.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Farhat

- Имрӯз Шумо ҳамчун модар, баъди қазияе, ки писари Шумо ба сари сайёҳони хориҷӣ овард, дар кадом ҳолати рӯҳӣ қарор доред? 

-Ман ҳамчун модар дар як ҳолати бисёр вазнини рӯҳӣ қарор дорам. Ҳам назди мардум ва ҳам назди хешу табор, муҳимтар аз ҳама, назди роҳбари давлат, Пешвои муаззами мо, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон шармандаам. Чӣ тавр шарм надорам, дар ҳоле ки Эмомалӣ Раҳмон ба кишвар сулҳ оварду писари ман барин гумроҳшудагон, ин оромиро халалдор мекунанд.  Аз як тараф ба фарзандам ҳам нафрат дорам, аз ҷониби дигар дилам ба ӯ месӯзад, зеро ман модарам. Ман розӣ будам, ки худамро парронаму фарзанди ман ба ин кор даст назанад.  

- Мебинам, ки Шумо рӯҳияи баланди ватандустӣ ва ба роҳбарияти кишвар эҳтироми хоса доред, аммо чӣ гуна шуд, ки фарзандатон, ки «ними тани Шумост» гумроҳ шуд? 

-Ростӣ, ҳайронам. Фақат ҳаминро мегӯям, ки фарзанди маро фиреб доданд, зеро ман фарзандамро хуб тарбия карда будам. Писари ман чанд забонро медонист. Ҳатто як замон дар донишгоҳе, ки таҳсил мекард, ӯро раиси донишҷӯён таъин карда буданд. Шод будам, ки ӯ номбардори падару модараш гаштааст.  Аммо намедонам, ки ин нобакорон чӣ тавр ӯро аз роҳ бароварданд. 

- Киро дар назар доред?

- Албатта, Кабирӣ ва ДИИШ-ро дар назар дорам. Онҳоеро дар назар дорам, ки аз рӯи бухлу ҳасад намехоҳанд, ки дар кишвари мо оромӣ ҳукмрон бошад. 

 - Чӣ тавр Шумо дарк кардед, ки писаратон гумроҳ шудааст?

-Ман инро дарк карда наметавонистам. Як вақт ӯ гуфт, ки барои мардикорӣ ба Руссия меравад. Дар ин миён занг ҳам мезад. Мегуфт, ки ҳамроҳи рафиқонаш  иҷора нишастааст. Як маротиб аз Дубай занг зада буд. Вақте пурсидам, ки чӣ кор мекунад онҷо, гуфт, ки барои тиҷораташ омадааст. Чанд рӯз қабл аз содир кардани ҷиноят, вақте ба хона омад, либосҳояш даридаву фарсуда буд. Дилам сӯхту 400 сомониаш додам, то либоси дуруст харад. Як рӯзи дигар гуфтам, ки биё муаллими забони англисӣ шав. Розӣ шуд. Рафту бо касе маслиҳат кард ва гуфт, ки ба ӯро ба кор қабул кардаанд. Дилам пур шуд, ки писарам акнун ба кор даромад. Як рӯз дар хонаи хешам будам.  Ба ман занг зада гуфтанд, ки ба хона оям. Вакте омадам, хонаам мотамхона буд.

- Шумо гуфтед, ки модар бо шер ҷанг мекунад. Мехостам фаҳмам, ки чӣ кореро ба сомон расонидан мехоҳед?

-Аз рӯи шунидам, ба наздикӣ дар Варшава ҷаласаи навбатии САҲА баргузор мешудааст. Ман аз ҳукумат мехоҳам, ки барои иштироки ман дар ин ҷаласа кӯмак кунад. Ман ба Варшава меравам ва ин муроҷиати худро ба онҳо мерасонам. Дар сурате, ки ин созмонҳои байналмиллалӣ аз Кабирӣ пуштибонӣ кунанд, ман худро назди бинои ин созмон оташ мезанам. Ман арзи тамоми модарони тоҷикро ба онҳо мерасонам. Зеро маҳз онҳо фарзандони моро гумроҳ кардаанд. Агар мо Кабириро ба ҷавобгарӣ накашем, пас сад Ҳусейни дигар қурбони манфиатҳои ин тоифа мегардад. Кабирӣ натавонист, ки ҳизбашро дар фазои ороми сиёсӣ нигоҳ дорад. Ба ӯ тамоми имконятҳоро дода буданд. Вақте ӯ шахси ноӯҳдабарост, пас чи гуна метавонад, дар тариқи созмонҳои байналмиилалӣ аз кишвари мо интиқод кунад? Ман ҳамчун модаре, ки ганҷи худро ба ҷурми Кабирӣ аз даст додааст, ба ӯ нафрат дорам. 

-Қаблан писари Шумо дар бораи ҲНИ ягон маълумот дошт? Боре дар ин бора бо Шумо суҳбат дошт? 

- Боре ҳам нашуидаам, ки ӯ дар ин бора сӯҳбат карда бошад. Танҳо ба наздикӣ, аниқтараш пас аз оне ки ӯ ин ҷиноятро содир кард, ман ҳуҷҷатеро дидам, ки аъзои ҲНИ будани фарзандамро тасдиқ мекард. Ман гумон мекардам, ки фарзанди ман барои ҳукумату ватани хеш хизмат мекунад. Агар медонистам, ки фарзандам гумроҳ шудааст, ӯро баста, дар хона нигоҳ медоштам, ба берун баромадан намемондам. Инҷо як нақл ба хотирам расид. Як зани амрикоӣ вақте мефахмад, писараш фардо бо душманон ба Ватан ҳамла мекунад, шаб ба пушти писараш бо корд мезанад. Писараш лётчик будааст. Ин воқеа замони ҷанги ИМА ва Куба рух дода буд. Вақте аз аз модар пурсиданд, ки чаро фарзандатро ба корд задӣ, гуфтааст, ки агар ман фарзандамро ба корд намезадам, имрӯз ӯ ба дили ҳазор модари дигар корд мезад.

 -Имрӯзҳо муносибати мардум ба Шумо чи гуна аст?

 -Қабл аз ин воқеа, мардум дар ҳама кор аз ман маслиҳат мепурсиданд. Дар маъракаҳо бологузар будам. Имрӯз бошад, аксарияти онҳо нисбати ман назари дигар доранд. Аммо ҳастанд онҳое, ки дилбардорӣ карда мегӯянд, ки ғамгин нашавам, на ман балки писари гумроҳи ман ба ин кор даст задааст ва ӯ худаш ҷавобгар аст.

-Шумо айни замон бо кӣ вохӯрдан мехоҳед?

 -Бо Президенти кишвар, Пешвои миллат, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон.  Мехоҳам ба ӯ бигӯям, ки маро чун модар бубахш. Аммо ман гуфта наметавонам, ки фарзанди маро бубахшад. Боз мегӯям, ки тамоми қувваи худатонро барои нест кардани ин тоифа сафарбар кунед.

- Агар Шумо бо Кабирӣ вохӯред, ба ӯ чӣ мегӯед? 

- Агар бо Кабирӣ вохӯрам, гулӯи ӯро ба дандонҳоям меканам. Мегӯям, ки ту як фосиқ ҳастӣ. Писари маро қурбон кардӣ. Ман наметарсам. Медонед, ки модар бо шер ҷангидааст. Кабирӣ кист ки ман аз ӯ сари тарс дошта бошам? Кабирӣ аз хоҷагони хориҷияш пул гирифта, нақшаҳои онҳоро амалӣ мегардонад. Мегӯям, ки чанд зану чанд бӯстонсаро дошта метавонед, ҳаррӯз дар кишварҳои хориҷӣ кайфу сафо карда мегардед, аммо онҳоеро Шумо гумроҳ кардеду мекунед ба ҷои Шумо ҷавоб медиҳанд.  Боз мегӯям, ки:

Ислом ба зоти худ надорад айбе,

Ҳар айб ки ҳаст, дар мусалмонии туст.

- Расонаҳои расмӣ навишта буданд, ки писари Шумо дар Эрон таълими идеологӣ гифта, барои содир кардани ҷиноятҳои вазнин дар Руссия ҳам ба ҳабс кашида шуда буд. Шумо аз ин қазияҳо огоҳӣ доштед? 

- Не, ман огоҳӣ надоштам. Ман модарам. Ба фарзандам боварӣ доштам. Гумон мекардам, ки фарзандам дар роҳи дуруст аст, мехонад ва барои ватану миллаташ хизмат мекунад. Аммо афсус, ки фарзанди маро тоифаи бадхоҳе гумроҳ карданд. 

 - Кормандони милиса ба Шумо чӣ гуна муносибат доранд?

- То ин воқеаҳо ба ман мегуфтанд, ки кормандони милиса ба ҷинояткорон ва хешу таборони онҳо муносибати хуб надоранд. Аммо кормандони милиса бо ман муносибати хуб карданд. Ман миннатдорам аз онҳо.   

- Шумо ба ҳайси як модаре, ки писаратон гумроҳ шудааст, ба ҷавононе, ки аз Кабирӣ думболагирӣ ва аз ифротгароён пуштибонӣ мекунанд чӣ гуфтан мехоҳед?  

-Ман ба ҷавонон гуфтаниам, ки онҳо бояд ба ин сафсаттаҳо бовар накунад. Бояд ҳар паёми пешвои муаззами мо, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро гӯш кунанд. Хизматҳои ҳукумат ва роҳбарияти кишварро ба инобат гиранд. Бояд ба он хунхорҳое, ки ҷавононро гумроҳ мекунанд бовар накунанд. Ба хориҷа нараванд. 

 - Ташаккур барои сӯхбат!.

 «Фараж» 

Мусоҳибаи журналист Далери Абдулло бо роҳбари Котиботи Шӯрои байниҳукуматии роҳдорони ИДМ, сармуҳаррири маҷаллаи «Роҳҳои ИДМ», профессор Бурӣ Каримов

- Бо  дарназардошти таҷрибаи зиёд доштанатон дар соҳаи роҳу нақлиёт бигӯед, ки низоми толлингӣ чӣ бартарӣ дорад ва дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷорӣ намудани он то чӣ андоза муҳим, зарур ва ногузир аст?

-Бо тақозои вазифа ман ба кишварҳои зиёди олам сафар доштам ва моҳияту зарурияти ҷоришавии низоми толлингӣ дар идораи роҳҳоро хуб медонам. Моҳиятан роҳи пулакӣ роҳест, ки ширкат барои нигоҳдориаш муваззаф буда, ҷиҳати ҷавобгӯи талабот будани он масъулият дошта, дар ин самт бояд аз имконоти дар ихтиёрдоштааш самаранок истифода намояд. Маъмулан ҳукумати кишварҳои рӯ ба рушд дар заминаи татбиқи чунин лоиҳаҳо, ки аксар маврид бо ҷалби сармояи хориҷӣ амалӣ мешавад, ҳолати роҳҳоро беҳтар менамоянд. Бояд дарк намуд, ки талабот ва усули истифодаи чунин тарзи кор (манзур ҷорӣ намудани низоми толлингии истифодаи роҳҳо аст) дар ҳар кишвар махсусиятҳои худро дорад. Дар маҷмӯъ, гузариш ба истифодаи пулакии роҳ дар шароити тавсеаи муносибатҳои иқтисоди бозорӣ падидаи маъмул ва амри муқаррарӣ буда, набояд боиси нигаронӣ шавад. 

   Агар тариқи мухтасар ба суоли гузоштаи Шумо посух диҳам, бояд гуфт, ки  ҷорӣ намудани низоми толлингии идоракунии роҳи Душанбе – Чанок муҳим ва саривақтӣ аст.  Одатан ҷоринамоии ин низом дар сурати мавҷудияти роҳи алтернативӣ сурат мегирад. Вале роҳи Душанбе – Чанок аз лиҳози релефи ҷойгиршавӣ махсусиятҳои худро дорад, ки  мавҷудият ва истифодаи роҳи алтернативиро зери суол мебарад. Масалан, замони муваққатан қатъ гардидани ҳаракат тариқи нақби «Истиқлол» мо шоҳид будем, ки шаҳрвандон кӯшиш мекарданд бо ҳар роҳу васила тариқи нақби зикршуда гузаранд, на ағбаи Анзоб. Аз ҷониби дигар, дар замони шӯравӣ чунин роҳи алтернативӣ тариқи ҳамсоякишвар – Ҷумҳурии Ӯзбекистон вуҷуд дошту ҳамватанонамон онро самаранок истифода мебурданд. Айни замон, баъди 10 соли фаъолияти пурмаҳсули «IRS» ва бо дарназардошти махсусияти ҷуғрофиву иқлимӣ ва ғайра метавон гуфт, ки ҷоришавии истифодаи пулакии роҳи Душанбе – Чаноқ асоснок ва муҳим аст.

-Мунаққидони филиали Ширкати саҳомии «Инновейтив Роуд Солюшнз ЛТД» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон иддао мекунанд, ки бидуни мавҷудияти роҳи алтернативӣ ҷорӣ намудани низоми толлингӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи матлаб нест. Шумо оид ба ин масъала чӣ назар доред?

-Ба ин савол ман зимни посух ба суоли қаблӣ қисман ҷавоб додам.Бояд гуфт, ки  яке аз он мунаққидоне, ки Шумо ёдовар шудед, ман будам. Эътироф менамоям, ки қаблан  ман низ гузариш ба истифодаи пулакии роҳи Душанбе – Чаноқро, бинобар набудани роҳи алтернативӣ, иштибоҳ арзёбӣ карда, бо хоҳиши кормандони ҳафтаномаи «Азия плюс» дар ин маврид матлаб низ навишта будам.  Вале бо мурури вақт назари ман оид ба ин масъала тағйир ёфт. Барои чӣ?  Бояд гуфт, ки дар Ҷумҳурии Беларус, ки аввалин шуда, дар миёни давлатҳои Иттиҳоди  Давлатҳои Мустақил ин низомро ҷорӣ намуда  буд, айнан ҳамон ҳолате ба миён омад, ки солҳои аввали фаъолият роҳбарият ва кормандони «IRS»  бо он мувоҷеҳ буданд. Мардум то андозае норозӣ буданд. Агар масъаларо амиқтар мавриди пажӯҳиш қарор диҳем, маълум мегардад, ки марҳилаҳои аввали ислоҳот ва амалигардонии чунин лоиҳаҳо мушкилот, ба монанди норозигии шахсони алоҳида, ки асосан манфиатҳои шахсиашонро аз манфиатҳои ҷомеа боло мегузоранд, ба миён меорад. Баъзан монеаҳои дигар аз тарафи намояндагони баъзе сохторҳои давлатӣ низ  эҷод мегардад. Бо мурури вақт ин низом натиҷаҳои мусбат ба бор оварду мардум низ муътақид гардиданд, ки қисмати аъзами пули пардохтменамудаашон барои дар ҳолати хуб нигоҳ доштани роҳ ва боқимонда барои ташкили инфрасохтори нигоҳдории он ва харидории техникаву механизмҳои пуриқтидори замонавӣ харҷ мешавад.  

 Дар кишвари мо низ солҳои аввали ҷоришавӣ ин иқдом бо бархӯрд ва назарҳои интиқодӣ рӯ ба рӯ буд.  Аксарият ба ном мунаққидон иддао доштанд, ки ин роҳ бо аз ҳисоби давлат сохта шудаасту чаро онҳо барои истифодааш маблағ пардохт намоянд?  Вақт нишон дод, ки ин тадбир  оқилона буда, пеш аз ҳама, ба беҳдошти ҳолати ин роҳи аз лиҳози стратегӣ муҳим рабт дорад.  Ҳамватанони азиз бояд донанд, ки роҳи Душанбе – Чаноқ дар муқоиса бо дигар роҳҳои мамлакат аз офатҳои табиӣ, аз қабили тармафароӣ, лағжиши кӯҳпора, омадани сел, обхезӣ ва ғайра зиёдтар осебпазир аст. Бо дарназардошти ин ҳолат табиист, ки нигоҳдории роҳи мавриди назар кори саҳлу сода набуда, хароҷоти зиёди маблағро ба думбол дорад.

-Агар гӯем, ки 10 соли фаъолият барои филиали Ширкати саҳомии «Инновейтив Роуд Солюшнз ЛТД» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон марҳилаи рушду такомул маҳсуб мешавад, муболиға ва тамаллуқ нахоҳад буд. Далели бебаҳси ин гуфта мунтазам ғанӣ гардидани пойгоҳи техникии филиали Ширкат, бунёди корхонаҳои истеҳсоли мумқир ва дигар масолеҳи ба бахши роҳу нақлиёт рабтдошта, ҷалби мутахассисони болаёқат, тавсеаи ҳамкориҳои байналмилалӣ, ба фаъолият шурӯъ намудани плазаҳои нави толлингӣ ба ҷои плазаҳои амалкунанда мебошад.  Доир ба корҳои то ин замон аз ҷониби  филиали Ширкати саҳомии «Инновейтив Роуд Солюшнз ЛТД» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон анҷомёфта чӣ андеша ва хулоса доред?

-Андешаҳои ман дар суоли пешниҳодкардаи Шумо то ҷое иброз шуданд ва ман бо Шумо ҳамфикрам. Аз ҷониби дигар, «IRS» узви Шӯрои байниҳукуматии роҳдорон аст ва мо аз дастоварду пешравиҳояш, аз ҷумла ғанӣ гардидани пойгоҳи техникии филиали Ширкат, бунёди корхонаҳои истеҳсоли мумқир ва дигар масолеҳи ба бахши роҳу нақлиёт рабтдошта, ҷалби мутахассисони болаёқат, тавсеаи ҳамкориҳои байналмилалӣ огоҳии комил дорем. Итминони комил дорам, ки роҳбарият ва кормандони филиали Ширкат ба дастовардҳои ноилгардида иктифо накарда, баҳри густариш бахшидани ин раванд беш аз пеш ҷаҳду талош хоҳанд кард. Бо дарки масъалият мегӯям, ки фаъолияти хуби «IRS» ба ҳама ҳувайдост. Бинобар ин, мунтазам теъдоди мунаққидони  тамоюли камшавиро касб намудааст. 

-Дар давоми се  соли охир аз ҷониби баъзе соҳибназарон, хоса онҳое, ки қаблан аз мавҷудияти филиали Ширкати саҳомии «Инновейтив Роуд Солюшнз ЛТД» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон интиқод мекарданд, андешае садо дод, ки бинобар надоштани нигоҳбони масъулиятшиносе чун «IRS» роҳҳои дигаре, ки ба тозагӣ навсозӣ шудаанд, дар муддати кӯтоҳ  рӯ ба вайронӣ оварда, аксарият вазъи ногувор доранд.  Ҳамрадиф бо ин, пешниҳод шуда буд, ки механизми пулакии истифодаи роҳ дар дигар роҳҳо низ мавриди истифода қарор гирад. Бароямон ҷолиб аст, ки Шумо  аз фаъолияти филиали Ширкати саҳомии «Иновейтив Роуд Солюшнз ЛТД» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон чӣ бардошт доред ва оё зарурати ҷорӣ намудани низоми толлингӣ дар дигар роҳҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон мавҷуд аст?

- Аслан ягон роҳ бепул нест. Шаҳрвандон – истифодабарандагон бо роҳу василаҳои гуногун дар нигоҳдории роҳ саҳм доранд. Дар ин самт таҳким бахшидани ҳамкории давлат бо бахши хусусӣ ба манфиати кор хоҳад буд. Дар заминаи ин ҳамкорӣ баҳри беҳбуд бахшидани вазъи иҷтимоӣ – иқтисодии шаҳрвандон шароит фароҳам меояд. Дар робита ба қисмати охири суолатон бояд гӯям, ки таҳкимбахшии ҳамкории давлат бо бахши хусусӣ дар самти ҷоринамоии низоми толлингии идоракунии роҳҳо яке аз роҳҳои ҳалли мушкилоти мавҷуда аст. Ҷоринамоии ин таҷриба дар дигар роҳҳои мамлакат ва дигар кишварҳои ИДМ  кори муҳим маҳсуб мешавад. Дар ҳамин ҳол, бояд махсусиятҳои ҳар кишвар ва релефи ҷойгиршавии он ба инобат гирифта, дар ин замина барои истифодаи пулакии роҳ меъёрҳои қобили қабул ҷорӣ гардад. 

- Шумо зимни сафарҳои хизматӣ  ҳамроҳ бо мутахассисони хориҷӣ зиёд аз роҳи Душанбе – Чаноқ гузар менамоед. Бигӯед, ки таассуроту хулосаи  онҳо оид ба вазъи роҳ ва фаъолияти филиали Ширкати саҳомии «Инновейтив Роуд Солюшнз ЛТД» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон чӣ гуна аст?

- Вобаста ба сафарҳои хизматии ман дуруст зикр кардед. Яке аз гузариши тариқи роҳи зикршудаи  ман дар якҷоягӣ бо 100 мутахассиси варзида аз кишварҳои ИДМ соли 2016 сурат гирифта буд. То ин вақт мо чандин чорабиниҳои дигар низ баргузор карда будем, ки дар заминаи он меҳмонон тариқи роҳи мазкур гузар карда буданд. Эътироф мекунам, ки он замон аслан нигарониҳо ба ҳолати нақби «Истиқлол» ( бояд донист, ки нигоҳдори ин нақб ба зиммаи «IRS» нест Д.М.) дахл дошт.  Боқӣ таассурот ва пешниҳодоти мутахассисон хуб буда, моҳияти тавсиявӣ дошт. Онҳо назари хешро дар робита ба таъмини бехатарии ҳаракат, пеш аз ҳама, насби деворҳои ҳимоявӣ ва дигар иншооти таъминкунандаи бехатарӣ ироа карда буданд.  Дар маҷмӯъ, метавон гуфт, ки «IRS» баҳри иҷрои вазифаи ба зиммааш вогузорбуда имконияту шароит ва мутахассисони арзандаро доро буда, онҳо қодиранд, ки ба дастовардҳои бештар ноил гарданд. 

Шанбе, 08 Сентябр 2018 11:08

Чаро бояд китоб хонд?

Инсон дар таърих ду кашфиёти бузург дорад: яке ҳунари ноширӣ, ки моро ба китоб пайваст ва телевизион, ки моро аз китоб дур кард.

(Ҷорҷ Элгози) 

Дар ҳоли ҳозир барои ҷавонони мо мутолиаи китоб амалест сангин. Тамоми умр дар дар азоб зиндагӣ кардан гуё болотар аз хондани китоб аст. Филм тамошо мекунему китоб намехонем. Воқеан бисёр мушкил аст ба даст гирифтани китоб, вақте дар ҷомеаи мо техникаву технология ҳукмрон аст. Ҳар моҳ як шабакаи иҷтимоӣ ва мессенҷери нав ихтироъ мешавад ва даъватномаҳои бешуморе ба суроғи мо меоянд. Ҳар ҳафта филму консертҳои нав ба нав рӯйи экран меоянд, онҳоро диданамон лозим. Ҳар рӯз садҳо нома аз ҳамсинф, ҳамкурс, ҳамсоя, ҳамкор, шинос ва ношинос ба номамон меояд. Ҳар соат навигарие, беҳбудие, таззоде ва мушкилие моро водор месозанд, ки аз телефон, планшет ё ноутбук истифода барем. Имрӯз китобҳо дар китобхонаҳо зери чангу хок хобидаанд. Китоб беқадр шуд ва ҳама аз китоб дур мондаанд. 

Китоб дар худ ҳама чизро дорад. Ҳама чизе, ки дар ақл меғунҷад, аз китоб ёфтан мумкин аст. Мушкилӣ танҳо дар мост, ки онро истифода карда наметавонем ва ба атрофиёнамон мегӯем: “Китоби фач будааст”. Китоб не, мо фач ҳастем. Дар зер чанд омиле, ки ба фоидаи мо ҳастанд меорам ва ба он умед мебандам, ки барои мутолиаи китоб ба Шумо кӯмак мекунанд. 

Яке аз омилҳои мусоидаткунанда ин аст, ки  ҳар рӯз дар вақти муайян китоб бояд хонд. Ҳамчуноне барои тамошои силсилафилмҳо вақти муайяне ҷудо мекунем. Худро одат кунондан беҳтарин роҳ ва қадами аввалин аст барои расидан ба маърифат. Беҳтар аст ба худ қавл диҳем, ки ҳар рӯз китоб мехонем. Ваъдахилофтарин нафар ҳам ба ба ваъдаи худ вафо мекунад.

Роҳи дигар, ин тайёрӣ дидан аст. Оддатан, мо барои кореро анҷом додан, ба хомӯшӣ риоя мекунем. Дар вақти китобхонӣ ҳам бояд ҳадди ақал 50% тайёрии пешакӣ бинем: макони мувофиқ, фозои ором, ноутбуки хомӯш, берун аз интернет, дурӣ ҷӯстан аз Viber, Whatsapp ва ғайраҳо.  Дар ин миён аз фикрҳои беҳуда сарро тоза бояд кард.  Бояд барои аз маълумотҳои куҳна раҳо шудану барои маълумоти нав ҷой омода кардан омодагӣ бинем. Дар вақти хондани китоб бояд меъёрро риоя кунем. Дар ҳар нишастан 10 -25 дақиқа бояд китоб хонд. Пас аз хондан ҳар чизе, ки дар мағз монд, рӯи коғаз бояд овард ва ё онро ба касе нақл бояд кард. Ҳамеша пеш аз хондан, бояд ба саволҳои зерин ҷавоб бояд ҷӯем: ин китоб ба ман чӣ дода метавонад? Оё барои сарф кардани вақтам меарзад? Дар пайравӣ бо он чи ки мутолиа шуд, чӣ нависам?  

Дар интихоби китоб аҳамият бояд дод. Ҳамеша муҳимиятро дар мадди аввал гузоред ва беҳтарин китобҳоро бихонед, зеро китобҳо зиёданд, аммо умр кутоҳ аст.  

Андешаи  “китоби бад умри дароз намебинад” далели хато будани ақидаи нафаронест, ки зидди хондани китобҳои классикӣ ҳастанд. Зиёд мешунавем, ки мегӯянд “ба мо китобҳои классикӣ чизе дода наметавонанд”, “онҳо ба ҳаёти имрӯзаи мо тамоман рост намеоянд”, “вақти онҳо гузашта аст”.

 Гумонам ин гуфтаҳо хатои маҳзанд. Зеро то кунун аз Президент сар карда, то муаллиму домулло аз китоби “Қуръон” иқтибос меоранд, дар рӯйи мизи ҳар як табиб китобҳои Абӯалӣ Ибни Сино хобидааст, ошиқони зиёд бо рубоиҳои Хайём ба висоли ҳам мерасанд, навиштаҳои Айнию Улуғзода, Икромиву Муҳаммадиев ба дилҳо фараҳ мебахшанд.  Пас классикаро бояд хонд, зеро ҳар нафаре, ки таърихро намедонад, ояндаашро омӯхта наметавонад.

Ҳар қадар, китоб хонем, ҳамон қадар ба дунё бо чашми дигар менигарем. Китоб ба инсон дониш ва хотираи қавӣ дода, мушоҳидакор буданро меомӯзонад. 

Ҳафизуллоҳ ТОҲИРӢ

Шанбе, 08 Сентябр 2018 10:54

зодРӮЗ

Андӯҳи ту, ки хуршедро падруд мегӯяд, ба андозаи ҳасрати як мардест, ки қабл аз ғуруб ин ғурубро надидааст

(Миралӣ Раззоқ) 

Як лаҳза хомӯшӣ ва ниҳоят нидои хандае, ки пас аз тохту този зиёде дар пайроҳаи зиндагӣ аз вуҷуди кас мебарояд… 

Душвор аст вақте  шогирд дар ҳаққи устод менависад. Гумон мекунед, ки боз симои ҷиддӣ, вале меҳрубоне мегӯяд, «хато кардӣ». 

Як ривоят аст, ки тибқи он гӯё рӯзе Имоми Аъзам Абӯҳанифа дар масҷид ба зикри Худо машғул буд. Ин ҳангом кӯдаке вориди масҷид мешавад. Имоми Аъзам Абӯҳанифа пеши кӯдак мехезад. Шогирдонаш мепурсанд, ки «устод чӣ шуда, ки ба ин бузургӣ пеши кӯдаке зону рост кардӣ?». Посух чунин буд: «падари ин кӯдак ба балоғат расидани сагро ба ман омӯзонида буд. Ӯ ба ман ҳаққи устодӣ дорад». 

Агар он чӣ ки устод Хуршеди Атовулло ба мо шогирдонашон таълим додааст, ба инобат гирем, пас ба гуфти Имом Абӯҳанифа умре сӯи хонааш набояд пой дароз кунем, ҳамон тавре ки сӯи қибла пой дароз карданро раво намебинем. 

…Аввалин маротиба ман Устодро зери ҷомаи сабз дидам. Он солҳо мӯй дошт ва хароб ҳам буд. Ҳамон тавре, ки имрӯз мегӯяд ба «бачаи кӯҳистонӣ» монанд буд. Шояд ба ҳамин хотир буд, ки моро ба хушӣ пазируфту гуфт «бачаҳои кӯҳистониро дастгирӣ бояд кард».   

Агар хато накунам, ин вохӯрӣ соли 2008, дар яке аз рӯзҳои моҳи октябр рух дода буд. Аммо хуб дар хотир дорам, ки он рӯз сешанбе буд. Ин сабаби худро дошт. Бибиам мегуфт, ки деҳқон бояд ба гандуми расида, рӯзи сешанбе дос занад, то файзаш зиёд шаваду вақташ хуш. Ин расм аз ҳазрати Одам боқӣ мондааст. Ман ба ин ривоят арҷ гузоштам.

…Мо се нафар будем. Ману Ҷасуру боз як нафари дигар. Устод моро ба хушӣ пазируфт, новобаста аз он ки серкор буд. Рӯи мизи корияш дар як лаълича як себи газидаву як ноки сабзи сахту бедумча хобида буд. Суруди Аҳмад Зоҳир садо медод ва худи ӯ миёни дуди сигор менишаст. Аввалин чизе ки ба чашмам афтод, табассуми гарми ӯ буд. Аҷаб чеҳрае! 

-Журналист шуданӣ ҳастед?,- бо табассум пурсид устод.

Дигар чӣ ҳам мегуфтем. Бале, журналист шуданӣ ҳастем, вале чӣ тавр, намедонем. Устодони факултет аз Хуршеди Атовулло ном журналист зиёд мегуфтанд. Мо аз ӯ мисоли як қаҳрамони афсонавӣ тассурот доштем. Китоби «Хунро бо хун мешӯянд»-и ӯ бори дигар моро такон дод. Як сабаби ба «Фараж» омадану журналист шуданам ҳам ҳамин буд. Шиносоии ману устод аз ҳаминҷо оғоз гардид.

Ҳамин тавр, оғоз гардид даву този мо дар майдони рӯзноманигорӣ. Ва дигар мо будему диктофон, мо донистему компютер, мо будему рӯзнома. Дигар эҳсосоти мо, андешаҳои нопухтаи мо, принсипҳои норӯшани мо, рӯйи саҳифаҳо рехтан гирифт. 

Як замон устод гуфтанд, ки рӯзномаи нав таъсис медиҳем ва бояд ҳар кас номи мувофиқе пайдо кунад. Ном ёфт шуд: «Самак». Боз мову майдони беканори иттилоот ва пуршӯри рӯзноманигорӣ. Таъсиси чунин рӯзнома барои мо афсона буд. Дар гӯшаи хаёламон намеомад, ки мо ин рӯзномаро дар майдони рӯзноманигорӣ муаррифӣ мекунем. Бо шикампарвари миёни ҷомеа маъруфе дар баҳс мешавем, хоби мансабдори худкомаеро ҳаром мегардонем…

…Солҳо гузаштанд. Хуни зиндагии пуршур ях набаст. Ҳаёти рӯзноманигорӣ бароямон мушкилӣ эҷод мекард. Вале ҳамоно ду сухани устод шиори зиндагии мо буд: «Шогирдони ман набояд, ки номард бошанд»,  «Аввал ном баъд  нон». Ва то имрӯз ин гуфтаҳо шиори рӯзгори мост.  

…Зиндагии устод барои мо мисоли қаҳрамонҳои асарҳои детективӣ буду ҳаст. Зарбаҳои шадиди зиндагиро мардонавор паси сар кард. Агар хато накунам, 5 маротиба зери теғи ҷарроҳӣ хобидааст. Соли 2011 рӯзи Иди фитр устод бори чорум мавриди латукӯб чун рӯзноманигор қарор гирифт.

 Охири соли 2015 буд. Ман дар Руссия будам. Як шаб хоб дидам, ки устод бо мо шогирдонаш хайрухӯш мекунад. Субҳ хабар расид, ки устод дар беморхонаанд ва бори сеюм микроинсултро аз сар гузаронидаанд. Вале ғурур, ирода ва ҷасорат нагузоштанд, ки устод сар ба шонаҳо хам кунанд.  Ҳанӯз ҳам дар такопӯст.

 Яқин ки дуои касе мисоли куҳи азим пуштибони ӯст: шояд дуои дармондаест, ки мушкилашро осон кард, шояд дуои волидон, шояд дуои Оламафрӯз (писари хурдии устод) буд. Намедонам. Вале шодем, ки ӯ бо мост.

Устоди азиз, ҳеҷ гоҳ нагӯед, ки «афсус, ки зиндагӣ маро фиреб дод». Ва ҳамон тавре, ки Нодирпур мегӯяд, «зиндагиро бо макру ҳиллааш пеши пои марг фидо кунед»!

 ХУРШЕДИ олами журналистика бошед!

45 солагӣ муборак бошад устоди ман! 

 

Диловар САЛИМОВ 

саҳ 7 аз 22

Хабари рӯз

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.