.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Фарҳанг

Тарғибгари фарҳанги волои тоҷик

Сен 16, 2017
Диданд: 580

6-уми сентябри соли ҷорӣ Григорий Колтунов 110-сола шуд. Шояд на ҳамаи хонандагони нашрияи “Самак” донанд, ки Григорий Яковлевич муаллифи филмномаҳои “Достони Рустам” (соли 1971),“Рустам ва Суҳроб” (с.1972) ва “Достони Сиёвуш” (1976) мебошад. Ҳамаи ин филмҳоро устоди муаззам Б. А.Кимёгаров дар “Тоҷикфилм” ба навор гирифтааст. 

Филмҳои номбурда дастоварди га¬рон¬баҳои синамои ватанӣ маҳсуб меша¬ванд. Григорий Яковлевич дар якҷоягӣ бо Б.А.Кимёгаров асолати фарҳанги маънавии моро мисли парчами муқаддас баланд бардошта, моро ба фарогирии навоварона, оммавӣ ва умумихалқии арзишҳо ва сарчашмаҳои маънавии гузаштаамон раҳнамун сохтанд.
Ин ду нафар синамогароне буданд, ки бо чунин амиқият ва эҳтиром ба мероси бои мо рӯй оварданд ва аввалин шуда ин меросро дар марҳилаи нави таърихӣ ва дар шакли ҳунари нав-синамо-дубора ба арзишҳои тамаддуни ҷаҳонӣ табдил доданд.
Григорий Яковлевич Колтунов соли 1907 дар шаҳри Одесса (Украина), таваллуд ёфтааст. (Вафоташ - 24 июни соли 1999 дар ҳамон ҷо). Номбурда барандаи унвонҳои “Арбоби шоистаи санъати Тоҷикистон”(1980) ва“Арбоби шоистаи санъати Украина” (с.1995) мебошад. Соли 1957 барои филмномаи “Чиҳилу якум” (режиссёраш Григорий Чухрай) барандаи ҷоизаи махсуси ҳакамоти кинофестивали байналмилалии Канн гардидааст.

Хонданд 580

«Сухан гуфтан на осон аст инҷо» - 2

Сен 09, 2017
Диданд: 558

Ин матлаб ба идораи ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» фиристода шуда буд, вале чоп накарданд.

Дар шумораи 17-уми ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» мақолаи Толиби Луқмон - «Сухан гуфтан на осон аст ин ҷо» ҳамчун нақди адабие ба маҷмуаи дастаҷамъии «Наврӯзи Зарафшон» чоп шуда буд. Мунаққиди ҷавон дар ин мақола ба «нодурустии забону баён»-и ду шеъри ман низ эрод гирифтааст. Вай байтҳоро аз матни шеърҳо ҷудо кардаву саҳеҳ ҳам нахондааст. Масалан, дар шеъри «Бо лабат ҷонам нигоҳаш дор», ки чунин сар мешавад:
То бибӯсад аз лабонат, бар лаб омад ҷони ман,
Нуқтаи холаш агарчи нақс бар имони ман.
Бӯс-бӯсе кард агар майле ба сӯи ғабғабат,(ғабғабаш - Толиб)
Дар лабам бо лаб нигоҳаш дор он исёни ман…
Толибро таркиби ”тоза”-и ”бӯс-бӯсе” ба ҳайрат овардаасту ҳоли ӯ ”булаҷаб” шудааст. Толибе, ки ҳоло дар ҷустуҷӯи худ ва нақд асту маро хуб ҳам мешиносад ва шояд ин эродҳояш ҳам аз маро хуб шинохтанаш аст, дарк накардааст, ки “бӯс-бӯсе”ҳамон “бӯсида-бӯсида” ҳасту бас ва дар шеър бо тақозои вазн шакли “бӯс-бӯсе”-ро гирифтааст. Толиб ҳатто “ғабғабат”-ро аз ”ғабғабаш”, аз серкорӣ ё сарсарикорӣ фарқ накардааст.
Ба байти дигари ҳамин шеър:
То кунанд азхуд, ба нахли беша бигзоранд пай,
Кош бигзорад ба лабҳоят пайе дандони ман
эроди дигаре гирифтааст: «То кунун дар шеър лаб ба нозуктарин ва зеботарин унсури табиат (узви бадан!- Қ. Б.) монанд карда мешуд, бори аввал мебинем, ки ба нахл ҳам монанд мешудааст».
Ба ходими адабие, ки ҷои кораш чунин идораи муътабар аст, надонистани маънои «унсур», ки “модда” аст, айб аст, айб! Дар куҷои ин байт ман лабро ба нахл монанд кардаам? Баракс, дар ин ҷо ман пайгузорӣ бо бӯса ба лаби маҳбубаамро бо пайгузорӣ ба танаи нахл монанд кардаам, ки ба ҳар хонандаи беғараз ва солимфикр возеҳу рушан аст.
Дар ҳақиқат, то наздикиҳо дар деҳаҳои куҳистони водӣ мардум ба танаи дарахтони сарву санавбару арчаҳо бо табар пайе мегузоштанд, ки маънояш “азони ман” гуфтан буд. Мақсади ман ҳам дар он байт он буд, ки агар пайе ба лаби маъшуқаам гузорам, ки дар шеър рамзист, ӯ то абад маҳбубаи ман бояд бошад, яъне ӯ банд аст, бо ман аҳду паймон кардааст.
Такрор мекунам: Ман пайгузорӣ (!!!) ба нахлро ба пайгузорӣ (!!!) бо бӯса ба лаби маъшуқа ташбеҳ додаам, ки ба хонандаи закӣ ҳам возеҳ аст.
Байти дигареро ҳам Толиб аз рӯи ҳиммати худ маънидод кардааст, ки боз ҳам қабули мо нест. Байт чунин аст:
Хандапошии туро мечидамаш,
Аз лабони лаълат, аз рӯю ҷабин.
Мунаққиди навпешаи мо дар ин ҷо ҳам андешаи солиме накардааст. «Хандапоширо аз рӯю ҷабин чидан воқе(ъ)ан фавқулода корест!”,- менависад ӯ.
Оё бо эҳсоси баланд қақарос задаву хандидани маҳбуба, ки дар натиҷа рӯю ҷабини ӯ дилрабою бӯсиданӣ мегардад, бӯсапошию бӯсидани ошиқ хандачинӣ нест? Агар ошиқ хандаҳои маҳбубаашро аз лабу рӯю ҷабини ӯ начинад, пас, аз куҷои ӯ чинад? Туро намедонам, вале ҳар касе, ки мардие дораду ошиқ шудааст, бӯсачиниҳо ҳам кардааст. Ҳатто аз пайи пову хоки роҳи дилбарон ошиқони содиқ бӯсаҳо мечидаанд. Тавре Хоқонӣ фармудааст:
Дилҳои хунолуда бин, бар хоки роҳат бӯсачин,
Ман хоки он хокам, ҳамин бӯси таманно дошта.
Ин байтро аз саҳифаи 219-и ҷилди якуми «Фарҳанги забони тоҷикӣ» иқтибос овардаам. Толиб хонандаро ба хатофаҳмӣ талқин намуда, менависад: «Дар шеъри дигар, шоир забонашро ба
роҳи дилбар пойандоз мекунад». Хонандаи азизи ман ва худат низ, Толиб, акнун ба байтҳои зери шеъри “Салом, эй шеър” нигаред:
Салом, эй шеър, бар ёд омадӣ боз,
Салом, эй мурғи хушхону хушовоз.
Биё, бар қалби саршорам зи меҳрат
Забонам аз бароят пойандоз…
Забонамро ба кӣ пойандоз карда будаам, ба шеър ё ба дилбар?
Агар ҳадаф чирк аз зери нохун кофтан бошад, биёед, бо як шеъри худи Толиб шинос шавем (афсӯс, фақат як шеъри ӯро дастрас карда тавонистам, бо номи “Муждаи навбаҳор”, ки он як шеърак ҳам пур аз хатост):
Духтаракони содадил, покруху кушодадил…
Хониши дилпазирашон, рӯҳфизо сафирашон.
Дар ин ҷо Толиб ”сафир”-ро ҳаммаънои сурудхонии “духтаракон” фаҳмидааст, ҳол он ки, “сафир” хонишу чаҳ-чаҳи мурғон аст.
Ва боз:
Кафтаракони ошно дар лаби гӯшабоми мо
Гарми фасонагӯию бӯсаву ишқбозиянд
Нӯл ба нӯлу бар ба бар.
“Гӯшабом” худаш лаби бом аст, мисраи ”нӯл ба нӯлу бар ба бар” мантиқан нодуруст буда, кабӯтарро бар (паҳлуи баданаш) пас аз пар меояд.
Ва боз дар ҳамин шеър:
Даст ба дасти ҳам диҳад, пой ба рӯи ғам ниҳад
Шоҳу арӯси хушгиле зери дарахти пургуле
Шона ба шона, сар ба сар.
Яъне, шоир дар ин ҷо гуфтанист, ки шоҳу (домод) арӯси хушгил зери дарахти пургул даст ба дасту шона ба шонаву сар ба сар ниҳодаанд. Дар ин ҷо ӯ бояд пас аз ”даст ба даст” ба ҷои ”сар ба сар”, ки муғлақ аст ”рӯ ба рӯ” мегуфт, вале аз сабаби он, ки “рӯ ба рӯ”-и бечора бо ”дар ба дар”-и охири шеър ҳамқофия намешавад, ин дарди сарро (қофияро) бо навиштани ”сар ба сар” рафъ кардааст, ки ҳунар нест! Шона ба шона ниҳодани арӯсу шоҳ низ хеле аҷиб аст. Шона, ки ноҳияи паси қафаси сина, яъне ду белак аст, хонандаро водор менамояд гумон кунад, ки он “шоҳу арӯси хушгил” пушт ба ҳамдигар гардонида будаанд ва пушт ба шеър гардонидани Толибро ҳам шояд ифода кунад, ки хеле рамзист.

Қаҳрамон БУРҲОН

 

 

Хонданд 558

Баландмақомро кӣ ихтироъ кардааст?

Сен 09, 2017
Диданд: 621

Тоҷикон созандагони умдатарин созҳои мусиқӣ буда, дар санъати эҷодию иҷроии мусиқӣ ҳам нодиракориҳои ҳунарӣ намудаанд. 

Махсусан мардуми сарбаланди Бадахшон аз замонҳои қадим ба мусиқӣ дилбастагии хосса дошта, дар густариши ҳунари созтарошӣ саҳми арзанда доранд.

Созтарошони Бадахшон дар баробари эҳёи созҳои қадима ба монанди танбӯри помирӣ, тор, сетор, баландзиком, рубоби қумрӣ, дутор, думбра, ғижак, қобуз, лабчанг, даф, доира, таблак, табли дурӯя, қошуқ ва ғ., инчунин бо шаклҳои гуногун дар заминаи созҳои қадима созҳои такмилхӯрдаи навро бо номҳои масруд, масайнғиҷак, симруд, панҷруд, дилруд, торруд, найруд, хушмақом, ҷонбозғиҷак, давлатбекғиҷак, наҷмонғиҷак ва ғ. ихтироъ намудаанд, ки созҳои мазкур имрӯз дар Осорхонаи миллии Тоҷикистон, Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносии ш. Хоруғ инчунин дигар осорхонаҳои дохил ва хориҷи кишвар ҳифз ва ба бинандагон муаррифӣ мешаванд.
Рубоби баландмақом яке аз чунин созҳоест, ки ҳанӯз охирҳои асри 19 аз ҷониби Сӯфӣ Муборакқадами Вахонӣ ихтироъ шудаааст.
Муборакқадам ибни Абдулло бо тахаллуси Мубораки Вахонӣ ва лақаби Сӯфӣ Муборакқадам соли 1843 дар деҳаи Ямги ноҳияи Ишкошим таваллуд ёфта, соли 1903 дар ҳамон ҷо вафот кардааст. Ӯ Шоир, файласуф, мунаҷҷим, наққош ва олими машҳури минтақаи Бадахшон буд. Мероси адабии Муборакқадам 15 асарро дар бар мегирад, ки аз 3 девон, як маснавӣ, як асари насрӣ ва 10 достон иборат аст. Онҳо аз 350 то 11223 байтро дар бар мегиранд. Ӯ дар баробари мунаҷҷим ва шоир буданаш, донандаи амали мусиқӣ буда, санъати хуби навозандагӣ дошт. Маҳорати наққошӣ ва дарки баланди мусиқидонӣ ӯро ба сохтани созҳои мусиқӣ водор намуд ва махсусан ӯ бо мақсади бо мусиқӣ ҳамнаво намудани назмҳои сӯфиёнааш бо дасти худ рубобча ва рубоби баландмақомро сохтааст, ки то имрӯз боқӣ мондаанд.
Рубоби баландмақом аввалин сози сохтаи ӯ мебошад, ки намуди ҷолиб ва садои форам дошта, таърихи зиёда аз 150 сола дорад. Имрӯз ин сози нодир дар хонаи яке аз наберагонаш Абдуллоев Лутфулло, дар деҳаи Ямги ноҳияи Ишкошим дар ҳолати хуб нигоҳдорӣ ва навохта мешавад.
Чуноне, ки театршинос ва санъатштноси машҳури тоҷик, шодравон Низом Нурҷонов дар қисми якуми китоби «Таърихи мусиқии Помир» қайд кардааст: «Муборакқадам рубоби баландмуқомро дар асоси рубоби баландзикоми помирӣ ва рубоби афғонӣ (тоҷикӣ) дар шакли тамоман дигар сохтааст». Инчунин Н.Нурҷонов аз нақли созтароши куҳансоли деҳа навиштааст: «Вақте, ки Муборакқадам рубобро сохта тамом кард, ин айём роҳбари деҳаи Яхшиволро даъват намуданд. Онҳо якҷоя бо Муборакқадам рубобро ҷӯр намуданд ва навохтанд. Ҳангоми навохтан рубоб чунон садои баланди форам дошт, ки атрофро фаро мегирифт». Аз нақли пири деҳа хулоса кардан мумкин аст, ки азбаски рубоби Муборакқадам садои баланд дошт, онро баландмақом ном гузоштааст. Чунки баландмақом истилоҳи вахонӣ буда, маънояш баландсадо мебошад.
Рубоби баландмақом аз чӯби яклухти дарахти зардолу сохта шуда, аз бисёр ҷиҳат ба танбӯр шабоҳат дорад. Баландмақом аз косахона, хазина, тана, сарпанҷа, торгирҳо ва харак иборат аст. Дарозии умумии Баландмақом 102-105 см, дарозии косаи он ҳамроҳи хазина 72 см, қутри косаву хазина 25-30 см, васеъгии хазина 20-30 см, дарозии тана 18-20 ва баъзан 25-30 см мешавад. Баландмақом аз 7 тори асосӣ ва 14 тори иловагӣ иборат аст. Торҳои иловагӣ дар ду тарафи хазинаи соз кашида мешаванд. Тарзи ҷӯркуниии баландмақом ноустувор буда, вобаста ба оҳанги суруд, ҳар мутриб мувофиқи табъу завқи худ онро ҷӯр мекунад.
Баъд аз Мубораки Вахонӣ дуюмин нафаре, ки аз авлоди ӯ рубоби баландмақомро сохтааст, Муборакқадами Бандайшо, набераи Мубораки Вахонӣ мебошад ва бо тахаллуси Муборакқадами рубобсоз машҳур буда, зиёда аз 200 сози мусиқӣ сохтааст. Якчанд созҳои сохтаи ӯ имрӯз дар Хона-осорхонаи Мубораки Вахонӣ (деҳаи Ямги ноҳияи Ишкошим) ва Хона-осорхонаи Шоқамбари Офтобӣ (деҳаи Лангари ноҳияи Ишкошим) ҳифз ва муаррифӣ мешавад.
Дар китоби 1-уми «Хоруғи зебо», ки муаллифонаш Ш. Шоҳнаврӯзов ва А. Амирбек мебошанд оид ба ҳаёти меҳнатию эҷодии дуредгар ва созтароши моҳири д. Хуфаки ш. Хоруғ Сафоев Муродалӣ маълумот дода шудааст. Дар банди якуми ин маълумотнома муаллифон Сафоев Муродалиро аввалин ихтироъкунандаи рубоби баландмақом муаррифӣ намудаанд, ки ин асоси воқеӣ надорад. Сафоев Муродалӣ ҳамчун созтароши номӣ рубоби баландмақомро ихтироъ накардааст, балки онро такмил додааст. Бинобар ин Сафоев Муродалиро яке аз такмилдиҳандагони баландмақом гуфтан ҷоиз аст.
Аз рӯи рубоби баландмақоми Муборакқадам яке аз наберагонаш Маликмамадов Айдимамад (роҳбари Осорхона, шахси санъатдӯст ва созтароши моҳир аст) баландмақоми навро бо номи баландмақоми Мубораки Вахонӣ сохта, дар Осорхонаи ӯ ба намоиш гузоштааст, ки хело шабеҳи баландмақоми Мубораки Вахонӣ мебошад. Инчунин дар осорхона якчанд созҳои тарошидаи Маликмамадов, ба монанди баландзиком, рубоб, танбӯр ва ғ. ба маърази тамошо гузошта шудаанд ва ҳар тамошобине, ки ба осорхона ворид мегардад аз навозиши ӯ баҳраёб мегардад. Маликмамадов А. мегӯяд, ки созтарошӣ ба мо аз бобоямон Мубораки Вахонӣ мерос мондааст ва ин касби муқаддасро ба наслҳои оянда мерос хоҳем гузошт.
Созтароши деҳаи Андароби ноҳияи Ишкошим Масайнов Масайн низ дар такмили рубоби баландмақом нодиракории аҷибе кардааст. Ӯ шогирди Сафоев Муродалӣ буда, асосан баландмақоми худро дар асоси рубоби баландмақоми устодаш такмил додааст.
Инкишофи фаъолияти созтарошии Усто Масайн аз солҳои 70-уми асри 20 бо усули нав ва такмилдиҳӣ сурат мегирад. Махсусан дар иҷрои ӯ созҳои тории баланмуқом, баландзиком, гултор, торруд, масруд, масайнғиҷак ва ғ. сохта ва ё такмил дода шудаанд. Солҳои охир ин созтароши моҳир ба такмили созҳои миллӣ бештар мароқ зоҳир намуда истодааст ва то имрӯз зиёда аз 50 намуд созҳои гуногуннамуди миллиро сохтааст, ки хело аҷибанд.
Чуноне, ки аз таърихи ихтироъ ва такмили яке аз созҳои мардумии тоҷик - баландмақом маълумот додем, дар тӯли садсолоҳо созҳои гуногуннамуди миллии мо такмил ёфтаву то замони мо омада расидаанд ва ин анъанаи эҳёгариву такмилдиҳии созҳои мусиқӣ дар оянда низ аз ҷониби ҳунармандони соҳибзавқи тоҷик идома хоҳад ёфт.

Ҳасан НУРМАТЗОДА, ходими калони илмии Осорхонаи миллии Тоҷикистон

Хонданд 621

ДАЛЕР НАЗАРОВ ҲУНАРМАНДИ ДУ АСР

Сен 02, 2017
Диданд: 1153

Далер Назаров ҳунармандест, ки барои ҳамагон аз хурд то бузург исмаш ошност ва аз ҷумлаи ҳунармандони дӯстдоштарин дар кишвар маҳсуб меёбад.

Дар замони Иттиҳоди Шӯравӣ дар жанри навтаъсиси эстрада, ҳунармандони ба ғоят лаёқатманде рӯи саҳнаи ҳунар омаданд, ки дар фурсати начандон зиёд, эстрадаи тоҷикро бо ҳама нафосату камолоташ натанҳо ба мардуми худ, балки ба ҷаҳониён муаррифӣ карда, дар мустаҳкамтар гардидани жанри эстрадаи тоҷик хидматҳои басо арзишманду шоистае кардаанду мекунанд. Он гуруҳи ҳамоварди эстрадаи тоҷик дар ғанӣ гардондани фонди тиллоии санъати мусиқӣ нақши боризи хешро гузоштаанд, ки ҳатто имрӯз ҳунармандони ҷавон аз осори эшон истифода мекунанд ва баҳри мо камоли ифтихор аст, ки чунону чунин ҳунармандони асил дар олами мусиқиамон зуҳур карданд, фарҳангу суннатҳои миллиро тариқи ҳунарашон бозгӯ намуданд.
Далер Назаров ҳунармандест, ки барои ҳамагон аз хурд то бузург исмаш ошност ва аз ҷумлаи ҳунармандони дӯстдоштарин дар кишвар маҳсуб меёбад. Далер Назаровро воқеан, ҳунару истеъдодаш фавқуллода аст ва санъаташ чун баҳре аст, ки ҳама метавонад аз он шодоб бигардад. Далер Назаров ҳофизи ду аср маҳсуб меёбад ва ӯ дар ин ду давра тавонист, ки бо ҳунараш байни мардум маҳбубияти хосеро соҳиб гардад. Далер Назаровро санъатшиносону сарояндагон ва ҳаводорони мусиқӣ «Классики эстрадаи тоҷик», «Таърихи зиндаи мусиқии муосири мо» унвонаш додаанд. Ҳарчанд то имрӯз ӯ ҳеҷ кадом унвони расмиро надорад, аммо ӯ доштани унвонҳои расмиро лозим намедонад ва изҳор медорад, ки сарояндагӣ шуғли дӯстдоштааш мебошад ва ҳар чи месарояд баҳри худу мардум аст, ки аз ин, ӯ аз касе умедвори мукофоту унвоне нест. Бале, ҳунарманд бояд дӯстдори пешаву ҳунари худ бошад, на инки аз паи шуҳрату ном биравад.
Санъату ҳунари Далер Назаров кайҳо аз марзҳои кишвар баромада ва қитъаҳои Аврупову Осиёро тасхир намудааст. Мавсуф сабаби ин маҳбубияташро дар он мебинад, ки ӯ суннатҳо ва расму русуми миллати хешро ҳифз намудааст ва онҳоро фаровон дар эҷодиёташ истифода мебарад. Дар ҷое ӯ оид ба се навъи мусиқии суннатӣ, «Шашмақом», «Фалак» ва «Маддо»-и миллати хеш изҳор медорад: «Мо аз ҷумлаи хушбахттарин соҳибони мусиқии ғании анъанавӣ ҳастем. Ин се рӯдхона аст, ки ба куллӣ аз ҳамдигар тафовут дорад ва ҳамзамон мутааллиқ ба як миллат аст. Ҳар яке аз ин ҷараёнҳо илҳомбахш ва таъминкунандаи мавод барои ҳазорон оҳангсозу овозхон ҳаст. Ин се навъи мусиқиро намешавад аз паҳлӯ гӯш кард. Бояд ба умқи он фурӯ рафт…» Назару андешаи ин ҳунарманди асил нисбати суннатҳои миллати хеш, фаротар аз тасаввуроти мо аст ва барои ҳифзу такмили он камар бастааст. Имрӯзҳо бештари ҳунармандони эстрадаи мо сабку услуби афғониву эронӣро пеш гирифтаанд, вале Далер Назаров дар оғози фаъолияти хеш то имрӯз бо сабки хосӣ тоҷикона эҷод мекунаду месарояд. Ин худ далелест, ки ба волоияти санъаташ арҷгузор бошем. Ва ҳамин сабки хосаш ӯро миёни мардум азизу муътабар медорад.
Дар баробари дар олами санъати эстрадаи тоҷик фаъолият доштанаш, Далер Назаров дар сохтани мусиқии филмҳо низ саҳмгузор аст. Дар бобати офаридани оҳанг Далер Назаров чунин андеша дорад: «Ҳар чи аз номи ман мебарояд, бояд баркамол ва бенуқс бошад», ва ин принсипаш талаб мекунад, ки ӯ як лаҳзае қарор набошад ва ҳамеша дар ҷустуҷӯву омӯзиш бошад. То ҷое огаҳӣ ёфтем, Далер Назаров нисбат ба худ хеле сахтгир буда ва бештари вақти холиашро сарфи мутолиаи китоб мекардааст. Ҳама ёру ошно ва ҳамкасбонаш мегӯянд Далер ба ҳар коре, ки даст мезанад, онро бо тамоми назокату нафосаташ ба анҷом мерасонад. Бо вуҷуди оҳангсозиву ҳазору як резакориҳои дигари санъат Далер дар филм ҳам нақш офаридааст. Дар як суҳбати ихтисосӣ ба саволи «Бароят кадом нақш писандтар аст; оҳангсозӣ, овозхонӣ ё ҳунарпешаи синамо будан?, ӯ дар ҷавоб изҳор медорад: «…медонам, ки агар ба дунё нишоте метавонам оварда, фарқе намекунад, ки он тавассути синамост, консерт ё мусоҳиба».

Зоҳири САЙФУЛЛО 

Хонданд 1153

Хабари рӯз

Календар

« Сентябрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Нигоҳи хос

  • «РИСК»

    Ба назар чунин мерасад, ки нависандагони мо ба «бемории хомӯшӣ»…
  • Чаро бояд китоб хонд?

    Инсон дар таърих ду кашфиёти бузург дорад: яке ҳунари ноширӣ,…

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.