.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Фарҳанг

Махзани маърифат дар Хатлон

Нояб 10, 2018
Хонданд: 157
Махзани маърифат дар Хатлон

Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав

Муассисаи давлатии таълимии “Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав” яке аз калонтарин таълимгоҳҳои олии касбӣ на танҳо дар вилояти Хатлон, балки дар ҷумҳурӣ буда, миёни дигар донишгоҳҳои кишвар мақоми хоссаро соҳиб аст. Ин боргоҳи маърифат соли 1978 ҳамчун шуъбаи қӯрғонтеппагии Донишкадаи омӯзгории Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко таъсис ёфта, соли 1991 ба донишкадаи мустақил табдил ёфт. Дар асоси Қарори Девони вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 236 аз 24-уми июли соли 1992 ва фармоиши Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон бо № 76 аз 1-уми сентябри соли 1992 донишкада ба Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа ба номи Носири Хусрав табдил гардид ва бо сабаби ба шаҳри Бохтар иваз шудани номи шаҳри Қӯрғонтеппа бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31.07.2018 таҳти № 362 номи Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусравро гирифт. 

 

Маркази бошукӯҳи илму фарҳанг

МДТ “Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав» дар соли аввали фаъолият дорои ҳамагӣ 4 факултет - физика, математика, забон ва адабиёти рус ва таҳсилоти ибтидоӣ буд. Бо гузашти вақт донишгоҳ ба як маркази бошукӯҳи илму фарҳанг мубаддал гашта,  алъон дар  шуъбаҳои рӯзона ва ғоибонаи 12 факултети он  бештар аз шонздаҳ ҳазор нафар донишҷӯ ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Айни замон таъмини босифати таълиму тарбияи мутахассисони рақобатпазири самтҳои омӯзгорӣ, иқтисодӣ, соҳибкорӣ ва техникию технологӣ аз дараҷаи бакалавр то доктори илм, тадриҷан воридшавӣ ба фазои ягонаи ҷаҳонии таҳсилот тавассути татбиқи пурраи низоми таҳсилоти кредитӣ, корбасти тарзу усулҳои фаъол ва пешқадами таълим аз  ҳадафҳои асосии донишгоҳ ба ҳисоб меравад. Лозим ба ёдоварист, ки донишгоҳ раванди таълимро дар асоси Низомномаи низоми кредитии таҳсилот дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо қарори мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30.12.2016, №19/24 тасдиқ шудааст, ба роҳ монда, дар факултетҳои донишгоҳ аз рӯйи 54 ихтисос барои соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ҷумҳурӣ мутахассисон омода  карда мешаванд. 

Айни ҳол дар донишгоҳ 43 кафедра  фаъолият намуда, дар  пешбурди раванди таълим ба 543 гурӯҳи академии донишҷӯёни таҳсили рӯзона ва ғоибонаи донишгоҳ саҳмгузор аст. Аз ин миқдор 361 гурӯҳ дар шуъбаи рӯзона ва 182 гурӯҳ дар шуъбаи ғоибона (фосилавӣ) фарогири донишҷӯён мебошанд.

Ба касе пӯшида нест, ки имрӯз масъалаи баланд бардоштани сатҳу сифати таълим, фарҳанг ва худшиносии миллӣ, маърифатнокии сиёсии донишҷӯён, донистани таърих, адабиёт ва забони миллат аз масоили муҳим ба ҳисоб рафта, дар раванди инкишофи босуръати техникаю технологияи муосир ва мушкилоти ҷаҳонишавии ҷомеа, тарбияи мутахассисони арзанда низ аҳамияти зарурӣ касб намудааст. Бинобар ин, роҳбарияти донишгоҳ барои амалӣ намудани ин мақсад саъю талош намуда, кӯшиш менамоянд, ки толибилмон соҳиби дониши баланд ва ҷаҳонбинии васеъ гарданд. Дар доираи амалӣ намудани ин иқдом факултетҳо ва раёсати таҳсилот як қатор корҳои мушаххасро ба сомон расонидаанд. Аз ҷумла, то оғози санҷишу имтиҳонҳо дар ҳамаи факултетҳои донишгоҳ аттестатсияи донишҷӯён сурат гирифта, барои дар доираи талабот ва шаффоф гузаронидани он комиссияи аттестатсионии донишҷӯён созмон ёфтааст. Бо мақсади дуруст ба роҳ мондани раванди аттестатсия аз фанҳои тахассусӣ вобаста ба ихтисос барномаи минимум таҳия гардида, ҳангоми аз аттестатсия гузаштани донишҷӯён  фаъолияти фардии донишҷӯ дар ҷараёни машғулиятҳои назариявӣ, амалӣ, семинарӣ, озмоишӣ, корҳои берун аз дарс, супоридани корҳои мустақилона  ба назар гирифта шуданд.

Дар донишгоҳ барои бо сифати баланд гузаштани машғулиятҳои озмоишӣ дар факултетҳои химия ва биология, физика, математика, техника ва технология, информатика озмоишгоҳҳо амал мекунанд, ки он  бо таҷҳизоти нави замонавӣ ҷиҳозонида шудаанд. Барои самаранок гузаронидани дарсҳо дар кафедраи физикаи умумӣ 4 озмоишгоҳ- озмоишгоҳи механика, озмоишгоҳи физикаи молекулавӣ, озмоишгоҳи қисми электрик ва озмоишгоҳи оптика фаъолият менамояд.  Дар озмоишгоҳи механика ва озмоишгоҳи физикаи молекулавӣ таҷҳизотҳои зарурӣ барои гузаронидани корҳои озмоишӣ ба таври кофӣ мавҷуданд. Бо дастгирии Раёсати донишгоҳ ин  озмоишгоҳҳо дар соли хониши 2017-2018 бо тамоми асбобҳои озмоишӣ таҷҳизонида шудаанд.

 

Маркази таълимии парки инноватсионию технологӣ

Мувофиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21-уми июли соли 2010,  таҳти № 629 дар донишгоҳ парки технологӣ таъсис ёфта, мунтазам фаъолият мекунад. Мақсади ташкили парки технологӣ ин дар амал  тадбиқ намудани сиёсати давлатии фаъолияти илмӣ –иноватсионӣ, ба  даст овардани натиҷаҳои самарабахши илмии донишҷӯён, мутахассисони ҷавон, омӯзгорон, ташкили лоиҳаҳои хурду миёнаи иноватсионӣ, дастгирии корхонаҳои хурду миёнаи ватанӣ ва хориҷӣ мебошад.

Маркази таълимии парки инноватсионию технологӣ дигар хизматрасониҳо, аз қабили чопи компютерӣ, муқовабандӣ, нусхабардорӣ, саҳифабандӣ, тайёр намудани эълону лавҳаҳои гуногун, суратгирӣ, маслиҳатдиҳиро иҷро менамояд.

Маркази таълимӣ соҳиби як гармхона бо дарозии 50  метр мебошад, ки дар он зиёда аз 40 бех дарахти  лиму парвариш  меёбанд. Дар гармхона дар баробари парвариши намудҳои гуногуни лимӯ (апелсин, мандарин), инчунин зироатҳои сабзавотӣ ва гулҳо шинонида шудааст, ки омӯзгорон, донишҷӯён ва магистрон метавонанд дарсҳои амалӣ ва озмоиширо дар ин ҷо гузаронанд ва корҳои таҳқиқотӣ баранд. 

Дар ин қисмати биноҳои донишгоҳ сехи коркарди дару тирезаҳои пластикӣ низ фаъолият мекунад. Баъди ба кор даромадани ин сех донишҷӯёни ихтисосҳои технология ва сохтмон метавонанд дар ин ҷо таҷриба омӯзанд. Дар назди факултаи технология маркази ташхис ва таъмири автомобил ташкил карда шуда, ин марказ имкон дорад дар ҳамкорӣ бо парки технологӣ ба ниёзмандон хизмат расонад. 

Инчунин дар назди ин факултет маркази таълимии технологияи муосир ва касбу  ҳунарҳои миллӣ бо дастгирии раёсати донишгоҳ ташкил карда шудааст. Марказ аз сехи дузандагӣ ва  коркарди пурраи чӯбу тахта, пластмасса ва коркарди металл иборат аст. Сехи дузандагӣ бо мошинаҳои дарздӯзии замонавӣ муҷаҳҳаз буда, ба касбомӯзон касбу ҳунарҳои мардумӣ дӯхтани либосҳои миллӣ, аврупоӣ, қуроқдӯзӣ, нақшдӯзӣ, кӯрпадӯзӣ, болишту рахти хоб, дастархон,  бо ёрии сангу муҳраҳо сохтани моделҳоро меомӯзонад.    

Дар сехи коркарди чӯбу тахта, ки дорои таҷҳизоти наву замонавӣ мебошад, донишҷӯён ҳангоми дарсҳои амалию озмоишӣ донишҳои назарии худро амалан иҷро менамоянд. 

 

Ҷои дуюми Донишгоҳи давлатии Бохтар дар интихоби довталабон

Бояд таъкид дошт, ки Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав дар миёни 39 муссисаҳои таҳсилоти олии касбии кишвар нахустин муассисаи таҳсилоти олиест, ки низоми қабули имтиҳонҳои ҷориро шурӯъ аз соли 2014, шабеҳ ба Маркази Миллии Тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (ММТНПҶТ) ба роҳ мондааст.

Бо мақсади амалӣ намудани мактуби ВМ ва илми ҶТ таҳти №05/5-1169 аз 31.12.2015 ҳайати профессорону омӯзгорони донишгоҳ барои тарғибу ташвиқи ихтисосҳо ва қабули довталабон аз тариқи ММТНПҶТ,  ҳамасола ба шаҳру ноҳияҳои вилояти Хатлон сафарбар карда мешаванд. Донишгоҳ дар Маркази миллии тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 112 сабти ном шуда, то анҷоми қабули ҳуҷҷатсупорӣ дар соли таҳсили 2018-2019, дар байни донишкадаву донишгоҳҳои олии ҷумҳурӣ оид ба интихоби довталабон пас аз Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ҷойи дуюмро ишғол намуд.

Бо таваҷҷуҳ ба ниёзҳои соҳаи маорифи кишвар ва тағйир ёфтани авзои омӯзишу парвариш ва дигар шудани тариқи пазириши довталабон ба макотиби олии кишвар зарурати таҳия ва тадвини курсҳои тайёрӣ пеш омадааст, ки дар ин замина Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав аз рӯйи панҷ кластер шурӯъ аз соли таҳсили 2014-2015 шуъбаи тайёриро роҳандозӣ намудааст. Дар соли таҳсили 2018-2019 аз рӯйи панҷ кластер  300 нафар шунавандагон ба таълим фаро гирифта шудаанд. Дар ин гурӯҳҳо устодони варзида дарс медиҳанд ва аз назари молиявӣ низ ҳавасманд гардонида мешаванд. 

 

Дарсҳои таҷрибавӣ ва аҳамияти онҳо дар такмили дониши муҳасилин.

Раванди таҷрибаомӯзии донишҷӯёни ихтисосҳои донишгоҳ тибқи нақшаҳои таълимии амалкунанда дар асоси шартномаҳои тарафайн гузаронида мешаванд. Рафти таҷрибаомӯзӣ  тибқи ҷадвали  таҳиянамудаи раёсати таҳсилот пайваста дар маркази диққати роҳбарияти донишгоҳ қарор дорад. Ҳамчунин ҷадвали рӯзҳои методии мушовирон  дар мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ мураттаб гардидааст, ки риояи он аз ҷониби роҳбарият мунтазам зери назорат қарор дорад. Ҳар ҳафта ҷараёни таҷрибаомӯзӣ дар ҷаласаҳои назоратӣ,  ҷаласаҳои шӯрои олимон ва ректорат, инчунин дар шӯрои илмию дастурдиҳии донишгоҳ мавриди таҳлил қарор дода мешавад. Факултет ва роҳбарони гурӯҳҳо, мушовирон ва таҷрибаомӯзон, ки дар рафти таҷрибаомӯзӣ натиҷаҳои хубро соҳиб мегарданд, ҳатман дар ҷамъбаст қадршиносӣ мегарданд. Дар донишгоҳ ҷадвали гузаронидани конфронсҳои дастурдиҳӣ ва ҷамъбастӣ таҳия гардида, низоми таҷрибаомӯзӣ тибқи он амалӣ мегардад.

Донишгоҳ ба раванди таҷрибаҳои истеҳсолӣ низ диққати ҷиддӣ медиҳад. Санҷишҳо нишон медиҳанд, ки ҷараёни таҷрибаомӯзӣ дар донишгоҳ нисбат ба солҳои қаблӣ хеле хубтар ба роҳ монда шуда, натиҷаҳои мусбат ба бор оварда истодааст. Дар ин росто бояд зикр кард, ки ҷараёни хуби таҷрибаомӯзиро дар мактабҳои миёна роҳбарияти мактабҳо низ қадршиносӣ  менамоянд. Як қатор омӯзгорон ва донишҷӯён барои фаъолияти хубу аъло бо раҳматнома ва ифтихорномаҳои роҳбарияти мактабҳо мушарраф гардонида шуданд.

Соли таҳсили равон бо мақсади амалишавии қарори мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28.01.2017, №1/16 «Дар бораи тасдиқи Низомномаи таҷрибаомӯзии педагогии муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон» мутобиқи банди 13-и низомнома курсҳои 3-юм ва 4-уми ихтисосҳои омӯзгории 9 факултети донишгоҳ, аз рӯйи 18 ихтисос барои гузаштани таҷрибаи педагогӣ дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии шаҳри Бохтар сафарбар мегарданд.

Натиҷаи сессияи зимистонаи соли таҳсили 2017-2018 дар муқоиса бо сессияи зимистонаи соли таҳсили 2016-2017 (тестӣ).

 

Неруи илмии донишгоҳ

Донишгоҳ тӯли панҷ соли охири фаъолият зиёда аз 14831 нафар мутахассисонро дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ омода намудааст, ки дар  тамоми гӯшаву канори ҷумҳурӣ ва берун аз он кору фаъолият доранд. Шаклҳои таълим дар донишгоҳ рӯзона ва фосилавӣ (ғоибона) буда, шумораи муҳассилини донишгоҳ 15065 нафарро ташкил медиҳад, ки аз ҷумлаи онҳо 6115 нафарашон духтарон мебошанд. Аз ин миқдор  6181 нафар тариқи буҷавӣ ва 8884 нафар тариқи шартномавӣ таҳсил менамоянд. Имсол 128 нафар донишҷӯён аз тариқи квотаи президентӣ шомили донишгоҳ гардиданд, ки аз ҷумлаи онҳо 87 нафар духтарон ва 41 нафар писарон мебошанд. Дар донишгоҳ 101 нафар донишҷӯёни хориҷӣ, аз он ҷумла аз Ҷумҳурии исломии Афғонистон 7 нафар, Ҷумҳурии Ӯзбекистон 1 нафар ва Ҷумҳурии Туркманистон 93 нафар таҳсил менамоянд.

Фаъолияти илмии устодони донишгоҳ боиси таваҷҷуҳ буда, олимони донишгоҳ дар 40 самт аз рӯи 65 мавзӯъ фаъолияти илмӣ бурда истодаанд. Алҳол дар донишгоҳ 685 нафар омӯзгорон кору фаъолият менамоянд, ки аз инҳо 17 нафар докторони илм, профессорон ва 132 нафар номзадҳои илм, дотсентон, 52 нафар саромӯзгорон, 401 нафар муаллимон, 83 нафар ассистентон мебошанд. Дар равияи докторантура PhD  бошад, 38 нафар толибилмон ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Айни ҳол дар Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав 2 нафар Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон, 6 нафар Корманди шоистаи Тоҷикистон, 2 нафар барандаи ҷоизаи ҷавонон ба номи Исмоили Сомонӣ, 2 нафар барандаи ҷоизаи адабии ба номи Ҷалолиддини Балхӣ, 78 нафар Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 8 нафар Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, 4 нафар Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 12 нафар аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, 2 нафар узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон кору фаъолият доранд. 31 нафар устодони донишгоҳ бо мукофотҳои гуногуни давлатӣ сарфароз гардонида шудаанд.

Корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ яке аз самтҳои афзалиятноки донишгоҳ ба шумор меравад. Имрӯзҳо зиёда аз 528 нафар устодони таълимгоҳ дар самтҳои гуногун – физика, математика, техника, иқтисодиёт, педагогика, филология, химия, фалсафа, таъриху ҳуқуқ барои дарёфти дараҷаи илмӣ таҳқиқот бурда истодаанд. Айни ҳол дар назди донишгоҳ шӯрои диссертатсионии 6D.КОА-035 бо фармоиши КОА назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 январи соли 2018, № 7 таъсис ёфтааст, ки  барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илм аз рӯйи се ихтисоси 13.00.02.- Назария ва методикаи омӯзишу парвариш - методикаи таълими математика, методикаи таълими физика, методикаи таълими информатика амал менамояд.

Ҳамасола дар донишгоҳ конфронсҳои солонаи ҷумҳуриявии илмию амалӣ ва байналмиллалӣ баргузор мегарданд, ки дар он натиҷаи корҳои илмӣ-таҳқиқотии кормандони донишгоҳ баррасию муҳокима мегарданд. Аз ҷумла дар соли таҳсили 2018 санаи 23-юми феврал конфронси илмӣ-назариявии ҷумҳуриявӣ таҳти унвони “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ”, дар санаи 29-30-юми июн конфронси илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Мушкилоти мубрами таълими фанҳои риёзӣ дар низоми таҳсилоти кредитӣ”, санаи 19-20-уми октябр конфронси илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Истифодаи маводи кишваршиносӣ ҳамчун воситаи тарбияи ифтихори миллӣ ва ватандӯстӣ зимни таҳқиқ ва омӯзиши фанҳои таълимии муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ” баргузор гардид.

Устодони донишгоҳ дар бобати ба корҳои илмию таҳқиқотии донишҷӯён (КИТД) ва таълимию таҳқиқотии донишҷӯён (КТТД) ҷалб намудани шогирдон ҷидду ҷаҳди зиёде менамоянд. Аз ин рӯ, шумораи зиёди донишҷӯён ба корҳои илмию таҳқиқотӣ фаро гирифта шудаанд. Барои вусъат бахшидану таҳти назорати доимӣ қарор додани корҳои илмӣ-таҳқиқотии донишҷӯён дар ҳама факултаҳо маҳфилҳои илмӣ таъсис дода шуда, дар онҳо донишҷӯёни болаёқат, аспирантҳо ва омӯзгорони ҷавон муттаҳид шудаанд. Роҳбарони маҳфилҳои илмӣ асосан устодони ботаҷриба ва дараҷаи илмидор таъин гардидаанд. Хатмкунандагони бакалавриати донишгоҳ дар дигар донишгоҳҳои дохилу хориҷи кишвар низ дар зинаи магистратура таҳсилро идома дода истодаанд. Хатмкунандаи бакалавриати факултаи химия ва биология Азимова Шабнам аз рӯйи ихтисоси химия магистратураи АИ ҶТ хатм намуда, дар кафедраи химияи умумӣ ба кор оғоз намуд. Чор нафар дар кишвари Ҳиндустон ва ду нафар дар Федеретсияи Руссия зинаи магистратураро хатм намуданд.

Соли 2018 дар 43 кафедраи донишгоҳ 49 маҳфил амал менамуд, ки ба онҳо зиёда аз 500 нафар донишҷӯён аъзо буданд. Кори хуби маҳфили «Иқтисодчии ҷавон»-и кафедраи ҳисоби бухгалтерӣ ва аудит, маҳфили «Педагогика ва психология»-и кафедраи омӯзгорӣ ва равоншиносӣ ва маҳфили «Технологи ҷавон»-и кафедраи технологияи коркарди масолеҳҳоро қайд кардан бамаврид аст. Машғулиятҳои ин маҳфилҳо саривақт ва тибқи муқаррароти мавҷуда мегузаранд. Аъзоёни маҳфили «Технологи ҷавон» (роҳбараш Фаттоев Ҳ.) дар самти истифодаи самараноки қувваи барқ корҳои инноватсоинӣ-таҷрибавиро ба роҳ мондаанд. Иштирокчиёни ин маҳфил дар озмуни ҷумҳуриявии «Навовари беҳтарин» мунтазам ширкат варзида, сазовори ҷойҳои ифтихорӣ мегарданд

 

Пояи моддӣ-техникӣ ва таълимӣ

Айни замон МДТ Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав дорои заминаи ғании моддию техникӣ буда, фаъолияти таълимӣ, илмию таҳқиқотӣ ва тарбиявии донишгоҳ дар 12 факултет ва 43 кафедра, дар 54 ихтисоси мавҷудбудаи таълим бо низоми кредитии таҳсилот ба роҳ монда шудааст.

Инчунин ба сохтори донишгоҳ қисмҳои таркибии он – коллеҷи омӯзгорӣ, Муассисаи давлатии маркази таълимии касбомӯзӣ дар ноҳияи Хуросон ва гимназия низ шомил аст, ки фаъолияти онҳо дар асоси қонунҳои роиҷ ба роҳ монда шудаанд.

Донишгоҳ дорои 8 бинои таълимӣ, 372 адад кошонаҳо, аз ҷумла 179 адад синфхонаҳо, 41 адад кабинетҳои фаннӣ, 29 адад озмоишгоҳҳо, 2 адад кабинети лингофонӣ, 2 толори варзишӣ, 2 майдонча, 1 майдони варзишӣ дар минтақаи Дӯстии халқҳо бо масоҳати  7200м2    ва бо 2000 ҷойи нишаст мебошад. Масоҳати умумии ҳудуди донишгоҳ 100 000м2 (10,0 га) буда, айни замон сохтмони бинои нави таълимии чорошёнаи замонавӣ дар ҳудуди бинои асосии донишгоҳ барои 624 ҷойи нишаст идома дорад, масоҳати умумии ҳудуди он 1600м2 (0,16 га) -ро ташкил медиҳад. То имрӯз дар ин иншоот зиёда аз 70 фоизи корҳои сохтмонӣ ба анҷом расидааст.Масоҳати таълимии биноҳои донишгоҳ зиёда аз 400 ҳазор м2 -ро ташкил медиҳад, ки барои ба таълим фарогирии  зиёда аз 15 ҳазор донишҷӯ дар ду баст рост меояд. 

Бо мақсади тақвият додани пойгоҳи моддӣ – техникӣ танҳо дар соли 2018 садорати донишгоҳ тасмим гирифтааст, ки  боз як бинои таълимии иловагии 4-ошёнаро дар кӯчаи С. Айнӣ то оғози соли таҳсил ба истифода диҳад.

Айни ҳол фонди китобҳои донишгоҳ 181681 нусхаро ташкил дода, китобхонаи электронии донишгоҳ ҳудуди 150000 китобро фаро мегирад. Дар семоҳаи аввали соли 2018 ба китобхонаи донишгоҳ 1033 нусха китоби нав ворид гардид, ки аз ин теъдод 869 нусхааш  ҳадяи муаллифон мебошад.

Дар донишгоҳ 14 синфхонаи компютерӣ бо 260 адад компютер муҷаҳаз гардонида шуда, дар кошонаҳои корӣ 135 адад, барои пешбурди корҳои таълим 162 адад компютер, тахтаи электронӣ 54 адад, дар маркази компютерӣ 160 адад дар маҷмӯъ 771 адад компютер мавриди истифода қарор доранд.

 

Таваҷҷуҳи хос ба масъалаҳои иҷтимоӣ

Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав ба масъалаҳои иҷтимоӣ ва шароити таҳсили донишҷӯёни мавриди таваҷҷуҳи хос ва дорои имкониятҳои маҳдуд таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамояд. Дар соли таҳсили ҷорӣ дар донишгоҳ 47 нафар донишҷӯёни мавриди таваҷҷуҳи хос ва 21 нафар  донишҷӯёни дорои имкониятҳои маҳдуд таҳсил мекунанд, ки пайваста дастгирӣ мегарданд.

Баъди мулоқоти Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо донишҷӯёни ятими кулл (соли 2013) ва дар ин замина қабул шудани қарорҳои дахлдор аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон раёсати донишгоҳ як қатор тадбирҳоро дар ин самт амалӣ намуда истодааст. Ба донишҷӯёни ин гурӯҳи иҷтимоӣ  ҳамасола дар арафаи ҷашнҳои сиёсӣ ва миллӣ кӯмакпулиҳои якдафъаина расонида шуда,  чунин донишҷӯён аз пардохти маблағи таҳсил озод карда мешаванд ва бо идрорпули (стипендия)-и  академӣ таъмин мегарданд. Онҳо бо хобгоҳ бенавбат ва ройгон таъмин карда шуда, пайваста ба намоишҳои театрӣ ҷалб карда мешаванд. Донишҷӯён дар назди парки технологии донишгоҳ ба таври ройгон ба курсҳои омӯзиши компютерӣ фаро гирифта мешаванд. Донишгоҳ дар солҳои 2014-2015 ба ин гурӯҳи иҷтимоии донишҷӯён ноутбук ва либоси зимистона харидорӣ ва   тақдим намуд.

Ҳамзамон ДДБ ба номи Носири Хусрав сарпарастии мактаб-интернати ҷумҳуриявии ноҳияи Ҷалолиддини Балхиро ба зимма дорад.

Донишгоҳ: - дорои пойгоҳи мустаҳками моддию таълимии муосир, иқтидори пурқуввати илмию омӯзгорӣ ва таҳқиқотию инноватсионӣ мебошад;

- дар донишгоҳ парки технологӣ, маркази озмоишгоҳи муҷаҳҳаз бо таҷҳизоти замонавии таълим фаъолият доранд;

- донишгоҳ бо зиёда аз 40 муассисаҳои таҳсилоти олии мамолики хориҷӣ ҳамкорӣ менамояд ва донишҷӯён дар доираи созишномаҳои ҳамкорӣ ва барномаҳои байналмилалӣ имконияти васеи таҳсил дар донишгоҳҳои кишварҳои Аврупо, Русия ва Осиё доранд;

- дар 5 соли охир беш аз 32 нафар донишҷӯёни донишгоҳ ғолиб ва ҷоизадори озмуну олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ гардиданд;

- хатмкардагони донишгоҳ дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ҷумҳурӣ ва хориҷи кишвар дар вазифаҳои роҳбарӣ ва масъулиятнок фаъолият доранд.

 Дастаи донишҷӯёни эҷодкори донишгоҳ бо номи “Леваканд” тӯли 5 сол боз дар озмуни ҷумҳуриявии “Маҳфили зарифон” ба ҳайси ғолиби озмун пазируфта шудааст.

Таваҷҷуҳ ва ғамхориҳои рӯзафзуни Президенти мамлакат, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ –Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба соҳаи маориф масъулини донишгоҳро водор намудааст, ки тамоми нерӯи ақлонию зеҳнии худро дар партави иҷрои супоришу ҳидоятҳои Сарвари давлат, ки дар Паёми Пешвои миллат ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ироа гардидааст, барои беҳбудӣ бахшидан ба сифати таълим, корбасти навтарини усулҳо дар ҷараёни дарсҳо, истифодаи техника ва технологияи муосир дар раванди таҳсилот, омода намудани мутахассисони варзидаву дорои ахлоқи ҳамидаи ба талаботи бозори ҷаҳонии муосир ҷавобгӯ равона созанд.

 

Холиқи Муҳаммадназар,

Маркази тадқиқоти журналистии Тоҷикистон

Хонданд 157

Махзани маърифат дар Хатлон

Нояб 10, 2018
Хонданд: 157

Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав

Муассисаи давлатии таълимии “Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав” яке аз калонтарин таълимгоҳҳои олии касбӣ на танҳо дар вилояти Хатлон, балки дар ҷумҳурӣ буда, миёни дигар донишгоҳҳои кишвар мақоми хоссаро соҳиб аст. Ин боргоҳи маърифат соли 1978 ҳамчун шуъбаи қӯрғонтеппагии Донишкадаи омӯзгории Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко таъсис ёфта, соли 1991 ба донишкадаи мустақил табдил ёфт. Дар асоси Қарори Девони вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 236 аз 24-уми июли соли 1992 ва фармоиши Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон бо № 76 аз 1-уми сентябри соли 1992 донишкада ба Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа ба номи Носири Хусрав табдил гардид ва бо сабаби ба шаҳри Бохтар иваз шудани номи шаҳри Қӯрғонтеппа бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31.07.2018 таҳти № 362 номи Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусравро гирифт. 

 

Маркази бошукӯҳи илму фарҳанг

МДТ “Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав» дар соли аввали фаъолият дорои ҳамагӣ 4 факултет - физика, математика, забон ва адабиёти рус ва таҳсилоти ибтидоӣ буд. Бо гузашти вақт донишгоҳ ба як маркази бошукӯҳи илму фарҳанг мубаддал гашта,  алъон дар  шуъбаҳои рӯзона ва ғоибонаи 12 факултети он  бештар аз шонздаҳ ҳазор нафар донишҷӯ ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Айни замон таъмини босифати таълиму тарбияи мутахассисони рақобатпазири самтҳои омӯзгорӣ, иқтисодӣ, соҳибкорӣ ва техникию технологӣ аз дараҷаи бакалавр то доктори илм, тадриҷан воридшавӣ ба фазои ягонаи ҷаҳонии таҳсилот тавассути татбиқи пурраи низоми таҳсилоти кредитӣ, корбасти тарзу усулҳои фаъол ва пешқадами таълим аз  ҳадафҳои асосии донишгоҳ ба ҳисоб меравад. Лозим ба ёдоварист, ки донишгоҳ раванди таълимро дар асоси Низомномаи низоми кредитии таҳсилот дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо қарори мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30.12.2016, №19/24 тасдиқ шудааст, ба роҳ монда, дар факултетҳои донишгоҳ аз рӯйи 54 ихтисос барои соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ҷумҳурӣ мутахассисон омода  карда мешаванд. 

Айни ҳол дар донишгоҳ 43 кафедра  фаъолият намуда, дар  пешбурди раванди таълим ба 543 гурӯҳи академии донишҷӯёни таҳсили рӯзона ва ғоибонаи донишгоҳ саҳмгузор аст. Аз ин миқдор 361 гурӯҳ дар шуъбаи рӯзона ва 182 гурӯҳ дар шуъбаи ғоибона (фосилавӣ) фарогири донишҷӯён мебошанд.

Ба касе пӯшида нест, ки имрӯз масъалаи баланд бардоштани сатҳу сифати таълим, фарҳанг ва худшиносии миллӣ, маърифатнокии сиёсии донишҷӯён, донистани таърих, адабиёт ва забони миллат аз масоили муҳим ба ҳисоб рафта, дар раванди инкишофи босуръати техникаю технологияи муосир ва мушкилоти ҷаҳонишавии ҷомеа, тарбияи мутахассисони арзанда низ аҳамияти зарурӣ касб намудааст. Бинобар ин, роҳбарияти донишгоҳ барои амалӣ намудани ин мақсад саъю талош намуда, кӯшиш менамоянд, ки толибилмон соҳиби дониши баланд ва ҷаҳонбинии васеъ гарданд. Дар доираи амалӣ намудани ин иқдом факултетҳо ва раёсати таҳсилот як қатор корҳои мушаххасро ба сомон расонидаанд. Аз ҷумла, то оғози санҷишу имтиҳонҳо дар ҳамаи факултетҳои донишгоҳ аттестатсияи донишҷӯён сурат гирифта, барои дар доираи талабот ва шаффоф гузаронидани он комиссияи аттестатсионии донишҷӯён созмон ёфтааст. Бо мақсади дуруст ба роҳ мондани раванди аттестатсия аз фанҳои тахассусӣ вобаста ба ихтисос барномаи минимум таҳия гардида, ҳангоми аз аттестатсия гузаштани донишҷӯён  фаъолияти фардии донишҷӯ дар ҷараёни машғулиятҳои назариявӣ, амалӣ, семинарӣ, озмоишӣ, корҳои берун аз дарс, супоридани корҳои мустақилона  ба назар гирифта шуданд.

Дар донишгоҳ барои бо сифати баланд гузаштани машғулиятҳои озмоишӣ дар факултетҳои химия ва биология, физика, математика, техника ва технология, информатика озмоишгоҳҳо амал мекунанд, ки он  бо таҷҳизоти нави замонавӣ ҷиҳозонида шудаанд. Барои самаранок гузаронидани дарсҳо дар кафедраи физикаи умумӣ 4 озмоишгоҳ- озмоишгоҳи механика, озмоишгоҳи физикаи молекулавӣ, озмоишгоҳи қисми электрик ва озмоишгоҳи оптика фаъолият менамояд.  Дар озмоишгоҳи механика ва озмоишгоҳи физикаи молекулавӣ таҷҳизотҳои зарурӣ барои гузаронидани корҳои озмоишӣ ба таври кофӣ мавҷуданд. Бо дастгирии Раёсати донишгоҳ ин  озмоишгоҳҳо дар соли хониши 2017-2018 бо тамоми асбобҳои озмоишӣ таҷҳизонида шудаанд.

 

Маркази таълимии парки инноватсионию технологӣ

Мувофиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21-уми июли соли 2010,  таҳти № 629 дар донишгоҳ парки технологӣ таъсис ёфта, мунтазам фаъолият мекунад. Мақсади ташкили парки технологӣ ин дар амал  тадбиқ намудани сиёсати давлатии фаъолияти илмӣ –иноватсионӣ, ба  даст овардани натиҷаҳои самарабахши илмии донишҷӯён, мутахассисони ҷавон, омӯзгорон, ташкили лоиҳаҳои хурду миёнаи иноватсионӣ, дастгирии корхонаҳои хурду миёнаи ватанӣ ва хориҷӣ мебошад.

Маркази таълимии парки инноватсионию технологӣ дигар хизматрасониҳо, аз қабили чопи компютерӣ, муқовабандӣ, нусхабардорӣ, саҳифабандӣ, тайёр намудани эълону лавҳаҳои гуногун, суратгирӣ, маслиҳатдиҳиро иҷро менамояд.

Маркази таълимӣ соҳиби як гармхона бо дарозии 50  метр мебошад, ки дар он зиёда аз 40 бех дарахти  лиму парвариш  меёбанд. Дар гармхона дар баробари парвариши намудҳои гуногуни лимӯ (апелсин, мандарин), инчунин зироатҳои сабзавотӣ ва гулҳо шинонида шудааст, ки омӯзгорон, донишҷӯён ва магистрон метавонанд дарсҳои амалӣ ва озмоиширо дар ин ҷо гузаронанд ва корҳои таҳқиқотӣ баранд. 

Дар ин қисмати биноҳои донишгоҳ сехи коркарди дару тирезаҳои пластикӣ низ фаъолият мекунад. Баъди ба кор даромадани ин сех донишҷӯёни ихтисосҳои технология ва сохтмон метавонанд дар ин ҷо таҷриба омӯзанд. Дар назди факултаи технология маркази ташхис ва таъмири автомобил ташкил карда шуда, ин марказ имкон дорад дар ҳамкорӣ бо парки технологӣ ба ниёзмандон хизмат расонад. 

Инчунин дар назди ин факултет маркази таълимии технологияи муосир ва касбу  ҳунарҳои миллӣ бо дастгирии раёсати донишгоҳ ташкил карда шудааст. Марказ аз сехи дузандагӣ ва  коркарди пурраи чӯбу тахта, пластмасса ва коркарди металл иборат аст. Сехи дузандагӣ бо мошинаҳои дарздӯзии замонавӣ муҷаҳҳаз буда, ба касбомӯзон касбу ҳунарҳои мардумӣ дӯхтани либосҳои миллӣ, аврупоӣ, қуроқдӯзӣ, нақшдӯзӣ, кӯрпадӯзӣ, болишту рахти хоб, дастархон,  бо ёрии сангу муҳраҳо сохтани моделҳоро меомӯзонад.    

Дар сехи коркарди чӯбу тахта, ки дорои таҷҳизоти наву замонавӣ мебошад, донишҷӯён ҳангоми дарсҳои амалию озмоишӣ донишҳои назарии худро амалан иҷро менамоянд. 

 

Ҷои дуюми Донишгоҳи давлатии Бохтар дар интихоби довталабон

Бояд таъкид дошт, ки Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав дар миёни 39 муссисаҳои таҳсилоти олии касбии кишвар нахустин муассисаи таҳсилоти олиест, ки низоми қабули имтиҳонҳои ҷориро шурӯъ аз соли 2014, шабеҳ ба Маркази Миллии Тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (ММТНПҶТ) ба роҳ мондааст.

Бо мақсади амалӣ намудани мактуби ВМ ва илми ҶТ таҳти №05/5-1169 аз 31.12.2015 ҳайати профессорону омӯзгорони донишгоҳ барои тарғибу ташвиқи ихтисосҳо ва қабули довталабон аз тариқи ММТНПҶТ,  ҳамасола ба шаҳру ноҳияҳои вилояти Хатлон сафарбар карда мешаванд. Донишгоҳ дар Маркази миллии тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 112 сабти ном шуда, то анҷоми қабули ҳуҷҷатсупорӣ дар соли таҳсили 2018-2019, дар байни донишкадаву донишгоҳҳои олии ҷумҳурӣ оид ба интихоби довталабон пас аз Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ҷойи дуюмро ишғол намуд.

Бо таваҷҷуҳ ба ниёзҳои соҳаи маорифи кишвар ва тағйир ёфтани авзои омӯзишу парвариш ва дигар шудани тариқи пазириши довталабон ба макотиби олии кишвар зарурати таҳия ва тадвини курсҳои тайёрӣ пеш омадааст, ки дар ин замина Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав аз рӯйи панҷ кластер шурӯъ аз соли таҳсили 2014-2015 шуъбаи тайёриро роҳандозӣ намудааст. Дар соли таҳсили 2018-2019 аз рӯйи панҷ кластер  300 нафар шунавандагон ба таълим фаро гирифта шудаанд. Дар ин гурӯҳҳо устодони варзида дарс медиҳанд ва аз назари молиявӣ низ ҳавасманд гардонида мешаванд. 

 

Дарсҳои таҷрибавӣ ва аҳамияти онҳо дар такмили дониши муҳасилин.

Раванди таҷрибаомӯзии донишҷӯёни ихтисосҳои донишгоҳ тибқи нақшаҳои таълимии амалкунанда дар асоси шартномаҳои тарафайн гузаронида мешаванд. Рафти таҷрибаомӯзӣ  тибқи ҷадвали  таҳиянамудаи раёсати таҳсилот пайваста дар маркази диққати роҳбарияти донишгоҳ қарор дорад. Ҳамчунин ҷадвали рӯзҳои методии мушовирон  дар мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ мураттаб гардидааст, ки риояи он аз ҷониби роҳбарият мунтазам зери назорат қарор дорад. Ҳар ҳафта ҷараёни таҷрибаомӯзӣ дар ҷаласаҳои назоратӣ,  ҷаласаҳои шӯрои олимон ва ректорат, инчунин дар шӯрои илмию дастурдиҳии донишгоҳ мавриди таҳлил қарор дода мешавад. Факултет ва роҳбарони гурӯҳҳо, мушовирон ва таҷрибаомӯзон, ки дар рафти таҷрибаомӯзӣ натиҷаҳои хубро соҳиб мегарданд, ҳатман дар ҷамъбаст қадршиносӣ мегарданд. Дар донишгоҳ ҷадвали гузаронидани конфронсҳои дастурдиҳӣ ва ҷамъбастӣ таҳия гардида, низоми таҷрибаомӯзӣ тибқи он амалӣ мегардад.

Донишгоҳ ба раванди таҷрибаҳои истеҳсолӣ низ диққати ҷиддӣ медиҳад. Санҷишҳо нишон медиҳанд, ки ҷараёни таҷрибаомӯзӣ дар донишгоҳ нисбат ба солҳои қаблӣ хеле хубтар ба роҳ монда шуда, натиҷаҳои мусбат ба бор оварда истодааст. Дар ин росто бояд зикр кард, ки ҷараёни хуби таҷрибаомӯзиро дар мактабҳои миёна роҳбарияти мактабҳо низ қадршиносӣ  менамоянд. Як қатор омӯзгорон ва донишҷӯён барои фаъолияти хубу аъло бо раҳматнома ва ифтихорномаҳои роҳбарияти мактабҳо мушарраф гардонида шуданд.

Соли таҳсили равон бо мақсади амалишавии қарори мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28.01.2017, №1/16 «Дар бораи тасдиқи Низомномаи таҷрибаомӯзии педагогии муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон» мутобиқи банди 13-и низомнома курсҳои 3-юм ва 4-уми ихтисосҳои омӯзгории 9 факултети донишгоҳ, аз рӯйи 18 ихтисос барои гузаштани таҷрибаи педагогӣ дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии шаҳри Бохтар сафарбар мегарданд.

Натиҷаи сессияи зимистонаи соли таҳсили 2017-2018 дар муқоиса бо сессияи зимистонаи соли таҳсили 2016-2017 (тестӣ).

 

Неруи илмии донишгоҳ

Донишгоҳ тӯли панҷ соли охири фаъолият зиёда аз 14831 нафар мутахассисонро дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ омода намудааст, ки дар  тамоми гӯшаву канори ҷумҳурӣ ва берун аз он кору фаъолият доранд. Шаклҳои таълим дар донишгоҳ рӯзона ва фосилавӣ (ғоибона) буда, шумораи муҳассилини донишгоҳ 15065 нафарро ташкил медиҳад, ки аз ҷумлаи онҳо 6115 нафарашон духтарон мебошанд. Аз ин миқдор  6181 нафар тариқи буҷавӣ ва 8884 нафар тариқи шартномавӣ таҳсил менамоянд. Имсол 128 нафар донишҷӯён аз тариқи квотаи президентӣ шомили донишгоҳ гардиданд, ки аз ҷумлаи онҳо 87 нафар духтарон ва 41 нафар писарон мебошанд. Дар донишгоҳ 101 нафар донишҷӯёни хориҷӣ, аз он ҷумла аз Ҷумҳурии исломии Афғонистон 7 нафар, Ҷумҳурии Ӯзбекистон 1 нафар ва Ҷумҳурии Туркманистон 93 нафар таҳсил менамоянд.

Фаъолияти илмии устодони донишгоҳ боиси таваҷҷуҳ буда, олимони донишгоҳ дар 40 самт аз рӯи 65 мавзӯъ фаъолияти илмӣ бурда истодаанд. Алҳол дар донишгоҳ 685 нафар омӯзгорон кору фаъолият менамоянд, ки аз инҳо 17 нафар докторони илм, профессорон ва 132 нафар номзадҳои илм, дотсентон, 52 нафар саромӯзгорон, 401 нафар муаллимон, 83 нафар ассистентон мебошанд. Дар равияи докторантура PhD  бошад, 38 нафар толибилмон ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Айни ҳол дар Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав 2 нафар Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон, 6 нафар Корманди шоистаи Тоҷикистон, 2 нафар барандаи ҷоизаи ҷавонон ба номи Исмоили Сомонӣ, 2 нафар барандаи ҷоизаи адабии ба номи Ҷалолиддини Балхӣ, 78 нафар Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 8 нафар Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, 4 нафар Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 12 нафар аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, 2 нафар узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон кору фаъолият доранд. 31 нафар устодони донишгоҳ бо мукофотҳои гуногуни давлатӣ сарфароз гардонида шудаанд.

Корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ яке аз самтҳои афзалиятноки донишгоҳ ба шумор меравад. Имрӯзҳо зиёда аз 528 нафар устодони таълимгоҳ дар самтҳои гуногун – физика, математика, техника, иқтисодиёт, педагогика, филология, химия, фалсафа, таъриху ҳуқуқ барои дарёфти дараҷаи илмӣ таҳқиқот бурда истодаанд. Айни ҳол дар назди донишгоҳ шӯрои диссертатсионии 6D.КОА-035 бо фармоиши КОА назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 январи соли 2018, № 7 таъсис ёфтааст, ки  барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илм аз рӯйи се ихтисоси 13.00.02.- Назария ва методикаи омӯзишу парвариш - методикаи таълими математика, методикаи таълими физика, методикаи таълими информатика амал менамояд.

Ҳамасола дар донишгоҳ конфронсҳои солонаи ҷумҳуриявии илмию амалӣ ва байналмиллалӣ баргузор мегарданд, ки дар он натиҷаи корҳои илмӣ-таҳқиқотии кормандони донишгоҳ баррасию муҳокима мегарданд. Аз ҷумла дар соли таҳсили 2018 санаи 23-юми феврал конфронси илмӣ-назариявии ҷумҳуриявӣ таҳти унвони “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ”, дар санаи 29-30-юми июн конфронси илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Мушкилоти мубрами таълими фанҳои риёзӣ дар низоми таҳсилоти кредитӣ”, санаи 19-20-уми октябр конфронси илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Истифодаи маводи кишваршиносӣ ҳамчун воситаи тарбияи ифтихори миллӣ ва ватандӯстӣ зимни таҳқиқ ва омӯзиши фанҳои таълимии муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ” баргузор гардид.

Устодони донишгоҳ дар бобати ба корҳои илмию таҳқиқотии донишҷӯён (КИТД) ва таълимию таҳқиқотии донишҷӯён (КТТД) ҷалб намудани шогирдон ҷидду ҷаҳди зиёде менамоянд. Аз ин рӯ, шумораи зиёди донишҷӯён ба корҳои илмию таҳқиқотӣ фаро гирифта шудаанд. Барои вусъат бахшидану таҳти назорати доимӣ қарор додани корҳои илмӣ-таҳқиқотии донишҷӯён дар ҳама факултаҳо маҳфилҳои илмӣ таъсис дода шуда, дар онҳо донишҷӯёни болаёқат, аспирантҳо ва омӯзгорони ҷавон муттаҳид шудаанд. Роҳбарони маҳфилҳои илмӣ асосан устодони ботаҷриба ва дараҷаи илмидор таъин гардидаанд. Хатмкунандагони бакалавриати донишгоҳ дар дигар донишгоҳҳои дохилу хориҷи кишвар низ дар зинаи магистратура таҳсилро идома дода истодаанд. Хатмкунандаи бакалавриати факултаи химия ва биология Азимова Шабнам аз рӯйи ихтисоси химия магистратураи АИ ҶТ хатм намуда, дар кафедраи химияи умумӣ ба кор оғоз намуд. Чор нафар дар кишвари Ҳиндустон ва ду нафар дар Федеретсияи Руссия зинаи магистратураро хатм намуданд.

Соли 2018 дар 43 кафедраи донишгоҳ 49 маҳфил амал менамуд, ки ба онҳо зиёда аз 500 нафар донишҷӯён аъзо буданд. Кори хуби маҳфили «Иқтисодчии ҷавон»-и кафедраи ҳисоби бухгалтерӣ ва аудит, маҳфили «Педагогика ва психология»-и кафедраи омӯзгорӣ ва равоншиносӣ ва маҳфили «Технологи ҷавон»-и кафедраи технологияи коркарди масолеҳҳоро қайд кардан бамаврид аст. Машғулиятҳои ин маҳфилҳо саривақт ва тибқи муқаррароти мавҷуда мегузаранд. Аъзоёни маҳфили «Технологи ҷавон» (роҳбараш Фаттоев Ҳ.) дар самти истифодаи самараноки қувваи барқ корҳои инноватсоинӣ-таҷрибавиро ба роҳ мондаанд. Иштирокчиёни ин маҳфил дар озмуни ҷумҳуриявии «Навовари беҳтарин» мунтазам ширкат варзида, сазовори ҷойҳои ифтихорӣ мегарданд

 

Пояи моддӣ-техникӣ ва таълимӣ

Айни замон МДТ Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав дорои заминаи ғании моддию техникӣ буда, фаъолияти таълимӣ, илмию таҳқиқотӣ ва тарбиявии донишгоҳ дар 12 факултет ва 43 кафедра, дар 54 ихтисоси мавҷудбудаи таълим бо низоми кредитии таҳсилот ба роҳ монда шудааст.

Инчунин ба сохтори донишгоҳ қисмҳои таркибии он – коллеҷи омӯзгорӣ, Муассисаи давлатии маркази таълимии касбомӯзӣ дар ноҳияи Хуросон ва гимназия низ шомил аст, ки фаъолияти онҳо дар асоси қонунҳои роиҷ ба роҳ монда шудаанд.

Донишгоҳ дорои 8 бинои таълимӣ, 372 адад кошонаҳо, аз ҷумла 179 адад синфхонаҳо, 41 адад кабинетҳои фаннӣ, 29 адад озмоишгоҳҳо, 2 адад кабинети лингофонӣ, 2 толори варзишӣ, 2 майдонча, 1 майдони варзишӣ дар минтақаи Дӯстии халқҳо бо масоҳати  7200м2    ва бо 2000 ҷойи нишаст мебошад. Масоҳати умумии ҳудуди донишгоҳ 100 000м2 (10,0 га) буда, айни замон сохтмони бинои нави таълимии чорошёнаи замонавӣ дар ҳудуди бинои асосии донишгоҳ барои 624 ҷойи нишаст идома дорад, масоҳати умумии ҳудуди он 1600м2 (0,16 га) -ро ташкил медиҳад. То имрӯз дар ин иншоот зиёда аз 70 фоизи корҳои сохтмонӣ ба анҷом расидааст.Масоҳати таълимии биноҳои донишгоҳ зиёда аз 400 ҳазор м2 -ро ташкил медиҳад, ки барои ба таълим фарогирии  зиёда аз 15 ҳазор донишҷӯ дар ду баст рост меояд. 

Бо мақсади тақвият додани пойгоҳи моддӣ – техникӣ танҳо дар соли 2018 садорати донишгоҳ тасмим гирифтааст, ки  боз як бинои таълимии иловагии 4-ошёнаро дар кӯчаи С. Айнӣ то оғози соли таҳсил ба истифода диҳад.

Айни ҳол фонди китобҳои донишгоҳ 181681 нусхаро ташкил дода, китобхонаи электронии донишгоҳ ҳудуди 150000 китобро фаро мегирад. Дар семоҳаи аввали соли 2018 ба китобхонаи донишгоҳ 1033 нусха китоби нав ворид гардид, ки аз ин теъдод 869 нусхааш  ҳадяи муаллифон мебошад.

Дар донишгоҳ 14 синфхонаи компютерӣ бо 260 адад компютер муҷаҳаз гардонида шуда, дар кошонаҳои корӣ 135 адад, барои пешбурди корҳои таълим 162 адад компютер, тахтаи электронӣ 54 адад, дар маркази компютерӣ 160 адад дар маҷмӯъ 771 адад компютер мавриди истифода қарор доранд.

 

Таваҷҷуҳи хос ба масъалаҳои иҷтимоӣ

Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав ба масъалаҳои иҷтимоӣ ва шароити таҳсили донишҷӯёни мавриди таваҷҷуҳи хос ва дорои имкониятҳои маҳдуд таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамояд. Дар соли таҳсили ҷорӣ дар донишгоҳ 47 нафар донишҷӯёни мавриди таваҷҷуҳи хос ва 21 нафар  донишҷӯёни дорои имкониятҳои маҳдуд таҳсил мекунанд, ки пайваста дастгирӣ мегарданд.

Баъди мулоқоти Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо донишҷӯёни ятими кулл (соли 2013) ва дар ин замина қабул шудани қарорҳои дахлдор аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон раёсати донишгоҳ як қатор тадбирҳоро дар ин самт амалӣ намуда истодааст. Ба донишҷӯёни ин гурӯҳи иҷтимоӣ  ҳамасола дар арафаи ҷашнҳои сиёсӣ ва миллӣ кӯмакпулиҳои якдафъаина расонида шуда,  чунин донишҷӯён аз пардохти маблағи таҳсил озод карда мешаванд ва бо идрорпули (стипендия)-и  академӣ таъмин мегарданд. Онҳо бо хобгоҳ бенавбат ва ройгон таъмин карда шуда, пайваста ба намоишҳои театрӣ ҷалб карда мешаванд. Донишҷӯён дар назди парки технологии донишгоҳ ба таври ройгон ба курсҳои омӯзиши компютерӣ фаро гирифта мешаванд. Донишгоҳ дар солҳои 2014-2015 ба ин гурӯҳи иҷтимоии донишҷӯён ноутбук ва либоси зимистона харидорӣ ва   тақдим намуд.

Ҳамзамон ДДБ ба номи Носири Хусрав сарпарастии мактаб-интернати ҷумҳуриявии ноҳияи Ҷалолиддини Балхиро ба зимма дорад.

Донишгоҳ: - дорои пойгоҳи мустаҳками моддию таълимии муосир, иқтидори пурқуввати илмию омӯзгорӣ ва таҳқиқотию инноватсионӣ мебошад;

- дар донишгоҳ парки технологӣ, маркази озмоишгоҳи муҷаҳҳаз бо таҷҳизоти замонавии таълим фаъолият доранд;

- донишгоҳ бо зиёда аз 40 муассисаҳои таҳсилоти олии мамолики хориҷӣ ҳамкорӣ менамояд ва донишҷӯён дар доираи созишномаҳои ҳамкорӣ ва барномаҳои байналмилалӣ имконияти васеи таҳсил дар донишгоҳҳои кишварҳои Аврупо, Русия ва Осиё доранд;

- дар 5 соли охир беш аз 32 нафар донишҷӯёни донишгоҳ ғолиб ва ҷоизадори озмуну олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ гардиданд;

- хатмкардагони донишгоҳ дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ҷумҳурӣ ва хориҷи кишвар дар вазифаҳои роҳбарӣ ва масъулиятнок фаъолият доранд.

 Дастаи донишҷӯёни эҷодкори донишгоҳ бо номи “Леваканд” тӯли 5 сол боз дар озмуни ҷумҳуриявии “Маҳфили зарифон” ба ҳайси ғолиби озмун пазируфта шудааст.

Таваҷҷуҳ ва ғамхориҳои рӯзафзуни Президенти мамлакат, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ –Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба соҳаи маориф масъулини донишгоҳро водор намудааст, ки тамоми нерӯи ақлонию зеҳнии худро дар партави иҷрои супоришу ҳидоятҳои Сарвари давлат, ки дар Паёми Пешвои миллат ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ироа гардидааст, барои беҳбудӣ бахшидан ба сифати таълим, корбасти навтарини усулҳо дар ҷараёни дарсҳо, истифодаи техника ва технологияи муосир дар раванди таҳсилот, омода намудани мутахассисони варзидаву дорои ахлоқи ҳамидаи ба талаботи бозори ҷаҳонии муосир ҷавобгӯ равона созанд.

 

Холиқи Муҳаммадназар,

Маркази тадқиқоти журналистии Тоҷикистон

Хонданд 157
КФҶ - солхӯрдатарин коллеҷи фарҳангӣ

Коллеҷи фарҳанги ҷумҳуриявии ба номи П. Бӯйдоқов муассисаи таълимии давлатӣ  буда, бо қарори Шӯрои вазирони РСС Тоҷикистон аз 2.04.1945, ҳамчун Омузишгоҳи маданӣ - равшаннамоӣ таъсис ёфтааст. Омузишгоҳи мазкур бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 6.08.2001, № 365 ба    Коллеҷи фарҳанги ҷумҳуриявии ба номи П. Бӯйдоқов (минбаъд дар матн коллеҷ) табдили ном намудааст.

Коллеҷ аз рӯи ихтисосҳои “Таълими мусиқӣ”, “Рӯзноманигорӣ”,  “Мененҷменти соҳаи маданияти ҷамъиятӣ”, “Китобшиносӣ ва китобхонашиносӣ”, “Эҷодиёти бадеии халқ - фолклор” донишҷӯйёнро ба таълим фаро гирифтааст. Ихтисосҳои мазкур асосан дар заминаи хатми таҳсилоти умумии асосӣ (синфи 9) ва аз рӯи заминаҳои хатми таҳсилоти умумии асосӣ  ва миёнаи умумӣ ба роҳ монда шудааст.

Дар коллеҷ  373 нафар дар шуъбаи рӯзона ва 278 нафар дар шӯъбаи ғоибона ба таълим фаро гирифта шудаанд. Коллеҷ дорои чор бинои таълимии якошёна мебошад, ки ба ғайр аз синфхонаҳои таълимӣ, дар онҳо ҳуҷраҳои кории роҳбарият, хонаи омӯзгорон, кабинети методӣ, китобхона, бунгоҳи тиббӣ ва муҳосибот ҷойгир аст. Коллеҷ дорои майдончаи варзишӣ ва толори варзишист. Инчунин 17 синфхонаи таълимӣ, 16 синфхонаи тахассусӣ, ки ҳамаи онҳо бо ҷойи нишаст ва асбобу анҷомҳои таълимӣ таъмин буда, барои таълим ба талабот ҷавобгӯй мебошанд. 

Дар Коллеҷ 72 нафар омӯзгор ба тадриси толибилмон машғул буда, миёни онҳо як нафар профессор, 2 нафар унвонҷӯ ва ду нафар аъзои иттифоқи журналистон фаъолият менамоянд. Коллеҷ пурра бо кадрҳо таъмин мебошад.

Яке аз масъалаҳои муҳим дар таълимгоҳ ин иштироки донишҷӯён ва хонандагони литсей ба дарсҳо мебошад, ки аз тарафи маъмурият, роҳбарони синфҳо ва комиссияи назорати дохилии таълимгоҳ доимо назорати қатъӣ бурда мешавад. Хусусан бо қарори ҳайати  мушовараи Вазорати  Маориф ва илми  Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 27 октиябри соли 2006 №32 оиди “Либоси тавсиявии донишҷӯён ва хонандагони муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ, миёна ва олии касбӣ” ва инчунин истифода набурдани телефонҳои ҳамроҳ (мобилӣ) аз тарафи донишҷӯён ва хонандагон дар ҳолатҳои дарсӣ зери назорати қатъӣ гирифта шудааст. Нисбати он донишҷӯёне, ки ба дарсҳо бесабаб иштирок намекунанд ва инчунин риояи қарори мазкурро вайрон менамоянд, чораҳои зарурӣ андешида мешавад. Бо мақсади дуруст ташкил намудани назорати дохилӣ дар коллеҷ комиссияи назоратӣ ташкил карда шудааст. Комиссияи назоратӣ  дар асоси нақшаи солонаи таълимгоҳ фаъолияти худро ба роҳ монда, бештар ба иштироки дарсҳо, санҷидани рафти иҷрои барномаҳои таълимӣ, сифати таҳсилот, санҷидани ҳолати журналҳо, корҳои амалӣ, иҷроиши Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи масъулияти падару модар дар таълиму тарбияи фарзанд”  ва ғайраро ба ӯҳда гирифтаанд.

Имсол литсейи назди коллеҷро 43 нафар хонандагон бо равияи    гуманитарӣ-ҷамъиятӣ баъди супоридани  аттестатсияи давлатии хатмкунӣ хатм намуда, соҳиби шаҳодатнома дар бораи таҳсилоти миёнаи умумӣ гардиданд  ва қариб аксарияти  хатмкунандагони сифи 11 барои идомаи таҳсил ҳуҷҷатҳои худро ба дигар донишгоҳҳо ва донишкадаҳо супориданд. 

Мувофиқи нақшаи пешбинишудаи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон  ва таълимгоҳ дар давоми соли хониш комиссияи тақсимотӣ дар шӯъбаи рӯзонаи коллеҷ амал намуд ва мувофиқи хулосаи комиссияи тақсимотӣ маълум гардид, ки аз 63 нафар хатмкунандагони шуъбаи рӯзона шумораи зиёдашон баъди хатми таълимгоҳ ҳуҷҷатҳояшонро барои идомаи таҳсил ба 

Консерваторияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон (3 нафар), Донишгоҳи санъат ва фарҳанги  Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи М.Турсунзода (38 нафар) ва боқимонда хатмкунандагон ба дигар донишгоҳҳо ва донишкадаҳо ҳуҷҷатҳояшонро супоридаанд.

Шумораи умумии довталабоне, ки имсол муҳассили Коллеҷ шуданд, 185 нафарро ташкил медиҳанд: аз онҳо 75 нафарашон тариқи буҷавӣ ва 110 нафарашон тариқи шартномавӣ таҳсил мекунанд. Аз онҳо 83  нафарашро занон ва 102 нафарро мардҳо ташкил медиҳанд.

Фаъолияти коллеҷ мувофиқи талаботу нишондодҳои Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати фарҳанги  Ҷумҳурии Тоҷикистон дар асоси реҷаи солонаи корҳои таълим ва тарбия ба роҳ монда шудааст. Ҳамчунин, дар назди Коллеҷ литсей низ амал мекунад, ки барои боз ҳам баланд бардоштани сифати таълиму тарбия ва сатҳи донишандӯзии донишҷӯён ва хонандагони он як қатор корҳои назаррас ба анҷом расонида шуд. Аз ҷумла, барои хонандагони литсейи назди коллеҷ, ки аз рӯи барномаҳои таълимии мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ  бо равияи умумӣ таълим мегиранд, даври ҷамбастии санҷишҳо соли хониши 2017 – 2018 назаррас натиҷагирӣ карда шуд. 

Аз тарафи маъмурияти коллеҷ дар нимаи дуюми соли хониши 2017 - 2018 бахшида ба “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ”  нақша-чорабиниҳо тартиб дода шуда, тибқи нақшаи мазкур то имрӯз чорабиниҳои оммавию фарҳангӣ баргузор мешаванд. Ҳамзамон барои корҳои ободонию таъмири биноҳои таълимӣ, тоза намудани гирду атроф ва гулгашту роҳравҳои муассисаи таълимӣ чораҳои мушаххас андешида шуда, аз ҳисоби шахсони масъул навбатдории шабонарӯзӣ ташкил карда, ба масъалаҳои амнияти кормандону толибилмон, бехатарӣ аз сӯхтор аҳамияти ҷиддӣ дода мешавад.

Дар баробари ин, зикр гардид, ки маъмурияти Коллеҷ ба қадри кадрҳои соҳибфазилаташ мерасад. Чунончӣ, санаи 29-уми декабри соли 2017 дар толори қасри фарҳанги ноҳияи Рӯдакӣ ба муносибати 94 - солагии зодрӯзи шодравон Буйдоов Партов Ҷалилович аз ҷониби устодону донишҷӯёни Коллеҷи фарҳангии ҷумҳуриявии ба номи П.Буйдоқов чорабинии хотирмони фарҳангиву маърифатӣ баргузор карда шуд. Дар чорабинии маъмурияти муассисаи таълимӣ, намояндагони мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия, омӯзгорону донишҷӯёни Коллеҷи фарҳанг иштирок намуданд. Дар оғози маҳфили ёдбуд директори таълимгоҳ Оқилов Идрис суханрони карда, кору фаъолияти  ибратомӯзи шодравон П. Буйдоқов, ки зиёда аз 35 сол дар ин боргоҳи илму фарҳанг ба ҳайси сарвар фаъолият кардааст, ёдовар шуда, саҳми ӯро дар омодасозии кадрҳои ин соҳаи ҳаётан муҳим дар давраи шӯравӣ арзишманд баҳогузорӣ намуд.

Ҳайати устодон аз он ифтихор намуданд, ки Пешвои миллат зимни ироаи Паёми навбатии хеш ба Маҷлиси Олӣ ба соҳаҳои маориф ва фарҳанг ишора намуда, ба ин соҳаҳо афзалияти хоса доданд ва аз моҳи сентябри соли 2018 маоши кормандони соҳахои мазкур 15% баланд бардошта шуд. Дар навбати худ коллективи ин муассисаи таълимӣ худро муваззаф намудаанд, ки ҷавобан ба ғамхориву дастгириҳои Президенти кишварамон нисбати соҳаи фарҳанг фаъолияташонро боз ҳам хубтар намуда, дар тайёр кардани мутахасисони соҳаи фарҳанг, ки ҳастии миллату давлат аз рушди фарҳанг вобастагӣ дорад, саҳми арзандаи хешро мегузоранд.  

Коллеҷ ва литсейи назди он дар баргузории чорабиниҳои фарҳангӣ фаъоланд. Масалан, 5- уми марти соли 2018 дар саҳни Коллеҷи фарҳанги ҷумҳуриявӣ ба номи П. Буйдоқов бахшида ба Рӯзи модар ва «Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» озмун таҳти унвони «Бонуи ҳунар» доир гардид. Дар озмун маъмурияти муассисаи таълимӣ, намояндагони кор бо занон ва оилаи ноҳияи Рӯдакӣ ва дигар даъватшудагон иштирок намуданд. Иштирокчиёни озмун, ки асосан аз ҳисоби донишҷӯён ва хонандагони литсейи назди коллеҷи фарҳанг иборат буд, шартҳои озмунро бо маҳорати баланд иҷро карда аз тарафи ҳакамон баҳои сазовор гирифтанд. Тавре раиси занони муассисаи таълимӣ, ҳамзамон масъули озмун Шаҳло Шарифова зимни сӯҳбат бо мо иброз дошт, ҳадафи ташкил ва гузаронидани озмун дар ниҳоди донишҷӯён бедор намудани ҳисси худшиносӣ, ифтихори миллӣ ва зебоипарастӣ мебошад.  

Ҷашни Наврӯз низ дар Коллеҷи фарҳанг воқеан бо як шукӯҳу шаҳомати хоса таҷлил гардид. Ҳамин тариқ, чорабиниҳо ба ифтихори Рӯзи шашмақом, Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон, ба хотираи гиромидошти хотираи Шоири халқии Тоҷикистон, барандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ Лоиқ Шералӣ, “Рӯзи дониш”, 27-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон гарму хотирмон гузаштанд.

Ҳамчунин, санаи 1-уми майи соли 2018 вохӯрии муовини ректори Донишкадаи давлатии санъати шаҳри Барнаули Федератсияи Россия Полекова Елен, муовини ректори Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода Раҷабмад Амиров бо омӯзгорон ва донишҷӯёни Коллеҷи фарҳанги ҷумҳуриявӣ ба номи П. Бӯйдоқов доир грдид. Дар оғоз Елена Полекова ба сухан баромда доир ба ихтисосҳои донишкада ва шароитҳои он ба ҳозирин маълумот дода, аз донишҷӯёни Коллеҷи фарҳанг хоҳиш кард, ки ба омӯзиши илму ҳунар таваҷҷӯҳи хоса зоҳир намоянд ва барои идомаи таҳсил Донишкадаи давлатии санъати шаҳри Барнаули Федератсияи Россияро интихоб намоянд. Директори Коллеҷи фарҳанг Оқилов Идрис дар навбати худ дар бораи дирӯз ва имрӯзи муассисаи таълимӣ маълумот пешниҳод кард. Дар охири ҷамъомад аз тарфи донишҷӯён ва хонандагони литсейи назди Коллеҷи фарҳанг барномаи консертӣ пешкаши меҳмонону ҳозирин гардид.

21-уми сентябри соли 2018 дар толори Коллеҷи фарҳанги ҷумҳуриявии ба номи П. Бӯйдоқов ба ифтихори гиромидошти 1160 солагии хотираи Сардафтари адабиёти классикии тоҷику форс устод Абу Абдуллоҳи Рӯдакӣ маҳфили адабӣ – мусиқӣ таҳти унвони “Рӯдакӣ рафту монд ҳикмати ӯ” баргузор гардид. Барномаи маҳфили доир гардида иборат аз шеъру суруд, рақсу саҳначаҳои тарбиявӣ буда, донишҷӯёни баромадкарда бо маҳорату истеъдоди баланд ҳар як номераи чорабиниро иҷро карданд. Аҳли толор аз барномаи рангини пешкашгардида ғизои маънавӣ гирифтанд.

Зимни суҳбат директори Коллеҷи фарҳангии ҷумҳуриявӣ Идрис Оқилов аз он изҳори сипос кард, ки ободию пешрафти Коллеҷи фарҳанг дар давраи соҳибистиқлолии кишварамон боз ҳам афзун гардид ва имрӯз муассисаи таълимӣ бо дастгирии Ҳукумати ҷумҳурӣ ба яке аз муассисаҳои таълимии пешрафта табдил ёфта, минбаъд ҳам дар омода намудани кадрҳои соҳаи фарҳанг саҳмгузорӣ менамояд.

“Самак”

Хонданд 80

САБАҚИ «ДИДОР»

Нояб 03, 2018
Хонданд: 198
САБАҚИ «ДИДОР»

Андешаҳо пас аз Синамобазми 8-уми «Дидор»

Аз 16 то 20 -уми октябри соли 2018 дар шаҳри Душанбе Кинофестивали байналмилалии 8-уми «Дидор» баргузор гардид.

Тӯли ин рӯзҳо беш аз 60 филми гуногунҳаҷм ва гуногунжанр дар бахшҳои «Озмуни филмҳои тоҷикӣ», «Озмуни байналмилалӣ» ва «Озмуни байналмилалии филмҳои кӯтоҳ» дар сабқат иштирок карданд. Ҳамчунин, дар бахши «Ҳамсояҳо» филмҳо аз кишварҳои Ӯзбекистон, Қирғизистон ва Қазоқистон намоиш дода шуданд.

Шоҳҷоизаи Синамобазми 8-уми байналмилаии «Дидор»-ро филми ҳунарии коргардони озар Илгар Наҷаф - «Боғи анор» соҳиб гардида, дар бахши «Озмуни байналмилалии филмҳои кӯтоҳ» филми «Киноман»-и коргардони қирғиз Аскар Нуракан уулу беҳтарин дониста шуд. 

Дар сабқати филмҳои тоҷикӣ филми Алексей Румянтсев - «Сандуқчаи зулбиё» соҳиби Ҷоизаи беҳтарин филми тасвирӣ гардид. Ҷоизаи беҳтарин филми кӯтоҳи тоҷикӣ ба филми коргардон  Файзуллои Файз - «Таксӣ» дода шуд. Дар «Озмуни филмҳои пурраметражи тоҷикӣ» бошад, филми «Хаёлӣ»-и коргардони ҷавон Парвиз Раҷабзода соҳиби ҷоиза гардид. Филми кӯтоҳи коргардони дигари ҷавони тоҷик Соҳибёри Толибиён - «Талош» бо Ҷоизаи ифтихорӣ бахшида ба бузургдошти Тоҳир Собиров қадрдонӣ шуд. 

Ба қавли директори кинофестивал, раиси Иттифоқи кинематографистони Тоҷикистон Сафари Ҳақдод,  дар синамобазми имсола ҳудуди  80 дар сади филмҳои интихобшуда ба филмсозони ҷавони кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Афғонистон тааллуқ доштанд.

Аз ҷумла, дар бахши филмҳои тоҷикӣ   филмҳои кӯтоҳҳаҷми коргардонҳои ҷавон Бобоҷон Меҳтоҷиён - «Хонаи меҳр», Фирӯз Асоев - «Гули бишкаста», Муҳаммадюнус Холов - «Дардошно»,  Одинаи Маҳмад - «Дунё», Самандар Набизода - «Лайка»,    Фирдавс  Нину - «Бархӯрд», Файзулло Файзов - «Таксӣ» Беҳрӯз Давлатбеков - «Марги диданӣ» ва филми пурраметражи коргардон Зафар Муҳаббатов - «Саҳв» намоиш  дода шуданд. 

Аксари ин филмҳо аввалин қадами ҷавонон дар синамо буда, аз камбудиҳо холӣ набуданд. Вале ба назар мерасид, ки ҳар яке диди худро дар филмофарӣ дорад.  

Қобили зикр аст, ки дар озмун филми пурраметражи коргардон Зафар Муҳаббатов - «Саҳв» намоиш  дода шуд, ки пурра ба лаҳҷаи як минтақа сабт шудааст. Филмофарон аз ин чӣ ҳадаф доштанд, намедонем. Вале ба назари мо  ин то андозае беэътиноӣ нисбати забони адабии тоҷикӣ буд. Ман ин ҷо дар бораи камбудиҳои филм, ки хеле зиёданд, ҳарф намезанам ва бо овардани назари коршиносон ва зиёиён дар мавриди забони филм иктифо мекунам. 

Ҳасани Қарибӣ, узви ҳайати доварони филмҳои тоҷикӣ: Истифодаи гӯйиши маҳаллӣ дар баъзе саҳнаҳо ҷоиз аст. Вале меъёри забони адабӣ бояд дар филмофарӣ риоя шавад. Филме, ки дар марказ бардошта мешавад, ҳатман бояд ба забони адабӣ бошад, то бинандагон аз ҳамаи минтақаҳо онро битавонанд хуб бифаҳманд. 

Суҳроби Зиё, хабарнигори бахши форсии Телевизиони Би-Би-Си: Ба забони адабии тоҷикӣ бояд арҷу эҳтиром гузошта шавад. Ворид кардани лаҳҷа ё гӯиш дар муколамаи қаҳрамонҳо шояд ҷоиз бошад. Вале кулли филмро ба лаҳҷаи мардуми як минтақа сохтан ба назари ман дуруст нест. 

Абдулмӯъмин Шарифов: Агар филм хуб бошад, кас ба гӯйиши он мутаваҷҷеҳ намешавад.  

Саъдулло Раҳимов, киношинос, доктори улуми фалсафа: Агар драматургияи филм тақозо кунад, мумкин аз шева истифода шавад.  Фақат бояд муаллиф нишон диҳад, ки ин шева аз забони адабӣ чӣ фарқ дорад. Мумкин ин тарзи кор хато бошад.  Мутаассифона, ин филм дар ёдам нест. Ман дар бораи нафароне, ки дар музофот филм меофаранд ва аслан тафаккури музофотӣ доранд, ҳеҷ чиз намегӯям. Онҳо ҳоло хеле бояд сабзанд, рушд кунанд, ҳирфаиятро омӯзанд.  

Дар рӯзи охири Синамобазми байналмилалии 8-уми «Дидор» мизи мудаввар дар мавзӯи «Синамои  ҷавонон:  устура  ё  ҳақиқат?» бо иштироки мутахассисони соҳаи кино баргузор гардид. 

Саъдулло Раҳимов, киношинос, гардонандаи мизи гирд сараввал дар бораи филмофарии ҷавонон, проблемаҳои синамо дар ин самт чанд сухан гуфт. 

Сипас, Ҳасани Қарибӣ, раиси Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикӣ, узви доварони филмҳои тоҷикӣ гуфт, ки ҷавонон метавонанд ва бояд филм офаранд. Онҳо метавонанд, чӣ мавзӯи ҷавононро баррасӣ бикунанд ва чӣ мавзӯи калонсолонро. Ба ин касе монеъ намешавад. Вале аз он ки ман филмҳои тоҷикиро тамошо кардам, филмофарони ҷавон ҳанӯз бояд зиёд омӯзанд. 

Филмноманавис ва адиби машҳури тоҷик Абдурофеъ Рабизода аз филмофарии ҷавонон дастгирӣ карда, камбудиҳои баъзе филмҳои коргардонҳои ҷавонро гуфт. Ба назари ӯ, бо каме тағйироти ҷузъӣ дар филмнома ва коргардонӣ филмҳои хеле хуб бардоштан мумкин буд. 

Ба қавли Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон, актёри театр ва кино Абдулмуъмин Шарифов,  синамои ҷавонон ба вуҷуд омадааст. Вале барои рушди он дастгирии ҳамаҷониба лозим аст.

Муаллифи ин сатрҳо низ ба он назар  аст, ки бояд коргардонҳои ҷавон рӯи саҳна биёянд. Албатта, филмҳои аввалини онҳо бе камбудӣ нестанд. Вале агар онҳо имрӯз филмофарӣ накунанд, пас фардо кӣ ҷои когардонҳои миёнсолу куҳансолро мегирад? Барои ба дараҷаи ҳирфаӣ расидан бояд онҳо ҳарчӣ бештар омӯзанд ва малакаашонро сайқал бидиҳанд. Ҳоло се чиз - таҷрибаву малака ва ҷаҳонбинии васеъ ба онҳо намерасад. 

Дар мизи гирд ҳамчунин қайд шуд, ки камбуди молиявӣ пеши рушди синамои тоҷикро мегирад. Аз ҷумла, қайд шуд, ки барои офаридани филми «Таксӣ»-и коргардони ҷавон Файзулло Файзов, ки 27 дақиқа аст, ҳамагӣ 5 ҳазор сомонӣ ҷудо шуда буд ва актёрон қариб, ки ройгон нақш офаридаанд.  

Дар охири нишаст изҳори умед карда шуд, ки филмофарии ҷавонон минбаъд боз ҳам рушд хоҳад кард.  

Ҷовид  Муқим

Хонданд 198

Хабари-рӯз

Календар

« Январ 2019 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

Минбари сардабир

  • ДАВоДАВ

    Масофаи роҳ бо машинае, ки 150 ҳазор доллар нарх дорад…

Нигоҳи хос

  • Баҳонаи зистан

    Мақсад доштан маънои баҳонае барои нафас гирифтанро дорад. Соли 2018…
  • МАСЛИҲАТ

    Аз дидаву шунида Салом, хонандагони гиромии ҳафтаномаи «Фараж»! Мо аз…

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.