.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Farhat
Душанбе, 22 Октябр 2018 16:13

МАНСАБ ВА ШАХСИЯТ

Имрӯз тасодуфан бо мансабдоре вохӯрдам. Дурусттараш, ӯ ба ҳуҷрае, ки ман корафтода будам, ворид шуд. Ӯро солҳои тӯлонӣ мешинохтам ва вай низ бо ман салому алейк буд ва то ин вақт эҳтиромам мекард. Ман аз ҷой бархоста, бо ӯ дастакӣ салом кардам. Ӯ хомӯшона ба ман даст дод, ки гӯё намешиносадам. Ман ҳам сир бой надодам, гӯё ки бори аввал медидамаш. Ӯ ҳамагӣ чанд моҳ қабл дар вазифадорӣ як зина болотар рафта буд. Шояд ҳоло ӯ осмонро зери по медид, ки одоби эҳтироми шахсро аллакай фаромӯш карда буд. Маълум шуд, ки вай ҳам ба мисли ман ба маҷаллаи илмӣ мақола овардааст. Барои мансабдор буданаш ҳурматашро ба ҷо оварда, аввал кори вайро иҷро карданд. Шояд ӯ акнун «одами калон» шуда буд, ки хайру хушро насия карда,  баромада рафт.

Ман аслан чун шиносону дӯстон мансаб гирифтанд, ба табрикашон намеравам. Агарчӣ баъзеҳо хафа ҳам мешаванд. Бинобар ин, дӯстони бисёр наздикро занг зада, табрик мегӯям. Дар кӯча мансабдори шинос тасодуфан вохӯрад ҳам, ба пешвозаш ё дастбӯсиаш намедавам, то гумон накунад, ки коре дораму манфиатҷӯӣ мекунам. Чун аз мансаб рафтанд, боз ба мисли қаблӣ муносибат мекунам. Зеро акнун онҳо медонанд, ки аз дасташон дигар «хизмат»-е намеояд ва муоширати мо воқеан ҳам, самимӣ аст. 

Афсӯс, ки бо баъзеҳо як пуд намак хӯрӣ ҳам, боз симои аслиашонро намедонӣ. Беҳуда дар урфият нагуфтаанд, ки «агар шахсро донистан хоҳӣ, ба ӯ сарват бидеҳ ё мансаб». Воқеан ҳам, сарвату мансаб симои ҳақиқии шахсро ошкор мекунад. 

Баъзеҳо чун ба курсии мансаб нишастанд, дигар одаму оламро фаромӯш мекунанд ва то тавонанд аз ҳамкороне, ки ӯро хуб мешиносанд ва кӣ буданашу ба вазифа мувофиқат накарданашро медонанд, бо ҳар баҳона халос мешаванд. Ин нафарон ҳамин тавр дар байни коллективе, ки онҳоро хуб намешиносанд, «шахси бузург» мешаванд. 

Тоифаи дигар чун соҳибмансаб шуд, худро пайғамбар метарошад ва агар эҳтиромаш накунӣ, ҷонаш аз бадан мебарояд. Ин гуна ашхос «худро шоҳу табъашро вазир» медонад ва дашному таҳқири зердастонашро сармашқи кор мекунад. Имрӯз, ки ҷои кор ёфтан мушкил аст, зердастон лаб зери дандон мегазанд ва чизе намегӯянд. Агарчӣ дар дил садҳо маротиба дашномашон медиҳанд.  

Аксари мансабдорон эҳтироми шахсро чун инсон фаромӯш мекунанд. Синну сол, хизмати шахсро пеши ҷомеа нодида мегиранд. Онҳо гумон мекунанд, ки ин мансаб якумрӣ ба онҳо дода шудааст. Табиӣ аст, ки агар имрӯз сари вазифа ҳастӣ, пагоҳ нафари дигар ба ҷои ту меояд. Воқеан, касе дар ин дунёи фонӣ сутун нашудааст. «Боз оянду раванд», гуфтаанд.  

Ман даҳҳо мансабдори ҷоҳилу золимро медонам, ки чун аз вазифа рафтанд, дигар касе эҳтиромашон намекард, чорқат шуда салом намедод ва онҳо, ки ба хушомаду тамаллуқ одат карда буданд, ба бетаваҷҷуҳии атрофиён тоқат накарда, сактаи қалб мешуданд, ё сактаи мағз. 

Дар ҳамин ҳол, медонам собиқ мансабдоронеро, ки аз вазифа рафта бошанд ҳам, эҳтиром мекунанд ва дӯсташон медоранд. Зеро онҳо вақти сари мансаб будан, мағрурӣ намекарданд, касеро намеранҷонданд, агар некӣ карда натавонанд, бадӣ ҳам намекарданд. Яъне, хислатҳои хуби инсониро ҳамеша дар мадди назар доштанд ва риоя мекарданд.  

Ҷовид Муқим

Душанбе, 22 Октябр 2018 16:02

Ба мо барқ диҳед!!!

Дар 100 деҳаи минтақаи Кӯлоб зиндагӣ бо шамъ мегузарад

Дар минтақаи Кӯлоби вилояти Хатлон бо вуҷуди барҳам хӯрдани лимит ва таъмини сокинони мамлакат бо барқи доимӣ, ҳанӯз ҳам сокинони 100 деҳаи он бо шумораи беш аз 700 хоҷагӣ аз истифодаи барқ ба пуррагӣ маҳруманд. Бояд гуфт, ки орзуи ягонаи сокинони ин деҳаҳо дидани рӯшноии барқ асту бас. Вале барои ҳалли ин масъала то ҳанӯз касе дасту остин бар назадааст.

Аҳлиддин Қурбонов, сокини 30 - солаи ноҳияи Темурмалик иброз дошт, ки “Мо дар куҳистон зиндагӣ дорем ва аз соли таъсисёбии ин ноҳия деҳаи мо тамоман аз барқ маҳрум аст. Гарчанде мо борҳо барои таъмини деҳаи худ бо барқ ба сохторҳои марбута мактуб  кардем, вале то кунун мо рӯшноии барқро  надидаем, зиндагӣ танҳо бо шамъ мегузарад.” 

 Комрон Насимов - сармуҳандиси Шабакаҳои барқи ноҳияи Темурмалик бо изҳори таассуф гуфт, ки “дар ҳақиқат 9 деҳаи ноҳияи Темурмалик, ки  шумораи истиқоматкунандагони ин деҳаҳо    1 ҳазору 100  нафарро ташкил медиҳад, аз соли 1965 то кунун  аз барқ ба пуррагӣ маҳруманд.”

Ҳамсуҳбати мо нигаронӣ аз он кард, ки сабаби асосии аз барқ маҳрум мондани ин 9 деҳа дар ноҳияи Темурмалик дурии хонаҳои истиқоматии онҳо аз назди хатҳои интиколи барқ ва набудани маблағи зарурӣ мебошад, бо вуҷуди ин, “мо барои таъмини ин деҳаҳо бо барқ ба сохторҳои марбута мактуб пешниҳод кардаем ва умед дорем, ҳукумати маҳал ва “Барқи Тоҷик”  ба доди  мардуми аз барқ маҳрум буда мерасанд.”

Чунин мушкилот дар ноҳияи Муъминобод низ вуҷуд дошта, то кунун 22 деҳаи дурдасти ин ноҳия бо барқ таъмин нестанд. Ин дар ҳолест, ки соли 2017 лимит барои мардуми кишвар бардошта шуд, аммо сокинони ин рустои куҳистон рӯшноии лампаи нурро дар хонаҳояшон орзу доранд. 

Сабаби таъмин нашудани аҳолии 22 деҳаи ин ноҳия бо барқро масъулин дар набудани маблағ медонанд. Ба гуфтаи Умархон Мадалиев, сардори Шабакаҳои барқи ноҳияи Муъминобод: “Барои таъмини аҳолии ин деҳаҳо бо барқ маблағи зиёд лозим аст ва шабакаҳои барқ чунин маблағро надорад. Муроҷиати сокинон дар ин масъала зиёд аст, аммо мо мушкили онҳоро бартараф карда наметавонем, зеро маблағ мавҷуд нест.”

Шулоншаҳр бо 19 хоҷагӣ, Хоки пир бо 25 хоҷагӣ, Шоҳбача бо 43 хоҷагӣ, Ғарабдара бо 30 хоҷагӣ, Чидаблоқ бо 14 хоҷагӣ аз зумраи ҳамон 22 деҳа дар ноҳияи Муъминобод ҳастанд, ки ба неруи барқ эҳтиёҷ доранд. Деҳаи калонтарини дар Муъминобод аз барқ маҳрум Чимтол мебошад, ки аҳолиаш 400 нафаро ташкил медиҳад. 

Аз истифодаи неруи барқ  маҳрум будани сокинони 22 деҳаи ноҳияи Муъминободро Хайрулло Абдуллоев, муовини раиси ноҳия низ тасдиқ намуд ва  мушкили асосии аз барқ маҳрум будани ин деҳаҳоро ба набудани маблағи кофӣ марбут донист. Ба қавли Х. Абдуллоев, “барои таъмини ин деҳаҳо бояд 22 трансформатор  харидорӣ намоем, вале азбаски нархи онҳо гарон аст, мо  қудрати харидории ин трансформаторҳоро надорем ва айни замон таъмини ин деҳаҳо аз иқтидорамон берун аст.”

Тавре сокинони ин рустоҳо иддао доранд: -Дар кашидани хаnти нерӯи барқ мо дар баробари мақомот саҳми хешро мегузорем, аммо то ҳол касе ба доди мо намерасад. 

Ба гуфтаи онҳо, борҳо ба мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар ноҳияи Муъминобод ва дигар сохторҳо  барои таъмин намудани деҳаҳои худ бо барқ муроҷиат карда бошанд ҳам, аммо дар ҷавоб ваъда гирифтаанду халос. 

Ҳамин тавр, бино ба иттилои масъулони Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Шабакаҳои барқи Кӯлоб» алҳол аҳолии 100 деҳа дар панҷ навоҳии минтақаи Кулоб аз истифодаи  нерӯи барқ ба пуррагӣ маҳруманд, ки баъзеяшон деҳаҳои навбунёд мебошанд ва шумораи хоҷагиҳояшон беш аз 700 ададро ташкил медиҳад.  

Акрам Султонов, як масъули ҶСК «Шабакаҳои барқи Кӯлоб»  иқрор шуд, ки дар ҳақиқат ин мушкил дар минтақаи Кӯлоби вилояти Хатлон вуҷуд дорад ва ноҳияҳоеро, ки деҳаҳояшон аз барқ маҳруманд, баршумурд:

-Дар ноҳияи Муъминоод - 21 деҳа, бо теъдоди 1000 нафар сокин; ноҳияи Темурмалик - 9 деҳа, бо теъдоди 1 ҳазору 100 нафар сокин; ноҳияи Ховалинг, 10 деҳа аз  8 то 30 хоҷагӣ, Шамсидини Шоҳин, 20 деҳа ва   ноҳияи Балҷувон, 40 деҳаи аҳолинишинаш аз хатти барқ маҳрум буда мавҷуд аст. Оид ба ин мушкилот дар минтақа ҷойи аввалро ноҳияи Балҷувон ишғол мекунад.

-Тибқи қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва  вилояти Хатлон бояд то охири соли 2019 мушкилии 100 деҳаи аз рӯшноӣ маҳрумбудаи минтақаи Кулоб ҳалли худро пайдо намуда, пурра бо барқи доими таъмин гарданд, - илова кард Султонов. 

Агар дар ин 700 хоҷагии аз барқ маҳруммондаи минтақаи Кулоб ҳадди ақалл 4 нафарӣ зиндагӣ намоянд,  теъдоди онҳо ба 28 ҳазор нафар мерасад, ки ин нуфуси кам нест. Вале масъулинро мебояд барои рафъи ин норасоӣ чораҳои саривақтӣ андешанд, зеро аз набудани барқ бошандагони ин музофот наметавонанд на танҳо шабакаҳои телевизиониро тамошо кунанду аз пешравиву ободии  кишвар огоҳ шаванд, балки аз оддитарин имконоти техникӣ бархурдор бошанд. 

Раҳмоналӣ Додархӯҷаев, 

хабарнигори махсус дар вилояти Хатлон

Душанбе, 22 Октябр 2018 15:56

Ингушистон: хати сурхи нифоқ

Имзои муоҳада миёни Чеченистон ва Ингушистон дар мавриди аломатгузории сарҳад вазъ дар Қафқози Шимолиро бесубот кард. Ҳукуматдорони ду ҷумҳурӣ дар оғоз ба он ҳавасманд буданд, ки хеле осону сода ва бидуни муноқишаҳои ҳарбиву дахолатҳои дигар мушкилоти марзии худро ҳал кунанд. Аммо дар Ингушистон ин муоҳада вақти баррасӣ дар парламон буҳрони сиёсиро ба вуҷуд овард, ки муҷиби муноқишаи ҳарбӣ ҳам шуд. Мухолифон мегуфтанд, ки сарвари ҷумҳурӣ Юнусбек Евкуров замини мутааллиқ ба ингушҳоро “фурӯхт”.

 

ТИР БА ҲАВО 

Рӯзи панҷшанбе, 4 октябри соли равон тамоми рӯз аз пойтахти Ингушистон, ки эътирози мардумӣ оид ба тасвиби муоҳадаи марзии ин кишвар бо Чеченистон идома дошт, хабарҳои изтиробангез мерасиданд. Дар аввал сарвари ҷумҳурӣ тасвиби ин созишномаро дар парлумон тасдиқ кард. Аммо фурсате баъд вакилоне, ки ба назди гирдиҳамомадагон баромаданд, изҳор доштанд, ки аз 24 вакил 15 вакил зидди ин муоҳада овоз доданд. То нисфирӯзӣ Евкуров мардонавор талош кард бо эътирозгарон муколама кунад, ба сараш шиша ҳам ҳаво доданду чизҳои дигар низ. Лозим омад аз онҳо худро дур гирад. Неруҳои амниятӣ аз ноилоҷӣ ва ба хотири ҷилавгирӣ аз харҷумарҷ ба болои сари гирдиҳамомадагон ба ҳаво тирандозӣ карданд. 

Муоҳада миёни Ингушистон ва Чеченистон табодули қаламрав дорад. Тибқи ин ҳуҷҷат Ингушистон заминеро дар ноҳияи Надтеречний мегирад, ки масоҳати он ҳудудан ду ҳазор гектар аст. Қисмати куҳии ноҳияи Сунҷенск, ки мутааллиқ ба Ингушистон аст, моли Чеченистон мешавад. Муоҳада, ҳамчунин харитаи он аз ҷониби роҳбарони ҷумҳурӣ интишор дода шудаву дар дастрасии умум қарор дода шуда буд.  

Буҳрони сиёсӣ танҳо Ингушистонро фаро гирифт ва дар Чеченистон ин тасмим чандон вокунише ҳам надошт. ВАО то ин муддат танҳо аз норозигии сокинони ноҳияи Надтеречний иттило дода буданд, ки намехостанд ба Чеченистон пайванданд.  

 

Чаро чеченҳо ва ингушҳо дар ин қазия вокунишҳои гуногун доштанд?

«Охири ҳафтаи гузашта ман бо намояндагони ҷомеаи шаҳрвандии Ингушистон, ки зидди имзои муоҳадаи марзӣ садо баланд карда буданд, суҳбат доштам. Баъдан барои он ки ба моҳияти ин ҳама моҷаро пурратар сарфаҳм равам, аз онҳо хостам, ки бароям имкон диҳанд дар мулоқот бо ҷомеаи Ҷумҳурии Ингушистон ширкат кунам. Аз натиҷаи суҳбатҳо ва ширкат дар мулоқотҳо ман ба хулоса расидам, ки яке аз сабабҳои асосии эътироз дар ҷумҳурӣ дар он аст, ки муоҳада пинҳонӣ имзо шудааст ва шаҳрвандон ҳоло мехоҳанд роҳбаронашон ба ин суол посух гӯянд, ки дар асл ин ҷо чӣ мегузарад. Ин комилан қобили қабул нест”,- менавсад Екатерина Сокирянская – директори лоиҳаи барномаи Аврупо ва Осиёи Гуруҳи байналмилалии буҳроншиносӣ дар саҳифаи худ дар Фейсбук. Екатерина Сокирянская мутахассиси обрӯманд оид ба фарҳанги Нохҳо мебошад. (Шарҳи кутоҳ: Мардумони нох ё нохҳо-гуруҳи қавмеанд, ки дар гузаштаи таърихӣ ва ҳатто имрӯз ба забони нох сухан мегӯянд ва фарҳанги ҳамсон доранд.  Имрӯз ин мардумон дар бахши Шарқии Қафқози шимолӣ зиндагӣ мекунанд, вале чунин ба назар мерасад, ки дар гузашта Қафқози Ҷанубӣ низ нохнишин будааст. Имрӯза танҳо шохаи зинда аз забонҳои нох забонҳои войнох мебошанд, ки гӯишваронаш чеченҳо ва ингушҳо мебошанд).  

Шуруъ аз аввали моҳи сентябр хабарҳои изтиробангез аз Ингушистон мерасиданд, ин замоне буд, ки сохтмончиёни чечен корҳои сохтмонии роҳро дар ноҳияҳои барояшон бегона оғоз карда буданд. Ин кор бо ширкати муҳофизони мусаллаҳи чечен мегузашт.  

Ин ду кишвари ҳамсоя аз нигоҳи сохтори давлатдорӣ ва сиёсати ҳокимон аз ҳам фарқ мекунанд. Дар Грозний тасаввури эътироз ба пружаҳо ва вазифаҳое, ки аз ҷониби президент Рамазон Қодиров роҳандозӣ мешаванд, ғайриимкон аст. Аммо дар Ингушистон як низоми нисбатан демократӣ ҳоким аст ва мухолифони Евкуров дар аввалин фурсати эълони муоҳада ва баррасии он дар парламон даст ба эътироз заданд. 

Дар Ингушистон ҷомеаи шаҳрвандӣ нерӯманд аст ва сарвари ин кишвар Юнусбек Евкуров тасаллути чандоне надорад. 4 октябр Додгоҳи Қонуни Асосӣ аз тазоҳуркунандагон пуштибонӣ кард ва хостори таҷдиди назар дар ин муоҳада шуд. Ин додгоҳ дар баёнияи худ изҳор дошт, ки ин гуна муоҳадаҳоро парлумон ҳақи баррасиву тасвиб надорад, масоиле аз қабили табодули қаламрав бояд дар ҳамапурсӣ роҳи ҳал пайдо кунад.   

 

МУҚАДАДСТ БУДАНИ ЗАМИН ДАР ФАРҲАНГИ ИНГУШИСТОН

Ин муоҳада аслан табодули қитъаотеро пешбинӣ мекунад, ки дар он одамон зиндагӣ намекунанд ва бахшҳои одамзӣ аз ягон ҷониб ба ҷониби дигар дода намешаванд. Аммо пинҳониву ноогоҳона қабул шудани чунин қарор муҷиби эътирози шадид шуд. Ва буҳронеро дар Ингушистон ба вуҷуд овард, ки оқибати он метавонад барои сарвари ин кишвар ва тарафдоронаш нохуб бошад.  

Ин ноҳияи куҳӣ – маконест, ки нохҳои куҳан мезистанд ва ҳам барои чеченҳо ва ҳам барои ингушҳо аҳамияти фарҳангӣ дорад. Нохҳо сарнавишти талх доранд, соли 1944 онҳо ҷабран ба Қазоқистон бадарға карда шудаанд. Аммо вақте ба онҳо иҷозаи бозгашт ба ватанашонро доданд, вале дар маконҳои бобоӣ зистанро манъ карданд.  

«Ин марзест, ки дар ҳар гузина қаламрави будубоши нохҳо миёни ду кишвар аст. Он худи мо чеченҳо ва ингушҳоро аз ҳам ҷудо мекунад. Аз ин рӯ мо дар маҷмуъ зидди онем. Бо назардошти вазъи имрӯза ду ҷонибро даъват кардем, ки аз тағйири қаламрав худдорӣ кунанд”,- мегӯяд Зуроб Сечоев, намояндаи сиёсии нохҳо. 

Дар солҳои 1990 қаламрави чеченҳо ва ингушҳо аз ҳам танҳо ба хотири он ҷудо шуд, ки ингушҳо хостанд дар ҳайати Русия боқӣ монанд. Ин замоне буд, ки Чеченистон иддаои ҷудоӣ мекард ва мустақилият мехост. Бори аввал марзбандиҳои нав миёни сарварони вақти Ингушистон ва Чеченистон Руслан Аушев ва Ҷавҳар Дудаев баррасӣ шуда буд. Соли 1993 онҳо дар ин замина як муоҳада ҳам имзо карда буданд. Аммо баъдҳо, ки Русия истиқлолияти Чеченистонро зери по кард ва он дубора ба ҳайати Маскав дохил карда шуд, ин созишномаро Аҳмад Қодиров ва Мурат Зязиков такроран имзо карданд.  

Аммо дар умум ингушҳо назар ба чеченҳо ва ҳатто нисбат ба ҳамаи дигар мардумони Қафқоз ба қаламрави худ бастагии бештар доранд ва заминро мероси таърихӣ меноманд. “Ингушҳо метарсанд, ки заминашнро кашида мегиранд, солҳои 90-и асри гузашта боре ин ҳодиса рух дода буд ва дар зиддият бо осетинҳо қаламравашонро аз даст дода буданд. Ин ҳам боз дар ҳолест, ки чеченҳо талошҳои зиёде ба афзудани қаламравашон мекунанд ва онҳо ҳатто ин ҳудудҳоро то расидан ба обҳои баҳр васеъ карданианд”,- мегӯяд Екатерина Нерозникова. 

Ин аст, ки бо вуҷуди он ки матни муоҳада, харитаи маконҳо табодул ва иттилоъи муфассал дар ин бора ироа шудааст, вале ингушҳо боз ҳам инро хиёнати роҳбаронашон медонанд ва мегӯянд, ки як порча замин ҳам бидуни ризояти мардум бояд фурӯхта нашавад ва ё табодул ҳам нагардад. Бо вуҷуди он ки маконҳои табодул асосан баланкуҳҳову теппаҳоянд ва дар он касе зиндагонӣ намекунад ва он барои ҳам чеченҳо ва ҳам ингушҳо баробар аҳамиёти таърихиву фарҳангӣ дорад, дар Ингушистон ин муоҳадаро гузашта аз “хати сурх” медонанд, ки метавонад дар ояндаи наздик зиддиятро афзоиш диҳад. Ҳарчанд заминае дар ин иддио вуҷуд надорад. 

Ин мушкил муборизаҳо дар дохили ҷумҳурӣ барои ҳокимиятро қувват мебахшад. Худи вазъи Юнусбек Евкуров хуб нест. Маъруфияти вай зарфи ин чор соли ҳукмронӣ якбора дар сатҳи поин қарор гирифт. Коррупсия ба ҳадди пешгӯинашаванда кишварро фаро гирифт. Аксари корхонаҳое, ки ахиран сохта шуданд, кор намекунанд ва арзиши сохтмонии онҳо комилан боло бурда шудаву пули он аз ҷониби гуруҳҳои мафиозӣ обу лой шудааст. Дар ҳамаи зинаҳои ҳокимият, вазорату идораҳо хешовандони Евкуров нишаставу амалан кишвардорӣ мекунанд.  

То ба имрӯз Маскав хомӯшӣ ихтиёр кардааст ва мавқеъи худро эълон ҳам нанамудааст. Маълум аст, ки Руслан Аушев, сарвари пешини ин кишвар ва барои мардуми он шахсияти маҳбуб барои талош дар ҳалли низоъ ба пойтахти Ингушистон рафтааст. Президенти Чеченистон Рамазон Қодиров дар муроҷиатномае, ки ахиран интишор дод, ҳатто аз омодагии худ барои ҷангидан ҳам эълон кард. 

Хулоса, мушкил андар мушкил аст ва вазъ ба чӣ меанҷомад ҳоло маълум нест. 

 

Антон КРИВЕНЮК, «Совершенно секретно»

Таҳияи Ф.Муҳаммад

Душанбе, 22 Октябр 2018 15:53

Нуробод: хуррамзамини нури хуршед

Ноҳияи Нуробод 19 январи соли 1936 таъсис ёфта, то соли 1991 Комсомолобод ном дошт. Баъдан ноҳияи Дарбанд ва бо қарори Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 7 апрели соли 2003 таҳти № 390 номи Нурободро гирифт. Маркази ноҳияи Нуробод шаҳраки Дарбанд мебошад.

Нуробод - дар қисми шарқии ҷумҳурӣ ҷойгир шудааст. Масоҳати ноҳия 0,9 ҳазор км2 буда,  95,1 фоизашро куҳҳо фаро гирифтаанд. Ноҳияро аз тарафи шимолу ғарб куҳҳои Қаротегин ва аз тарафи шарқу ҷануб куҳҳои Дарвоз иҳота намудаанд.

Ноҳияи Нуробод дар тарафи шимол ба ноҳияи Ваҳдат, аз ҷануб ба ноҳияи Сангвору Муъминобод ҳаммарз мебошад. Масофа аз шаҳри Душанбе то шаҳраки Дарбанд 153 км-ро дар бар мегирад.

Аз қисмати шарқу шимол дарёи Сурхоб ва аз қисми шарқу ҷануби ноҳия дарёи Хингоб ҷорӣ гардида, дар омезиш бо ҳам дарёи пуртуғёни Вахш оғоз мебахшанд.

Шуғли асосии аҳолии ноҳия кишоварзӣ, чорводорӣ, занбурпарварӣ  ва боғдорӣ мебошад.

Шумораи умумии аҳолии ноҳия 76 ҳазору 664 нафар, аз ҷумла: мардон – 38 030 нафар (49,6 %) ва занон – 38 634  нафар (50,4 %)-ро ташкил медиҳад.

Дар ҳудуди ноҳия 1 ҷамоати шаҳрак, 6 ҷамоати деҳот ва 114 деҳа мавҷуд аст. Ҷамоати шаҳрак ва деҳоти ноҳияи Нуробод инҳоянд: Дарбанд, ҷамоати деҳоти Иззатулло Ҳалимов, Комсолобод, Муҷихарф, Сафедчашма, Хумдон ва Ҳакимӣ.

Аз моҳи апрели соли 2015 Дӯстзода Ҳасан Тағдир дар вазифаи раиси ноҳияи Нуробод кор мекунад. 

 

САЙРЕ БА ТАЪРИХИ НОҲИЯИ НУРОБОД

Нуробод – як гӯшаи кишвари офтобию биҳиштосои Тоҷикистони азиз  таърихи худро дорад. Харобаҳои меросмондаи шаҳри бостонии Дарбанд, ки муаррихон таърихи онро беш аз 2200 сол медонанд, мавҷудияти қалъаҳои Имлоқу Ҷамҳур, Кофирқалъа ва чинори ҳазорсолаи Пунбачӣ аз таърихи тулонӣ доштани ин сарзамин гувоҳӣ медиҳанд. Вожаи «Дарбанд» маънои бандарро дошта, ин шаҳр дарвозае буд миёни ду водӣ: Қаротегин ва Дарвоз. Дарбандшаҳр маркази тиҷоратӣ, косибию ҳунармандӣ ва илму фарҳанг буд. Роҳи машҳури абрешим аз ин шаҳр мегузашт ва сокинонаш бо дигар минтақаҳо равобити қавию густурдаи иқтисодиву тиҷоратӣ ва фарҳангӣ доштанд. 

Ба қавли олими шинохта Юсуфшоҳ Ёқубов дар асрҳои 2-1 пеш аз милод дар водии Рашт шаҳру деҳаҳои кишоварзон пайдо мешаванд. Ковишҳои археологӣ ва тадқиқотҳо дар харобаи шаҳри Дарбанд, Қалъаҳои Писараку Духтарак, Ботурхон ба он далолат менамоянд, ки дар замони Кӯшониён (асрҳои 2-1 пеш аз милод) дар водӣ шаҳрҳо пайдо шуда буданд. Якчанд кӯшкҳо ва марказҳои фарҳангӣ ва маъмурӣ дар шаҳрҳои Дарбанд, Ғурканд (Ғарм), Диж (Ҳоит) ва Лахш амал менамуданд. Дар асрҳои 7-8 тамоми водӣ ба як шоҳигарӣ муттаҳид мешавад ва шоҳони вай унвони «деҳгони Рашт»-ро доштанд. Ҳангоми ҳуҷуми арабҳо шоҳи ин кишвар ба подшоҳи кишвари Чин нома навишта аз вай хоҳиш кардааст, ки дар мубориза ба зидди арабҳои истилогар мадад фиристад.

Муҳити фарҳангӣ ва ҳавзаҳои илмию адабӣ дар ин сарзамин як зумра суханварону адибон ва донишмандону ҳунармандонро ба камол расонид.  Фарзандони соҳибдевону мутаффакирони ин диёр Эшони Шоҳӣ ва Шайх Абулҳайи Муҷихарфӣ доди суханро додаву дар маҷлису маҳфилҳои мардуми куҳистон шаъми маърифату ирфонро фурӯзон медоштанд ва бо осори арзишманди худ ганҷинаи бебаҳои адабиёти безаволи моро ганӣ гардониданд.

Бо соҳибистиқлол гардидани Тоҷикистони азиз, тавассути дастгириҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба бунёду барқарорсозии Дарбанди бостон низ аҳамияти хоса дода шуд.

Тули даврони соҳибистиқлолӣ бо шарофати ваҳдату якдилӣ ва сулҳу суботи саросари кишвар шаҳраки Дарбанд аз як мавзеи харобазор ба яке аз шаҳракҳои замонавӣ бо бинову иншоотҳои зебояш табдил ёфт. Аз соли 2009 инҷониб маркази маъмурии ноҳия ба ин шаҳраки зебои Дарбанд кӯчонида шуд.

Имрӯз ин зебошаҳр дар ҳоли шукуфоӣ қарор дошта, рӯз то рӯз симои худро зебову муҳташам намуда истодааст.

 

ОБУ ХОК ВА ТАБИАТИ ЗЕБОИ НУРОБОД

Нуробод як гӯшаи ободу зебо, пурнакҳату ботароват, файзхезу файзрез ва файзбори Тоҷикистон аст. 

Ҳар нафаре, ки ба ин қадамҷои бузургон, макони зисти соликону орифон, сайргоҳи ошиқон, Дарбанди бостон, боре ҳам қадам гузорад, вуҷудашро ҳаяҷони ширину нотакрор фаро мегирад. Ифтихор менамояд, аз гузаштагони некному бо нангу ор, ватанхоҳу ватандорони асил, ифтихор аз шоҳ Ҷамшеду Фаридун, (аз қотилони Заҳҳоки одамхор), ифтихор аз давлату давлатдории миллӣ.

Табиати Нуробод дилфиребу нозанину афсӯнгар аст.

Боду ҳавои тоза, гулу гиёҳҳои шифобахш, обҳои софу зулол ва куҳҳои бародарвор паҳлӯи ҳам истодаву сарбафалаккашида дорад Нуробод. Дар дили куҳҳои ин диёри биҳиштосо ҳазорҳо ганҷу асрор маҳфӯзанд.

Аз бағалу доманаи куҳхо чашмаву ҷӯйҳои шуху беқарор ҷорианд. Обҳои мусаффову давобахш дорад, ин гӯшаи куҳистони тоҷик…

Чашмаи «Воғланг» - ин чашма дар тарафи офтобнишини деҳаи Сияҳгулаки ҷамоати деҳоти Ҳакимӣ ҷойгир буда, яке аз чашмаҳои серобтарин ва мусаффо ба ҳисоб меравад. Чашмаи «Воғланг» дар мавзеи дилрабое ҷойгир аст, ки макони зиёратгоҳи аҳли тақво ва бинанда гардида, тамошою шинои моҳиён ва нӯшидани як каф оби хунуки он ба кас ҳаловат мебахшад. Аз қадимулайём то ба имрӯз чашмаи Воғланг ҷойи муқаддас ҳисобида шуда, зиёраткунандагони он бо талаби орзую амали нек вориди он мешаванд.

Дар қаламрави ноҳияи Нуробод мувофиқи нишондоди Кумитаи ҳифзи табиат 1500 чашмаҳои зулолу шифобахши хурду калон мавҷуд ҳастанд, ки қисми аз инҳо чун чашмаи Воғланг машҳур буда, зиёратгоҳи мардуми ноҳия ва берун аз он гардидаанд. Аз қабили чашмаи Ҳазрати Султон дар деҳаи Яхч, чашмаи Кавгакон дар деҳаи Дегаӣ, чашмаи Ёнур дар деҳаи Ёнур.

Аз қаламрави ноҳияи Нуробод ду рӯди бузург: - Сурхоб ва Хингоб мегузаранд, ки саргаҳи дарёи Вахш аз мавзеи деҳаи Сарипули ин ноҳия ибтидо мегирад, яъне сароғози Вахши овозадор ноҳияи зебоманзари Нуробод маҳсуб меёбад. Ҳамин тавр, дар ноҳия рӯдҳои начандон бузурги Муҷихарф, Ҳакимӣ, Луғуроб, Зуманак, Дегаӣ, дашти Гургон ва Роғун арзи ҳастӣ доранд.

Ба ғайр аз рӯдҳои бузургу рӯдчаҳо дар ноҳия кӯлҳои таърихии Самсолиқ, Истон, Ҳазрати Шоҳ, Сари ҷар ва Ҷавчӣ ҷойгиранд. Аз онҳо кӯли Ҷавчӣ бузургтарин буда, масоҳаташ даҳҳо гектарро ташкил медиҳад ва аз сатҳи баҳр дар масофаи 2700 метр ҷойгир мебошад. Ҳамаи кӯлҳои номбаршуда, обҳои ширини истеъмолӣ доранд ва аксари заминҳои хоҷагидорӣ дар ҷамоатҳои деҳоти ба номи Иззатулло Ҳалимов, Хумдон аз оби ин кулҳо шодоб мегарданд.

Дар ноҳия захираҳои (конҳои) зеризаминии коркарднашуда, аз қабили, кони намаки деҳаи Роғун, кони санги мармари деҳаи Муҷихарф, конҳои ангишсанги деҳаҳои Чепак ва Яхч, кони оҳани деҳаи Шашволон ва кони Сурби куҳи Манор мавҷуданд.

Намаки кони деҳаи Роғуни ҷамоати деҳоти ба номи Иззатулло Ҳалимов дар саросари кишвар беҳтарин кони намак маҳсуб ёфта, аз намаки болаззати он аз замонҳои хело қадим то имрӯз мардумони Масчо, Лахш, Рашт, Тоҷикобод, Обигарму Нуробод истифода мекарданд ва имрӯз низ қисми аз мардуми ин ноҳияҳо аз ин ганҷ истифода доранд. Азбаски намаки ин кон хеле болаззат аст, аҳолии ноҳияи Нуробод аз намаки ин кон бо асбобҳои махсус шаклҳои ҳархела сохта, барои истеъмоли хӯрокҳои миллии қурутобу шакароб то бозорҳои водии Рашт онро бурда мефурӯшанд.

Дар ҳудуди ноҳия қалъаву ёдгориҳои таърихии кашфнашуда хеле бисёранд, ки метавонанд дар ояндаи наздик ин диёрро ба ҳайси як мавзеи хуби сайёҳиву ҷаҳонгардӣ муаррифӣ намоянд. Дар наздикии шаҳри Дарбанд мавҷуд будани харобаҳои қалъаҳои Имлоқу Ҷумҳур исботи қадима будани ин диёри сарсабз мебошад.

 

ЁДГОРИҲОИ ТАЪРИХИИ НУРОБОД

Дар ҳудуди ноҳияи Нуробод чунин ёдгориҳои фарҳангӣ ва таърихи-динӣ мавҷуд аст:

Дар ҷамоати деҳоти Комсомолобод:

- мазори Ҳазрати Ҳамза,

- мазори Ҳати Бибӣ,

- қалъаи Кофир,

- чиллахонаи Лангар,

- чашмаи Кабгакон,

- шаршараи Лангар,

Дар ҷамоати деҳоти Хумдон:

- қалъаи Имлоқ,

- мазори Эшон ҳоҷӣ Ғиёсиддин,

Дар ҷамоати деҳоти ба номи Иззатулло Ҳалимов

- қалъаи Ҷумҳур,

- ғори Деви сафед,

- мақбараи ҳазрати Султон,

- мазори хоча Абдоли Валӣ,

- кони намаки хоҷаи Роғун.

Дар ҷамоати деҳоти Муҷихарф:

- мақбараи Домулло Икром,

- мақбараи Эшон Шоҳӣ,

- чиллахонаи Эшони Шоҳӣ,

- кони санги мармар,

Дар ҷамоати деҳоти Ҳакимӣ:

- мақбараи Шамсидини Хоҷа,

- ҳавзи моҳии Сияҳгулак,

Дар ҷамоати деҳоти Сафедчашма:

- дараи Уқобон,

- чашмаи Алибақо,

- кӯли Самсолиқ,

Дар шаҳраки Дарбанд:

- қалъаи Дарбанд.

 

“Самак”

саҳ 10 аз 43

Хабари-рӯз

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.