.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Минбари сардабир

АДаб

Дек 02, 2017
Диданд: 497

Рӯзи 2-юми декабр ҷаласаи солонаи Шӯрои ВАО, ки вазифаи ҷониаш талаби риояи меъёрҳои ахлоқи журналистӣ аст, доир мешавад.

Дар ду соле, ки ман раҳбари ин созмони журналистӣ будам, бо чӣ баҳсҳое дучор нашудам. Аз шикояти ҳамкасб аз болои ҳамкасб сар карда, то сӯйистифода кардан аз номи «журналист» ва ё ному насаби ин ё он сармуҳаррир, аз шиква барои нашр накардани посух то ба дуздида, аз номи хеш нашр кардани ин ё он мавод.
Вале, инак, мӯҳлати раисии ман ҳам ба поён расиду акнун метавонам чанд мисолеро аз ин рӯзгор пешкаши шумо гардонам, ки фикр мекунам лоиқ ба шунидану донистан аст.
Боре дар як ҷаласа шикояте садо дод, ки гӯиё рӯзноманигоре аз раиси хоҷагии деҳқоние як тонна картошка пурсидааст. Баъди шунидани шикоят мо аз пайи таҳқиқи масъала шудем. Рӯзноманигор сабти сӯҳбаташро бо раиси хоҷагии деҳқонӣ рӯйи миз гузошт.
«Раис:- Дина як журналисти дигар омада буд. Сад кило картошка гирифту рафт. Ту ҳам саволҳои ҳархела надеҳу сад кило картошка гиру рав.
Журналист:- Суоли ман сари картошка нест. Барои чӣ худ аз худ заминҳои обии хоҷагӣ дар як сол ба замини ғайрикишоварзӣ бадал шудаву баъдтар чун замини наздиҳавлигӣ тақсим шуданд? Ту бо ин далелҳо бо як тонна картошка ҳам аз қонун гурехта наметавонӣ!».
Дар як ҷаласаи дигар бо ширкати судяҳои шаҳру вилоятҳои кишвар чун сухан дар бораи вайрон шудани меъёрҳои ахлоқи журналистӣ рафт, ба калимаи «говсуд» часпиданд. Ба қавли судяҳо, ин таҳқири системаи судӣ ва судяҳо будааст. Як судяи ботаҷрибатар ҳамаро ба мусолиҳа даъват карда, ҷониби журналистон гуфт:
- Ба фикрам, шумо ҳукмҳоеро мегӯед, ки ба назари шумо аз ҳад зиёд беадолатона аст. Ҳамин тавр не?
Журналистон ин андешаро дастгирӣ карда, аз ҳукми журналист Маҳмадюсуф Исмоилов ёдрас шуданд, ки барои чорсад сомонӣ ба муддати беш аз даҳ сол ҳукми зиндон гирифтааст.
Ҳамин гуна ҳолат айни замон дар баҳси судии миёни ширкати «Диёри Хуҷанд» аз як сӯ ва шаҳрванд Яқубов Лутфуллою Ҳукумати шаҳри Хуҷанд идома дорад. Гап сари он аст, ширкати мазкур на имкони молӣ дорад, ки дар ҳудуди баҳсии қитъаи замин хона созад, на мегузорад, ки дар маркази вилоят ҷое обод шавад. Ҷониби Ҳукумати шаҳр тамоми ҳуҷҷатҳои қонуниро дорад, аммо дар суди шаҳрӣ ва вилоятӣ баъзе судяҳои «бовиҷдон» гӯшакӣ карда, мегӯянд: «Ҳақиқату қонун ҷониби Шумо аст, вале ҷониби ширкат «одами зӯр» дорад. Беҳуда миёни хешро нашиканед!».
Аммо, сад дареғ, ки дар ин давра аз чаҳорчӯби ахлоқ берун рафтани истифодабарандагони шабакаҳои иҷтимоӣ бештар шуду камтар не. Кор ба ҷое расид, ки дигар ҳатто аз нигоштани пайки хуше дар «Фейсбук» метарсӣ. Ҳатман дар посухи он кадоме туро ба чоплусӣ айбдор мекунад ва ҳатман лагандбардор меномад. Аз ҷониби дигар, агар камбуди ҷиддиеро зикр кардӣ, ҳатман тамғаи «ҷосусӣ» ва «душмани миллат» мезананд. Ба қавли элак, ки:
- Ин сӯ равам мезанӣ, он сӯ равам, мезанӣ!
Гуноҳи ман чист, ки, ҳар сӯ равам, мезанӣ?

Хуршед АТОВУЛЛО

Хонданд 497

истеъДОД

Нояб 18, 2017
Диданд: 406

Чанд ҳафтаи охир дастоварду комёбиҳои зодагони Тоҷикистон дар баробари пайки нохуше, ки аз рӯзгори сангини муҳоҷири тоҷик дар ғурбат пахш мешавад, дар сархати хабарҳо қарор дошт.

Ба эҳтимоли зиёд, қаҳрамони олимпии ҷаҳон Дилшод Назаров ба зиндагию фаъолияти ҷавонони Тоҷикистон таъсири мусбат расонд. Агар ки то ба ин дам фирӯзӣ дар берун аз кишвар дар риштаҳои гуногун ба як сароби назарфиреб монанд буд, кунун якояк амалӣ мешавад ва дастгирию қадршиносии ҷомеа ҳазорон ҷавонони дигарро дилгарм менамояд.
Имрӯз дигар дар кадом риштае набошад, тоҷикистониён кӯшиш менамоянд ҳунару истеъдоди хешро ба маърази тамошо бигзоранд ва аз худу кишвари хеш дарак диҳанд.
Анна Муминова, як модели 26-сола аз Тоҷикистон дар озмуни "Краса Вселенной-2017” ("Ҳусни дунё-2017”) дар шаҳри Сочии Русия ҷои аввалро ба даст овард. Ин фирӯзии зодаи Тоҷикистон шоми 10-уми ноябр дар як маросим дар казинои “Сочи Казино и Курорт» эълон гардид.
Ёсуман Исмонзода ва Манижа Тошболтаева, ду духтари навраси тоҷик, ки баъди намоиши истеъдодашон дар телевизиони давлатии Русия ба чеҳраҳои маъруф дар шабакаҳои иҷтимоӣ табдил ёфтанд, дар як озмуни байналмилалӣ пирӯз шуданд. Ин ҳарду дар озмуни “GeniusKid-2017” ва ё «Кӯдакони нобиға», ки рӯзи 3-юми ноябр дар Маскав оғоз ёфт, дар байни 250 ширкаткунанда аз 11 кишвар мақоми аввалро соҳиб шуданд.
Ба ғайр аз ҷоизаҳои моддие, ки ғолибони озмун гирифтанд, Манижа барои ширкат дар марҳилаи баъдии озмуни “Арифметикаи зеҳнӣ” роҳхат гирифт, ки қарор аст моҳи декабри имсол дар Африқои Ҷанубӣ баргузор шавад.
Манижа Тошболтаева дар ин барнома суръати мошини дар ҳоли ҳаракатро мушаххас гуфт ва бинандагонро дар ҳайрат гузошт. Ёсуман Исмонзода бошад, дар муддати ду дақиқа камтар 100 шумораи даҳӣ ва садиро ҷамъу тарҳ кард ва ҷавоби дуруст дод.
Шаҳри Сочи барои тоҷикону тоҷикистониён шаҳри муваффақияту дастовардҳо гардид. Якбора панҷ нафар паҳлавонони мо дар мусобиқаи ҷаҳонӣ дар риштаи самбо ба фирӯзӣ ноил гардиданд. Беҳрӯзи Хоҷазода дар вазни 74 килограмм унвони қаҳрамони ҷаҳонро ба даст овард. Ду паҳлавони дигар соҳиби медали нуқра ва ду нафари дигар соҳиби ҷойи сеюм ва медали биринҷӣ шуданд. Ягона ҳодисае, ки то ҳадде ҳусни ин мусобиқаро доғдор кард, маблағ наёфтани масъулин барои фиристодани паҳлавон Набимуҳаммад Хоркашев ба ин мусобиқа буд, ки мавсуф баъди кӯмаки ҳамватанон аз Маскав тавонист дар он натанҳо ширкат кунад, балки соҳиби медали нуқра шавад.
Бояд зикр кард, ки 42 сол муқаддам Сайидмӯъмин Раҳимов чемпиони ҷаҳон дар ин ришта шуда буд ва баъди ин қадар солҳо Беҳрӯз қаҳрамони ҷаҳон шуд.
Ду навгонии дигарро наметавон зикр накард:
Таҳмина Ниёзова, овозхони соҳибистеъдоди тоҷик, набераи Боймуҳаммад Ниёзов бо таронаи машҳури Селин Дион "Surrender” номзадии худро ба озмуни миллии Сан-Марино барои интихоби номзади ин кишвар барои ширкат дар Eurovision 2018 дар шаҳри Лиссабони Португалия пешбарӣ кардааст. Сабаби ин интихоби Таҳмина дар он аст, ки танҳо кишварҳои аврупоӣ метавонанд дар ин мусобиқа ширкат кунанд.
Хушхабари дигар он аст, ки шабакаи телевизионии “Шаҳнавоз”, ҳафтумин шабакаи телевизионӣ дар кишвар рӯзи 13-уми ноябр ба фаъолият оғоз кард, ки ҳадафи он муаррифии мусиқии тоҷик буда, 24 соат барномаҳои мусиқӣ таҳия ва тақдим хоҳад кард.
Хуллас, тирамоҳи соли 2017 барои миллати тоҷик ва Тоҷикистон соли бобарор буд. Ку бубинем, зимистон чӣ армуғоне барои мо меорад...

Хуршед АТОВУЛЛО

Хонданд 406

бАРЗу

Окт 07, 2017
Диданд: 632

…Фол аз Девони Ҳофиз чун кушудам ин саҳар,
«Сина моломоли дард» омад далели ҳоли мо...

(Абдуҷаббори Суруш)

Ёдам нест маротибаи охир кай театр рафта будам. Хато накунам, се намоишномаи шодравон Фаррухи Қосим- «Юсуфи гумгашта», «Фоҷиаи Исфандиёр», «Лайлӣ ва Маҷнун» буд. То ба ҳол толорҳои хомӯш, аммо.моломоли тамошобин пеши назарам аст. Ҳамчунин дар ёдгӯшаҳои хотирам зинда мешавад сӯҳбатҳои тӯлонӣ бо устодони шодравон Фаррухи Қосим ва Муҳаммадзамони Солеҳ. Муҳаммадзамоне, ки асари ҷовидониаш «Ишқи актёри пир» ба дӯсташ Фаррух бахшида шуда ва то ҳол чунин тасвиру шеваи дилангези баёнро дар ягон асари дигари тоҷикӣ нахондаам. Баъди он ки театри Фаррух ломакон гаштаву макон меҷуст ва Фаррухи нотакрор баъди ба саҳна гузоштани як намоишнома дар яке аз кишварҳои ҳамсоя мариз гашт, театр барои ман, асолаташро гум кард, мурд. Аз ин калима ким - чӣ хел эҳсоси газандае дар дили ман пайдо мешуд. Ҳамон тавре ки баъди марги тадриҷии Субҳони Сайид суруди тоҷикӣ маро мегазад, диламро ба дард меорад…
Ногаҳон дубора ситорае дурахшид бо исми Барзу. Ҷигарбанди ду ҳунарманди соҳибистеъдоди тоҷик Ҳабибулло Абдураззоқов ва Фотима Ғуломова. Беҳуда намегӯянд «аз гул гул рӯяд…» Ҷавоне бо шару шӯри ҷавонӣ, бо рӯҳи зиндагихоҳ, бо иродаи қавӣ бо истеъдоди нотакрор…
Беҳуда намегӯянд:
Ҳар шаб ситорае зи само меканаду боз,
Ин осмони ғамзада ғарқи ситораҳост.
Барзу ба ҳар даргоҳе мерафт ва ҳатто барои лаҳзае, барои соате, барои моҳе, барои соле буд бо худ рӯҳи зиндагихоҳеро меовард, нав мегуфт, нав меҷуст, дар қафасу панҷара намеғунҷиду намеғунҷад.
Ёдам ҳаст, замоне рӯй ба журналистика овард. Дардномаҳояшро дар «Имрӯз нюс» менавишт. Масъули вақти нашрия Раҷаби Мирзо боре хоҳиш кард то атрофи як навиштаи ӯ фикри худро гӯям, аниқтараш, посухе ба он гӯям. Навиштам. Намедонам ба касе писанд омад ё на, аммо ин оғози шиносоии ман бо ин марди Худо буд.
Барзу тавре интизор мерафт ҳатто дар «қафаси фарҳангӣ» нағунҷид. Рафт. Ва тоза ба тоза бо намоишномаҳояш аввал дар Бишкек ва инак дар Алмато соҳибқадру болонишину моҳи анҷуманҳо ва ғолиби аксар ҷашнвораҳо шуду мешавад.
Аммо… намоишномаҳои ӯро мебинаму намедонам чаро, намоишномаҳои Фаррухи Қосим ёдам меояд: Фаррух замоне «Юсуфи гумгашта» - ро ба саҳна гузошт, ки миллати тоҷик дар андешаи ба чоҳ афтонидани бародари дигарндеш афтида буд, вақте «Фоҷиаи Исфандиёр» - ро ба саҳна гузошт, ки падар ба писар теғ мекашиду бародар ба бародар, вақте «Лайлӣ ва Маҷнун» - ро ба саҳна гузошт, ки Маҷнуне он сӯи соҳили Панҷ буду Лайлие ин сӯйи соҳил… Дигаронро намедонам, аммо ман чунин хулосаю бардошт доштам.
Имрӯз ҳам Барзу ончиро мегӯяд, ки дар Тоҷикистон мегузарад. Ҳамон ҷанги наслҳо, ҳамон тарсҳову ранҷҳои абадӣ…
Барзу аз Тоҷикистон мегӯяд ва бояд инро дар Тоҷикистон гӯяд. Миллатро аз ҷигарбандаш ҷудо накунед, барои Барзу имкони кор диҳед, театри Барзу, мактаби Барзуро ба Ватан оред!
Агар не, рӯзе Миллат моро нахоҳад бахшид!
Хуршед АТОВУЛЛО 

Хонданд 632

шикОЯТ

Сен 23, 2017
Диданд: 653

Бо вуҷуди он ки матбуоти чопии кишвар сангинтарин рӯзҳоро дар шароити бӯҳронӣ пушти сар менамояд, аммо то ҳанӯз мардум чун умеди охирин дари нашрияҳоро мекӯбанд.

Зиёд аз ман суол мекунанд, ки «барои чӣ ба замми директори Маркази тадқиқоти журналистии Тоҷикистон будан, сармуҳаррири ҳафтаномаи «Фараж» ҳам будиву аз вазифаи дуюм истеъфо додӣ? Ин суолро имрӯз ҳам шунидам, аммо як каме дағалтар:
- «Чун дидӣ, ки мисли пешина озодона мавод навишта намешавад, кадом камбудиеро мехоҳӣ гуфта намешавад, ба вазифаи дуюми худ нафари дигарро таъин кардӣ».
Ин гунаҳгорсозӣ водорам кард то ба суоли мазкур ниҳоят посух диҳам:
Аввалан, «Фараж» шахси ҳуқуқӣ нест, яъне зерсохтори Марказ аст ва ман муассису директори он ҳастам. Аз ин рӯ, ин андеша хато аст, ки гуё ман ба тақдири «Фараж» бепарво бошам.
Баъдан, суд ба суду прокуратура ба прокуратура аз паси навиштаи оддитарин хабарнигори нашрия ва расонаҳои электронии Марказ гаштан, («Фараж», «Самак», «Ману ту», faraj.tj, sugdnews. tj) ба ҷонам зад. Бигзор сармуҳаррирон ва хабарнигорон масъулият эҳсос кунанд ва ба ҳар ҳарфи худ ҷавобгӯ бошанд. Ин аст, ки ман то андозае воқеан ба мазмуну мӯҳтавои онҳо бепарво шудаму бори масъулияти дигарон зиёд шуд.
Саввум ва аз ҳама асосӣ: Тоҷикистон кишвари хурдест ва агар муддати мадиде фаъолият намоӣ, (махсусан агар сармуҳаррир ё хабарнигор бошӣ. Х.А) табиист бо аксар чеҳраҳои хабарсоз ошно мешавӣ ва натанҳо эшон, балки тағову аммаи холаашонро ҳам агар сари мансаб бошанд, мешиносӣ. Барои нафаре, ки аксар ҳолат маводи танқидӣ менависад, ин марги яқин чун рӯзноманигори касбӣ аст! Ва дар Тоҷикистоне, ки «рӯйи одам ширин» аз масали маъмулаш аст, ин ҳолат ба ман рух дод…
Вале дар ҳамин ҳол, вақте мебинӣ, ки мӯйсафеди ҳаштодсолае садҳо километр роҳ тай зада, чун умеди охирин ба даргоҳи ту меояд,
Вақте мебинӣ, ки аз хомӯшӣ ихтиёр кардани рӯзноманигорон дар ифшои ҳақиқат бинобар камхаридор шудани нашрияҳою дилсард шудан аз касб, баъзе «навкисаҳо» лаҷоми бедодиро сар медиҳанд…
Вақте мебинӣ, ки чӣ гуна қонуну адолату виҷдон зери пой мешавад…
Вақте мебинӣ, ки дигар масали «рӯйи одамӣ гарм» ба сӯиистифода аз ҷониби баъзе мансабдорон бадал мешавад…
Вақте мебинӣ, ки шабакаҳои иҷтимоӣ дигар дар сохтани афкори ҷомеа аз ту чирадасттар ва ҷасуртар ҳастанд (сабаби ин беҷазоӣ барои навиштаҳои беноми интернетӣ ҳам ҳаст, ки дар журналитика «фейк» меноманд. Х.А)
Дигар аз баҳри «рӯйи ширин» - у «рӯи гарм» мебароӣ ва дигар ба «ҷанозаи баобрӯи нашрия» омода мешавӣ…
Мо дигар омодаем, ту чӣ хонанда?

Хуршед АТОВУЛЛО 

Хонданд 653

Хабари рӯз

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.