.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Farhat

Дар замони соҳибистиқлолии кишвар муассисаҳои хусусии тандурустӣ, ки дар замони Шӯравӣ мавҷудияташон роиҷ набуд, рӯи кор омаданд. Табиист, ки ин омил муҳим, саривақтӣ ва заруру ногузир буда, Ҳукумати ҷумҳурӣ ба хотири боз ҳам беҳтар намудани сатҳу сифати дастрасии шаҳрвандон ба хизматрасониҳои тиббӣ ин падидаи навро дастгирӣ намуд. Яъне, фаъол шудани муассисаҳои тандурустии хусусӣ бояд замина фароҳам оранд, то нафароне, ки имконоти молиявии густурда доранд, аз хизматрасониҳои онҳо дар шароити барояшон мувофиқ, ки шояд дар муассисаҳои давлатии тандурустӣ на ҳама вақт дастрас аст, истифода намоянд. Аз ҷониби дигар, ин омил ба коҳиш ёфтани шиддати муроҷиати шаҳрвандон ба муассисаҳои тиббии давлатӣ боис гардида, ҳамзамон, як идда мутахассисони соҳа соҳиби ҷойи кор ва маоши хуб мегарданд. Ҳамрадиф бо ин, мавҷудият ва фаъолияти муассисаҳои тандурустии хусусӣ бояд дар заминаи рақобати солим ба беҳтар намудани сатҳу сифати хизматрасониҳои тиббӣ мусоидат намоянд, на баръакс.

Мутаассифона, мушоҳида мегардад, ки баъзе муассисаҳои тиббии хусусӣ баробари «ба по рост шуданашон» бо муассисаҳои тиббии давлатӣ ва дар маҷмӯъ, бахши тандурустии мамлакат як навъ «сабқат»- ро шурӯъ намудаанд. Ин ҷо андешае пайдо мешавад, ки шояд пешравиҳои муассисаҳои тандурустии давлатӣ, ки дар заминаи таваҷҷуҳу дастгирии бевоситаи Президенти ҷумҳурӣ, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон рӯи кор омадаанд, ба чашми масъулини муассисаҳои тиббии хусусӣ чун хор намудор шудаву онҳо бо истифода аз ҳама гуна василаҳо мехоҳанд ба аҳли ҷомеа фаҳмонанд, ки «дӯғи мо турш нест». Ҳол он ки ба ҳамагон маълум аст, ки дар мамлакат бахши тандурустӣ бемайлон рушд ёфта, сол то сол дар заминаи таваҷҷуҳу дастгириҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешравиҳои назаррас рӯи кор омада истодаанд.

Давоми 27 соли соҳибистиқлолии кишварамон зиёда аз 1000 беморхонаву бунгоҳҳои тиббӣ бунёд гашта, аксари муассисаҳои тандурустии мамлакат бо таҷҳизоти замонавӣ, ки замони давлати абарқудрати Иттиҳоди Шӯравӣ дастрас намуданашон барои мо — тоҷикон танҳо орзу буд, таъминанд. Нуктаи муҳим он аст, ки тибқи маълумоти дастрасшуда барои харидории чунин таҷҳизот миллиардҳо сомонӣ харҷ шудааст. Мушоҳида мешавад, ки баъзан фаъолияти тибби хусусӣ дар заминаи муболиға ташвиқ гардида, дастовардҳои муассисаҳои тандурустии давлатӣ сарфи назар мегарданд. Боиси таассуф аст, ки як идда журналистон ба «осиёб»- и чунин «бузургон» «об мерезанд». Кор ҳатто то ҷое расидааст, ки масъулини баъзе муассисаҳои тандурустии хусусӣ ройгон будани хизматрасонии тиббиро «зеҳнияти замони шӯравӣ» меноманд. Саволе пайдо мешавад, ки оё чунин андеша хилофи сиёсати Ҳукумати ҷумҳурӣ вобаста ба соҳаи тандурустӣ нест? Иқтисодшиноси машҳуре чунин гуфта буд: «Шахс барои манфиати худ кор карда, ҳис намекунад, ки ба ҷомеа чӣ қадар манфиат овардааст». Овардани андешаи фавқуззикр барои тақвияти нукоти баёнгардида бобати дар мадди аввал будани фоида барои муассисони муассисаҳои тандурустии хусусӣ аст.

Ногуфта пайдост, ки дилхоҳ нафар, хоса шаҳрванди хориҷӣ зимни дар кишвари мо кушодани чунин муассиса ба даст овардани фоидаро мадди назар дошту дорад. Дар ин росто, оё дуруст аст, ки дастовард, самаранокӣ, дастрас будан ва касбияти кормандони муассисаҳои тандурустии давлатӣ ва илми тибби тоҷикро зери суол баранд? Вақте бо матолиби тарғиботии баъзе аз чунин муассисаҳо дар воситаҳои ахбори омма шинос мешавем, аён мегардад, ки онҳо «пайи сайде шудаанд, ки дигарон онро кайҳо кабоб карда хӯрдаанд». Суханон ва «роҳнамоӣ»- и як идда кормандони чунин муассисаҳо бошад, шабеҳи дӯшизаест, ки «модар нашуда, ба модарон тарбия ва нигоҳубини фарзандро омӯзониданист». Баъзе аз масъулини чунин муассисаҳо аз он ифтихор мекунанд, ки гӯё аввалин маротиба дар риштаҳои ҷарроҳии дил, урология, бемориҳои чашм, асаб ва ғайра амалҳои ҷарроҳиро анҷом доданд. Инсоф куҷост? Чаро ин масъулин дарк намекунанд, ки анҷоми чунин ҷарроҳиҳо дар кишвари мо ба ҳеҷ ваҷҳ маънии «Амрикои нав кашф кардан»- ро надорад, зеро аксари он «дастовард»- ҳое, ки аз онҳо бо ифтихор ном бурда мешавад, хеле пештар аз ҷониби мутахассисони муассисаҳои тандурустии давлатӣ дар сатҳи хуб ва сифати баланд ба анҷом расидааст. Ворид намудани таҷҳизоти нави соҳа, ки қисмати аъзами масъулини муассисаҳои тандурустии хусусӣ бо он «ифтихор» доранд, низ падидаи нав набуда, имрӯз ба шарофати дастгирӣ ва таваҷҷуҳи хосаи Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон ҳатто дар беморхонаҳои дурдасттарин минтақаҳои мамлакат номгӯйи зиёди онҳо мавҷуданд. Ба андешаи инҷониб, вақте кормандони муассисаҳои хусусии тандурустӣ аз истифодаи стандартҳои безараргардонӣ, зиддиуфунӣ «ёдовар» мешаванд, оё бо ин амалашон гуфтанӣ нестанд, ки дар муассисаҳои тандурустии давлатӣ чунин тарзи кор роиҷ нест?

Хадамоти зиддиинҳисории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро зарур аст, то чӣ андоза ба меъёрҳои қонунгузорӣ мутобиқ будани арзиши табобат ва чунин тарзи тарғибро таҳлилу хулосабарорӣ намояд. Боло гузоштани худ дар заминаи паст задани дигарон, ки ҳоло амалкардаи баъзе намояндагони тибби хусусӣ дар ин зимн сурат гирифта истодааст, ба ҳеҷ ваҷҳ қобили қабул набуду нест. Тааҷҷубовар аст, вақте баъзе кормандони чунин муассисаҳо, ки худ чанде пештар аз курсии донишҷӯйӣ бархостаанд, ба аҳли тандурустии кишвар «Стандарти тиллоӣ»- ро талқин менамоянд.

Наход ин «алломаҳо» фаромӯш карда бошанд, ки хатм кардани ин муассисаи таҳсилоти олии касбӣ маънои онро надорад, ки шахс ба маънои томаш табиб шудааст. Илми тиб ва раванди омодасозии мутахассисони ин бахш аз соҳаҳои дигар ба куллӣ фарқ дошта, вежагиҳои хоси худро дорад. Масалан, ҷавоне, ки донишгоҳро бо ихтисосҳои дигар, аз ҷумла иқтисодчӣ, ҳуқуқшинос, геолог ва ғайра хатм менамояд, имкон ва қудрат дорад, ки шурӯъ аз ҳамон замон фаъолияташро вобаста ба ихтисоси омӯхтааш пеш барад. Вале барои он ки хатмкарда ҳамчун табиби комил фаъолияташро шурӯъ намояд, 10 — 15 сол лозим аст. Ин марҳила замина ва шароит фароҳам меорад, ки мутахассисони ҷавон дониши назарӣ ва амалии хешро, ки дар донишгоҳ омӯхтаанд, такмил дода, бо «кулбор»- и ғанӣ ба табобати маризон оғоз намоянд. Биноан, «мутахассисон»- ро мебояд зимни «таҳлил» ва «баҳодиҳӣ» ин ҷиҳати масъаларо низ ба инобат гиранд. 

Тибқи маълумоти Ташкилоти Умумиҷаҳонии Тандурустӣ ҳамасола дар ИМА, бинобар ба хатоӣ роҳ додани табибон, зиёда аз 225000 нафар ва Британияи Кабир зиёда аз 40000 нафар беморон оламро падруд гуфта, дар Федератсияи Россия аз се як ҳиссаи ташхиси табибон носаҳеҳ арзёбӣ мегардад. Дар ҷумҳурии мо бошад, ин нишондиҳанда бамаротиб пасттар аст. Ҷоиз ба зикри алоҳида аст, ки фавтидани беморон дар аксари маврид на ба хатоии табибон, балки бо сабабҳои дигар, аз ҷумла дер ба духтур муроҷиат намудан, бардоштани ҷарроҳати бениҳоят вазнин, хунравии зиёд ва ғайра рабт дорад. Боядэътироф кард, ки давоми солҳои охир сатҳу сифати дастрасии аҳолии мамлакатамон ба хизматрасонии тиббии давлатӣ бамаротиб беҳтар гашта, тамоми шаҳрвандон, сарфи назар аз мансубияташон ба ин ё он қишри ҷомеа, имкони бархӯрдорӣ аз онро доранд. Далелҳо аз ҳокианд, ки ҳамасола дар ин қабил муассисаҳо зиёда аз 149000 амалиёти ҷарроҳӣ  сурат мегирад. Гуфтан бамаврид аст, ки муассисаҳои тиббии хусусие, ки бо сатҳи баланди хизматрасониашон ифтихор доранд, дар як сол ҳамагӣ ҳудуди 2000 амалиёти ҷарроҳӣ анҷом медиҳанду халос… Қазоват кунед, ки 149000 куҷову ҳудуди 2000 куҷо? 

Зиёд мешунавем, ки баъзе шаҳрвандон аз хароҷот шудани як миқдор маблағашон барои табобати худ ва пайвандонашон изҳори «нигаронӣ» намуда, онро тарзе баён менамоянд, ки гӯё ин маблағҳо ба «боди фано» рафта бошанд, на барои табобат. Вале дар ҳамин ҳол, чунин ашхос аз хароҷоти зиёд дар муассисаҳои тандурустии хусусӣ барои бемориҳои ҷузъӣ «муҳри хомӯшӣ» ба лаб задаанд.

Дар маҷмӯъ, гуфтан мумкин аст, ки тибби хусусӣ дар кишвари мо шабеҳи ҳалвоест, ки бо гуфтанаш ҳанӯз «даҳон ширин намешавад». Бинобар ин, масъулини ин бахшро мебояд, «пеш аз тӯй нағоранавозӣ накарда» пайи густурда намудани фаъолият ва дастрастар гардидани хизматрасониҳои тиббӣ камари ҳиммат банданд.

Далер МЕРГАНОВ, журналист

Дар вилояти Хатлон 21 муассисаи таълимӣ дар хонаҳои шахсӣ, вагонҳо  ва ҷойҳои ҷамъиятӣ фаъолият доранд, ки дар онҳо  беш аз 3 ҳазор хонанда ба таълиму тарбия фаро гирифта шудаанд. 

314 муассисаи таълимии дигар дар ҳолати садамавӣ қарор доранд.

 

Хонандагон дар вагон дарс мегиранд

Бо вуҷуди ба истифода додани даҳҳо муассисаҳои таълимии усули нав дар кишвар, то кунун дар вилояти Хатлон 21 муассисаи таълимӣ дар хонаҳои шахсӣ, вагонҳо  ва ҷойҳои ҷамъиятӣ фаъолият доранд, ки дар онҳо  беш аз 3 ҳазор хонанда ба таълиму тарбия фаро гирифта шудаанд.

Исозода Диловар, сардори Раёсати маорифи вилояти Хатлон зимни тасдиқи ин хабар иброз намуд, ки воқеан ин мушкил дар соҳаи маорифи вилояти Хатлон вуҷуд дорад ва «мо дар  6 моҳи соли равон тавонистем 1 муассисаи таълимииро дар ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ, ки хонандагон  дар вагон  дарс мегирифтанд ва филиали як муассисаи таълимии дигарро дар ноҳияи Вахш, ки дар хонаи шахсӣ фаъолият дошт, аз ин маконҳо барорем”.

Тавре манбаъ афзуд, мушкили дигар дар соҳаи маорифи вилояти Хатлон садамавӣ будани 314 муассисаи таълимии вилоят мебошанд: “Ин муассисаҳо, ки солҳои пеш сохта шуда буданд, айни замон ба таъмири пурра ниёз доранд”. Диловар Исозода бо нигаронӣ иброз дошт, ки: “Ҳоло дар миқёси вилоят бо зиёд шудани шумораи хонандагон дар 46 мактаб таълим  дар се баст ба роҳ монда шудааст, ки ин раванд ба таълиму тарбияи насли наврас таъсири  бад хоҳад расонид”.

 

Барнома 10 фоиз иҷро шуду халос

Ба иқрори манбаи мазкур: Ба «Барномаи давлатии рушди муассисаҳои  соҳаи маорифи вилояти Хатлон барои солҳои 2017-2021» 566 муассисаи таълимӣ ворид карда шудаанд. Айни ҳол, дар доираи ин барнома бояд 21 муассисаи таълимӣ аз хонаҳои шахсӣ, вагонҳо  ва дигар ҷойҳои ҷамъиятӣ бароварда,  314 муассисаи садамавӣ бозсозӣ ва  231 муассисаи таълимии нав дар деҳаҳои навбунёд сохта шаванд, аммо мутаассифона, аз амалишавии «Барномаи давлатии рушди соҳаи маорифи вилояти Хатлон барои солҳои 2017-2021» қариб ду сол сипарӣ шудаасту то кунун маблағгузорӣ ба ин самт кам  равона гардидааст. Ба ҳамин минвол, то ин муддат танҳо беш аз 10 фоизи ин барнома иҷро шудаасту халос. Исозода афзуд: “Бояд барои иҷрои ин барнома таваҷҷӯҳи масъулин бештар ҷалб карда шавад, вагарна муҳлати  барнома ба охир мерасаду вазъи мактабҳо ҳамон хел нигаронкунанда боқӣ мемонад”.

 

Ҷайҳун: 30 ҳазор хонанда ба ҷойи 13 ҳазор

Аз набудани шароит ва норасоии синфхонаҳои таълимӣ дар 13 муассисаи таълимии ноҳияи Ҷайҳун дарсҳо дар се баст ба роҳ монда шудаанд.

Мудири шуъбаи маорифи ноҳияи Ҷайҳун Ҷумахон Ҳикматзода бо нигаронӣ арз кард, ки бо зиёд шудани шумораи хонандагон дар муассисаҳои таълимӣ камбуди ҷойи нишаст зиёд мушоҳида шуда, айни замон хонандагони 13 муассисаи таълимӣ аз ноилоҷӣ дар се баст  ба таълим фаро гирифта шудаанд.

Манбаъ иттилоъ дод, ки дар доираи «Барномаи давлатии рушди муассиаҳои соҳаи маорифи вилояти Хатлон барои солҳои 2017-2021» 24 муассисаи таълимии ин ноҳия барои таъмиру тармим ворид шудаанд. Вале бо гузашти наздик ба ду сол  ягон муассисаи таълимӣ бозсозӣ ва ё таъмир нагардидаанд.

Ҳамзамон, мудири маорифи ноҳияи Ҷайҳун аз он нигаронӣ намуд, ки “Ҳарчанд муассисаҳои таълимии ноҳия дар солҳои 70 –уми асри пор барои 13 ҳазор хонанда сохта шуда буданд, аммо имрӯз шумораи таълимгирандагон наздик ба 30 ҳазор расидааст ва ин мушкилоти асосии соҳаи маорифро дар ноҳияи Ҷайҳун ба бор овардааст”.

 

Абдураҳмони Ҷомӣ: мактаби садамавӣ дар паси бинои ҳукумат

Ба қавли сармутахассиси шӯъбаи маорифи ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ Ҳасан Табаров, айни замон дар ноҳия 9 муассиса дар ҳолати таъмирталаб ва 3 муассисаи дигар пурра дар ҳолати садамавӣ қарор доранд, ки ин вазъият ба раванди  таълиму тарбияи  хонандагон таъсири бад мерасонад.

Тавре манбаъ афзуд, ҳоло бо зиёд шудани шумораи хонандагон дар 3 муассисаи таълимии ноҳия таълим дар се баст ба роҳ монда шудааст, ки хонандагон наметавонанд ба хубӣ дарсҳоро аз худ кунанд. 

Ҳасан Табаров  ҳамзамон гуфт, “Дар «Барномаи давлатии рушди муссисаҳои  соҳаи маорифи вилояти Хатлон барои солҳои 2017-2021»  9 муассисаи таълимии ноҳия ворид карда шудаанд.  Дар ин доира ҳоло танҳо сохтмони як бинои садамавӣ оғоз шудасту халос. Ва умед аст, ки дар доираи барномаи мазкур ҳама мушкилоти соҳаи маориф дар ноҳия ҳал хоҳад шуд.” 

 

Мактубҳои бе ҷавоб

Дар маркази ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ, дар паси бинои ҳукумати ноҳия, муассисаи таълимии №1, ки он  аз 5 бино иборат мебошад,  бо 1 бинои пурра дар ҳолати садамавӣ қарордошта фаъолият менамояд. Ҳатто дар гирду атрофи он гаштугузор намудан хатар дорад, вале кӯдакони ин таълимгоҳ дар назди бино ба бозӣ машғуланд.  Мо бо Рустам Раҳимов - директори ин муассисаи таълимӣ сари ин мавзуъ суҳбат намудем. Номбурда дар посух гуфт: “Ин бино 90 сол пеш сохта шудааст ва ҳоло дар ҳолати садамавӣ дорад. Барои хароб кардани ин бино, ки аз 6 синфхона иборат аст,  ба собиқ раиси  ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ мактуб карда будем, аммо он беҷавоб боқӣ монд. Ба раиси нави ноҳия се моҳ пеш мактуб намудем, ки мо ин мактаби вайронаро тариқи ҳашар хароб кунем, зеро дар андак заминларза метавонад ба ҷони хонандагон хатар орад, вале то ҳол ягон ҷавоб нагирифтаем”.

Директори мактаб қайд намуд, ки дар муассисаи таълимии №1 1 ҳазору 501 нафар хонандагон ба таълиму тарбия фаро гирифта шудаанд. Шумораи хонандагон рӯ ба афзоиш аст. Дар як синфхона  30 - 35 хонанда ба таълим фаро гирифта шудаанд, ки ин хеле зиёд аст. Дар соли оянда барои мо синфхонаҳои иловагӣ лозиманд, то хонандагон ба хубӣ бо таълим фаро гирифта шаванд.

 

Мушкили дигар дар Хатлон: Набудани толорҳои варзишӣ дар мактабҳо

Мушкилии дигари соҳаи маориф дар баъзе муассисаҳои таълимии вилояти Хатлон ин набудани толорҳои варзишӣ мебошад. Маҳз аз ҳамин сабаб хонандагон дарсҳои тарбияи ҷисмониро дар синфхонаҳо мегузаронанд. Ин ҳолатро зимни сафари корӣ дар ноҳияҳои Абдураҳмони Ҷомӣ ва Қубодиён ба осонӣ мушоҳида кардем.

Рустам Раҳимов - директори таълимгоҳи №1 ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ бо изҳори ташвиш аз ин вазъ афзуд, ки “90  сол боз  хонандагони ин мактаб  аз надоштани толори варзишӣ дарсҳои тарбияи ҷисмониро дар синфхонаҳо мегузаронанд, инчунин дар муассиса толори маҷлисгоҳ тамоман вуҷуд надорад ва мо маҷлисҳои худро дар берун мегузаронем”.

Ҳамсуҳбати мо гуфт, “Орзуи ягонаи 1501 нафар хонандаи мактаби №1 -и ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ бунёди толори варзишӣ дар муассисаашон аст, то то тавонанд, дар он ба роҳат дарсҳои тарбияи ҷисмонӣ гузаранд. Аммо ин орзуи онҳо кай амалӣ мешуда бошад, пурсиши бепосухест”.

 

Қубодиён: Хонандагон дар ҳасрати толорҳои варзишӣ

Хонандагони Муассисаи таълимии рақами 48-и ноҳияи Қубодиён низ аз надоштани толори варзишӣ дар мактаби худ дарсҳои тарбияи ҷисмониро дар фасли сармо дар синфхонаҳо танг мегузаронанд. 

Дилафрӯз Шарифова - директори мактаби №48-и ноҳияи Қубодиён,  дар ин замина иброз дошт, ки мушкилоти асосии 652 нафар хонандаи муассиса надоштани толори варзишӣ мебошад.

Ӯ нигаронӣ аз он кард, ки  «Фасли зимистон дар пеш аст, мо намедонем, дарсҳои тарбияи ҷисмониро дар куҷо ба хонандагон гузаронем».

Дар муассиса як майдони варзишӣ аст, ки он низ пур аз сангу хок буда, хонандагон наметавонанд, ба хубӣ машғулиятҳои варзишии худро дар ин майдон гузаронанд.

Қайд карда шуд, ки  6 сол пеш ин муассиса соҳиби як толори варзишии садамавӣ буд, аммо аз набудани синфхона онро низ хароб карда, дар ҷойш 8 синфхона бунёд карданд.

Тавре Дилафрӯз Шарифова афзуд,  “Ман дар ин муассиса як сол мешавад, директор  таъйин шудаам. Ҳарчанд то ҳол ба мақомоти дахлдор барои бунёди толор муроҷиат накардаам, аммо директорони пешинаи ин даргоҳ борҳо ба мақомотҳои болоӣ барои бунёди толори варзишӣ мактуб карда буданд, ки ҳамаи онҳо бе ҷавоб боқӣ мондаанд”.

-Гарчанде ман соҳибкоронро борҳо барои бунёди як толори варзишӣ даъват намудаам, аммо онҳо аз ин кор даст кашидаанд, зеро, ба қавли онҳо, барои бунёди толори варзишии замонавӣ маблағи зиёд лозим будааст, -  илова кард директори таълимгоҳи мазкур. 

Муасссисаи  таълимии №48 дар маркази  ноҳияи Қубодиён аз соли 1938 сохта шудааст. Агар дар маркази ноҳия муассисаҳои таълимӣ толор надошта бошанд, пас дар мактабҳои дурдасти ноҳия вазъ дар кадом ҳолат қарор дорад?

Рушди соҳаи маорифро Ҳукумати кишвар дар зинаи аввали сиёсати стратегии худ қарор додааст, вале масоили ҳалталаби муассисаҳои таълимӣ дар вилояти Хатлон  ҳанӯз ҳам зиёд ба назар мерасанд. Чунин вазъият ба таълиму тарбияи муҳассилин таъсири манфӣ расонида, шароити дарсомӯзии онҳоро мушкил мегардонад. Барои бартараф кардани мушкилоти соҳа талошҳои бештари мақомоти дахлдор ва мусоидати аҳли ҷомеа зарур аст.  

Раҳмоналӣ Додархӯҷаев,  

хабарнигори махсуси «Фараж» 

дар минтақаи Бохтар

“Дар замони пеш ғуломони Инсон  бо ҳам меҷангиданд, имрӯз ғуломони пул”.

(Рустам Гулов, рӯзноманигор)

Ба ҷуз футбол ба ягон намуди дигари варзиш мухлис нестам ва ҳавас надорам. Махсусан он намудҳои варзишеро, ки бо хунрезию задану нимкушта кардани ҳамдигар тамом мешаванд ва бе риояи қонуну қойида ҳамдигарро ба хотири пул задану кӯфтан сурат мегирад. Онҳоеро, ки бераҳмона ҳамдигарро мезананду нимкушта мекунанд, дар асрҳои пеш “гладиатор” меномиданд, ҳозир варзишро олуда ба хунрезӣ карда, варзиш мегӯянд ва хато мекунанд. Муҳориба бидуни қойида аз паҳншудатарин ин намудҳо аст. 

Чанд ҳафтаи охир шояд дар Тоҷикистони кӯчаки мо ҳам нафари огоҳе аз шабакаҳои иҷтимоӣ набошад, ки аз “набарди аср” миёни Ҳабиб Нурмуҳаммадови доғистонӣ ва Конор Макгрегори ирландӣ нагуфта бошад. 

Ин ҳама таваҷҷӯҳ барои чист? Як занозании бидуни қойидаро ба хотири пул ҷомаи динӣ пӯшонидан ба манфиати кист? Кисаи кӣ баъди ин муҳориба хароб шуду кӣ аз ин моҷаро фойида дид?

Муҳорибаи бидуни қоидаи ин ду нафар шаби шашуми октябр дар шаҳри Лас-Вегаси Амрико дойир гардид. Рақиби Нурмуҳаммадов  аз Ирландия Конор Макргрегор мисли футболбоз Бекхэми инглис мавриди таваҷҷӯҳи ҷомеа буданро дӯст медорад  ва кӯшиш мекунад ба хотири бештар ҷамъ кардани сармоя мисли футболбоз Марадона аз Аргентина баёнияҳои тунд нисбати рақибонаш пахш кунад. Макгрегор дар даври чаҳоруми рақобат  ба фишори сахт ва нафасгиркунандаи Ҳабиб Нурмуҳаммадов тоб наовард ва таслим шуд. Баъди пирӯзии Ҳабиб  дар байни аъзои гуруҳи ҳарду рақиб ҷанҷолу занозанӣ бархост ва аз ин сабаб мусоҳиба бо ғолиби бозӣ ва маросими супурдани камарбанд дар ҳузури мухлисонро бекор  карданд. Ғолиб  барои  ширкат дар ин мусобиқа 2 миллион доллар ҷоиза бояд мегирифт. Мегӯянд Ҳабиб то ин дам боре шикаст нахӯрдааст ва ягон бор даври аввали рақобатро набохтааст. Чун Макгрегор ӯро тарсончак номида буду барои тарғиби ӯ (ва дар ҳамин ҳол барои пур кардани киссаи хеш) зиёд кӯшиш кард, ВАО-и рус бо вуҷуди он ки ба мардуми Қафқоз рӯйи хуш намедиҳад, аммо дар шароити имрӯз ба хотири аз мушкили асосии Руссия дур кардани таваҷҷӯҳи мардум водор шуд дар ин маврид зиёд гӯяд. Ҳам масъулони идеологии Кремл ва ҳам оташандозони ҷанги динӣ аз ин фурсат хуб истифода карданд ва киссаи букмекеронро пур карданд. Дар шабакаҳои иҷтимоии тоҷикӣ ҷомеа чун ҳамеша ба ду тақсим шуд: Онҳое ки зери таъсири идеологияи динӣ пуштибонӣ аз Ҳабиб карданд ва онҳое ки бо дарки воқеият рабт додани муҳорибаи бидуни қойидаро ба ислом маҳкум намуданд.

Сухангӯи Кумитаи дин Афшини Муқим дар Фейсбук навишт:

“Дӯсте гуфт:

Ҳабиб рамзи пирӯзии уммати исломӣ! 

Мегӯям, ҳамон чечену доғистониҳое, ки дар қазия ва куштори шаҳрвандони Тоҷикистон дар оромгоҳи "Хованский"- и Русия даст доштанд, онҳо ҳам "рамзи пирӯзии уммати исломӣ" буданд ё "қотили уммати исломӣ?”.

Дар тақвияти ин андешаҳо рӯзноманигор Далери Абдураҳим гуфтааст:

“Мо мусулмонон (албатта на ҳама. Д. А) то ҳамон рӯз пойбанди аҳкоми шариъати Ислом ҳастем, ки ниёзманди он бошем. Агар мушкиле пеш омаду мухолифи боварҳоямон ҳам бошад, фардо демократ ё коммунисти суп-сурх мешавем. Ва ин ҳам то рӯзи эҳтиёҷамон бароварда шудан. Дар акси ҳол, дидаву дониста як намуди варзишро (агар воқеъан варзиш бошад), ки зидди меъёрҳои исломӣ аст, пӯшиши исломӣ намедодем. 

Ҷор задему гуфтем,ки "Ҳабиб рамзи пирӯзии уммати исломӣ". Охир инҷо набарди як варзишгари мусулмон бо варзишгари ғайримусулмон барои пирӯзии динҳояшон набуд -ку?! Пас пирӯзӣ бар кӣ? Ҳардуяш ҳам барои гонорар (ҳаққи қалам. Аз редаксия) мубориза бурданд. Ва баъдан мувофиқи ривоёти динӣ пайгамбари Ислом фармудаанд, ки "уммати исломӣ дар ҳамон вақт пирӯз мешавад, ки рӯ биёрад ба фармудаҳои Қуръону пайравӣ кунад аз суннатҳои пайғамбар”, на ин ки пирӯзиро дар "хурӯсҷанг"-и ду нафар бинад.

Дигар ин ки дӯстон гуфтанд, ки Ҳабиб ба тоҷикон эҳтиром дорад. Мо низ ба ӯ ва ҳунари ӯ арҷ мегузорем ва ҳеҷ хусумате нисбати вай надорем. Шумо низ мухлисӣ кунед, ба ин ҳақ доред, вале на мухлисии кур-курона. Варзишгарро барои ҳунараш мухлисӣ мекунанд, на барои эътиқоду бовараш”.

Таҳлилгари дигари ин баҳс Рустам Гулов дар блоги худ овардааст:

“ Дар мавриди ғалабаи Ҳабиб зиёд гуфтанд. Он андеша маро бехуд мекунад, ки инро ба ислом рабт медиҳанд. Ислом ин намудҳои “варзиш” - ро иҷоза намедиҳад. Онеро ки Шумо “ифтихори ислом” меномед, ба ҷуз аз занозанӣ чизе нест ва ислом маҳз ин нуктаро манъ кардааст. 

Нурмуҳаммадов барои обрӯи ислом ва мусалмон мубориза набурдааст, ки фаъолияти ӯро ба дини мо рабт диҳед. Вай бештар ба рақибаш Макгрегор монандӣ дорад нисбат ба як мусалмони сатҳи миёна. Онҳо ҳарду:

А) Барои эътиқоди худ не, барои пул мубориза бурданд. Барои Ислом ё дини христианӣ не. Ҳабиб барои ширкат дар ин ҷанг бояд ду миллион доллар ва фойиз аз намоиши пулакӣ бояд бигирад.

Б) Он чӣ дар майдони ин муҳориба дойир мешавад, варзиш номидан комилан нодуруст аст. Ин аз ҷанги гладиаторҳо фарқ надорад. Танҳо он замон ғуломони Инсон меҷангиданд, ҳоло ғуломони пул.

В) Он амале, ки Ҳабиб баъди муҳориба алайҳи мухлисони Конор анҷом дод, аз рафтори Макгрегор фарқе надорад: Ҳарду ҳам нафарони бетарбия ҳастанд ва лоиқ ба пайравию омӯхтан нестанд.

Г) Ин гуна варзишгарон ва ин намуди “варзиш” барои ҷавонон арзишеро намеомӯзонад. Ин тарғиби бераҳмию  ҳайвонӣ асту бас!”.

Ба андешаи Рустам Гулов, ин таври баҳодиҳӣ ва ин гуна “қаҳрамонон” ба раванди ҳаммаъно донистани ислом ва терроризм мусоидат мекунад ва як далели дигаре барои тарғибгарони ин андеша мешавад. 

Аммо, дар ҳамин ҳол, бархеи дигар, минҷумла овозхон Манижаи Давлат танҳо ба он хотир аз Нурмуҳаммадов дастгирӣ мекунад, ки ӯ мусалмон аст. Номбурда дар саҳифааш дар шабакаи интернетии Инстаграм навиштааст:

 “Чанд сол боз аст, ки рақобатҳои Конор Макгрегорро тамошо мекунам ва баъзеҳо пай бурдаанд, ки мухлиси ӯ ҳастам ва барои ман қаҳрамон фақат ӯст”.

Аммо, гуфтааст Манижаи Давлат, мехоҳад дар набарди ӯ бо Ҳабиби доғистонӣ, варзишгари рус пирӯз шавад, чун ба навиштаи Манижа “Ҳоло сухан дар бораи виҷдон, номус ва шарафи ман меравад... Сухан дар бораи дини ман меравад, чун ҳеҷ касе ҳақ надорад, онро таҳқир кунад. Ҳар кас, ки набошад, ҳатто касе ки барои ман маҳбуб аст. Худо кунад, ки Макгрегор шикаст хӯрад". 

Мавқеъгирии ҷавонони тоҷик дар ин занозанӣ махсусан дар Русия ба баъзе аз суолҳои дигар посух мегӯяд. Ҷавонони мо дар муҳоҷират бештар зери таъсири мардуми мусалмони қафқозӣ ҳастанд. Ба масҷиде, ки чечен ё доғистонӣ сохтааст мераванд ва панду насиҳати эшонро гӯш мекунанд, ба муттаҳидии онҳо ҳасад мебаранд, мусиқии онҳоро гӯш мекунанду зери навои он мерақсанд, бо роҳнамоии эшон ба “ҳимояи ислом” дар ин ё он гӯшаи дунё мераванд, хостаҳои эшонро ба сари оилаашон таҳмил мекунанд. 

Агар не, дар ин шабу рӯз Муин Ғафурови тоҷик чемпиони ҷаҳон дар самбои муҳорибавӣ шуд, аммо кам касе дар ин маврид гуфт, дастаи футболбозони тоҷики то 16 сола ба финали чемпионати Осиё бори нахуст раҳ ёфт, вале чашми фанатикҳои Ҳабиб гуиё ин ҳамаро надид. Дарвозабони ин даста Муҳриддин дар ду бозӣ бо Кореяи ҷанубӣ ва шимолӣ зарбаи ёздаҳметраро гардонида, ғалабаи дастаашро таъмин кард ва кам касе муваффақияти номбурдаро дид. Ин журналисти маъруфи тоҷик Илҳоми Ҷамолиёнро водор кард то нависад:

“Ҳой, мардуми азизи Тоҷикистон! Қаҳрамони худро бишносед. Муин Ғафуров-Тоҷик, чемпиони ҷаҳон дар самбои муҳорибавӣ! Ба ифтихори ғалабаҳояш Парчами давлати мо парафшонӣ мекунад. Ӯ ифтихори мост ва бо Ӯ бояд на камтар аз Ҳабиб ФАХР кард! Офаринат бод Муин Ғафуров!!!”.

Мухлиси дигаре нафаси сабук кашид:

"Сагҷанг"-и бемаънӣ ба итмом расид. Варзиши воқеъӣ футбол аст ва қаҳрамони ҳақиқӣ футболбозони навраси тоҷик. Бояд бештар аз онҳо гуфт”. 

Далер Абдураҳим афзуд:

“Барои ман шахсан Муин Ғафуров ва он бачаҳое, ки имрӯз бо Ҷопон дар риштаи футбол сабқат карданд, қаҳрамонанд, чунки онҳо парчами кишвари моро баланд бардоштанд. Онҳо обрӯйи миллатро мебардоранд.Онҳоро тоҷику тоҷикистонӣ мегӯянд.Онҳо ифтихорофаринони мо ҳастанд! На кадом Ҳабибе! “.

Аммо, бештару беҳтар аз ҳама футболбоз Месси андешаи худро баён намуд. Вақте аз ӯ пурсиданд, ки “Шумо ба Ҳабиб мухлисӣ мекунед?”, ҳайратзада посух дод:

“Тенис? Не, ман ҳамеша аз футбол фикр мекунам”.

Хуршед Атовулло,

Маркази тадқиқоти журналистии Тоҷикистон

Шаҳри Бохтар (Қӯрғонтеппаи пешин) - маркази маъмурии вилояти Хатлон аст ва дар ҷанубу ғарбии Тоҷикистон дар соҳили дарёи Вахш, баландии 428 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир шудааст. Шаҳри Бохтар дар тарафи чапи дарёи Вахш ҷойгир шудааст. Иқлимаш хушку форам буда, ҳарорати миёнааш дар январ тақрибан 0,9 ва моҳи июн 28,09 градус селсия мебошад. Масофаи байни Бохтару Душанбе 99 км-ро ташкил медиҳад.

Бо баракати Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон масоҳати шаҳри Бохтар зиёда ба 1000 гектар расида, аҳолиаш бештар аз 110 ҳазор нафарро ташкил медиҳад. Бохтар сеюмин шаҳри бузургтарини Тоҷикистон аст. Шаҳри Бохтар маркази муҳими саноатӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии вилояти Хатлон мебошад.

Дар солҳои ҳокимияти шӯравӣ ва 27 соли Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷиикстон шаҳри Бохтар хеле ободу зебо гашта, дар он бинову иншоотҳои боҳашамати серошёна, меҳмонхонаву марказҳои муосири тафреҳӣ, майдону гулгаштҳои нав ва бозору марказҳои хизматрасонии замонавӣ қомат афрохтанд.

Тайи солҳои охир дар шаҳри Бохтар барои сайёҳони дохиливу хориҷӣ имконияту шароитҳои нав фароҳам оварда шуда, меҳмонхонаҳои нав, марказҳои тафреҳӣ, толору иншоотҳои фарҳангии нав ва дигар иншоотҳои зарурӣ бунёд шуданд, ки ҳамаи ин табъи боздидкунандагони шаҳрро болида мегардонад.

Аз моҳи сентябри соли 2017 Исмоилзода Абдуалим Абдулазиз дар вазифаи раиси шаҳри Бохтар кор мекунад.

 

БОХТАР ДАР ЗАМОНИ ШӮРАВӢ

Дар даврони Иттиҳоди Шӯравӣ (соли 1937) Бохтари имрӯза расман ҳамчун шаҳр ва инчунин, ба маркази вилояти Хатлон табдил меёбад. Пеш аз ин ҳам, мардуми Водии Вахш ин шаҳрро марказ мешумориданд. Инчунин, дар оғози асри XX Бохтар таҳти хатари босмачиёну дуздони бегонаи гирду атроф қарор гирифта буд. Ин мавзеъ ба харобазор мубаддал гашта буд ва ҳайвоноту ҳашарот дар он ҳукмрон буданд. 

Дар замони Иттиҳоди Шӯравӣ бунёди рустову шаҳрҳо ривоҷ ёфтанд, ба ҷои хаймаҳо, ки пеш мавҷуд буданд, биноҳои нав сохта шуданд. Инҷо ба мавзеи бехатар табдил дода шуд.

Дар даврони шӯравӣ шаҳри Бохтар нашъу намо меёбад. Бо мақсади рушди пахтакорӣ Ҳукумати ИҶШС лозим мешуморад, ки дар водии Вахш шабакаи обёрикунии бузург сохта шавад. Солҳои 1931-1938 канали Вахш бо маблағи иттифоқ сохта шуд. Роҳи оҳани камбари 105 километраи Панҷи Поён - Қӯрғонтеппа дар солҳои 1931-1934 сохта шуд. Ҳазорон гектар заминҳо обёрӣ карда шуданд ва хоҷагию ноҳияҳои нави кишоварзӣ дар атрофи шаҳри Бохтар ташкил ёфтанд. Ноябри соли 1992, пас аз муттаҳид шудани ду вилоят Қӯрғонтеппаю Кӯлоб ва таъсис ёфтани вилояти Хатлон маркази маъмурии он шаҳри Бохтар (Қӯрғонтеппа) эълон гардид. 

Дар замони ҳокимияти шӯравӣ дар шаҳри Бохтар заводҳои трансформатор, таъмири механикӣ, пахта, консерв, шир, пиво, комбинатҳои гӯшт, маҳсулоти ғалладона, комбинати хизмати маишӣ, фабрикаҳои «Тоҷикатлас», «Дилором» ва ғайра ба фаъолият оғоз карданд.

 

БОХТАР ДАР ДАВРОНИ ИСТИҚЛОЛИЯТ

Бо баракати Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон масоҳати шаҳри Бохтар зиёда ба 1000 гектар расонида мешавад.

Ноҳияҳои Вахшу Кӯшониён ва шаҳри Леваканд бо Бохтар ҳамсарҳаданд. Дар шаҳр асосан биноҳои 4-5, 9 ва 14-15-16 ошёнадор мавҷуданд. 

Дар шаҳри Бохтар марказҳои зиёди таълимӣ арзи вучуд доранд аз ҷумла, Донишгоҳи давлатии шаҳри Бохтар ба номи Носири Хусрав, Коллеҷи аграрии махсусгардонидашуда, коллеҷҳои тиббӣ ва педагогӣ, омӯзишгоҳи касби-техникӣ, 4 литсей, мактаб, парваришгоҳ ва 14 муассисаи таҳсилоти миёна ва муассисаҳои томактабӣ. 

Дар ҳудуди шаҳр Фурудгоҳи байналмилалии шаҳри Бохтар, вокзали роҳи оҳан ва терминали мусофиркашонӣ фаъолият мекунанд, ки ҳамарӯза аз хизматрасонии он мусофирони зиёде истифода мебаранд.

Шаҳри Бохтар яке аз шаҳрҳои рӯ ба рушд ва ояндадори Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, дигаргуниҳои ҷиддие ӯро дар оянда интизор аст. 

 

БОХТАР ДАР АҲДИ ПЕШИН

Дар асри I Кӯшон Вахшонзаминро забт мекунаду Левакандро маркази давлат эълон мекунад. Амалдорони давлати Кӯшониён то асри IV ҳукумронӣ мекунанд. Дар асри XIII Леваканд ба монанди дигар шаҳрҳои  Мовароуннаҳр таҳти зарбаи аҷнабиён (бегонагон) қарор мегирад. Шаҳр хароб мегашту аҳолияш торафт кам мегардид. Онҳое, ки зинда мемонданд, ин водиро тарк мекарданд. Аз сабаби офатҳои табии ба монанди обхезӣ ин мавзеъ ба ботлоқзору шӯразор мубаддал мегардад.

Новобаста аз тағйирёбии ҳокимону роҳбарони ин шаҳр, меҳри сокинон ба ин мавзеъ, ки дар дили онҳо ҷой гирифта буд, намегузошт, ки номи шаҳр аз байн равад.

Бино ба маълумоти сарчашмаҳои хаттӣ ва археологӣ Бохтар дар аҳди Кӯшониён (асрҳои 1-4) ба вуҷуд омада, Леваканд ном доштааст. То истилои араб шаҳр хеле обод буд ва дар он пул сикка мезаданд. Охирҳои асри 7 ибтидои асри 8 шаҳр ба тасарруфи арабҳо гузашт. Асри 13 шаҳрро муғулҳо забт карда, ба хароба табдил доданд. Танҳо аз асри 16 сар карда он аз нав рӯ ба тараққӣ ниҳод. Номи пешини шаҳр (Қӯрғонтеппа дар назар аст) дар маъхазҳои таърихии асри 17 дучор меояд. Ҳоло дар маркази шаҳр теппае ҳаст, ки аз ду тарафи он наҳрҳои «Ҷӯйбор» ва «Ҷӯи Хонум» ҷорӣ мешаванд. Ба ақидаи олимон ин теппа ҳанӯз замони ҳукмронии Кӯшониён вуҷуд доштааст. 

 

ТАЪРИХИ ТЕППАИ ШАҲРИ БОХТАР

Таърихи Теппаи шаҳри Бохтар ба асрҳои I-II мансуб дониста мешавад. Ба ривояти дигар, ин Теппаро табиат ба вуҷуд наовардааст, балки тавассути дастони муъҷизаофари мардум сохта шудааст. Вақте ки теппа сохта шуд, дар давоми асрҳои XIX ва XX дар болои ин Теппа- Қалъаи Беки Қӯрғон ҷой гирифта буд.

Хоки теппа аз заминҳои гирду атроф оварда шудааст. Мақсади асосии сохтани ин теппа он аст, ки посбонон шаҳр ва қалъаро аз душманон нигоҳбину ҳифзаш кунанд. Ҳокими Леваканд (номи қадимаи Бохтар шаҳр, ки таърихи дуҳазорсола дорад) «андози хок» ҷорӣ карда буд. Дар баъзе аз ривоятҳо омадааст, ки дар ин ҷо бозоре ҷойгир буд, ки одамон аз давлатҳои гирду атроф ба ин ҷо омада хариду фурӯш мекарданд. Ҳар як шахс вазифадор буд, ки як халта хок оварда дар болои теппа резад, баъди рехтани як халта хок ба онҳо иҷозат медоданд, ки дар бозор ба савдо машғул шаванд. Ҳамин тавр, ҳар як одами ба ин мавзеъ омада як халта хок рехта-рехта баландии теппаро ба 40 метр расониданд. Гирди теппа бо девори махсус маҳкам карда шуда буд, ки 12 метр паҳноӣ дошт.

Аз ду тарафи теппа, ки дар болои он қалъаи Бек сохта шуда буд, ду наҳр дида мешавад. Наҳре, ки дар самти шарқии теппа аст ба он «Ҷӯйбор» ва наҳре, ки дар самти шимоли теппа ҷойгир шудааст «Ҷӯйхонум» ном ниҳода шудааст. Доир ба наҳри «Ҷуйхонум» чунин ривояте ҳаст, ки он дар қисми шимоли теппа бо фармони Бек канда шуда ва зани дӯстдоштаи Беки Левканд Бибихонум бо ҳамроҳии хизматгоронаш дар наҳр шинову истироҳат мекардааст, аз ҳамин хотир он номи «Ҷӯйхонум»-ро ба худ гирифтааст.

 

ДАСТОНИ ЭЪҶОЗОФАРИ МАРДУМИ ШАҲРИ БОХТАР

 Мардуми тоҷик таърихан бо ҳунару малакаи хеш маъруфу машҳур мебошанд. Онҳо бо маҳсули зебои дасти худ ҳамарӯза дар зиндагӣ харидоронро шод мегардонанд. Оҳангарӣ аз қадим то замони мо яке аз ҳунарҳои машҳури мардуми тоҷик ба шумор меравад. Аз сабаби кори вазнину мушкил буданаш, ба ин кор анъанавӣ танҳо мардҳо шуғл меварзанд. Ҳокимону сиёсатмадорон дар гузашта пешрафту тараққиёт ва амнияти кишварашонро дар ривоҷу равнақи касби оҳангарӣ марбут медонистанд.

Бар замми ин, дуредгарӣ низ яке аз ҳунарҳои аҷдодӣ дар Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Васоилҳои чубӣ анъанавианд, ба монанди лавозимоти  зебои кандакоришудаи хонаҳо: дар, тиреза, чамбарак, гаҳвора ва кат.  Дуредгарӣ тахаюлоти бою рангини мардуми тоҷикро инъикос менамояд.

Чанде пеш бахшида ба соли 2018, «Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» дар назди Кохи Лоҳутии шаҳри Бохтар чорабинӣ-намоишгоҳи хос баргузор гардид. Дар он ҳамаи ҳунармандони шаҳр ширкат карданд.  Дар ин чорабинӣ зиёда аз 200 намуди ҳунарҳои мардумиро сокинони шаҳр пешкаш намуданд, ки писанди тамошобинон гардид.  

Дар чорабинии фарҳангиву фароғатии мазкур муовини раиси вилояти Хатлон Хидирзода Махфират Умар ва раиси шаҳри Бохтар Исмоилзода Абдуалим Абдулазиз ва дигар меҳмонон ширкат намуданд.

Дар ҳар як гӯша маҳсули дастранҷи ҳунармандон - хусусан ҳунарҳои мардумӣ гузошта шуда буд. Ғайр аз ин дастандаркорони чорабинӣ гӯшаи сайёҳии шаҳрро ташкил намуда буданд, ки ҷойҳои диданӣ, таърихӣ, фароғатӣ, маконҳои тамошобоб ва истироҳатии Бохтарро муаррифӣ мекард. Инчунин, дар намоишгоҳ маҳсули дасти заргарон, кандакорон, қуроқдӯзон, гулдузон ва ғайра ба маърази тамошо гузошта шуда буд.

 

ШАҲРИ БОХТАР ДАР АҲДИ МУОСИР

Гуфтан ба маврид аст, ки бо мақсади иҷрои талаботи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» номгузорӣ намудани номҳои шаҳру ноҳияҳо бо бузургону шаҳрҳои қадимаи худ як василаи амалӣ намудани талаботҳои қонуни мазкур, беҳбудӣ бахшидан ба рушди забони давлатӣ, арҷгузорӣ ба таъриху тамаддуни пурғановати худ ва эҳтиром ба арзишҳои миллӣ буда, воқеан ҳам рисолати имрӯзаи мо ватандорон ҳамин аст. Пас месазад, ки маконе, ки дар гузашта ин қадар шуҳратёру мардумонашон шуҷоъю ватандӯст буданд, маконе, ки ба ҷаҳониён тамаддун додаю замони худ яке аз марказҳои баландтарини рушди фарҳангу илм, махзани илму адаб буд, аз нав номи аслии хешро гирад.

Дар асоси таърихи гузаштаи Бохтаршаҳр бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи пешниҳоди Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон оид ба иваз намудани номи шаҳрҳои Қӯрғонтеппа, Сарбанд, ноҳияи Бохтар, шаҳраки Восеъ ва деҳаи Қурбоншаҳиди ноҳияи Восеъ, аз 20 январи соли 2018, таҳти №29 бо Қарори Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олиии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз санаи 16 феврали соли 2018, таҳти №511 номи шаҳри Сарбанд ба Леваканд, ноҳияи Бохтар ба Кӯшониён ва шаҳри Қӯрғонтеппа ба шаҳри Бохтар иваз карда шуд.

Ивази ном намудани Қӯрғонтеппа ба Бохтар ин эҳтиром ба таърихи пурғановатамон буда, воқеан ҳам зиндаву ҷовидон нигоҳ доштани арзишҳои миллӣ мебошад.

 

Бахтиёр АЛИМОВ

саҳ 13 аз 43

Хабари-рӯз

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.