳадафи тири душманон гардидаву шаҳид шуда буд. Зоғ аз ин воқеа муддате худро нороҳат ҳис мекарду шабу рӯз сурати зебои кабӯтарро дар бағал гирифтаву оби дида мерехт. Дар чунин лаҳзаҳои мушкили зоғ  боре гузори уқоб аз назди ҳавлии зоғ афтиду аз дидани  зоғе, ки дар даст сурати зебои кабӯтар гиря мекард, дар тааҷҷуб афтод. Дилаш ба ҳоли зоғ сӯхт ва аз наздикони зоғ сабаби гиряи ӯро пурсон шуд. Чун аз наздикони зоғ қиссаи ошиқии зоғу кабӯтар, таърифи ақли расо ва зебопарастии зоғро шунид  ба ӯ мафтун шуд. Уқоби муҷаррад ва бехабар аз ишқу муҳаббат ба зоғ дил бохт ва ба ӯ изҳори муҳаббат намуд. Муддате зоғ аз таклифи уқоб худдорӣ кард ва худро вафодори ҳамон кабӯтар нишон медоду гӯё то дами марг ба ёди ӯ зистанро пешаи худ мегуфт. Уқоб бошад аз қавли худ барнамегашт, зеро ба устуворӣ ва далериву шуҷоатмандӣ одат карда буд. Ӯ оҳиста- оҳиста дили зоғро ба худ нарм намуд ва ҳарду хонадор шуданд.   Ҳамин тавр зоғ ба хонаи уқоб кӯчида омаду зиндагии якҷояи онҳо шурӯъ шуд. 

Уқоб дар фарози кӯҳҳои сарбаланду  паҳнои даштҳои васеъ парвоз мекард ва сайдҳои гуногунро, ки ба чанголаш меафтиданд, ба хона меовард. Зоғи хонашин ба зиндагии уқоб одат карда наметавонист, вале маҷбур мешуд тоқат кунад. Дар набудани уқоб зоғ ба маҳаллаи зоғон бармегашт ва гоҳе худро малика ва гоҳе шаҳбонуи давр ҳисобида бо ҳамҷинсони худ ғуруромез муносибат мекард. Ӯ рӯзи дароз бо  зоғон рафтуо менамуду бегоҳ ҳангоми баргаштани уқоб аз шикор дар остона нишаста, омадани уқобро мунтазир мешуд.  Чашмони аз оби лой ва поруолудаи зоғ дар назари уқоб  чунон менамуд, ки гӯё зоғ аз гиря варам карда бошад. Ӯ зоғро ба канор мегирифт ва дили ӯро тасаллӣ медод то бори дигар дар раҳи ӯ  ин қадар интизорӣ накашад ва ба  назди хешу ақрабои худ рафтаву каме хушҳол бошад. Зоғ аз нармдилӣ ва ишқи беандозаи уқоб истифода мекард. Дар набудани уқоб  рафтуои модазоғ ба маҳаллаи зоғон зиёд шудан гирифт ва қар-қари ҳамҷинсону ғайбату дилсиёҳӣ ба омӯзиши дарси рафтору кирдори уқобонаи  ӯ халал мерасонд. Кор ба ҷое расид, ки зоғ бо забони худ ба уқоб ҳарф мезад, уқобро баланд парвоз кардан намегузошт, чунки аз парвози шавҳараш бо уқобони дигар рашку ҳасад мебурд. Дар мурури замон уқоб аз насиҳатҳои пайвастаи занаш дилгир шуда ба хона дер-дер меомадагӣ шуд. Илоҷи аз дастони занаш раҳо шудан барояш мушкил буд, зеро аллакай дар ин асно онҳо соҳиби як фарзанд шуда буданд. Фарзанди онҳо ба уқоб хело монандӣ дошт. Пару бол ва чеҳраи уқобонаи он бо як дидан аз фарзанди уқоб буданаш дарак медод. Аммо падараш, ки ҳамеша дар шикору таъмини хӯроки онҳо саргардон буд, он бо тарбияи модараш ба воя мерасид ва хислати зоғона дар дили уқоббача ҷой гирифта буд.  Зоғ уқобро дар чашми фарзанд хело бад нишон медод. Ва боре баҳонаи ба дигар уқоб ишқварзии ӯро пеш оварду  қаҳр карда  ба маҳаллаи зоғон  рафт. Ӯ фикр мекард уқобро бо ин восита ба фармони худ медарорад. Уқоб низ аз вайроншавии оилааш метарсиду ба назди зоғ рафта ӯро ба баргаштан даъват кард. Ҳарчанд модазоғ дар дил мехост баргардад, аммо аз рӯи одат нозу нуз кардаву барнамегашт. Дар ниҳоят зоғ ва уқоб забон як карда натавонистанд ва ишқу муҳаббаташон ба поён расид. Рӯзе уқоб ба ҷойи дур сафар кард ва ба хона дигар барнагашт. 

Модазоғ сурати кабӯтарро, ки бо худ нигоҳ медошту борҳо дар назди уқоб аз садоқату вафодории ӯ ёдовар мешуд, дубора ба оғӯш гирифту намедонист ба ёди кабӯтар ё уқоб гиря кунад ба хаёл мерафт. Рӯзҳои гузашта ва дунёи бо кабӯтару уқоб буданаш дар сараш чарх мезаданд. Ӯ  аз рафтори зоғона низ каме дур шуда буд ва акнун дар тӯдаи зоғон низ зиндагиаш мушкил шуд. Аз ноилоҷи ба худ коре пайдо намуд ва дар тарбияи фарзанди хурдакаки худ машғул шуд. 

Дар макони зоғон қаҳтӣ омад. Барои таъмини кӯдак модарзоғ акнун азият мекашид ва сер кардани шиками  фарзанде, ки бо хӯроки уқобона одат карда буд, барояш мушкил шудан гирифт. Дар маҳалла қиссаи зиндагии ӯ паҳн гашта буд ва ҳамаро зоғ боварӣ кунонида буд, ки ӯ бо сабаби бадрафтории уқоб ва хиёнаташ аз ӯ ҷудо шуда аст. Достони ишқи зоғ ва уқоб вирди забонҳо шуд ва ҳамаи паррандагони гирду атроф мехостанд бо ин маликазоғ шинос шаванд. 

Начандон дур аз макони зоғон кабки дарие умр ба сар мебурд. Ин бечора кабк чаҳор чӯҷаи хурдакаке дошт ва онҳоро бе модар ба воя мерасонд. Модари чуҷаякони кабк дар доми кадом сайёде афтида буду ӯро бурдаанд ва аз ӯ дараке набуд.  Ҳамин тавр пас аз шунидани қисаи зоғ  кабк  ӯро хостгорӣ кард то барои чӯҷаяконаш модаре ғамхоре шавад. Зоғ ин дафъа ҳам каме ноз карду баъд розӣ шуд. Кабки дарӣ ҳам фарзандони худ ва ҳам фарзанди зоғро  нигоҳубин мекард. Онҳо як чӯҷаяке ба дунё оварданд. Ин дафъа ҳам чӯҷадухтари нозанини онҳо ба падараш яъне ба кабки дарӣ монанд буд. Муносибати зоғ бо кабки дарӣ чун ҳарвақта зуд тағйир ёфт. Не зоғ бо забони кабк ва не кабк бо забони зоғ ҳарф мезад. Овози зоғи сиёҳ ба гӯши кабк хело бад мерасид ва ин то ба беморӣ афтидани кабк оварда расонд.   Дере нагузашта кабки дарӣ аз бемории шадид вафот кард. Зоғ чанд муддат бо чӯҷаҳои кабк монд ва дар охир он чӯҷаҳоро, ки ҳанӯз  боли паридан надоштанд раҳо карду худ бо як уқоббача ва як кабкдухтар  ба маҳалла баргашт. 

Зоғ хело парешонхотиру рӯҳафтода зиндагӣ мекард.  Ӯ аз дасти мушкилӣ тасмим гирифт акнун ба макони дигаре кӯч бандад. Ва аз маҳаллаи зоғон фирор намуд. Аз як макон ба макони дигаре мерафт. Дар ҳама ҷо бо касе дӯстӣ мекарду дӯстиаш зуд қатъ мегардид. Билохира пас аз тай кардани роҳи тӯлонӣ ба ҷое расид, ки саросар харобазор буд аммо  парандагони гуногун дар он ҷо иқомат ихтиёр карда буданд. Зоғ  ба худ ва фарзандон ҷойи зист пайдо карду  зиндагии навро оғоз намуд. 

Солҳои зиёде сипарӣ шуданд. Фарзандони зоғ ба воя мерасиданду зоғ бошад дар  макони нав хомӯш мегашт ва аз саргузашти  худ ба касе сухан намекард. Гоҳ бо ин ё он паранда нишасту хез дошт, гаштугузор мекард, аммо ба касе дил намебохт. Ӯ дӯстиро танҳо ба хотири буд шудани кораш медонист ва дӯстонашро ҳамеша хиёнат мекард. Рӯзе ҳангоми сафараш ба ҷангал  бо гунҷишки паршикастае вохӯрд.  Гунҷишк аз сардии ҳавои тирамоҳӣ меларзид ва ҷуръати парвоз карданро надошт. Гарчанде зоғ сири дилашро аз гунҷишк пинҳон медошт, аммо  гунҷишкро  «гуфтори кабӯтарона», «рафтори уқобона» ва «хиромидани кабкона»-и зоғ хело писанд омад ва ҳамаи сири дилашро ба ӯ нақл кард. Барои зоғ маълум гардид, ки гунҷишкаки бечора борҳо ошиқ шудаву ноком монда аст. Ҳарчанд ки шоҳине то ин дам бо ӯ рафиқу ҳам бародар буду пайваста кӯмакаш мекард, вале  гунҷишк наметавонист ҳар лаҳза шоҳинро ноором созад. Аммо шоҳин пайваста аз дур гунҷишкро назора мекарду гоҳ-гоҳ аёдат мекард. Он замоне, ки гунҷишк бо зоғ ошноӣ пайдо кард аз набудани шоҳин хело вақти зиёд сипарӣ гардида буд. Зеро шоҳин боре аз хона баромадаву бедарак шуда буд. Аз ин лиҳоз   ва аз меҳнати зиёду ташвиши рӯзгор пару боли гунҷишк шикаставу нигоҳаш маҳзун буд. Ва аз дидори дубораи бародари вафодораш шоҳин ноумед шуда буд. Гунҷишк ба зоғ писанд набуд, лекин зоғ мехост, ки  гунҷишк  ӯро дӯст дорад ва доим ӯро ситоиш намояд.  Ҳамин тавр  дили гунҷишкро ба худ моил ва мафтун намуд.  Гунҷишк ба зоғ ошиқ шуд. Шабҳои дароз ёд мекарду хобаш намебурд ва  бесаброна дидори ӯро мунтазир мешуд. Ба назараш дӯстдоштааш мисоли парие менамуд, ҳатто  ранги болу пари зоғ ба назараш  чун сафедии барф метофт.           

Уқоббачаи зоғ ба воя расиду рӯзе расид, ки ба селаҳои уқобони доманаи кӯҳ пайваст ва парвоз кардаву аз назди зоғ рафт. Чӯҷадухтари кабкмонандашро рӯзе шикорчие  чашм ало карду бо худ бурд. Сину соли зоғ ҳам ба ҷое расида буд. Акнун вай на он зоғе, ки ҳаваси гуфтори кабӯтарона , рафтори уқобона ва хиромидани кабкона дошт. Балки зоғи пире буд. 

Тақдири гунҷишкак низ бо фоҷиа хотима ёфт. Дили нозуки гунҷишк ба нозу нузи беандоза ва қар-қари зоғ тоб наовардаву аз кор бозмонд. Мазори гунҷишкро зоғ дар  хокистартӯдаи сари роҳ қабул дониставу гӯраш кард. 

Зоғи пир дигар натавонист ба ҷуз аз ҳамҷинсонаш бо касе дӯстӣ кунад ва  худро  ба  селаи зоғон заду зоғона мегашт. Доғҳо ва аламҳои орзуи зиндагиашро дар дили худ пинҳон медошт, гоҳе худро ба тӯдаи партов мезад, гоҳе аз  як дарахте ба дигар дарахт аз пайи ёфтани ризқу рӯзӣ саргардон буд. То он даме, ки  шоҳини бадхашм пайдо гардид ва дарак ёфт, ки  зоғ сабабгори мурдани рафиқи азизаш гунҷишк шудааст. Шоҳин чанд рӯз барои гирифтани қассос аз зоғ дар камин нишаст. Як рӯз ҳангоми парвози зоғ шоҳин аз баландии осмонбӯс бо як шасти ғайриоддӣ ба сӯйи зоғ фуруд омад ва ӯро бо панҷаҳои  фӯлодии худ дубора бо осмон баровардаву гардани зоғро шикаст. Сипас ҷасади зоғро шоҳин ба доманаи кӯҳи баланде партофт то хӯроки мору мӯрон  гардад. Аз интиқоми худ дили шоҳин таскин ёфт, баландтару - баландтар парвозкунон ғайб зад ….. 

ФИРӮЗИ НИЗОМИДДИН

Шанбе, 06 Октябр 2018 13:47

Ховалинг: Аз Мирзозода омӯзед!

Ноҳияи Ховалинг дар баробари мавзеъҳои таърихӣ ва оромгоҳҳои бузургворон доштанаш, инчунин дорои табиати фусункор мебошад. 

Ҳангоме, ки  мо чанд нафар аз дӯстон ба ин ноҳия сафар намудем, садҳо нафар одамонро дидем, ки ба зиёрати оромгоҳи таърихию фарҳангии Султон Увайси Қаранӣ ва мазори Хоҷа Аюби Ансорӣ мерафтанд. Тамошои мазори ҳазрати Султон, ки аз маркази ноҳия 17-километр қарор дорад, ҳар як бинандаро ба чашмаҳои софу мусаффо, ҳавои салқину фараҳбахш ва дарахтони гуногуни сояафканаш ба худ ҷалб менамояд. Дар пештоқи мазор навишта шудааст : « Бо ибтикор ва ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бунёд гардидааст»

Ба зиёрати ин мадфангоҳ имрӯзҳо аз шаҳру навоҳои Ҷумҳурии Узбекистон меҳмонҳои бисёре меоянд. Дар маркази шаҳраки Ховалинг мазори Хоҷа Аюби Ансорӣ ҷойгир аст. Ин мавзеи таърихӣ низ пайваста макони зиёрати одамон гаштааст.

Ҳар шахсе, ки меҳмони ин диёри зебоманзар мегардад, ҳатман таваҷҷуҳи ӯро мавзеи дилкаши « Чилчанор», ки дар давоми роҳбарии раиси ноҳия Мирзозода Нурулло ба худ ҳусну қабои нав гирифт, ҷалб менамояд. Дар ҳақиқат дар давоми се-чор соли охир дар ин мавзеъ, ки дар маркази ноҳия рӯи ба рӯи бинои ҳукумат ҷойгир аст, бисёр навгониҳои нав аз қабили фаввораи калон, ҳавзи шиноварӣ, катҳои ба усули шарқиёна ва монанди инҳо сохта шудаанд. 

Бегоҳ мо ба тамошои шаҳраки Ховалинг баромадем. Тамоми кӯчаҳо чароғону  мумфарш карда шуда буданд. Ба ташаббуси бевоситаи раиси ноҳия дар марказ « Гулгашти ҷавонон» ва « Олами кӯдакон» ташкил карда шудааст. Мардуми шаҳрак ҳангоми суҳбат миннатдории худро нисбати раиси ноҳия баён менамуданд.

-Аз вақте ки раиси ноҳия Нурулло Мирзоев шуд, шаҳраки мо ба кулли симои худро дигар намуд,-гуфт ҳангоми суҳбат сокини шаҳрак , ки худро Раҳмоналӣ муаррифӣ намуд,- Мо ҳар бегоҳ бо ҳамроҳии дӯстонам дар назди « Гулгашти ҷавонон» ҷамъ шуда, сайру гашт менамоему ба муҷассамаи Восеъи қаҳрамон нигариста ифтихори он мекунем, ки чунин родмардони бонангу баномус зодаи ноҳияи мо мебошад.

 Ҳамон бегоҳ бо якчанд зану мардҳои ноҳия, ки фарзандонашонро ба тамошои воситаҳои гуногуни атраксионӣ оварда буданд, ҳамсуҳбат шудам.Зане, ки шодию хурсандии кӯдаконашро назорат мекард, баъди мақсади моро фаҳмидан, бо як чеҳраи кушоду хандон андешаҳояшро чунин баён намуд:

-Ҳазор раҳмат ба ташкилкунандагони ҳамин ҷо. Мо ҳар бегоҳ бо ҳамроҳии ҳамсояҳоямон баъди хӯроки шом фарзандонамонро гирифта ба ҳаминҷо меоем. Дар баробари фарзандонамон мо низ давраи кӯдакиамонро ба ёд оварда, савор шуда, «катайска» мекунем. Чанд рӯз пеш ба хонаи падарам ба ноҳияи Восеъ ба меҳмонӣ рафтем. Ҳеҷ бовариам намеояд, ки як ноҳияи калон, ки даҳ баробари Ховалинг мебошад, чунин «Олами кудакон» надошта бошад.

Дар ҳақиқат шаҳраке, ки ҳамагӣ 7,5 ҳазор аҳолӣ дорад, майдони воситаҳои атраксионӣ дошта бошаду шаҳраке, ки зиёда аз 23 ҳазор аҳолӣ дораду падару модар фарзандонашонро барои тамошо ба шаҳри Кӯлоб мебаранд, айб аст.

Баъди тамошои шаҳраки Ховалинг пешравии бисёреро мушоҳида намудем. Гулгашти хору зори шаҳраки Восеъ, ки дар паҳлуи шоҳроҳи  Душанбе-Кулоб ҷойгир аст, табъи ҳар як бинандаро хира месозад. Боғи марказии ноҳия, ки аз се тарафаш маҳкам аст, ба ғайр аз як ошхона ва хонаи саққобозӣ, ки аз давраи шуравӣ мерос монда буд, ягон ҷои ҷалбкунанда надорад. Замоне дар ин ҷо воситаҳои гуногуни атраксионӣ фаъолият мекард ва имрӯз дар ҷои он майдони хурди футбол сохтанд. Худ қазоват намоед, боғи фарҳангӣ дорои майдони гуштингирӣ, валейбол, баскетбол ва футбол мебошад, пас ҷои ҷалбкунандаи он куҷост? Ба ғайр аз коркунони боғ ягон кас вориди он намегардад. Ҳайфи чунин боғ.

Тамошои кучаҳои шаҳраки Ховалинг ба чароғҳои замонавӣ, ки истеҳсоли хитоӣ мебошанд, насб карда шудааст. Дар бунёдкории ноҳияи Ховалинг ҳиссаи соҳибкорон назаррас аст. Давоми се-чор соли охир мансабдорону соҳибкорони ноҳияи Восеъ кучаҳоро ба номи бобою падарашон гузоштанд, ки боиси норозигии сокинонаш гашта буд, аммо садои онҳоро ҳеҷ кас гӯш накард. Дар охир ба чунин хулоса омаданд, агар ҳамин тавр рафтан гирад, дар оянда номҳои Сино, Рудакӣ, Фирдавсӣ, Навоӣ ва монанди инҳоро ба номи модару холаҳояшон, ки бисёр « хизмат» карданд, мемонанд. Чи илоҷ ҳамин хел замона омадааст, ақаллан дар ободии он ҳиссагузор бошанд, ба чунин хулоса омаданд, сокинони куча.

Вақти он аст роҳбарони ноҳияи Восеъ рафта аз таҷрибаи Мирзозода Нурулло ибрат гиранду нисбати вазифаи худашон масъулиятман бошанд.

Тавре дар суҳбат раиси ноҳия иброз намуд:

-Дар заминаи Амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 22.05.18, №АП-1059 «Барномаи рушди корҳои ободонию бунёдкориҳо дар давоми солҳои 2018-2021, оид ба омодагӣ ба ҷашни 30-солагии истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳия гардида , мавриди иҷро қарор дода шудааст. Аз он ҷумла дар маркази ноҳия дар масофаи 2,4 гектар замин ба маблағи 2,5 млн сомонӣ боғи фарҳангию истироҳатӣ бунёд менамоем. Дар мавсим зиёда аз 29,5 ҳазор дарахтони мевадиҳандаю сояафкан ва ҳазор бех гулу буттаҳои ороишӣ шинонидем. То ҷашни 30-солагии истиқлолият як қатор нақшаҳои назаррасе омода намудем ва дар оянда бо дастгирии фарзандони саховатпешаи ноҳия инҳоро амалӣ мегардонем. 

Мо боварӣ дорем, он бунёдкориҳое, ки шумо дар ноҳия карда истодаед, боиси таҳсини мардум айни ҳол гаштааст ва дар оянда ҳам низ шуморо ҳеҷ гоҳ мардуми шарифи Ховалинг фаромуш намекунанд.

Рӯзимади Тоҳир

саҳ 14 аз 43

Хабари-рӯз

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.