.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Фарҳанг

Телевизиони «Сафина» «Муаллим» ном филми ҳунарии коргардони шинохта Носир Саидовро ба намоиш гузошт. Филм аслан аз рӯзгори муаллими солхӯрда ва мардуми як деҳа ҳикоя мекунад.

Бояд ёдрас шуд, ки баъди пош хӯрдани Иттиҳоди Шӯравӣ понздаҳ ҷумҳурӣ ба истиқлолият расиданд. Аммо ин истиқлолият дар пай бесарусомониҳои зиёд дошт. Коргардони филм дар рӯзгори мардуми деҳа ҳамин бесарусомониҳо, яъне нарасидани омӯзгор дар мактаб, эътибор пайдо намудани сухани муллоҳо дар ҷомеа, аз фаъолият мондани корхонаҳо, афзудани сафи бекорон, ба муҳоҷират рафтани мардум ва андаке ба тиҷорат рӯ овардани онҳоро ба тасвир кашидааст.
Воқеан, ҳудуди филм аз доираи деҳа убур намуда, ба сатҳи ҷумҳурӣ мерасад. Яъне, филм дар баробари маъниҳои воқеӣ доштан, боз мафҳумҳои рамзӣ низ гирифтааст. Муаллими солхӯрда, ки як умр коммунист буд, лаҳзаҳои охирони умрашро пушти сар менамояд. Муаллим ин ҷо чун рамзи коммунист омадааст. Коммунисте, ки тӯли ҳафтод сол дар ҷомеа ҳизби яккатоз буд. Баъди ба истиқлолият расидани ҷумҳуриҳо фаъолияти ҳизб хеле коста гашт. Самандар (ишора ба мурғи Самандар, ки месӯзад ва аз хокистар аз нав аланга мегирад), ки писари муаллим буд, ба ҷои падараш омӯзгор шуд. Аз ҳамаи фанҳо худи Самандар дарс мегуфт.
Ҷомеа ҳеҷ гоҳ халогоҳро намепарастад. Ба ҷои ҳизби коммунист нерӯи тозае, яъне Самандар бар сари қудрат омад. Нерӯе, ки дар даври истиқлол хештаншинос буд ва арзиши миллиро мепарастид. Самандар боз ба духтараке дар алоҳидагӣ аз забони русӣ сабақ медод. Ба ин сужа таваҷҷуҳ намоед: духтарак дар хона, дар даст коғазу қалам дар паси миз нишастааст. Самандар ба тирезаи хона дар ҳолати шинондани шиша калимаҳои русиро ба забон меорад. Духтарак аз қафои ӯ такрор мекунад.
Ин кори олии коргарони хушсалиқа Носир Саидов аст. Ӯ фардои духтаракро, ки зодаи даври истиқлол аст, равшан ва дурахшон мебинад. Коргардон бо шинондани шишаи софу беғубор чунин андешаашро баён намудааст.
Дертар муаллими солхӯрда, яъне падари Самандар, аз дунё чашм мепӯшад. Дар сари мадфани ӯ ниҳолаке месабзид. Самандар дар ҷустуҷӯи бародараш ба Русия меравад. Нигоҳубини ниҳолак ба дӯши духтар меафтад. Духтараки хурдсол ва заиф кӯзаи пуробро кашола намуда, ба сари мадфан мерасад. Ба бехи ниҳол об мерезад. Ин лаҳза бародари Самандар аз Русия бармегардад. Ба сари қабри падараш меояд. Духтарак оятеро қироат мекунад.
Духтарак ин ҷо чун рамзи руҳи миллат омадааст. Руҳе, ки хурд ва заиф аст, аммо боирода. Аз гузаштаи худ (муаллими солхӯрда) ифтихор дорад. Дар баробари ин, ислом (қироати дуо)-ро мепарастад.
Коргардон Носир Саидов дар филми ҳунарии «Муаллим», агар дақиқ назар афканем, дирӯз, имрӯз ва фардои миллатро ғунҷоиш додааст. Дар образи духтарак, яъне рамзи руҳи миллат фардои шаффоф, рӯшан ва дурахшони мардуми тоҷикро мебинад.

Ҳамроҳи АВЛИЁПУР

 

Хонданд 490

«Вундеркинд»-ҳо

Янв 13, 2018
Хонданд: 379

Чаро онҳо «тухми анқо» шудаанд?

Дар шароити кунунӣ зуҳури наврасони соҳибистеъдод хеле кам ба вуқуъ мепайвандад, ки аз сатҳу сифати пасти таълим дар ҳама зинаи таҳсилот дарак медиҳад. Тарбияи ин гуна наврасон вазифаи аввалиндараҷаи кормандони соҳаи илму маориф мебошад.
Тавре Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни ироаи Паёмашон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон зикр карданд, «ҳарчанд ки дар ин самт натиҷаҳои муайян ба даст омадаанд, вале онҳо ҳанӯз қонеъкунанда нестанд. Барои баланд бардоштани сифати таълиму тарбия моро зарур аст, ки дар тамоми зинаи таҳсилот, бахусус дар зинаи таҳсилоти касбӣ, на ба шумора, балки ба сифати он диққати ҷиддӣ дода, мутахассисони ҷавобгӯйи талаботи замони муосирро тарбия намоем».
Айни замон ҷомеа беш аз ҳарвақта ниёз ба наврасони соҳибистеъдод дорад ва эълон шудани соли 2017 - Соли ҷавонон василаи таҳрикбахши ин раванд бояд бошад. Масъалае, ки мехоҳам дар атрофи он изҳори назар намоям, «тухми анқо» будани наврасони «вундеркинд» дар мамлакати мост. Боиси таассуф аст, ки як идда дар бадани ҳайвонот нақш ёфтани ҳарфҳои арабиасосро «муъҷиза» арзёбӣ намуда, наврасеро, ки дар ҳафтсолагӣ сураи «Ёсин»-ро аз худ намудааст, «вундеркинд» меноманд. Масъулини муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ ва таҳсилоти олии касбӣ соҳиби диплому ифтихорнома ва ҷойи сеюм шудани муҳассилинро чунон васф менамоянд, ки «аз пашша фил сохтан»-ро шабеҳ аст. Тибқи иттилои аз Вазорати молия дастрасшуда, соли 2016 барои тадқиқоти илмӣ аз буҷет 75,8 миллион сомонӣ ҷудо гардидааст, ки зиёда аз 55 миллион сомониаш барои тадқиқоти бунёдӣ пешбинӣ ва харҷ гардидаанд. Саволе пайдо мешавад, ки бо харҷи чунин маблағҳои ҳангуфт дар ин ҷода чӣ навгонии қобили таваҷҷуҳ ва арзандаи ситоиш рӯи кор омад? Кадом ихтирои олимони мо, бо дарназардошти муҳимият дар истеҳсолот, ақаллан истеҳсолоти дохилӣ, мавриди истифода қарор гирифт? Бо кадом роҳ ин хароҷот (манзур маблағҳои бо ин мақсад ҷудошуда) ҷуброн бояд шавад?
Имрӯз зарур аст, ки омӯзгорон ва падару модарон диққати наврасон ва хонандагону донишҷӯёнро, пеш аз ҳама, барои аз бар намудани донишҳои муосир ҷалб намоянд, ба сатҳи азхудкунии фанҳои дақиқ бештар таваҷҷуҳ зоҳир кунанд, омӯзиши забонҳои хориҷӣ ва технологияҳои иттилоотиву коммуникатсиониро ба роҳ монанд ва ба касбомӯзии шогирдону фарзандон эътибори ҷиддӣ диҳанд. Анҷоми ин рисолат мувофиқи талабот тақозои замон буда, вазифаи инсонӣ ва қарзи виҷдонии мост. Бо дарназардошти муҳимияти масъала Пешвои миллат ба масъулини соҳа дастур доданд, ки «ҷиҳати ташкил намудани марказу маҳфилҳои техникҳои ҷавон дар заминаи муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ, ибтидоӣ, миёна ва олии касбӣ ва инкишоф додани марказҳои дастгирии хонандагони болаёқат тадбирҳо андешанд».
Дар ҷаҳони муосир илм мақому манзалати баландро соҳиб буда, бидуни он тараққиёти давлатро умедвор шудан ғайриимкон аст. Эътироф бояд кард, ки сарфи назар аз дастгириҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар кишвар ихтироъкорӣ ва навоварӣ, бозёфтҳо дар фанҳои дақиқ ва техникиву технологӣ назаррас нестанд. Масъулини соҳа шояд ин суханони Роҳбари мамлакатро зимни ироаи Паёмашон дар хотир дошта бошанд: «Дар замоне, ки илму технология бо суръати кайҳонӣ пеш меравад, дар илми тоҷик навгонӣ ва ташаббусҳои илмӣ кам ба мушоҳида мерасанд, афроди лаёқатманд, ихтироъкор ва навҷӯ ба ҷодаи илмҳои дақиқ ҷалб карда намешаванд ва мавзуҳои фармоишӣ барои талаботи давлат равона намегарданд. Дар мамлакат дар шароити имрӯза рушди илмҳои бунёдӣ муҳим ва афзалиятнок буда, пешбурди корҳои илмиву таҳқиқотӣ вазифаи аввалиндараҷаи олимони ин соҳа маҳсуб меёбад, ки он беҳбудии ҷиддӣ мехоҳад».
Вундеркинд кист ва ба чӣ амалҳо қодир аст? Барои посух ба ин суол аз шабакаи интернет ҳолномаи чунин нафаронро аз шумори наврасон пайгирӣ намудем. Маълум гардид, ки дастовардҳои чунин наврасон қобили таваҷҷуҳ ва арзандаи ситоиш аст. Барои мисол, Акрит Пран Ясвал аз Ҳиндустон дар синни ҳафт аввалин ҷарроҳиро анҷом дода, дар 12-солагӣ ба Донишгоҳи тиббӣ шомил шудааст. Тейлор Рамон Уилсон дар даҳсолагӣ таҷҳизоти таҳрикдиҳандаи бомбаи ядроӣ ва генератори 50 МВт-ро барои реактори ядроӣ ихтироъ намудааст, Микаэла Ирэн Фудолиг аз Филиппин дар 11-солагӣ ба донишгоҳ дохил шуда, онро бо дипломи аъло хатм намудааст ва алъон дар ин донишгоҳ ба ҳайси профессор фаъолият дорад. Марк Тян аз шаҳри Гонконг ҷавонтарин нафарест, ки дар нуҳсолагӣ ба донишгоҳ дохил шудааст. Акима Камара аз Берлин дар дусолагӣ аз уҳдаи навохтани скрипка мебаромаду Итан Бортник дар сесолагӣ клевесин менавохт…
Мисолҳои оварда барои хулосаи мунсифона аз манфиат холӣ нест. Итминон дорем, ки масъулин моро дуруст дарк менамоянд.

Далер МЕРГАНОВ,
журналист

Хонданд 379

Галстуки мо барои чист!?

Янв 13, 2018
Хонданд: 783

Ин саволест, ки 80-90 фоизи хонандагони мактабу донишҷӯёни донишкадаву донишгоҳҳои мо бо ҷиддият ба ҳар каси пеш омада медиҳанд. Дар асл, ба ин савол бисёр ҷавоб медиҳанд, аммо бар замми ҷавобҳои пай дар пай боз нофаҳмию норӯшанӣ дида мешавад. 

Чаро мо тозапараст нестем? Чаро мо аз галстук нафрат дорем? Чаро куртаи сафедро аз кафан дида бад мебинем? Чаро кӯшиши туфлии сиёҳи ранг карда шударо доштан намехоҳем? Чаро бо брюки кушоду зебо худро ноҳинҷор ҳис мекунему рафта даридаашро мепӯшем? Чаро...?
Ҳақиқати аён аст, ки имрӯз қисми зиёди ба ном донишҷӯю хонанда ба ин саволҳо ҷавоб дода наметавонанд, аммо ҳамин хислатҳо дар онҳо ҳаст. Бисёриҳо мегӯянд, чаро моро аз дониш нею аз сарулибос ва корҳои ҷамъиятӣ мепурсанд? Барои он, ки сараввал ахлоқ аст, тарбия аст, одамият гуфтанӣ чиз аст ва пасон аз намуди зоҳирии ту аён аст, ки ту чӣ гуна хонандаву донишҷӯ ҳастӣ. Як мисоли сода. Оташхомӯшкунакҳо бе либоси махсус метавонанд ба даруни оташ дароянд? Албатта не! Донишҷӯ ҳам бояд як либоси хубу тоза дошта бошад барои беҳтарин амал, яъне талаби илм. Як нафаре, ки либос пӯшида наметавонад, аз куҷо вай доништалабу донишҷӯ шуда метавонад? Як нафаре, ки дар назараш вазнинтарин предмети дунё галстук аст, ки бо андохтанаш гӯё миёнаш мешиканад, аз куҷо ҳаловати донишҷӯ буданро пайхас мекунад? Як нафаре, ки кори ҷамъиятиро танҳо як ибораи иборат аз ду калима медонад, аз куҷо шахс буданашро ҳис мекунад?
Рост аст, ки галстук моро басавод намекунад, рост аст, ки куртаи сафед доштан далели раис будан нест, рост аст, ки ҳар костюму брюкдор ректору вазир нест, аммо галстук маҷбур мекунад, ки ту босавод бошӣ, маҷбур мекунад, ки ту дар ҷустуҷӯ бошӣ, маҷбур мекунад, ки ту рисолати дар пешат бударо адо кунӣ. Чӣ хел ин ҳама корро як латтапора мекунад мегӯӣ? Дар гарданат, ки галстук бошад, итминони мардум ба ту зиёд мешавад, яъне дар назари ҳама ту хуб менамоӣ. Галстукдор ҳамеша бояд савол диҳаду ба савол ҷавоб диҳад, ба тарзи дигар, ҳамеша дар маркази иттилоот аст. Шахсе, ки галстук мебандад, бояд коре кунад, ки намуна бошад. Барои ин ҳама корҳоро кардан бояд шахс хонаду хонад ва боз хонад! Ҳамон куртаи сафеде, ки баъзеҳо ба мисли кафан бадаш мебинанду аз он дурӣ меҷӯянд, зебоии моро нишон медиҳад. Ооо, магар зебоӣ бад аст!? Ҳамон куртаи сафед аз тозапараст будани мо дарак медиҳад. Вақте ки кураи сафед дар тан дорӣ, аз ифлосиҳо дур меравӣ, худро эҳтиёт мекунӣ, тоза мегардӣ. Магар ин бад аст? Вақте ки тозаву озода бошӣ, албатта хондан ҳам мешавад. Ҳамон костюму брюкдор оянда вазиру раис мешавад. Охир, дар куҷо дидаед, ки имрӯз брюки ҷинси дарида дошта фардо раис шуд? Ҳар калонсоле, ки саволеву ҳоҷате дошта бошад, аввал ба костюму брюкдор медиҳад.
Инҷо гап сари расмият ва тозапарастию илмҷӯӣ меравад. Хонандаи мактабро бояд аз кӯчагард фарқ кунем ва фарқияташ ҳам аввал дар либос зоҳир мегардад. Донишҷӯ бояд аз «бомж» фарқ дошта бошад. Ҳамон «бомж» ҳам брюки дарида мепӯшад, баъзе донишҷӯёни “замонавӣ” ҳам. Албатта ин бад аст, зеро мо рисолати худро фаромӯш мекунем.
Хонандаи азиз! Бо итминони комил метавон гуфт, ки агар ҳама муассисоти миёнаву олӣ иҷозат диҳанд ба кадом либосе, ки хонандаву донишҷӯ омадан хоҳад, биёяд, бовар кун, ҳам хондан фаромӯш мешавад, ҳам фарҳангу инсонгарӣ.
Ҳамин Китобхонаи миллии Тоҷикистон чанд вақт ба сарулибос кор нагирифт, яъне ногуфта маълум, ки хонанда бо кадом либосе, ки хоҳад, биёяд ва дар калонтарин, зеботарин, бойтарин китобхонаи Осиёи Марказӣ ба ҷустуҷӯи илму боз ҳазору як майда - чӯйдаи дигар пардозад, аммо мо чӣ кор кардем? Дур намеравем, ҳамин тобистон аз ҳад зиёд гузарондем. Бачаҳоеро дидам, ки бо футболкаи турӣ меомаданд ва ин аён аст, ки тамоми бадани чиркину ӯ менамояд. Магар ин ба мо мезебад ва ин далели гузарондани мо нест? Духтарҳоеро дидам, ки бо каблукҳои 10-15-сантиметра омада ва туқ-туқкунон ба асаби чандин нафар мерасиданд. Писареро дидам, ки бо брижа омада буд, ки чизи пӯшидааш ғалатӣ буд. Духтареро дидам, ки ҳар чизе дилаш мехост, пӯшида меомад. Писареро дидам, ки бо брюки даридаву кепкаи дуздӣ меомад. Вақте ки ба макони илму адаб бо либоси беадабона равӣ, чӣ мешавад? Вақте ки ту хонданӣ не, намоишдиҳӣ меравӣ, чӣ мешавад? Албатта ҳеҷ суде нест ва ин рафтану омаданҳо танҳо вақткуркунӣ асту халос. Бо пайдо шудани навиштаҷоте, ки бе либоси расмӣ мумкин нест дар КМТ даромадан, ҳама зор-зор гиря мекунанд ва бо алам ба ҳар каси наздику дури худ дарди дил мекунанд, мисле, ки онҳо давои дардашон мешуда бошанд. Бояд ғамгин шаванду гиря кунанд, зеро дигар дар куҷо либосҳои худро намоиш медиҳанд ба ҷӯраву дугона. Аслан, мақсади роҳбарияти КМТ-ро мо то андозае фаҳмидем, агарчанде шарҳ надодаанд. Диданд, ки мо гузарондем, китобхонаро ба кӯча монанд кардем, ин иқдомро пеш гирифтанд. Дар КМТ шарт нест либоси расмӣ, танҳо либоси инсонӣ пӯшидан даркору халос. Маъмурияти КМТ талаб накардаанд, ки ҳатман костюму брюк бо галстуки сурх карда биёед, танҳо натавонистанд навишсанд, ки шумо гузарондед. Аммо мо чӣ кор кардем? Албатта хато фаҳмидему санги маломат задем ба сарашон. Дар ҳоле, ки ин ба фоидаву хубии мо буд.
Як савол ба ҳамон норозиҳо: шумо дар кӯча мегардед то бегоҳ, либосҳоятон чиркин мешаванд, оё модар ё апаи шумо иҷозати даромадан ба даруни хонаи худатон медиҳанд? Неъ албатта! Як фикр кунед, КМТ рафтан бо брюки дарида, ин чӣ хел мешавад баъд? Дар ин макон меҳмони дохилию хориҷӣ ҳаст, вақте ки дар КМТ ин аҳволро мебинад, дигар аз китобхонаҳои дигар рафтан рӯй метобад.
Акнун бахшиш, ки зиёд вақти туро гирифтем, хонандаи азиз. Талаби расмият хуб аст дар ҳама ҳолат. Агар ҳамин сахтгириҳои мо набошанд, ба ҳама предмети иҳота кардаи мо зарар мерасад ва ин аниқ аст, зеро аллакай таҷрибаҳо нишон додаанд.
Биёед ҳамакаса бо маънии томаш дар талаби илм бошем.

МУБОРИЗ

Хонданд 783

Зиндагии мардумони дилсафеди озода ва озодандеш «марг»-и наҳси каҷдилон дар рӯи олам аст. Чун инсони соддадил гоҳо дар доми фиреб меафтад, аммо тез худро дар оламе, ки зиндагӣ менамояд, дармеёбад. Вай сарлашкаре надораду доштан низ намехоҳад, чун дар зиндагӣ сардафтар дорад ва ин сардафтар андеша ва қалами ӯст. Ҳамин сардафтар, андешаву сухан доштан аст, ки аҳли ин ҷода аз миллион сари дигар, ки ба кореву амале қодир нест, боло ҳастанд. 

Устод Қироншоҳи Шарифзода ҳар гоҳе бо шумо вомехӯранд, ба забони тоҷикӣ «дуруд бар шумо, бобо» мегӯянд. Ба устод «дуруд» мегӯем. Танҳо инсонҳои донандаи таъриху тамаддуни ин миллати куҳанбунёд аз чунин усули саломдиҳӣ истифода менамоянд, ки яке аз онҳо устод Қироншоҳ аст. Дарёдилест, ҳарчанд мо дар зиндагӣ дарёдилони бисёр дидаем, аммо дарёдилии вай фарқ дорад ва аз он самимият ҷӯш мезанад, ки ин самимият на дар ҳамаи мо вуҷуд дорад ва ин самимияти вай низ меросист, ки аз «аналҳақ»-и Мансур сарчашма мегирад, ки ба он на ҳама дорост. Ин «аналҳақ» танҳо аналҳақи худи ӯ нест, балки он ба миллат ҳамбаста аст. Дар ҷустуҷӯи «аналҳақ» аст, дар домани дарёи андеша аст ва ин дарё дили поку беғубори ӯст.
Медонад, ки боарзиштарин фулуз зар аст, онро аз замин то осмон ситоиш намудаанд, аммо ҳамагон хомӯширо тилло мегӯянд, аммо онро ситоиш наменамоянд ва он хомӯшӣ чаро қимат нашуд ва ё нагашт, варо гоҳо ба андеша меоварад ва ӯ хомӯширо пеша менамояд. Тез дарк менамояд, ки дар ин маҷлиссаро хомӯш будан беҳтар аст, хомӯширо тилло медонад. Дар ин гуна лаҳзаҳо ёди тифлӣ менамояд, на ёди тифлон, ки онон бо вуҷуди бузург будан ҳанӯз тифлона андеша доранд ва тифлона андеша мекунанд, табассуми дардноке менамояд ва ин табассум дардҳои ӯро гӯё мепӯшонад. Ва тафаххуре дар кору амали худ надорад ва он чӣ, ки сомон додааст, ҳанӯз ба назараш то зонуяш нарасидааст, ки ин моро ба андеша меорад, ки нафаре бо ин доштанҳо, ки дигарон надоранд, чаро чунин ба кори худу амали худ баҳо медиҳад. Ва мо ин хомӯширо мебинем ва аксари ононе, ки Қироншоҳро мешиносанд, аз тинат, ҳасту нести вай бохабар ҳастанд, ба хулоса меоянд, ки дар зери ин «хомӯшӣ», ки аз нигоҳҳои пурроз ва пурнукот иборат аст, «қуллаҳои дар зери баҳр ниҳоне» нуҳуфтааст, ки на ҳама онро мебинад ва дарк менамояд. Чун мо ҳамагон имрӯз «донишманд» ҳастем ва ду - се чизакеро аз ин ва ё он ҷояке хондаем ва гумон менамоем, ки аз мо бузургтар дар кулли ҷаҳон нест ва нахоҳад буд. Аммо пас аз чанде буду набуди мо маълум мегардад, ба оби дар ҳован кӯфташуда монанд мегардем, ки ба дарди касе намехӯрад ва як кореву амали нодаркор аст. Ва ин аст, ки устод Қироншоҳ ҳеҷ гоҳе «аз куҳе, ки то зону аст, нафахридааст» ва умедворем, минбаъд ҳам аз ин куҳи то зону нафахрад.
Ва ӯ медонад, ки бо гузашти соле ҷавонӣ инсониятро, ҳатто олами вуҳуш ва набототро ба пирӣ гусел менамояд. Аҷиб ин аст, ки ҳамаи мо бисту чанд сол боз бо гиру мони зиндагӣ овора буда, ҳамагон аз барнову пир бе ҷавонӣ, ҷавониро ҳар сол гусел менамоем, фахр аз он менамоем, ки соле рафт, соле паси сар шуд. Аммо ӯ ба ҳар соли рафта ғамгин мегардад, ки коре нокарда монд, амале иҷро нагашт, чун даъвогар нест, ҳатто аз ҷониби худаш даъвогарӣ наменамояд, аммо аз ин умри рафта, аз он коре, ки иҷро накардааст ва ё дигарон, аз ӯ пешомадагону рафтагон ва имрӯзбудагон иҷро накардаанд, дарун-дарун даъво менамояд ва гоҳо ин даъвоҳои дарунӣ дар навиштаҳои ӯ рӯ мезананд ва хонандаи заккӣ дар зерсатрҳои навиштаҳои устод Қироншо онро дармеёбаду дар мавриди навиштаҳои ӯ андеша менамояд. Осори гаронмояаш - «Асосҳои ҳамкории иҷтимоӣ», «Аввалин рӯзномаи тоҷикӣ», «Мушкилоти озодии сухан», «Озодӣ ва масъулияти сухан», «Бухорои шариф: Назаре пас аз 100 сол», «Газтеа (Рӯзнома - аз таърих, вазифаҳои иҷтимоӣ, таснифот ва сохтори редаксияи он)» андешаву суханҳои мондагоре ҳаст, ки донишманду олими соҳаи журналистика будани устод Шарифзода Қироншоҳро ба ҳамагон бозгӯ менамояд.
Мо шогирдони вай ба ӯ менигарем ва ҳасрати мӯи сиёҳи ӯро мекунем. Дар сапедии мӯи ӯ хирадро мебинем ва хирад ҳамин тур бе омӯзиш ба даст намеояд ва омӯзиш бе хондани қомусҳои иншогашта ва зиндагӣ пешкаш менамуда ба каф наояд ва ба мағз ҷой нагирад. Мӯи сапеди вай авроқи сапед наяст, балки авроқи рангомез аст, ки пур аз гуфтаҳову ногуфтаҳост.
Чун мавҷи дарё дар забон дорад ва шӯри дарё дар дил, дар лабаш дард дорад, аммо ин ба гардишҳои зиндагӣ бастагӣ дорад, ки ӯ тайи ин солҳо ва солҳои пеш, тамоми умри сипаригашта варо ҳамроҳӣ менамуд ва ин розҳои ногуфтаи ӯст, ки ба дарду розҳои соҳили дарё монанд аст, ки онро на ҳама дорад, чун вай бо шиори «бите хӯрам, бизан мурам» умр нагузаронида ва ҳеҷ гоҳе гузарониданӣ нест. Бо чарху дуки аз модарбузург ба модар, аз хару хингили аз падарбузург ба падар монда қонеъ нест, ҳарчанд медонад, ки ин молҳои меросӣ аз они вай аст, ҳамзамон инро низ медонад, ки «чарху дук»-у «хару хингил»-и аз бобоёни дигарон ба онҳое ба мерос монда, ки аз миллати мо нестанд, чархи фалакҳоро гирифта ва мо то ба имрӯз аз «чарху дук»-и аз падарбузург ва модарбузургамон ба мерос монда сухан менамоем ва ифтихор аз он менамоем ва ҷадидие дар худамон намебинем ва аз пайи ҷадид сохтани «чарху дук»-и худ нестем.
Аз инқилобҳо гурез дорад, аммо инқилоби зеҳниро мепарастад, чун худ зеҳнгаро аст, чун дунёдида аст ва соҳибдилу зиндадил аст, аз дилмурдагони давру даҳр дурӣ меҷӯяд, аммо касб ӯро бо онон рӯ ба рӯ менамояд. Зиндагиро фароғати якчанд «мурда» мебинад, ба ҳоли зиндаҳо месӯзад, ки саргардони зиндагианд, хашми худро фурӯрехта менамояд, оташи қалбаш бетоб мегардад, гоҳо дунёро рафта мебинад, аммо худро дар навбати дунё дармеёбад. Бисёр санҷид, дид, дар тарозуи ақл баркашид, таҷриба намуд, ҳеҷ лаъле ба даст наовард ва ҳам ёр ёфт ва боз наёфт, шояд ёр наёфтан тақдири қаламкаши рӯзмарра аст, ки мо низ гирифтори ин «дард»-ем ва ин дард аз устоди мо Қироншоҳ ба мо ба мерос монда.
Зиндагӣ дар воқеъ пурдаҳшату пур аз тӯфон аст ва ӯ низ чун мову шумо аз киштии Ҷам ва баъд аз Ҷам аз киштии Нуҳ бурун омада ва он тӯфон то ҳанӯз ҳам идома дорад, дар қалбҳои мардуми озодидӯсту озодипарвар захмҳо эҷод менамояд. Мебинад нафаронеро, ки соҳиби арзу само ҳастанд, аммо соҳибдил наянд, шукр менамояд, ки чунин нест ва ба ҳоли соҳибҷаҳони беҷаҳон дилаш месӯзад, аммо чорае надорад, чун зиндагиро чунин сохтаанд ва шояд яздон дунёро бо ҳазрати Одаму Ҳаво чунин офарида, ки ин фалсафаи зиндагист, ки ҳанӯз ҳам чун тамаддунҳои гумшуда, боқимондагони воқеии инсоният дар ҷустуҷӯи он ҳастанд ва ӯ низ яке аз онҳост. Муҳимтар аз ҳама вай имрӯз ҳам навҷавони пирдил нест ва будан низ намехоҳад ва бо ҷоми бода аст ва бо мо Ҷоми Ҷам мебардорад ва бода мехӯрад, чун пири ҷавондил аст. Медонад, ки аз рӯди хушкида сад ифтихор намоӣ ҳам, суде нест, чун дар рӯди хушкида ташнагиро натавонӣ шикаст.
Устод Шарифзода Қироншоҳро бо рӯзи мелодашон табрик намуда, ба эшон тансиҳативу хушбахтӣ ва дар корҳои эҷодиашон муваффақиятҳои нав ба навро орзумандем!

Дӯстмуроди БОБО,
Хуршед АТОВУЛЛО,
Беҳрӯзи ШУКРУЛЛО

Хонданд 680

Хабари-рӯз

Календар

« Ноябрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Нигоҳи хос

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.