.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Farhat

Коллеҷи давлатии тиббии шаҳри Кӯлоб яке аз маъруфтарин муассисаҳои миёнаи тиббӣ дар минтақаи Кӯлоб ба ҳисоб рафта, нахустин маротиба соли 1953 ҳамчун мактаби тиббии шаҳри Кӯлоб ва соли 1954 чун «Омӯзишгоҳи тиббӣ» бо муҳлати сесолаи таҳсил таъсис дода шудааст.

Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Кӯлоб бо соҳибистиқлол шудани Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 1996 ба Коллеҷи тиббӣ табдил дода шуда, дорои 2 бинои таълимии дуошёнаи бо тамоми шароитҳо муҷаҳҳазгардонида мебошад. Муассисаи мазкур дар тӯли фаъолияти худ даҳҳо ҳазор мутахассисони соҳаи тибро тарбия намуда, дар хизмати халқу Ватан қарор додааст ва алъон низ на танҳо дар минтақа, балки дар тамоми кишвар маъруфият дорад. Айни замон аз 47 шаҳру навоҳии ҷумҳурӣ донишҷӯён дар он ба таҳсил фаро гирифта шудаанд, ки ин худ гувоҳ аз маъруфияти коллеҷ аст.

Дар коллеҷ ба донишҷӯён 5 нафар устодони унвонҷӯй, 2 нафар кормандони Шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2 нафар дорандаи медали Хизмати Шоиста, 18 нафар аълочиёни маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, 7 нафар аълочиёни соҳаи тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, 34 нафар дорандаи дараҷаи тахассуси олӣ; 13 нафар дорои дараҷаи I, 14 нафар дараҷаи II дарс мегӯянд, ки ин худ аз сатҳи баланди таълим дар коллеҷ шаҳодат медиҳад.

 

Шӯъбаҳо, ихтисосҳо ва кафедраҳо

Аз суҳбат бо директори коллеҷ Назаров Ҷумахон маълум шуд, ки дар Коллеҷи давлатии тиббии шаҳри Кӯлоб 5 шуъба - шуъбаи «Кори табобатӣ», шуъбаи «Кори ҳамширагӣ», шуъбаи «Кори момодоягӣ», шуъбаи «Кори фарматсевтӣ, «Кори дандонсозӣ», «Кори тиббӣ - профилактикӣ», «Кори тиббӣ-ташхисӣ», шуъбаи «Кори фарматсевтӣ ва ҳамширагии шабона» ва гуруҳҳои мақсаднок амал мекунанд. Дар доираи шуъбаҳои номбурда муҳассилин аз рӯи ихтисосҳои зерини миёнаи тиббӣ таҳсил мекунанд:

1.Кори табобатӣ 2 - 790101 (тахассус - ҳамшираи тибби оилавӣ).

2.Кори ҳамширагӣ 2 - 790106 (тахассус - ҳамшираи тиббӣ).

3.Кори момодоягӣ 2 - 790102 (тахассус - момодоя).

4.Кори фарматсевтӣ 2 - 790108 (тахассус - ёрдамчии фарматсевт).

5.Кори дандонсозӣ 2 - 790133 (тахассус - техники дандон).

6.Кори тиббию ташхисӣ 2 - 790104 (тахассус - лаборант).

7.Кори тиббию профилактикӣ (тахассус - ёрдамчии табиби гигиенист, эпидемиолог ва санитарӣ).

Ба ғайр аз ин, дар коллеҷ 6 кафедраи фаннӣ - кафедраи фанҳои гуманитарӣ, кафедраи забонҳо, кафедраи морфологӣ, кафедраи умумитибб ӣ ва биологӣ, кафедраи корҳои ҳамширагӣ ва тибби оилавӣ, кафедраи ҷарроҳӣ амал мекунанд, ки дар баланд бардоштани сатҳу сифати таълиму тарбия ва касбияти муҳассилин саҳми арзанда мегузоранд.

 

Шумораи устодон ва донишҷӯён

Дар коллеҷ 111 нафар омӯзгорон кор ва фаъолият менамоянд, ки аз ин шумора 72 нафарашонро занон ташкил медиҳанд. Шумораи омӯзгорони соатбайъ ва ҳамкор 312 нафар мебошанд. Аз шумораи омӯзгорони асосӣ 51 нафарашон омӯзгорони фанҳои тиббӣ ва 60 нафар омӯзгорони фанҳои ғайри тиббӣ мебошанд. Ғайр аз ин, 212 нафар омӯзгорон дар басти дуҷойягӣ кор мекунанд.

Шумораи умумии донишҷӯён дар коллеҷи тиббӣ дар соли хониши 2018-2019-ум 4011 нафарро ташкил медиҳад (1962 нафар гуруҳҳои буҷавӣ ва 2049 нафар гуруҳҳои шартномавӣ), ки аз ин шумора 3155 нафарашон духтарон буда, аз 47 ноҳияҳои кишвар гирд омадаанд. Коллеҷ инчунин дар ноҳияҳои Восеъ, Муъминобод, Ш. Шоҳин ва Ховалинг гуруҳҳои мақсаднок дорад, ки дар онҳо 483 нафар муҳассилин ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Дар соли хониши 2018-2019 дар курсҳои якум Низомнома оид ба ташкили ҷараёни таълим дар низоми кредитии таҳсил дар зинаи таҳсилоти миёнаи касбӣ амалӣ карда шудааст.

 

Таҷрибаомӯзӣ чун муҳимтарин бахши таълим

Ба қавли директори коллеҷ Ҷумахон Назаров, дар муассиса таҷрибаомӯзии донишӯён қисми асосии раванди таълимӣ ба ҳисоб рафта, ҳадафи асосии он мустаҳкам намудани дониши назариявии донишҷӯён аст. Тибқи нақшаи таълимие, ки аз тарафи маъмурияти муассиса тасдиқ шудааст, таҷрибаомӯзии донишӯён бо се усул гузаронида мешавад:

1. Таълимӣ - (бо таълими назариявӣ).

2. Таълимӣ - истеҳсолӣ (бе таълими назариявӣ).

3. Қабл аз дипломӣ (таҷрибаомӯзӣ дар ҷои кор).

Дар рафти боздид аз синфҳои ихтисос ӣ, лабораторияҳо ва синфҳои тибби оилавӣ мушоҳида намудем, ки тамоми синфхонаҳо бо асбобҳои аёнӣ, муляжҳо ва дигар лавозимоти таълимии тиббӣ комилан муҷаҳҳаз гардонида шуда, ҳама шароит барои азхудкунии касби интихобкардашуда муҳайё карда шудааст.

Бо роҳнамоии муовини директор оид ба таълим Ҳакимова Латофат мо аз тамоми синфхонаҳо ва лабораторияҳо дидан кардем. Дар рафти сайри яксоатаи сифхонаҳо ва лабораторияҳо маълум шуд, ки бо дастгирии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва лоиҳаи Институти Шветсариягии бемориҳои тропикӣ ва тандурустии оммавӣ 4 ҳуҷраи таълимии амалӣ бо ҳамаи шароитҳои хозиразамон муҷаҳҳаз гардидаанд. Аз ҷумла 4 маникени таълимию амалӣ, ки бо компютер пайваст мебошанд, муляжҳо, тарозуҳои тиббӣ, катҳои бисёрвазифавӣ, глюкометрҳо, ҷабираҳо, тренажёрҳо, барои тазриқи доруҳо, тренажёрҳои акушер-гинекологӣ, термометрҳо ва танометрҳои электронӣ, тобидаҳои хунманъкунанда, сониясанҷҳо барои чен кардани набз, стетоскопҳои таълимӣ, асбобҳои ҷарроҳии гуногун, аробачаҳои тиббӣ барои маъюбон, муляжҳои кӯдакона, зонтҳои тиббӣ, мизу курсиҳо, проекторҳо, дастпӯшакҳои тиббӣ, қуттиҳои қатрон ӣ дар ҳамаи дарсҳои амалӣ истифода бурда мешавад. Донишҷӯён дар дарсҳои амалӣ бевосита бо онҳо кор мекунанд ва донишу касбияти худро сайқал медиҳанд.

Коллеҷи давлатии тиббии шаҳри Кӯлоб дорои кабинетҳои фаннии бо ашёҳои фаннӣ ва овезаҳои таълимӣ муҷаҳҳазгардонидашудаи физика, кори ҳамширагӣ, фалсафа, гигиена, толори лексионӣ, информатика, педиатрия, таърих, кимиё, физиотерапия, асосҳои равоншиносии умумӣ, забони лотинӣ, забони тоҷикӣ, забони русӣ, забони англисӣ ва ҳуҷраҳои ёрирасон буда, ба талаботи барномаҳои таълимии имрӯза комилан мувофиқат мекунанд ва дар онҳо дарсҳои назариявию амалӣ аз тарафи устодони таҷрибадор гузаронида мешаванд.

Коллеҷи тиббии шаҳри Кӯлоб инчунин бо 32 муассисаҳои тиббию табобатии шаҳру ноҳияҳои минтақаи Кӯлоб шартномаи  байниҳамдигарӣ ба имзо расонидаааст, ки дар онҳо 60 ҳуҷраҳои таълимӣ вуҷуд доранд. Донишҷӯён дар муассисаҳои номбурда таълими амалӣ мегиранд ва дастурамалҳои заруриро аз худ менамоянд. Дар бинои асосии коллеҷ инчунин шуъбаи дандонсозӣ вуҷуд дорад, ки дар он ҳам ба корафтодагон хизмат расонида мешавад, ҳам донишҷӯён бевосита дар рафти кори дандонсозӣ ва андозагирӣ иштирок намуда, таҷриба мегиранд.

 

Маркази технологияи иноватсионӣ

Дар Коллеҷи тиббии шаҳри Кӯлоб маркази технологияи инноватсионӣ мавҷуд аст, ки дорои 5 синфхонаи компютерӣ ва 100 адад компютер буда, 10 ададаш бо шабакаи интернет пайваст мебошад. Маркази тестии муассиса бошад, комилан нав буда, дар толори он 32 компютер ба шабакаи интернет пайваст карда шуда, донишҷӯён дар рафти супоридани имтиҳонҳо бевосита аз он истифода мебаранд.

 

Китобхона

Китобхонаи коллеҷ соли 1953 таъсис дода шуда, дар бинои таҳхонаи коллеҷ ҷойгир шудааст. Шумораи умумии китобҳо 16659 ададро ташкил медиҳад, ки 5725 адади онро китобҳои тахассусӣ, 2814 ададашро китобҳои бадеӣ ва сиёсӣ ва 8120 ададро китобҳои дарсӣ ташкил медиҳанд. Коллеҷ инчунин дорои китобхонаи электрон ӣ буда, дар умум 2600 нафар донишҷӯён ва 100 нафар омӯзгорон ба он аъзо мебошанд.

 

Хобгоҳ

Коллеҷи тиббии шаҳри Кӯлоб дорои хобгоҳи чорошёна буда, дар он 450 нафар донишҷӯйдухтарон истиқомат мекунанд. Донишҷӯёни нимаятим ва ятимони кулл ба таври ройгон бо ҷои хоб таъмин карда мешаванд. Хобгоҳ бо ҳама шароити зист - бо  ҷевон, рахти хоб, мошини ҷомашӯӣ, ташноб, ҳуҷраи оббозӣ, кӯрпа, телевизори замонавӣ, ҷой барои хӯрокпазӣ таъмин мебошад. Инчунин, хобгоҳ дорои ошхонаи хуб аст. Дар нақша аст, ки бинои нави хобгоҳ дар соли оянда ба истифода дода шавад. Дар он сурат муассиса имконият пайдо хоҳад кард, ки ҳуҷраҳои бештареро барои истиқомат ба донишҷӯёни эҳтиёҷманд ҷудо намояд.

Дар коллеҷ 17 нафар ятимони кулл таҳсил мекунанд, ки 12 нафарашонро духтарон ташкил медиҳанд. Ятимони кулл ҳамеша зери дастгирии роҳбари муассиса қарор дошта, ба онҳо идрорпулӣ аз тарафи муассиса ва соҳибкорон дода шуда, инчунин рӯзҳои ид, ҷашнҳо онҳо бо тӯҳфаҳо ва кӯмакпулиҳои махсус қадр карда мешаванд.

 

Корҳои созандагию бунёдкорӣ

Дар соли 2018 дар Коллеҷи тиббии шаҳри Кӯлоб бисёр пешравиҳо роҷеъ ба созандагию бунёдкорӣ, ободонӣ ба чашм мерасанд, ки мувофиқи дастуру супоришҳои Пешвои миллат, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон, Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳ монда шудаанд. Аз ҷумла аз таъмири пурра баровардани хобгоҳи донишҷӯён, болопӯш кардани биноҳои таълимии коллеҷ, таъмири таҳхонаҳои бинои асосии коллеҷ, тайёр намудани синфхонаҳои таълим ӣ, таъмири китобхона ва ошхона барои донишҷӯёну омӯзгорон дар таҳхонаи бинои асосӣ, ба истифода додани 1 синфхонаи нави компютерӣ бо 35 адад компютер, ба истифода додани маркази таълимӣ - истеҳсолӣ, лабораторияи ташхиси бактериологӣ барои донишҷӯён, таъмин намудани 5 синфхонаи замонавӣ бо таҷҳизоти ҳозиразамон ва таъмини кафедраи кори ҳамширагӣ ва тибби оилавӣ бо воситаҳои айёнӣ ба ҳисоб меравад. Инчунин, коллеҷ дорои як толори калони варзишӣ ва як майдончаи варзишӣ мебошад, ки ба талаботи рӯз комилан ҷавобгӯ аст.

 

Корҳои тарбиявӣ

Аз суҳбат бо директори коллеҷ Ҷумахон Назаров ва омӯзгорону хонандагон маълум шуд, ки сатҳи корҳои тарбиявӣ дар коллеҷи мазкур дар муқоиса ба солҳои пешин беҳтар гашта, сифати дарсҳои тарбиявӣ хуб ба роҳ монда шудааст. Ба ғайр аз дарсҳои назарявию амалӣ барои ба роҳи дуруст ҳидоят намудани муҳассилин дар коллеҷ бо кормандони мақомоти қудратӣ чандин маротиба вохӯриҳо ташкил карда шуда, дар масъалаҳои доғи рӯз, шомил нашудан ба гуруҳу ҷараёнҳои мазҳабӣ - экстремистӣ - ифродгароӣ, суҳбату баромадҳои ҷолиби диққат гузаронида мешаванд, ки дар шароити кунунӣ гузаронидани чунин суҳбатҳо аҳамияти барҷаста доранд.

 

Нашрияи «Дармонбахш»

Коллеҷ нашрияи шахсии худро бо номи «Дармонбахш» дорад, ки дар он мақолаҳои устодону донишҷӯён ба чоп расида, ҳаёту фаъолияти донишҷӯён, табибон, фаъолияти донишҷуён дар гуруҳҳои мақсадноки ноҳияҳои Восеъ, Ховалинг, Муъминобод, Ш. Шоҳин инъикос карда мешавад.

 

Иштирок ва ғолибият дар озмунҳои тахассусӣ ва варзишӣ

Донишҷӯёни коллеҷ ҳамасола дар моҳи май дар олимпиадаҳои фаннӣ ва касбии тахассусӣ дар байни муассисаҳои тахсилоти миёнаи касбии Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолона ширкат меварзанд. Аз ҷумла, соли равон онҳо дар озмунҳои касбӣ ва тахассусӣ байни коллеҷҳои тиббии  Ҷумҳурии Тоҷикистон бо муваффақият баромад карда, сазовори ифтихорномаҳо гардидаанд.

Дастовардҳои донишҷӯён дар бахши варзиш хеле зиёд аст. Дар мусобиқаи шаҳрӣ бахшида ба ҷашни 27-солагии Истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба волейбол байни духтарон ва писарон ҷои 1-ум ва дар баскетбол ҷои 2-юмро соҳиб шуданд. Дар соли 2018 Спартакиадаи XI-уми ҷумҳурияв ӣ аз намуди волейбол дар байни коллеҷ ва донишгоҳҳо гузаронида шуд. Дастаи писарони волейболи коллеҷ дар ин спартакиада сазовори ҷойи 1-ум ва дастаи футболбозони писарона сазовори ҷойи 1-ум гардиданд.

Дар чемпионати ҶТ оид ба чавгонбоз ӣ дар соли 2018 Давлатов Комрон  ҷои дуюм, дар чемпионати ҶТ оид ба тенниси рӯимизӣ Раҳматуллоева Бунафша ҷои сеюмро соҳиб шуд.

Мисолҳои мазкур гувоҳи онанд, ки донишҷӯёни коллеҷи мазкур танҳо бо омӯзиши касби духтурӣ қаноат накарда, дар ҳама соҳаҳо нерӯи зеҳнӣ ва  ҷисмонии худро тақвият бахшида, обрӯи коллеҷро на танҳо дар минтақа, балки дар кулли кишвар боло мебаранд.

 

Омодасозии мутахассисони ба меъёр ҷавобгӯ

Роҳбарият ва ҳайати омӯзгорони Коллеҷи тиббии шаҳри Кӯлоб ҳама нерӯи созандаи хешро баҳри тайёр намудани мутахассисони миёнаи касбии тиббии  ҷавобгӯ ба меъёрҳои давлатӣ харҷ намуда, бо мақсади вусъати минбаъдаи фаъолияти таълимӣ, тарбиявӣ ва ҷабҳаҳои дигари ҳаёти коллеҷ татбиқи чораҳои зеринро шарти асосӣ медонанд:

- дар раванди таълим истифода бурдани усулхое, ки фаъолнокии донишҷӯёнро бедор мекунад;

- ҷалби донишҷӯён ба машғулиятҳои фардӣ ва иловагӣ;

- ҷоннок намудани кори таълифи дастуру мақолаҳои илмӣ, методӣ ва таълимӣ;

- ҷалб намудани омӯзгорону шогирдони лаёқатманд ба озмунҳои ҷумҳуриявӣ;

- ҷоннок сохтани фаъолияти созмонҳои ҷамъиятӣ дар тарбияи донишҷӯён;

- таваҷҷӯҳи махсус додан ба вазъи хобгоҳ ва ҷоннок намудани корҳои тарбиявӣ байни истиқоматкунандагон ва донишҷӯёне, ки дар хонаҳои иҷоравӣ зиндагонӣ мекунанд;

- иштироки фаъоли маъмурият, омӯзгорон ва тамоми донишҷӯёни коллеҷ дар чорабиниҳои фарҳангию сиёсии шаҳр, вилоят ва ҷумҳурӣ.

Як бартарияти хуби коллеҷи мазкур дар он аст, ки аксари хатмкунандагонаш тибқи шартнома ба кор фаро гирифта мешаванд ва ин обрӯву нуфуз ва рейтинги муассисаро боз ҳам болотар мебарад. Қабул ба коллеҷи мазкур ба воситаи ММТНП ҶТ сурат гирифта, ба онҳое, ки нияти таҳсил дар коллеҷро доранд, кафолати пурраи вориси воқеии Абӯалӣ ибни Сино шудан дода мешавад. 

 

Холиқи МУҲАММАДНАЗАР,

МТЖТ

Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ яке аз аввалин муассисаи олӣ дар минтақаи Кӯлоб буда, таърихи 73-сола дорад. Донишгоҳ нахустин маротиба 15-уми августи соли 1945 бо номи Институти давлатии дусолаи муаллимтайёркунии Кӯлоб дар заминаи Омӯзишгоҳи омӯзгории Кӯлоб таъсис ёфта, баъдан бо Қарори Вазорати маорифи СССР аз моҳи августи соли 1953 ба Донишкадаи давлатии омӯзгории чаҳорсола ва дар соли таҳсили 1956-1957 ба таҳсили панҷсолаи ҳамгиро гузашта, дар тӯли фаъолияти худ зиёда аз 40 ҳазор мутахассисони дорои маълумоти олиро тарбия намуда, дар хизмати халқу ватан қарор додааст. Бо соҳибистиқлол шудани Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Кӯлоб мақоми донишгоҳӣ дода шуда, 24-уми июли соли 1992 ба Донишгоҳи давлатии Кӯлоб табдили ном кард ва аз 24-уми апрели соли 2009 ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ гузошта шуд.

Дар муддати 73 соли фаъолияти хеш ин боргоҳи илму маърифат тавонист теъдоди донишҷӯёнро аз 48 нафар то ба 11 ҳазор нафар, шумораи устодону муаллимонро аз 9 ба 635 нафар, миқдори кадрҳои дараҷа ва унвони илмидорро аз 5 номзади илм ба 130 нафар ва докторони илму профессоронро аз сифр ба 29 расонад. Алъон доктори илми физика ва математика, профессор, Узви вобастаи АИ ҶТ Абдулло Ҳабибулло ректори донишгоҳ мебошанд.

 

Шумораи устодон ва донишҷӯён

Феълан дар 28 кафедраи донишгоҳ (23 кафедраи тахассусӣ ва 5 кафедраи умумидонишгоҳӣ), зиёда аз 635 кормандони илмӣ ва омӯзгорон, аз ҷумла 10 нафар докторони илму профессорон ва 85 нафар номзадҳои илм, 358 нафар ассистентон фаъолият мекунанд.

Шумораи донишҷӯёни донишгоҳ дар соли таҳсили 2018-2019-ум 9658 нафар, аз ҷумла дар таълими рӯзона 5745 ва дар таълими ғоибона 3913 нафарро ташкил медиҳад (буҷавӣ 2741 нафар, шартномавӣ 6362 нафар). Ҳоло донишгоҳ дорои 9 факулта буда, таълим ва тадрис дар 7 бинои таълимӣ ва ду баст сурат мегирад. Дар донишгоҳ 426 нафар (аз ҷумла 280 духтар) донишҷӯён тибқи квотаи Президентӣ ба таҳсил фаро гирифта шудаанд, ки ҳамагӣ бо хобгоҳ ва идрорпулии ҳармоҳа таъмин мебошанд.

Дар донишгоҳ 15 нафар донишҷӯ барандагони стипендияҳои (идрорпулиҳои) номӣ мебошанд, аз ҷумла 5 нафар гирандаи идрорпулии Президентӣ, 5 нафар гирандаи идрорпулии раиси вилояти Хатлон, 1 нафар гирандаи идрорпулии Кумитаи ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, 10 нафар нафар гирандаи идрорпулии ректори донишгоҳ, 2 нафар гирандаи идрорпулии раиси Кумитаи занон ва оилаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2 нафар гирандаи идрорпулии раиси КИ ҲХДТ дар вилояти Хатлон. Дар соли 2018 гирандагони стипендияи вилоятӣ аз ҳисоби олимони донишгоҳ 11 нафарро ташкил медиҳад.

 

Факултетҳо ва ихтисосҳо

Дар Донишгоҳи давлатии Кӯлоб факултаҳои филологияи тоҷик ва журналистика, филологияи рус, филологияи хориҷӣ, таърих, хуқуқ ва муносибатҳои байналмилалӣ, химия-биология ва география, физика-математика ва информатика, омӯзгорӣ, тарбияи ҷисмонӣ ва омодагии дифои ҳарбӣ, молиявию иқтисодӣ ва 28 кафедра амал мекунад, ки кафедраҳои фалсафа, сиёсатшиносӣ, педагогика, психология, забонҳои хориҷӣ, тарбияи ҷисмонӣ, забони русӣ ба кафедраҳои умумидонишгоҳӣ ва дигар кафедраҳо марбути факултаҳо мебошанд.

Дар донишгоҳ 51 ихтисоси амалкунанда мавҷуд аст, 48 ихтисос дар таълими рӯзона, 25 ихтисос дар таълими ғоибона, аз ҷумла фосилавӣ, 24 ихтисос дар зинаи магистратура, 5 ихтисос дар зинаи аспирантура, 11 ихтисос дар зинаи докторантураи PhD.

Дар шуъбаҳои таълими рӯзона ва таълими ғоибонаи донишгоҳ 36 ихтисос - забон ва адабиёти тоҷик, рӯзноманигорӣ, забоншиносӣ ва технологияи нави иттилоотӣ, забон ва адабиёти рус (дар мактабҳои миллӣ), забони англисӣ, таҳсилоти томактабӣ, таҳсилоти ибтидоӣ, таҳсилоти ибтидоӣ бо ихтисоси иловагӣ, таҳсилоти ибтидоӣ - санъати мусиқӣ, тарбияи ҷисмонӣ, дефектология, логопедия, сурдопедагогика, олигфренопедагогика, тарбияи ҷисмонӣ ва омодагии дифои ҳарбӣ, химия-биология, химия-экология, биология-экология, географияи сайёҳӣ ва менеҷменти саёҳат, география, таърих, таърих ва ҳуқуқ, муносибатҳои байналмилалӣ, физика-математика, технология (аз рӯи самтҳо), математика, математикаи амалӣ (фаъолияти илмӣ-педагогӣ), информатика, менеҷменти иҷтимоӣ, маркетинг, иқтисодиёт ва идора дар корхона, фаъолияти бонкӣ, молия ва қарз, менеҷменти инвеститсионӣ, иқтисодиёт ва идора дар корхонаи комплекси агросаноатӣ, иқтисодиёт ва идора дар корхонаҳои хурду миёна, баҳисобгирии бухгалтерӣ, таҳлил ва аудит дар муассиаҳои буҷетӣ ва илмӣ амал менамоянд.

 

Таҳсилоти фосилавӣ

Ҷиҳати ба роҳ мондани таҳсили фосилавӣ дар донишгоҳ сомонаи низоми таҳсилоти фосилавӣ “MOODLE” таъсис дода шуда, дар шабакаи Интернет бо суроғаи fosilavi.kgu.tj аз аввали соли таҳсили 2017-2018 фаъолият карда истодааст. Зиёда аз 380 нафар донишҷӯи низоми таҳсилоти фосилавӣ ва 54 нафар омӯзгори донишгоҳ сомонаи мазкурро фаъолона истифода мебаранд. Маводҳои дарсии мултимедиявӣ, тестҳо, сабти видеоӣ ва дигар маводҳои таълимии электронӣ дар сомона аз тарафи омӯзгорон ҷой карда шудаанд.

 

Пояи моддӣ-техникии донишгоҳ

Пояи моддӣ-техникии донишгоҳ давра ба давра мустаҳкам гардида, яке аз асосҳои баланд гардидани сатҳу сифати таълим маҳсуб меёбад. Донишгоҳ ба шабакаи Интернет пайваст буда, омӯзгорону донишҷӯён пайваста аз он истифода мебаранд. Китобхонаҳо ва толорҳои хониши донишгоҳ ҳамеша дар хизмати донишҷӯёну омӯзгорон буда, дорои беш аз 473507 адад адабиёти илмӣ, таълимӣ, сиёсӣ, бадеӣ аст. Бо мақсади мустаҳкам намудани заминаи моддӣ-техникии донишгоҳ ҳамаи синфхонаҳо ва озмоишгоҳҳо ва лабораторияҳо бо воситаҳои техникию таълимӣ ва дигар таҷҳизоти муосири технологӣ муҷаҳҳаз гардонида шуда, 7 лабораторияи компютерӣ дар ҳолати хуби корӣ қарор доранд. Ҳамзамон, толори бузурги фарҳангӣ, толорҳои хурди маҷлисӣ дар шафати толори фарҳангӣ, дафтарҳои кории шуъбаҳо, толори варзишии клуби «Ҷасорат», боғи фароғатии «Дониш», майдончаи варзишии тобистона, толори шӯрои олимон, Маркази омӯзиши забонҳо (англисӣ ва русӣ) бо синфхонаи компютерӣ, синфхонаҳои муосири комютерӣ дар факултаи филологияи хориҷӣ, толори маҷлисӣ бо 120 ҷои нишаст дар факултаи таърих, ҳуқуқ ва муносибатҳои байналмилалӣ, осоишгоҳи табобатии донишгоҳ, коргоҳҳои дӯзандагӣ, ҳарротӣ дар хизмати донишҷӯёну устодон қарор дорад. 

 

Муносибатҳои байналмилалӣ

Донишгоҳ бо зиёда аз 50 донишгоҳҳои кишварҳои хориҷӣ, ба мисли Федератсияи Русия, Олмон, Испания, Чехия, Белгия, Италия, Англия, ИМА, Белорусия, Қазоқистон, Қирғизистон, Ӯзбекистон, Туркманистон, Украина, Австрия ва Эрон шартномаҳои ҳамкорӣ дошта, дар доираи 5 лоиҳаи байналмилалӣ, ки ба онҳо донишгоҳҳои Осиёи Марказӣ ва Аврупо шомиланд, бомуваффақият ширкат дорад. Бо мақсади васеъ намудани доираи фаъолият ва баланд бардоштани нақши донишгоҳ дар сатҳи байналхалқӣ, тайёр намудани ҳарчи бештари мутахассисони донишгоҳ дар хориҷи кишвар тавассути ҳамкориҳои дуҷонибаи мустақим бо созмонҳои байналмилалӣ, донишгоҳҳо ва дигар муассисаҳои илмии кишварҳои хориҷӣ дар тайёр намудани мутахассисон ва гузаронидани пажуҳишҳо шуъбаи равобити байналмилалии Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ дар ҳамкорӣ бо барномаҳои Фонди Аврупо Темпус ва Эрасмус Мундус (акнун ЭРАСМУС+), як қатор донишгоҳҳои Федератсияи Русия, донишгоҳҳои бонуфузи давлатҳои Осиёи Миёна, Сафорати Ҷумҳурии Ҳиндустон, Сафорати Ҷумҳурии Чин дар Душанбе ҳамкорӣ дорад.

Айни замон дар доираи барномаи аврупоии ERASMUS Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ду лоиҳаро амалӣ карда истодааст. Лоиҳаи Erasmus + PAWER (“Роҳ ба сӯи табодули байниминтақавӣ ва таъмини дастрасӣ ба аҳамиятнокӣ, сифатнокӣ ва баробарҳуқуқӣ”).

Мақсади асосии барномаи Аврупоии ERASMUS+ PAWER - “Роҳ ба сӯи табодули байниминтақавӣ ва таъмини дастрасӣ ба аҳамиятнокӣ, сифатнокӣ ва баробарҳуқуқӣ” - ин зиёд намудани шумораи донишҷӯёне мебошад, ки ба донишгоҳҳои минтақавӣ ва хориҷи кишвар ба воситаи барномаҳои табодули донишҷӯён равон карда мешаванд. 

Ҳамкориҳои зич дар доираи лоиҳаи барномаҳои аврупоии “Excellence in Engineering Education through Teacher Training and New Pedagogic Approaches in Russia and Tajikistan / EXTEND”  низ ба роҳ монда шудааст. 

 

Сертификат ва Ҷоизаи байналмилалии сифати Аврупо

Бо Қарори Ташкилоти байналмилалии сертификати сифати аврупоии Институти Шветсариягӣ (Донишгоҳи Оксфорди Британияи Кабир) Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ соҳиби иҷозатнома (литсензия ва Сертификати байналмилалии сифати Аврупо (Ҷоиза) гардид.

Ин иҷозатнома ва Ҷоиза бар пояи саҳми назарраси донишгоҳ дар сатҳи байналмилалӣ ва ширкати кормандон дар лоиҳаҳои таълимӣ, чопи мақолаҳо дар маҷаллаҳои хориҷи кишвар дода шуда, мавқеъ, нуфуз ва рейтинги донишгоҳро боз ҳам балантар мегардонад.

 

Раёсати илм ва инноватсия

Раёсати илм ва инноватсия яке аз сохторҳои таркибии донишгоҳ буда, бо мақсади фаъолияти илмӣ-тадқиқотӣ ва нашрии профессорону устодон ва донишҷӯён ташкил карда шудааст. Дар донишгоҳ муҳаққиқон аз рӯи 24 равия, 28 масъала ва 32 мавзуи илмӣ ба корҳои илмӣ-тадқиқотӣ дар соҳаҳои илмҳои мухталиф, аз ҷумла илмҳои дақиқ, гуманитарӣ ва табиатшиносӣ кор бурда истодаанд. Аз 28 кафедраи амалкунанда кормандони 26-тои онҳо ба корҳои илмӣ-тадқиқотӣ машғуланд. Дар донишгоҳ 323 нафар, аз ҷумла 18 нафар доктори илм, 2 академики Академияи байналмилалии педагогӣ, 1 академики АМ ФР ва Арбоби илму техникаи ҶТ, 1 нафар узви вобастаи АИ ҶТ, 2 нафар узви вобастаи АИП, 10 нафар профессор, 85 нафар номзадҳои илм (35 нафарашон дотсент), 33 нафар аспирант (10 нафар аспиранти таҳсилоти рӯзона ва 23 нафар аспиранти таҳсилоти ғоибона), 76 нафар унвонҷӯ ба пажуҳиши илмӣ шуғл доранд.

Самти дигари фаъолияти олимони донишгоҳ тайёр кардани мутахассисон тавассути магистратура, аспирантура, докторантура мебошад. 

Дар донишгоҳ ҷамъияти илмии донишҷӯён фаъолият дорад. Беҳтарин олимони ҷавон ва донишҷӯ дар ҷамъомадҳои он ширкат ва маърӯзаҳо карда, натиҷаи маърӯзаҳои илмии онҳо бо ифтихорномаю дипломҳо қадр карда шудааст. Ҳайати профессорону омӯзгорони донишгоҳ дар муддати як соли таҳсили 2018-2019-ум 277 таълифоти илмӣ, 21 монография, 5 китоби дарсӣ, 12 дастури таълимӣ, 19 тавсияи методӣ нашр намудаанд ва 14 таклифи навоварӣ пешниҳод карда, соҳиби 2 патент шудаанд. Раёсати илм ва инноватсия дар ҳайати худ сохторҳои зеринро дорад: Рӯзномаи «Анвори дониш», маҷаллаи илмии “Паёми Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ”, Маркази истеъдодҳои ҷавон, Маркази рушди касбият ва инноватсия, Китобхонаи донишгоҳ ва Парки технологӣ.

Бояд қайд намуд, ки нашрияи донишгоҳ - рӯзномаи “Анвори дониш” яке аз рӯзномаҳои хонданбоб дар минтақа буда, бо теъдоди 5000 нусха дар як моҳ ду маротиба чоп мешавад.

 

Озмоишгоҳҳо

Дар донишгоҳ озмоишгоҳҳо аз фанҳои оптика, радиотехника, химияи органикӣ ва ғайриорганикӣ, физикаи ҷисмҳои сахт, механика, электроника, физикаи молекулавӣ, барқ, физикаи атом, микроэлектроника, таҳлилкунии техникӣ ва моделсозӣ, назарияи лапиш ва протсесҳои мавҷӣ, дастгоҳҳои радиошунавонӣ ва ТВ, физикаи мактабӣ, методикаи таълими физика, дастгоҳҳои харротӣ, нақлиёт, саноати қаннодӣ фаъолият намуда, ба қадри зарурӣ таҷҳизонида шудаанд. 

Дар таълими фанҳои дақиқ ва табиатшиносӣ воситаҳои нави техникӣ васеъ истифода мешаванд. Озмоишгоҳҳои оптика ва раидоэлектроника, биология, химия, лингофонӣ, кабинети воситаҳои техникӣ, маркази омӯзиш, 4 синфхонаи компютерӣ фаъолият намуда, ба қадри зарурӣ таҷҳизонида шуданд.

 

Китобхона

Фонди китобхонаи донишгоҳ 473507 нусха китобро дар бар мегирад, ки аз ин шумора 24462 адад китобҳои тахассусӣ, 112540 адад китобҳои таълимӣ, 11000 адад китобҳои методӣ, 11002 адад китобҳои сиёсӣ, 14221 адад китобҳои бадеӣ ва 10015 адад дастурҳои таълимиянд.

Аз шумораи умумии китобҳо 20250 адад бо забони тоҷикӣ, 159583 адад бо забони русӣ ва 3407 адад бо дигар забонҳо мебошанд. Гардиши китобҳо аз 60% то 74,9%-ро ташкил мекунад.

Дар “Китобхонаи электронӣ” зиёда аз 190000 (як саду навад ҳазор) нусха китобҳои электронӣ вобаста ба факултаҳо - ихтисосҳо вуҷуд доранд. Инчунин, дар толори хониши китобхонаи электронӣ теъдоди 25 адад ноутбук ба шабакаи глобалии (шабакаи умумиҷаҳонӣ) интернет низ пайваст мебошанд. 

 

Дарсҳои таҷрибавӣ

Парки технологии донишгоҳ дорои сехи коркарди оҳан, коркарди регу шағал, коркарди чӯбу тахта, таъмири радиотехникӣ, дӯзандагӣ, ошхона, сартарошхона ва лагери истироҳатӣ-фароғатии “Истиқлол” буда, таҷрибаҳои истеҳсолӣ ва саҳроии донишҷӯён дар ҳамин лагер сурат мегирад. Бояд қайд кард, ки Истироҳатгоҳи истеҳсолӣ - таҷрибавии «Истиқлол» ҳамчун сохтори «Парки технологӣ» дар маркази диққати маъмурияти донишгоҳ қарор дорад ва ба яке аз ҷойҳои фарҳангию фароғатӣ табдил дода шудааст. Соли 2018-ум 50 нафар фарзандони омӯзгорон ва кормандони донишгоҳ дар фароғатгоҳ ба истироҳат фаро гирифта шудаанд.

Бо ташаббуси роҳбарият ва иттифоқҳои касабаи омӯзгорону кормандони донишгоҳ осоишгоҳи табобатӣ бо таҷҳизоти муосири тиббӣ ҷиҳозонида шуда, ба кормандони донишгоҳ ва мизоҷон хизмати тиббӣ мерасонад. Ҳамчунин, дафтари кории шуъбаи рӯзноманигории факултаи филологияи тоҷик ва журналистика бо воситаҳои техникии ҳозиразамон ҷиҳозонида шуда, донишҷӯён аз онҳо ба таври васеъ истифода мебаранд.

 

Ташкили ҷамъиятҳо ва маҳфилҳо

Дар донишгоҳ як силсила ҷамъиятҳои илмӣ ва маҳфилҳо амал мекунанд, ки нақши онҳо дар баланд бардоштани сатҳи равшанандешони донишгоҳӣ чашмгир аст. Ба ҷамъияти илмии донишҷӯён (ҶИД) 110 нафар донишҷӯёни ба пажуҳишҳои илмӣ рағбатдошта гирд омада, ҳар моҳ ду бор конференсияҳои илмӣ - амалӣ доир менамоянд. Мавзуҳои мавриди муҳокима қарордодаи ҶИД таваҷҷуҳи расонаҳои хабарии шаҳр ва ҷумҳуриро ба худ ҷалб карда, пиромуни онҳо дар саҳифаҳои рӯзномаҳо ва шабакаҳои телевизионии ҷумҳуриявӣ маводи иттилоотӣ интишор гардидаанд. ҶИД дар муҳокимаи мавзуҳои баҳсбарангез ва барои солимии ҷомеа зарур донишҷӯёни хоҳишмандеро, ки аъзои ҷамъият нестанд, даъват менамояд. Аз ҷумла, дар муҳокимаи мавзуҳои “Бонкҳо ва аҳамияти онҳо ба ҷомеа”, “Маҳсулоти қарзии бонкҳо”, “Зуҳуроти номатлуби ҷомеа - терроризм ва экстремизми динӣ”, “Ҳадафи аслии ифротгароён терроризм ва қатлу куштор аст”, “Дигарандешии солим ва дигарандешии носолим”, “Зансолории аврупоиён дар муқоиса бо тоҷикон ва эронитаборони Бостон”, “Ҷаҳонишавӣ ва таъсири он ба ҷомеа” ва ғайра донишҷӯён ва устодони зиёде ширкат варзида, соли ҷорӣ 5 нафар аз аъзои фаъоли ҶИД ба докторантураи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон шомил гаштаанд. 6 нафар аъзои ҶИД пас аз хатми донишгоҳ ба корҳои илмӣ машғул гаштаанд.

Дар донишгоҳ соли дуюм аст, ки маҳфилҳои «Шоҳномахонӣ», «Дӯшизагон», «Ҷавонмардон», «(Конуни) Пурсишу посух» амал мекунанд. Аъзои ин маҳфилҳо дар баробари гуфтугӯву пурсишҳо аз мавзуҳои «Шоҳнома», ба баланд бардоштани одоби муошират, ахлоқи ҳамида, ойини ҷавонмардӣ, ойини оиладорӣ, фарҳанги меҳмонпазирӣ ва монанди он таваҷҷуҳи вижа зоҳир мекунанд.

Ректори донишгоҳ дар аксари конференсияҳои ҶИД шахсан ҳамчун шунаванда иштирок менамояд.

 

Кӯмакпулиҳо, идрорпулиҳо ва мукофтотпулиҳо

Дар донишгоҳ барои дастгирии ҳаматарафа ва ҳавасмандгардонии устодон ва донишҷӯён мукофотпулиҳо ва кӯмакпулиҳои гуногун амал мекунанд, аз ҷумла, идрорпулии иҷтимоӣ ба ятимони кулл, идрорпулии иҷтимоӣ ба донишҷӯёни камбизоат, ба иштирокчиёни ҷанги Афғонистон. Инчунин, мукофотпулиҳо барои иштироки фаъолона дар мусобиқаҳои варзишии ҷумҳуриявӣ ва байналмиллалӣ бахшида ба Иди модарон, озмуни «Маликаи донишгоҳ», бахшида ба рӯзи Артиши миллӣ, бахшида ба спартакиадаҳои ҷумҳуриявӣ, бахшида ба Рӯзи Ваҳдати миллӣ, бахшида ба Рӯзи илми тоҷик, бахшида ба Иди Сайиди фитр ва иди Ваҳдати миллӣ амал мекунанд. 

Ғайр аз ин, донишгоҳ баҳри дастгирии олимони ҷавон барои ҳимояи рисолаи номзадӣ бо маблағи 3000 сомонӣ ва барои ҳимояи рисолаи докторӣ 5000 сомонӣ ба онҳо кӯмаки яквақтаина мерасонад. Ба донишҷӯёне, ки дар маҳфилҳои гуногун, аз ҷумла маҳфили “Зарифон”, мусобиқаҳои варзишӣ ва дигар чорабиниҳо иштироки фаъолона доранд, барои ҳавсмандгардонӣ мукофотпулӣ дода мешавад. Масалан, Сорбон Латифов, донишҷӯи соли 4-уми факултаи тарбияи ҷисмонӣ ва омодагии дифои ҳарбӣ, ки дар Чемпионати ҷаҳон (шаҳри Сочӣ) дар вазни 62 кило дар риштаи самбои размӣ қувваозмоӣ карда, сазовори ҷойи 3-юм ва барандаи медали биринҷӣ гардида буд, 3000 сомонӣ, ба донишҷӯи соли 3-юми факултаи тарбияи ҷисмонӣ ва омодагии дифои ҳарбӣ Раҳимов Биноӣ, ки дар мусобиқаи байналмилалии варзишие, ки миёни давлатҳои Осиё дар Ҷумҳурии Қирғизистон баргузор гардид, аз риштаи варзиши Тхэквондо иштирок намуда, сазовори ҷойи аввал ва медали тилло гардид, 3000 сомонӣ ва ба донишҷӯи соли 2-юми факултаи молиявию иқтисодӣ Муродов Фазлиддин, ки дар вазни 73 кило дар мусобиқаи байналмилалӣ ҷои аввал ва медали тиллоро насиб гашт, 5000 сомонӣ мукофотпулӣ дода шуд.

 

Кӯдакистони “Ситора”

Кӯдакистон “Ситора” ҳамчун муассисисаи томактабӣ дар назди донишгоҳ фаъолият намуда, 150 нафар кӯдакро фаро гирифтааст. Кӯдакистон асосан барои кӯдакони устодону омӯзгорон ва кормандони донишгоҳ таъсис дода шуда, ҳамзамон ҳамчун базаи таҷрибавии наздидонишгоҳӣ барои донишҷӯёни факултаи омӯзгорӣ, шуъбаи таҳсилоти томактабӣ фаъолият менамояд.

 

Маркази таълимии касбомӯзӣ

Дар назди донишгоҳ Маркази таълимии касбомӯзӣ дар ноҳияи Муъминобод фаъолият менамояд, ки дар он гуруҳҳои синни 15-24-сола ба касбҳои дӯзандагӣ, муҳосиб бо донистани компютер, бофанда, гулдӯз, фурӯшанда-ташкилотчӣ, қаннод, инчунин гуруҳҳои синни 24-49-сола дар гуруҳҳои технологияи истеҳсоли консерва, дӯзанда, қаннод ва гулдӯз фаъолият менамоянд.

 

Ба ҷои хулоса

Донишгоҳи давлатии Кӯлоб аз ҷумлаи беҳтарин ва бузургтарин муассисаҳои олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб рафта, бо интихоби ихтисосҳои мавҷуда хоҳишмандон метавонанд соҳиби маълумоти олӣ дар равияҳои филологию фарҳангӣ, рӯзноманигорӣ, омӯзгорию равоншиносӣ, таъриху ҳуқуқ, муносибатҳои байналмилалӣ, риёзию табиӣ, молиявию иқтисодӣ, варзишӣ, менеҷменту сайёҳат, китобхонашиносию таҳсилоти фарогир гардида, донишу маҳорат ва малакаҳои тахассусии хешро бо Стандартҳои байналмилалии таҳсилот мутобиқ созанд. Рамзи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ дар ММТ 111 мебошад.

Интихоби Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ равзанаи фардои дурахшони ҳар як интихобкунанда хоҳад буд.

 

МТЖТ

Шанбе, 22 Декабр 2018 12:28

Гӯри бенишони як ситора

... Автомашинаи мусофиркаш аз роҳ берун таваққуф кард. Мазораки лаби роҳ ба назар расид. Беихтиёр мақолаи «Охирин дидори Ғунчагул Давлатова бо Аҳлиддин Нуруллоев» ба ёд омад. Оё ин мазори беному нишон ба шахсе тааллуқ дошта бошад, ки як замон суруду таронаҳояш дар дили ҳамагон ҷо гирифта буд? Ва ё на?

Аҳлиддин Нуруллоев соли 1947 дар ноҳияи Рашт дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст. Айёми кӯдакиаш дар куҳҳои осмонбӯси ин ноҳияи дурдаст гузаштааст. Чанде нагузашта аз ҳисоби заминларза як қисми мардуми ин ноҳия ба водии Вахш мекӯчанд. Дар ин байн аҳли оилаи Аҳлиддин низ ба ноҳияи Вахш кӯчида, дар деҳаи Правдаи ҳозира Тоҷикобод манзили истиқоматӣ сохта, зиндагиашонро давом медиҳанд.

Аҳлиддин Нуруллоев мактаби №15-и ин деҳаро хатм кардааст. Аз даврони мактабӣ ба фанҳои суруду мусиқӣ шавқи зиёд дошт. Чуноне бародараш Зикриаллоҳ зикр менамояд, «бародарам Аҳлиддин дар мактаб бисёртар ба фанни суруду мусиқӣ аҳамият медод. Хурдсол будем, падарамон ҳамеша бо мо шеърхонӣ ва сурудхонӣ мекарданд. Дар дили Аҳлиддин аз кӯдакӣ меҳри сурудхонӣ нақш баста буд. Падарамро ҳангоми шеъргӯӣ хуб гӯш медод ва ҳатто ҳамовозӣ ҳам мекард».

Баъди хатми мактаби миёна Аҳлиддин Нуруллоев ба хизмати Модар-Ватан раҳсипор мегардад ва пеш аз хизмат рафтанаш аз як марди яҳудии Душанбе рӯбобе мехарад. Дар даврони аскар буданаш бо он рӯбоб ҳамеша сурудхонӣ мекардаст.

Баъди баргаштан аз хизмат оила барпо намуда, дар давоми зиндагӣ бо оилааш соҳиби 5 фарзанд мегарданд.

Аҳлиддин Нуруллоев Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзодаро ғоибона хатм намудааст. Пас аз хатми донишкадаи мазкур дар Шуъбаи фарҳанги шаҳри Қӯрғонтеппа (ҳозира Бохтар) ҳамчун роҳбари бадеӣ ба кор шуруъ менамояд. Соли 1980 Театри мусиқӣ - мазҳакавӣ дар вилояти Хатлон ташкил ёфт ва ӯ ба ҳайси салисти театр ба кор даромад. Баъди фаъолият дар театр ансамбли «Мавҷи Вахш»-ро ташкил мекунад. Роҳбарӣ ва ҳама таъминоту хароҷоти гуруҳро ба зиммаи худ мегирад. Дар давоми кору фаъолият дар ансамбл бо ҳамкораш Ғунчагул Давлатова оила барпо намуда, соҳиби ду фарзанд мегарданд.

Аввали солҳои 80-уми асри гузашта бо ташаббуси Аҳлиддин Нуруллоев дар назди Боғи фарҳангӣ - фароғатии шаҳри Қӯрғонтеппа (ҳозира Бохтар) Ансамбли эстрадии «Мавҷи Вахш» ташкил шуд. Ин сеюмин гуруҳи эстрадӣ баъди «Гулшан» ва «Суғдиён» дар тамоми ҷумҳурӣ ба ҳисоб мерафт, ки дар як замон хеле пуровоза буд ва аз миёни ҷавонону калонсолон ҳаводорони зиёде дошт. Дар тӯю маъракаҳои мардуми шаҳру навоҳии вилоят фаъолона ширкат меварзид. Азбаски репертуари ансамбли «Мавҷи Вахш» пурмазмун ва бою рангин буд, бахши мусиқии радиоҳои ҷумҳурию вилоят дар барномаҳои худ аз он хеле васеъ истифода мекарданд. Махсусан суруду таронаҳои дар васфи Ватан, Тоҷикистон, сулҳ, меҳандӯстӣ, ҷавонӣ сурудаи овозхонҳои ин ансамбл Исматуллоҳ Раҳматов, Барно Тоҳирова, баъдҳо Ғунчагул Давлатова, Зайниддини аккордионнавоз ва худи Аҳлиддин Нуруллоев зеби барномаҳои ҷамъиятиву сиёсии он ба шумор мерафт. Ҳамагон ин ансамблро мешинохтанду мухлисӣ мекарданд. Чуноне ки бародари Аҳлиддин Нуруллоев - Эшонов Зикриаллоҳ мегӯяд, «ман тӯли даҳ сол бо ин ансамбл ҳамкорӣ кардаам. Мо ҳар ҳафта ба ғайр аз тӯю маъракаҳо боз ба сари заминҳои пахта, гандум, токзорҳо ва ҳатто маҳбасҳо рафта, сурудхонӣ мекардем. Ман як мошин доштам, ки бо он ба ансамбл ҳамчун ронанда хизмат мерасонидам. Мухлисони мо хеле зиёд буданд ва ба ҳар ҷое, ки мерафтем, моро хеле хуш мепазируфтанд».

Дар як муддати кӯтоҳ мухлисони ин гуруҳ торафт дар тамоми гӯшаю канори ҷумҳуриамон зиёд гардида буд. Аҳлиддин Нуруллоев, ки роҳбарии ин гуруҳро ба уҳда дошт, овозхони ҷӯяндаву эҷодкор буд. Ҳамеша дар ҷустуҷӯи оҳанги наву таронаҳои нав буд. Бо шоирону оҳангсозони вилоят иртиботи қавӣ дошт. Махсусан бо шодравонҳо Пирумқул Сатторӣ, Зуҳуриддин Суярӣ ва Ибод Зариф ҳамкориҳои эҷодии хубе ба роҳ монда буд. Ҳамин ҷаҳду талошҳои зиёд буданд, ки овозаи гуруҳи ҳунарии «Мавҷи Вахш» натанҳо берун аз ҳудуди вилояту ҷумҳурӣ, балки дар кишварҳои ҳамсояи Ӯзбекистону Афғонистон, Россия, Полша, Германия ва дигар давлатҳо паҳн шуда, муаррифгари фарҳангу санъати халқи тоҷик гардид.

Узви ин гуруҳ Ғунчагул Давлатова иброз дошт: «Сафари ҳунарие, ки мо дар Германия доштем, ҳеҷ гоҳ аз ёдам намеравад. Мо он ҷо тӯли 24 рӯз мондем ва ҳар рӯзе ба мардуми ин кишвар сурудхонӣ мекардем. Ҳарчанд ин халқият забони моро хуб намефаҳмиданд, вале бо шунидани сурудҳои мо ба ваҷд омада, ба рақс медаромаданд, кафкӯбӣ мекарданд. Махсусан сурудҳои «Эй санам», «Ба ноз, ба ноз»-и Аҳлиддин Нуруллоев, «Шаби маҳтобӣ»-и ман ба онҳо хеле писанд омада буд. Онҳо тариқи тарҷумон аз мо хоҳиш мекарданд, ки ин сурудҳоро такроран замзама намоем. Бо мо аксҳо мегирифтанд, туҳфаҳо тақдим мекарданд. Умуман, ба ҳар ҷое, ки сафар мекардем, моро хеле ва хеле хуб мепазируфтанд. Мо шод будем, ки ҳам дар кишвари азизамон ва ҳатто берун аз он ҳам мухлисони зиёде пайдо кардаем».

Дар солҳои 80-90-ум Тоҷикистон ба ҳайати давлати шӯравӣ дохил мешуд. Дар ин даврон ташкил кардани чунин як ансамбли маъруф на ба ҳар шахс муяссар мегашт. Аҳлиддин Нуруллоев тавонист гуруҳе ташкил карда, тавассути он Тоҷикистонро ба дигарон муаррифӣ намояд.

Солҳои 90-ум буд. Ҷанги шаҳрвандӣ оғоз гардид. Албатта, ба ҳар як сокини кишвар ҷанг таъсири худро расонида буд. Аз ҷумла ба Аҳлиддин Нуруллоев ва аҳли оилаи ӯ ҷанг бетаъсир намонд. Дар ин рӯзҳои даҳшатнок роҳбари гуруҳ барои пароканда нашудани ансамбли ташкилкардааш нақши муҳим бозидааст. Тавре Ғунчагул Давлатова иброз дошт, «вазъият дар кишвар ноором буд, вале Аҳлиддин моро маҷбур мекард, ки ба тӯю маъракаҳо равем. Ӯ доимо таъкид мекард, ки «Мо ба кӣ даркор? Мо ҷанговар не, санъаткор ҳастем! Аз дил тарсро дур кунед!».

Дар ин солҳо гуруҳҳои ҷиноятпеша дар тӯю маъракаҳои мардумӣ бетартибиҳои зиёд мекарданд. Аз ин рӯ, овозхонҳо низ тарс доштанд, ки дучори балое мегарданд. Махсусан қатли ваҳшиёнаи Кароматуллои Қурбон аз ҷониби ин гуруҳҳо зарбаи сахте буд ба фаъолияти баъдинаи санъаткорон.

Охирон баромади якҷояи ин гуруҳи ҳунарӣ дар ноҳияи Куйбишев (ҳозира ноҳияи А. Ҷомӣ) баргузор гардида буд. 

- Охирон баромади мо ҳамроҳи Аҳлиддин Нуруллоев дар ноҳияи Куйбишев буд. Дар ин маърака устод Зафар Нозим ҳам иштирок доштанд. Гуруҳҳои ҷинояпеша хеле бад рафтор мекарданд. Онҳо намегузоштанд, ки ҳофиз суруди дилхоҳи худро хонад. Дар ҳамин маърака мувофиқи хоҳиши чанд бадмаст устод Зафар Нозим таронаи «Нару-нару»-ро қариб бист бор хонд. Ҳамин қадар ман суруди «Шаби маҳтоб» ва ҳамчунин аз Аҳлиддин низ талаб карданд, ки суруди «Ба ноз, ба ноз меравад ёрум»-ро ба такрор хонад. Мо маҷбур будем суруд хонем, зеро борони тир аз паҳлую болои сарамон мегузашт,- ёдовар шуд Ғунчагул Давлатова.

Онҳо аз охирин шабнишинӣ ё тӯй бо хотири парешону дили шикаста, сӯйи Қурғонтеппа раҳсипор шуданд. Аз ноҳия ду-се километр дур нашуда буданд, ки гуруҳи силоҳбадастон пеши мошинашонро банд карданд. Дари мошинро кушода, ба Ғунчагул назар намуда, амр доданд, ки аз мошин фарояд.

- Эй бачаҳо, шумо чӣ кор карда истодаед?,- садои дарднок баровард Аҳлиддин.- Охир, ин зани ман аст. Мо ду фарзанд дорем. Ба ҷои он, ки шумо моро ҳимоя кунед, ғорату таҷовуз мекунед? Аз шумо умедамон ин набуд…

Ба силоҳбадастон шояд ин суханони Аҳлиддин таъсир кард, ки онҳо аз нияти бадашон гаштанду иҷозати рафтан доданд. Нуруллоев шояд ҳис карда буд, ки лаҳзаҳои охирини ҳаёти худро аз сар гузаронида истодааст. Рӯзи зодрӯзи духтари хурдиашро хеле бошукуҳ дар доираи ёру дӯстонаш мегузаронад. Дар ин ҷашн модару бародари Аҳлиддин иштирок надоштанд. Аз ин рӯ, баъди якчанд рӯз ба дидори модараш меравад. Ин лаҳзаҳоро бародараш Зикриаллоҳ чунин ёдовар гардид: «Ҳама ҷо аз дасти силоҳбадастон вайронаву афгор гардида буд. Дар деҳаи Тоҷикобод якумин шахсе будам, ки омада ин ҷо хона сохтам. Аҳлиддин ба аёдатамон омад. Дар танаш либоси ҳарбӣ дошт ва бо се нафар марди дигар буд. Аз ман пурсид, ки «чӣ камбудӣ дорӣ? Чӣ намерасад, кӯмак кунам?». Ман ба сохтмони хона банд будам ва гуфтам: «Чизе пайдо карда биёр, то болои хонаро пӯшонем». Аҳлиддин рафт. Аз куҷое салафанҳои зиёде овард ва бо он болои хонаро пӯшондем. Дар ҳавлӣ тарбуз корида будам. Бо ҳамон се дӯсташ тарбуз кафонда хӯрданд. Ғайри ин чизе надоштем, ки зиёфат кунем. Бо ҳам хайрухуш кардем ва Аҳлиддин рафт. Аз пасаш нигоҳ кардам. То сари кӯча рафту баъд баргашт. Пешам омаду гуфт:

- Як чӣ гӯям?

- Гап зан.

- Куганов мегӯяд, ки «ту аз штаби мо ба штаби Душанбе, Шодмон Юсуф гап мебарӣ. Агар фаҳмам ин корат рост бошад, туро саг барин мепарронам».

Ман гуфтам, ки «Аҳлиддинҷон, биё ин корҳоро мон. Ҳама ба Маскав рафта истодаанд. Ту ҳам рав. Вазъият ором шуд, бармегардӣ. Мабодо ба сарат ягон бало меоранд».

Аҳлиддин суханони бародарашро қабул намекунад. Дар ҷавоб ба ӯ мегӯяд:

- Агар ман ҳозир ба Маскав равам, «номард, гунаҳгор буд, гурехт» мегӯянд. Намеравам ба ҳеҷ куҷо. Ин ҷо мемонам. Маконам инҷост!

Бародари Аҳлиддин мегӯяд, ки «баъди ин дигар ӯро надидем. Яъне, нопадид гашт. Фақат овозаҳои бад дар борааш мешунидем».

Ҳамсари Аҳлиддин - Ғунчагул аз охирин дидорашон чунин ёдовар шуд:

- Ӯ бори охир шаби 12-13-уми ноябр буд, ки ба хона омад. Дар як селофан чор хлеб дар дасташ буд ва онро ба ман дода, хайрухуш кард. Аз ӯ илтиҷо кардам, ки биё ҳамроҳ бо фарзандон ҷои дигар равем. Аз ин бало дуртар бошем, аммо ӯ норозиёна гуфт:

- Ман мардам, қавл додам, ки дар штаб меистам. Акнун ба аҳдам вафо мекунам ва агар лозим шавад, мардона мемирам. Агар ман он ҷо набошам, онҳо аз ман гумони бад мебаранд. 

Баъди ин Аҳлиддин гумном шуд. Дигар надидамаш.

Аз суханони бародараш Зикриаллоҳ ва ҳамсараш Ғунчагул Давлатова бармеояд, ки Аҳлиддинро дар штаб паррондаанд. Бародараш мегӯяд: «Ҳар рӯз овоза меоварданд, ки Аҳлиддинро дар штаб Иззат Куганов паррондааст». Ҳамсараш мегӯяд: «Баъзеҳо мегӯянд, ки Аҳлиддин дар хориҷа зиндагӣ мекунад. Баъзеҳо мегӯянд дар штаб ӯро паррондаанд».

Баъди ин овозаҳои даҳшатбор ҳама аҳли оилаи Аҳлиддин ба кофтани ӯ мебароянд. Аммо касе чизе пайдо карда наметавонад. То ҳол гӯри ин овозхон, ки як замон маъруфи ҳамагон гаштаву сурудҳояш вирди забони мардум буд, пайдо нагаштааст.

 

Моҳкалон АББОСОВА,

Парвиз АСАДУЛЛОЕВ,

Гулноза ҚОСИМОВА,

Усмон СУРХАКОВ,

Мактаби рӯзноманигории назди МТЖТ

Шанбе, 22 Декабр 2018 12:27

«МАН»

Аслан, барои навиштани як сутун (колонка) ба ман ҳадди ниҳоӣ 2 соат вақт лозим аст. Вале ин навбат вақти зиёде барои навиштани як мақола сарф шуд. Рӯз ба поён расиду сутун анҷом наёфт.

... Агар вақтатонро хуб истифода накунед, вақт шуморо “хуб” истифода мекунад. Ин далел аллакай исбот шудааст. Фазову муҳит дар ҳоли ҳозир ба ҳамин самт ҷараён доранд. Яъне, ин дунё дунёи муваққатист. Доимо касеро истифода мекунанд. Агар ба фаҳмаш наравӣ, ҳатман мавриди истифода қарор мегирӣ.

Омили дигар - коре ё амале кардан аст. Пеш аз ин бояд гуфт, ки кори бисёри нолозим кардан ё умуман коре накардан як маъно дорад. Дар иҷрои кор муҳимтар аз ҳама дарки мақсад аст.

Яъне, коре, ки мо мекунем, ё карданӣ ҳастем, бояд бо нақша ва мақсади дар пеш доштаамон мувофиқ бошад. Ҳар рӯз кор кардан даркор, то худро аз гуруснагӣ раҳонед, аммо барои “ман”-и хешро ёфтану дар ҳаёти худ тағйироте ворид кардан, бояд қолабшикан буд ва бо фикрҳову амалҳое зиндагӣ кард, ки барои дигаргун шудан мусоидат кунанд. Инро чи гуна бояд амалӣ кард? Гумонам, ба таври осон. Бояд ҳадди ақал нақшаи як ҳафта пешро дошта бошед. Нақша доштан маънои мақсад доштан аст. Агар ният дошта бошед, ки дар идораатон бо гузашти солҳо вазифае мегиред, албатта, мегиред. Аммо бояд иқрор шавед, ки вазифа барои беҳтар зиндагӣ карданатон аст. Масалан, аксар муаллимон мақсади унвондор шудан доранд. Вале мо бисёр кам мешунавем, ки фалон муаллим мақсади гирифтани ҷоизаи “Нобел”-ро дошта бошад, ё дар фалон озмуни байналмилалӣ иштирок карданист. То аз по задан ба таҳқиқ машғул мешавад, садҳо дари бастаро мекушояд, ҳазорҳо шогирдро устод мекунад, аммо маоши ночизе мегирад. Агар меҳмони мағозаи маҳаллаашон шавӣ, дар дафтари қарздорҳо номашро ҳатман вомехӯрӣ. Барои ҳамин, бояд қолабшиканӣ кард. Риштаҳоро бояд бурид. Роҳи худро бояд кушод ва зиндагии арзандаеро оғоз кард.

Сари чанд вақт аз худ пурсед, ки “шуморо ақл идора дорад, ё нафс?”. Ин суолро содда мапиндоред, зеро он шуморо ба хулосабарорӣ дар роҳи пешгирифтаатон маҷбур мекунад. Он гоҳ муайян карда метавонед, ки роҳи мерафтаатон сиёҳ аст ё сафед. Барои ба мақсад расидан бояд ҳамеша аз онҳо ёд кард. Дар дафтаре қайд бояд кард. Ин амал намегузорад, ки шумо кори нодуруст кунед.

Агар тавонед, дар худатон “Windows”-и нав “устувор” созед, пас яқин ки ба мақсадатон мерасед. Барои “вирус” назадан “антивирус”-и навро ҳам “устувор” кунед.

 

Ҳафизуллоҳи ТОҲИРӢ

саҳ 13 аз 76

Хабари-рӯз

Минбари сардабир

  • ДАВоДАВ

    Масофаи роҳ бо машинае, ки 150 ҳазор доллар нарх дорад…

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.