.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Фарҳанг

“Рақси зиндагӣ”- романи нависандаи тоҷик ба забони норвегӣ.

Аксаран таассурот ва бархурд бо рақси зан яксон аст: онро чун пирӯзии хостаҳои ҷомеаи мардсолорӣ мепазиранд. Бештар маҳкум мекунанд ва дар айни замон чун василаи тафреҳ ва рамзи тобеияти зан ба хостаҳои мард истифода мебаранд. Бадтар аз ин, рақсро чун бадахлоқии ҷинсӣ тафсир медиҳанд ва дар айни замон бо ҳамин мақсад ба кор мебаранд.

Худи зан аз рақсаш чӣ бардоште дорад ва иҷрои он дар зиндагии хусусиаш чӣ нақше мебозад? Ҷомеаи мардсолор инро намепурсад, чунки ҷавоби ягона дорад: рақси зан барои дилхушии мард аст. Он дар ҳеч сурат хостаҳо ва талабҳои занро ифода намекунад. Мақоли “дар зери доираи касе рақсидан” низ ба ҳамин маъност.

Аммо зан бо рақсидан чӣ хостаҳо ва талабҳое дорад, ҳеч гоҳ ошкор нахоҳад шуд, агар худи ӯ нагӯяд. Романи “Рақси зиндагӣ” ("Livets dans". Sirkel Vorlag, 2018) яке аз ин кӯшишҳост, ки Лутфия Бобоёрова ( Mina Boboerova ) онро ба забони норвегӣ нашр кардааст. Талошҳои нависандаро таҳсину табрик мегӯям, ки дар муддати кӯтоҳ забони бегонае омӯхт ва ба он асари бадеӣ эҷод кард. Бовар дорам, бо чунин майлу хоҳиши бузург кори эҷодиро идома медиҳад ва дар ошкор кардани ниҳоди зан ва нақши он дар ҷомеаи суннатӣ талош меварзад. Ба ҷуз ин, дар шиносоии фарҳанг ва ҷомеаи тоҷик дар берун аз Тоҷикистон ва ба забони дигар ҳамин гуна саҳмгузорӣ мекунад. Умедворам, роман ба зудӣ ба забони порсӣ низ нашр ва тақдими хонандагони тоҷик гардад.

Ба ҷуз мазмуни роман, ки мавриди таваҷҷуҳи ин матлаб аст, услуб ва санъатҳои бадеие, ки дар эҷоди асар истифода шудаанд, ҷолибанд. Нависанда санъатҳое чун баргашт, ташбеҳ ва тасвирро бештар истифода мекунад. Махсусан, баргашт ба ӯ имкон медиҳад, ки дар зимни таҷрибаи ҳаррӯза хотираеро ба ёд орад ва ҳамин гуна мавзӯъ ва бахши наверо дар роман кушояд. Ҳаёти ҳаррӯзаи ӯ дар кишвари бегонае мегузарад ва дар ҷангал, дар назди ҳавзи бузурге, ки мурғҳои обӣ дар он шино мекунанд, ҳангоме ки боди поизӣ мевазад ва баргҳои зарди дарахтон ба замин мерезанд, ёди ӯ ба гузаштаи хеле дур, 20 соли қабл парвоз мекунад. Дар ин руҷӯъ ӯ саргузашти зани ҷавонеро меорад, ки ба нахустин зарбаи бераҳмона бархурд карда буд. Нақли саргузашти қаҳрамони асар дар бораи ҷавонӣ, сахтиҳои зиндагӣ, ҷанги шаҳрвандӣ, мушкилоти хонавода то лаҳзае давом мекунад, ки нул задани мурғобие ба пояш ва расидани парҳои қуи обиро ба зонуҳояш эҳсос кард. Ин боис шуд, ки ба як бор аз гузаштаи дур ба замони ҳол баргардад. Чунин нигориш дар саросари роман идома меёбад, ки хеле ҷолиб аст.

“Рақси зиндагӣ” бо саҳнаи рақси қаҳрамони асосӣ- Маҳин оғоз мешавад, ки ҳар саҳар, нисфирӯзӣ ва ё бегоҳ дар ҳавои мусиқие мерақсад. Ӯ “ҳангоми машғул будан ба кори хона гӯш ба садои мусиқӣ медиҳад. Гоҳе дар ҳавои мусиқӣ месарояд. Гоҳе мерақсад. Ҳангоми рақсидан чарх мезанад. Мерақсаду мечархад то охирин қуввату мадоре, ки дар тан дорад. Баъд аз он менишинад рӯйи курсӣ, ки наздики панҷараи бузург гузошта шудааст, баъд аз чунин як рақс саропои вуҷудаш аз арақ тар ва рухсораш арғувонӣ мешавад. Ба курсӣ такя дода, амиқ ва бошиддат нафас мекашад. Рӯ сӯи сақфи хона мекунад ва бо чашмони пӯшида, муддате хомӯшу беҳаракат менишинад. Дар ҳолати хомӯшӣ ашк аз чашмони пӯшидааш ҷорӣ мешавад ва рухсори баъди рақс арғувонгаштаашро мешӯяд.” Ин рақси зани чилсола аст, ки дар зери бори гарони таҷриба мерақсад. Ва рақс ифодагари он аст, ки ӯ ҳанӯз бояд мубориза барад. Дар ҳеч сурат, рақси ӯ ба хотири тафреҳу дилхушии марде нест, балки “рақси талош, рақси раҳоӣ аз ғаму андуҳ аст, рақсе, ки то охирин қувват анҷом дода мешавад ва зери обу арақ зан каме раҳо мешавад аз андуҳу ранҷ”.

Дар саросари асар, дар ҳар бахши он зан мерақсад ва бо он таҷрибаи хоси худро рӯйи саҳна меорад. Бо ин “саҳнаҳои рақс ва саҳнаҳои зиндагии ӯ бо ҳам муқоиса мешаванд ва барои ҳамин роман “Рақси зиндагӣ” ном гирифтааст.» - Худи нависанда дар муаррифии асараш мегӯяд.

Маҳин, ки бо рақсу гиря андӯҳашро таскин медиҳад, як замоне ҷавон буд ва дар мактаб бо духтарони ҳамсинфаш валс мерақсиданд. Он “рақси беғамию бепарвоӣ, муҳаббату ошноӣ, рақси ҷавонию зиндагӣ ва рақси хушбахтию шодмонӣ” буд.

Баъдан, кӯдакашро аз даст дод ва ба ҷои он лӯхтакеро Нӯшин ном карду бо он рақс мекард ва гӯё мехост фарзанди гумкардаашро бозгардонад. Ҳамрақси ӯ беҳису беҳаракат буд, намехандид, ҳарф намезад, чашмонаш беҳису холӣ буд. Ин рақс дер давом намекард, зуд хаста мешуд ва баъди он бо худояш даъво мекард, бачаашро бозпас мехост.

Ниҳоят, нависанда аз “рақси занҳо дар замини падарон” мегӯяд, ки барои шодмонии мардон анҷом медиҳанд. Занҳо, баръакси майли худ, барои дигарон мерақсанд. Он чӣ ҷомеаи мардсолор дар бораи рақс медонад ва аз занҳо талаб дорад, ҳамин аст, яъне “рақси занҳо дар замини падарон”. Ҳамин мардҳо ин рақсро аз занҳо талаб доранд ва боз ҳамин мардҳо онро маҳкум мекунад, гарчанде аз ин роман дарёфтем, ки хилофи майлу хоҳиши худи занҳо аст.

Бо ин ҳама рамзу розҳо ва тазодҳое, ки дар рақси зан нуҳуфтааст, нависанда таҷрибаҳои занонаро аз як ҷомеаи мардсолор тасвир мекунад. Таҷрибаҳое, ки ба сари як зан ва дар айни замон ба сари шаш зан меоянд. Дар роман аз мард хеле кам ёдоварӣ шудааст. Нақшҳои асосиро ҳамагӣ занҳо мебозанд. Дар ин саҳна мардҳо нақшҳои кӯтоҳ, гузаранда, ивазшаванда ва баъзан умедворкунанда доранд. Асосан дар нақши падар, дӯстдор ва шавҳар зуҳур кардаанд ва зан ҳам аз ин бештар онҳоро дидан намехоҳад. Мардҳоеро, ки аз мушкилӣ мегурезанд ва ғайб мезананд, зан фаромӯш мекунад, ки баъдтар дар Русияву саҳнаи ҷанги Сурия пайдо мешаванд. Дар ҷаҳони Маҳин аксаран занҳо ҳастанд, вале онҳо ҳам бештар раҳгузаранд. Ҳеч кадоме дар тақдири ӯ наметавонад ва ё намехоҳад саҳме ва ё таъсире гузорад. “Чӣ қадар бепарвоянд ин занҳо. Ҳоли ӯро намепурсанд, ки ин ду рӯз чӣ кор кард, чӣ қадар ҷон канд, чӣ гуна азоб кашид? Ду рӯз, ки ӯ ҷон меканд, онҳо куҷо буданд? Чаро кӯмакаш накарданд? Чаро тарсиданд, пешаш бошанд? Акнун, ки ба кӯмак ниёз надорад, атрофаш ҷамъ шудаанд.”

Занҳо дар вақти мушкилӣ аз тарс ғайб мезананд ва чун мушкилӣ бо “хости Худо” рафъ шуд, меоянд ва ҷашн мегиранд. Ҳатто аз ҷаноза ҳам фурсати суру нишот пайдо мекунанд. Барои ҳамин ҷанозаро ҳам чун тӯй меороянд. Онҳо мушкилиро чун “хости Худо” қабул кардаанд ва бо чунин шинохт худро оромиш медиҳанд. Ба мушкилӣ ва мусибат чун ба имконият менигаранд ва ҳамин гуна худро аз дами марг ва худкушӣ раҳо месозанд. Ба назар мерасад, ки зан дар чунин муҳити “рустоӣ” гирифтори чорчӯбаҳои сахти хонаводагӣ, мазҳабӣ ва нангу ном аст, дар оила нафари баъдӣ маҳсуб мешавад ва ҳеч ҳарфе барои гуфтан надорад. Аммо худи ӯ дар чунин вазъияташ камтар аз дигарон саҳм надорад. Ҳамин аст, ки як бахши роман “Хости Худо” ном дорад.

Бо ин ҳама, зан дар симои Маҳин қурбонӣ ва ё ақаллан итоаткор нест, ончуноне ки дигарон аз ӯ интизор доранд. Ӯ хоҳишҳо ва талабҳои худро дорад. Яке ҳатман ишқ аст, дигаре баъди мактаб дар донишгоҳ таҳсил кардан. Барояш шавҳар кардан бе ин хоҳишҳо ҷабре аст, ки зан аз ночорӣ ва дар зери фишор мепазирад. Аммо дар ҳамин ҷабр ҳам зан худ тасмим мегирад: ӯ хостгорҳои падарро рад мекунад ва хостгори худро мепазирад. Гарчанде ин мардро дӯст надошта буд, интихобаш кард, чун ваъдааш дод ба шаҳр барои хондан мебарад. “Мақсади ман ҳам таҳсил кардан аст.”- Ӯ шавҳар карданашро чунин тафсир медиҳад. Духтар дар издивоҷи иҷборӣ барои худ имконият меҷӯяд.

Ҳамин гуна, ҳар зане, ки рӯйи саҳнаи зиндагӣ меояд, бо мушкилоти худ ба танҳоӣ дастбагиребон мешавад ва агар лозим омад, ба танҳоӣ маргро мепазирад. Модар, қаҳрамони дигар, ягона зане аст, ки барои худ зиндагӣ намекунад. Худро барои Маҳин мебахшад ва чандин духтари дигарро аз худкушӣ наҷот медиҳад. Бар хилофи суннатҳои русто ва қаҳри шавҳар, ки аз ин суннатҳо об мехӯрд, ӯ бо духтари саркашаш буд ва инро бо хомӯшии худ ифода мекард.

Алорағми ин ҳама, занҳо мерақсанд. На ҳамеша ба майлу хоҳиши дигарон, балки бо хоҳиш ва ниёзҳои фардии худ: “Дидӣ, ки зиндагӣ он ҷашне набуд, ки интизорашро доштӣ, вале чун омадӣ, пас дилбарона бирақс ва ҷашне бисоз барои худат, ҷашне омехта аз суруру шодмонӣ бар алайҳи ғаму дард ва ҳасрату андуҳ...”

Файлсуф,

Ҳафиз Бобоёров

Хонданд 11

ХОТИРА

Нояб 17, 2018
Хонданд: 24
ХОТИРА

Баҳори соли 2014. Деҳаи Зиддӣ. Ман бояд нақши асосиро дар филми "Муаллим"-и коргардон Носир Саидов бозӣ мекардам. Устод Марат Орипов бояд падари қаҳрамони маро бозӣ мекарданд. Ман метарсидам. Метарсидам аз он, ки ҳозир хатое мекунаму Марат Орипов- офарандаи нақши Рӯдакиву Сино, яке аз бузуругтарин ҳунарманди тоҷик асабӣ мешаванд. Аммо он кас ҳамеша ором буданд. Ботамкин ҳарф мезаданд. "Бачаам" гуфта муроҷиат мекарданд. Новобаста аз он, ки замоне дар қуллаи шуҳрат буданд, аз худ нарафта буданд. Новобаста аз он, ки аз қуллаи шуҳрат афтида буданд, нашикаста буданд. Новобаста аз он, ки хотираашон ғам медод, аз ҳама узр мепурсиданд ва кӯшиш мекарданд суханҳояшонро пурра азхуд кунанд. Новобаста аз он, ки саломатиашон хуб набуд тоқат мекарданд. Бале, ҳамон вақт саломатиашон хуб набуд, аммо сардию гармиро тоқат мекарданд. Ман ана ҳамон вақт дарк кардам, ки ошиқи касб будан чӣ аст. Марат Орипов ошиқ буданд. Ошиқи синамо. Ҳар дафъае, ки аз рӯи филмнома, дар назди дурбини наворбардорӣ устодро ба пушт бардошта, теппаеро боло мешудам ва дар охир мефаҳмидем, ки қабул несту боз як бори дигар бояд наворбардорӣ шавад, устод аз ман узр мепурсиданд. Ман илтимос мекардам, ки устод узр напурсед. Ҳар вақте танҳо мемондем устод мегуфтанд: "Абдукарим, бачаам, бубахш, ки эркагӣ мекунам. Ҳам пир шудаему ҳам саломатӣ...". Мегуфтам "устод ин хел нагӯед. Шумо ҳоло ҷавонед. Ҳоло бисёр чизҳо дар пешанд." Марат Орипов маънодор табассум мекарданд. Ҳар гоҳе танҳо мемондем дастони устодро дошта ва ё устодро оғӯш гирифта, "ташаккур ба шумо устодҷон" мегуфтам. Дигар аз он тарс чизе намонда буд. Устод Марат Орипов бузург буданд. Ҳам ҳамчун Ҳунарманд, ҳам ҳамчун Инсон бузург буданд.

Агар ҷавониҳои Маликушшуаро Рӯдакӣ ба оғозу авҷи шуҳрати устод Марат Орипов монанд бошад, пас Муаллим ин анҷоми мантиқии зиндагии устод Марат Орипов буд. Бале, муаллим. Ҳамон муаллиме, ки охирин нақши ҳунарманди бузург- Марат Орипов аст. Ман инро вақте ҳис кардам, ки дар вақти наворбардорӣ беихтиёр чанд қатра ашк аз чашмонашон ҷорӣ шуданд. Ин ашки бозигар набуд, балки ашки як инсон буд. Инсоне, ки тақдираш ба тақдири қаҳрамони меофаридааш монанд аст.

Мехоҳам ташаккури бепоёни худамро ба акаи Носир (Носир Саидов) расонам, ки Марат Ориповро дубора ба синамо оварданд. Дубора дар дили як ҳунарманд умеду боварӣ пайдо кунониданд. Табассумро дубора дар лабони як инсон зинда сохтанд. Устод Марат Орипов ба ҳама "Бачаам" гуфта муроҷиат мекарданд. Лекин вақте сӯи акаи Носир назар мекарданд "Носирҷон, бачаам..." мегуфтанд, ин дигар хел садо медод. Бомеҳр ва падарона буд. Мисли он, ки падар фарзанди азизашро садо мекунад...

Руҳатон шоду хонаи охирататон обод бод, устоди азиз, Марат Орипов. "Бачаам"- гуфтанҳоятон дар гӯшам садо медиҳанд...

 

Абдукарим Машрабов

 Ҳунарманд. 

Хонданд 24

Махзани маърифат дар Хатлон

Нояб 10, 2018
Хонданд: 45
Махзани маърифат дар Хатлон

Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав

Муассисаи давлатии таълимии “Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав” яке аз калонтарин таълимгоҳҳои олии касбӣ на танҳо дар вилояти Хатлон, балки дар ҷумҳурӣ буда, миёни дигар донишгоҳҳои кишвар мақоми хоссаро соҳиб аст. Ин боргоҳи маърифат соли 1978 ҳамчун шуъбаи қӯрғонтеппагии Донишкадаи омӯзгории Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко таъсис ёфта, соли 1991 ба донишкадаи мустақил табдил ёфт. Дар асоси Қарори Девони вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 236 аз 24-уми июли соли 1992 ва фармоиши Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон бо № 76 аз 1-уми сентябри соли 1992 донишкада ба Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа ба номи Носири Хусрав табдил гардид ва бо сабаби ба шаҳри Бохтар иваз шудани номи шаҳри Қӯрғонтеппа бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31.07.2018 таҳти № 362 номи Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусравро гирифт. 

 

Маркази бошукӯҳи илму фарҳанг

МДТ “Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав» дар соли аввали фаъолият дорои ҳамагӣ 4 факултет - физика, математика, забон ва адабиёти рус ва таҳсилоти ибтидоӣ буд. Бо гузашти вақт донишгоҳ ба як маркази бошукӯҳи илму фарҳанг мубаддал гашта,  алъон дар  шуъбаҳои рӯзона ва ғоибонаи 12 факултети он  бештар аз шонздаҳ ҳазор нафар донишҷӯ ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Айни замон таъмини босифати таълиму тарбияи мутахассисони рақобатпазири самтҳои омӯзгорӣ, иқтисодӣ, соҳибкорӣ ва техникию технологӣ аз дараҷаи бакалавр то доктори илм, тадриҷан воридшавӣ ба фазои ягонаи ҷаҳонии таҳсилот тавассути татбиқи пурраи низоми таҳсилоти кредитӣ, корбасти тарзу усулҳои фаъол ва пешқадами таълим аз  ҳадафҳои асосии донишгоҳ ба ҳисоб меравад. Лозим ба ёдоварист, ки донишгоҳ раванди таълимро дар асоси Низомномаи низоми кредитии таҳсилот дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо қарори мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30.12.2016, №19/24 тасдиқ шудааст, ба роҳ монда, дар факултетҳои донишгоҳ аз рӯйи 54 ихтисос барои соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ҷумҳурӣ мутахассисон омода  карда мешаванд. 

Айни ҳол дар донишгоҳ 43 кафедра  фаъолият намуда, дар  пешбурди раванди таълим ба 543 гурӯҳи академии донишҷӯёни таҳсили рӯзона ва ғоибонаи донишгоҳ саҳмгузор аст. Аз ин миқдор 361 гурӯҳ дар шуъбаи рӯзона ва 182 гурӯҳ дар шуъбаи ғоибона (фосилавӣ) фарогири донишҷӯён мебошанд.

Ба касе пӯшида нест, ки имрӯз масъалаи баланд бардоштани сатҳу сифати таълим, фарҳанг ва худшиносии миллӣ, маърифатнокии сиёсии донишҷӯён, донистани таърих, адабиёт ва забони миллат аз масоили муҳим ба ҳисоб рафта, дар раванди инкишофи босуръати техникаю технологияи муосир ва мушкилоти ҷаҳонишавии ҷомеа, тарбияи мутахассисони арзанда низ аҳамияти зарурӣ касб намудааст. Бинобар ин, роҳбарияти донишгоҳ барои амалӣ намудани ин мақсад саъю талош намуда, кӯшиш менамоянд, ки толибилмон соҳиби дониши баланд ва ҷаҳонбинии васеъ гарданд. Дар доираи амалӣ намудани ин иқдом факултетҳо ва раёсати таҳсилот як қатор корҳои мушаххасро ба сомон расонидаанд. Аз ҷумла, то оғози санҷишу имтиҳонҳо дар ҳамаи факултетҳои донишгоҳ аттестатсияи донишҷӯён сурат гирифта, барои дар доираи талабот ва шаффоф гузаронидани он комиссияи аттестатсионии донишҷӯён созмон ёфтааст. Бо мақсади дуруст ба роҳ мондани раванди аттестатсия аз фанҳои тахассусӣ вобаста ба ихтисос барномаи минимум таҳия гардида, ҳангоми аз аттестатсия гузаштани донишҷӯён  фаъолияти фардии донишҷӯ дар ҷараёни машғулиятҳои назариявӣ, амалӣ, семинарӣ, озмоишӣ, корҳои берун аз дарс, супоридани корҳои мустақилона  ба назар гирифта шуданд.

Дар донишгоҳ барои бо сифати баланд гузаштани машғулиятҳои озмоишӣ дар факултетҳои химия ва биология, физика, математика, техника ва технология, информатика озмоишгоҳҳо амал мекунанд, ки он  бо таҷҳизоти нави замонавӣ ҷиҳозонида шудаанд. Барои самаранок гузаронидани дарсҳо дар кафедраи физикаи умумӣ 4 озмоишгоҳ- озмоишгоҳи механика, озмоишгоҳи физикаи молекулавӣ, озмоишгоҳи қисми электрик ва озмоишгоҳи оптика фаъолият менамояд.  Дар озмоишгоҳи механика ва озмоишгоҳи физикаи молекулавӣ таҷҳизотҳои зарурӣ барои гузаронидани корҳои озмоишӣ ба таври кофӣ мавҷуданд. Бо дастгирии Раёсати донишгоҳ ин  озмоишгоҳҳо дар соли хониши 2017-2018 бо тамоми асбобҳои озмоишӣ таҷҳизонида шудаанд.

 

Маркази таълимии парки инноватсионию технологӣ

Мувофиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21-уми июли соли 2010,  таҳти № 629 дар донишгоҳ парки технологӣ таъсис ёфта, мунтазам фаъолият мекунад. Мақсади ташкили парки технологӣ ин дар амал  тадбиқ намудани сиёсати давлатии фаъолияти илмӣ –иноватсионӣ, ба  даст овардани натиҷаҳои самарабахши илмии донишҷӯён, мутахассисони ҷавон, омӯзгорон, ташкили лоиҳаҳои хурду миёнаи иноватсионӣ, дастгирии корхонаҳои хурду миёнаи ватанӣ ва хориҷӣ мебошад.

Маркази таълимии парки инноватсионию технологӣ дигар хизматрасониҳо, аз қабили чопи компютерӣ, муқовабандӣ, нусхабардорӣ, саҳифабандӣ, тайёр намудани эълону лавҳаҳои гуногун, суратгирӣ, маслиҳатдиҳиро иҷро менамояд.

Маркази таълимӣ соҳиби як гармхона бо дарозии 50  метр мебошад, ки дар он зиёда аз 40 бех дарахти  лиму парвариш  меёбанд. Дар гармхона дар баробари парвариши намудҳои гуногуни лимӯ (апелсин, мандарин), инчунин зироатҳои сабзавотӣ ва гулҳо шинонида шудааст, ки омӯзгорон, донишҷӯён ва магистрон метавонанд дарсҳои амалӣ ва озмоиширо дар ин ҷо гузаронанд ва корҳои таҳқиқотӣ баранд. 

Дар ин қисмати биноҳои донишгоҳ сехи коркарди дару тирезаҳои пластикӣ низ фаъолият мекунад. Баъди ба кор даромадани ин сех донишҷӯёни ихтисосҳои технология ва сохтмон метавонанд дар ин ҷо таҷриба омӯзанд. Дар назди факултаи технология маркази ташхис ва таъмири автомобил ташкил карда шуда, ин марказ имкон дорад дар ҳамкорӣ бо парки технологӣ ба ниёзмандон хизмат расонад. 

Инчунин дар назди ин факултет маркази таълимии технологияи муосир ва касбу  ҳунарҳои миллӣ бо дастгирии раёсати донишгоҳ ташкил карда шудааст. Марказ аз сехи дузандагӣ ва  коркарди пурраи чӯбу тахта, пластмасса ва коркарди металл иборат аст. Сехи дузандагӣ бо мошинаҳои дарздӯзии замонавӣ муҷаҳҳаз буда, ба касбомӯзон касбу ҳунарҳои мардумӣ дӯхтани либосҳои миллӣ, аврупоӣ, қуроқдӯзӣ, нақшдӯзӣ, кӯрпадӯзӣ, болишту рахти хоб, дастархон,  бо ёрии сангу муҳраҳо сохтани моделҳоро меомӯзонад.    

Дар сехи коркарди чӯбу тахта, ки дорои таҷҳизоти наву замонавӣ мебошад, донишҷӯён ҳангоми дарсҳои амалию озмоишӣ донишҳои назарии худро амалан иҷро менамоянд. 

 

Ҷои дуюми Донишгоҳи давлатии Бохтар дар интихоби довталабон

Бояд таъкид дошт, ки Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав дар миёни 39 муссисаҳои таҳсилоти олии касбии кишвар нахустин муассисаи таҳсилоти олиест, ки низоми қабули имтиҳонҳои ҷориро шурӯъ аз соли 2014, шабеҳ ба Маркази Миллии Тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (ММТНПҶТ) ба роҳ мондааст.

Бо мақсади амалӣ намудани мактуби ВМ ва илми ҶТ таҳти №05/5-1169 аз 31.12.2015 ҳайати профессорону омӯзгорони донишгоҳ барои тарғибу ташвиқи ихтисосҳо ва қабули довталабон аз тариқи ММТНПҶТ,  ҳамасола ба шаҳру ноҳияҳои вилояти Хатлон сафарбар карда мешаванд. Донишгоҳ дар Маркази миллии тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 112 сабти ном шуда, то анҷоми қабули ҳуҷҷатсупорӣ дар соли таҳсили 2018-2019, дар байни донишкадаву донишгоҳҳои олии ҷумҳурӣ оид ба интихоби довталабон пас аз Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ҷойи дуюмро ишғол намуд.

Бо таваҷҷуҳ ба ниёзҳои соҳаи маорифи кишвар ва тағйир ёфтани авзои омӯзишу парвариш ва дигар шудани тариқи пазириши довталабон ба макотиби олии кишвар зарурати таҳия ва тадвини курсҳои тайёрӣ пеш омадааст, ки дар ин замина Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав аз рӯйи панҷ кластер шурӯъ аз соли таҳсили 2014-2015 шуъбаи тайёриро роҳандозӣ намудааст. Дар соли таҳсили 2018-2019 аз рӯйи панҷ кластер  300 нафар шунавандагон ба таълим фаро гирифта шудаанд. Дар ин гурӯҳҳо устодони варзида дарс медиҳанд ва аз назари молиявӣ низ ҳавасманд гардонида мешаванд. 

 

Дарсҳои таҷрибавӣ ва аҳамияти онҳо дар такмили дониши муҳасилин.

Раванди таҷрибаомӯзии донишҷӯёни ихтисосҳои донишгоҳ тибқи нақшаҳои таълимии амалкунанда дар асоси шартномаҳои тарафайн гузаронида мешаванд. Рафти таҷрибаомӯзӣ  тибқи ҷадвали  таҳиянамудаи раёсати таҳсилот пайваста дар маркази диққати роҳбарияти донишгоҳ қарор дорад. Ҳамчунин ҷадвали рӯзҳои методии мушовирон  дар мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ мураттаб гардидааст, ки риояи он аз ҷониби роҳбарият мунтазам зери назорат қарор дорад. Ҳар ҳафта ҷараёни таҷрибаомӯзӣ дар ҷаласаҳои назоратӣ,  ҷаласаҳои шӯрои олимон ва ректорат, инчунин дар шӯрои илмию дастурдиҳии донишгоҳ мавриди таҳлил қарор дода мешавад. Факултет ва роҳбарони гурӯҳҳо, мушовирон ва таҷрибаомӯзон, ки дар рафти таҷрибаомӯзӣ натиҷаҳои хубро соҳиб мегарданд, ҳатман дар ҷамъбаст қадршиносӣ мегарданд. Дар донишгоҳ ҷадвали гузаронидани конфронсҳои дастурдиҳӣ ва ҷамъбастӣ таҳия гардида, низоми таҷрибаомӯзӣ тибқи он амалӣ мегардад.

Донишгоҳ ба раванди таҷрибаҳои истеҳсолӣ низ диққати ҷиддӣ медиҳад. Санҷишҳо нишон медиҳанд, ки ҷараёни таҷрибаомӯзӣ дар донишгоҳ нисбат ба солҳои қаблӣ хеле хубтар ба роҳ монда шуда, натиҷаҳои мусбат ба бор оварда истодааст. Дар ин росто бояд зикр кард, ки ҷараёни хуби таҷрибаомӯзиро дар мактабҳои миёна роҳбарияти мактабҳо низ қадршиносӣ  менамоянд. Як қатор омӯзгорон ва донишҷӯён барои фаъолияти хубу аъло бо раҳматнома ва ифтихорномаҳои роҳбарияти мактабҳо мушарраф гардонида шуданд.

Соли таҳсили равон бо мақсади амалишавии қарори мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28.01.2017, №1/16 «Дар бораи тасдиқи Низомномаи таҷрибаомӯзии педагогии муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон» мутобиқи банди 13-и низомнома курсҳои 3-юм ва 4-уми ихтисосҳои омӯзгории 9 факултети донишгоҳ, аз рӯйи 18 ихтисос барои гузаштани таҷрибаи педагогӣ дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии шаҳри Бохтар сафарбар мегарданд.

Натиҷаи сессияи зимистонаи соли таҳсили 2017-2018 дар муқоиса бо сессияи зимистонаи соли таҳсили 2016-2017 (тестӣ).

 

Неруи илмии донишгоҳ

Донишгоҳ тӯли панҷ соли охири фаъолият зиёда аз 14831 нафар мутахассисонро дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ омода намудааст, ки дар  тамоми гӯшаву канори ҷумҳурӣ ва берун аз он кору фаъолият доранд. Шаклҳои таълим дар донишгоҳ рӯзона ва фосилавӣ (ғоибона) буда, шумораи муҳассилини донишгоҳ 15065 нафарро ташкил медиҳад, ки аз ҷумлаи онҳо 6115 нафарашон духтарон мебошанд. Аз ин миқдор  6181 нафар тариқи буҷавӣ ва 8884 нафар тариқи шартномавӣ таҳсил менамоянд. Имсол 128 нафар донишҷӯён аз тариқи квотаи президентӣ шомили донишгоҳ гардиданд, ки аз ҷумлаи онҳо 87 нафар духтарон ва 41 нафар писарон мебошанд. Дар донишгоҳ 101 нафар донишҷӯёни хориҷӣ, аз он ҷумла аз Ҷумҳурии исломии Афғонистон 7 нафар, Ҷумҳурии Ӯзбекистон 1 нафар ва Ҷумҳурии Туркманистон 93 нафар таҳсил менамоянд.

Фаъолияти илмии устодони донишгоҳ боиси таваҷҷуҳ буда, олимони донишгоҳ дар 40 самт аз рӯи 65 мавзӯъ фаъолияти илмӣ бурда истодаанд. Алҳол дар донишгоҳ 685 нафар омӯзгорон кору фаъолият менамоянд, ки аз инҳо 17 нафар докторони илм, профессорон ва 132 нафар номзадҳои илм, дотсентон, 52 нафар саромӯзгорон, 401 нафар муаллимон, 83 нафар ассистентон мебошанд. Дар равияи докторантура PhD  бошад, 38 нафар толибилмон ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Айни ҳол дар Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав 2 нафар Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон, 6 нафар Корманди шоистаи Тоҷикистон, 2 нафар барандаи ҷоизаи ҷавонон ба номи Исмоили Сомонӣ, 2 нафар барандаи ҷоизаи адабии ба номи Ҷалолиддини Балхӣ, 78 нафар Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 8 нафар Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, 4 нафар Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 12 нафар аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, 2 нафар узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон кору фаъолият доранд. 31 нафар устодони донишгоҳ бо мукофотҳои гуногуни давлатӣ сарфароз гардонида шудаанд.

Корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ яке аз самтҳои афзалиятноки донишгоҳ ба шумор меравад. Имрӯзҳо зиёда аз 528 нафар устодони таълимгоҳ дар самтҳои гуногун – физика, математика, техника, иқтисодиёт, педагогика, филология, химия, фалсафа, таъриху ҳуқуқ барои дарёфти дараҷаи илмӣ таҳқиқот бурда истодаанд. Айни ҳол дар назди донишгоҳ шӯрои диссертатсионии 6D.КОА-035 бо фармоиши КОА назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 январи соли 2018, № 7 таъсис ёфтааст, ки  барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илм аз рӯйи се ихтисоси 13.00.02.- Назария ва методикаи омӯзишу парвариш - методикаи таълими математика, методикаи таълими физика, методикаи таълими информатика амал менамояд.

Ҳамасола дар донишгоҳ конфронсҳои солонаи ҷумҳуриявии илмию амалӣ ва байналмиллалӣ баргузор мегарданд, ки дар он натиҷаи корҳои илмӣ-таҳқиқотии кормандони донишгоҳ баррасию муҳокима мегарданд. Аз ҷумла дар соли таҳсили 2018 санаи 23-юми феврал конфронси илмӣ-назариявии ҷумҳуриявӣ таҳти унвони “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ”, дар санаи 29-30-юми июн конфронси илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Мушкилоти мубрами таълими фанҳои риёзӣ дар низоми таҳсилоти кредитӣ”, санаи 19-20-уми октябр конфронси илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Истифодаи маводи кишваршиносӣ ҳамчун воситаи тарбияи ифтихори миллӣ ва ватандӯстӣ зимни таҳқиқ ва омӯзиши фанҳои таълимии муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ” баргузор гардид.

Устодони донишгоҳ дар бобати ба корҳои илмию таҳқиқотии донишҷӯён (КИТД) ва таълимию таҳқиқотии донишҷӯён (КТТД) ҷалб намудани шогирдон ҷидду ҷаҳди зиёде менамоянд. Аз ин рӯ, шумораи зиёди донишҷӯён ба корҳои илмию таҳқиқотӣ фаро гирифта шудаанд. Барои вусъат бахшидану таҳти назорати доимӣ қарор додани корҳои илмӣ-таҳқиқотии донишҷӯён дар ҳама факултаҳо маҳфилҳои илмӣ таъсис дода шуда, дар онҳо донишҷӯёни болаёқат, аспирантҳо ва омӯзгорони ҷавон муттаҳид шудаанд. Роҳбарони маҳфилҳои илмӣ асосан устодони ботаҷриба ва дараҷаи илмидор таъин гардидаанд. Хатмкунандагони бакалавриати донишгоҳ дар дигар донишгоҳҳои дохилу хориҷи кишвар низ дар зинаи магистратура таҳсилро идома дода истодаанд. Хатмкунандаи бакалавриати факултаи химия ва биология Азимова Шабнам аз рӯйи ихтисоси химия магистратураи АИ ҶТ хатм намуда, дар кафедраи химияи умумӣ ба кор оғоз намуд. Чор нафар дар кишвари Ҳиндустон ва ду нафар дар Федеретсияи Руссия зинаи магистратураро хатм намуданд.

Соли 2018 дар 43 кафедраи донишгоҳ 49 маҳфил амал менамуд, ки ба онҳо зиёда аз 500 нафар донишҷӯён аъзо буданд. Кори хуби маҳфили «Иқтисодчии ҷавон»-и кафедраи ҳисоби бухгалтерӣ ва аудит, маҳфили «Педагогика ва психология»-и кафедраи омӯзгорӣ ва равоншиносӣ ва маҳфили «Технологи ҷавон»-и кафедраи технологияи коркарди масолеҳҳоро қайд кардан бамаврид аст. Машғулиятҳои ин маҳфилҳо саривақт ва тибқи муқаррароти мавҷуда мегузаранд. Аъзоёни маҳфили «Технологи ҷавон» (роҳбараш Фаттоев Ҳ.) дар самти истифодаи самараноки қувваи барқ корҳои инноватсоинӣ-таҷрибавиро ба роҳ мондаанд. Иштирокчиёни ин маҳфил дар озмуни ҷумҳуриявии «Навовари беҳтарин» мунтазам ширкат варзида, сазовори ҷойҳои ифтихорӣ мегарданд

 

Пояи моддӣ-техникӣ ва таълимӣ

Айни замон МДТ Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав дорои заминаи ғании моддию техникӣ буда, фаъолияти таълимӣ, илмию таҳқиқотӣ ва тарбиявии донишгоҳ дар 12 факултет ва 43 кафедра, дар 54 ихтисоси мавҷудбудаи таълим бо низоми кредитии таҳсилот ба роҳ монда шудааст.

Инчунин ба сохтори донишгоҳ қисмҳои таркибии он – коллеҷи омӯзгорӣ, Муассисаи давлатии маркази таълимии касбомӯзӣ дар ноҳияи Хуросон ва гимназия низ шомил аст, ки фаъолияти онҳо дар асоси қонунҳои роиҷ ба роҳ монда шудаанд.

Донишгоҳ дорои 8 бинои таълимӣ, 372 адад кошонаҳо, аз ҷумла 179 адад синфхонаҳо, 41 адад кабинетҳои фаннӣ, 29 адад озмоишгоҳҳо, 2 адад кабинети лингофонӣ, 2 толори варзишӣ, 2 майдонча, 1 майдони варзишӣ дар минтақаи Дӯстии халқҳо бо масоҳати  7200м2    ва бо 2000 ҷойи нишаст мебошад. Масоҳати умумии ҳудуди донишгоҳ 100 000м2 (10,0 га) буда, айни замон сохтмони бинои нави таълимии чорошёнаи замонавӣ дар ҳудуди бинои асосии донишгоҳ барои 624 ҷойи нишаст идома дорад, масоҳати умумии ҳудуди он 1600м2 (0,16 га) -ро ташкил медиҳад. То имрӯз дар ин иншоот зиёда аз 70 фоизи корҳои сохтмонӣ ба анҷом расидааст.Масоҳати таълимии биноҳои донишгоҳ зиёда аз 400 ҳазор м2 -ро ташкил медиҳад, ки барои ба таълим фарогирии  зиёда аз 15 ҳазор донишҷӯ дар ду баст рост меояд. 

Бо мақсади тақвият додани пойгоҳи моддӣ – техникӣ танҳо дар соли 2018 садорати донишгоҳ тасмим гирифтааст, ки  боз як бинои таълимии иловагии 4-ошёнаро дар кӯчаи С. Айнӣ то оғози соли таҳсил ба истифода диҳад.

Айни ҳол фонди китобҳои донишгоҳ 181681 нусхаро ташкил дода, китобхонаи электронии донишгоҳ ҳудуди 150000 китобро фаро мегирад. Дар семоҳаи аввали соли 2018 ба китобхонаи донишгоҳ 1033 нусха китоби нав ворид гардид, ки аз ин теъдод 869 нусхааш  ҳадяи муаллифон мебошад.

Дар донишгоҳ 14 синфхонаи компютерӣ бо 260 адад компютер муҷаҳаз гардонида шуда, дар кошонаҳои корӣ 135 адад, барои пешбурди корҳои таълим 162 адад компютер, тахтаи электронӣ 54 адад, дар маркази компютерӣ 160 адад дар маҷмӯъ 771 адад компютер мавриди истифода қарор доранд.

 

Таваҷҷуҳи хос ба масъалаҳои иҷтимоӣ

Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав ба масъалаҳои иҷтимоӣ ва шароити таҳсили донишҷӯёни мавриди таваҷҷуҳи хос ва дорои имкониятҳои маҳдуд таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамояд. Дар соли таҳсили ҷорӣ дар донишгоҳ 47 нафар донишҷӯёни мавриди таваҷҷуҳи хос ва 21 нафар  донишҷӯёни дорои имкониятҳои маҳдуд таҳсил мекунанд, ки пайваста дастгирӣ мегарданд.

Баъди мулоқоти Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо донишҷӯёни ятими кулл (соли 2013) ва дар ин замина қабул шудани қарорҳои дахлдор аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон раёсати донишгоҳ як қатор тадбирҳоро дар ин самт амалӣ намуда истодааст. Ба донишҷӯёни ин гурӯҳи иҷтимоӣ  ҳамасола дар арафаи ҷашнҳои сиёсӣ ва миллӣ кӯмакпулиҳои якдафъаина расонида шуда,  чунин донишҷӯён аз пардохти маблағи таҳсил озод карда мешаванд ва бо идрорпули (стипендия)-и  академӣ таъмин мегарданд. Онҳо бо хобгоҳ бенавбат ва ройгон таъмин карда шуда, пайваста ба намоишҳои театрӣ ҷалб карда мешаванд. Донишҷӯён дар назди парки технологии донишгоҳ ба таври ройгон ба курсҳои омӯзиши компютерӣ фаро гирифта мешаванд. Донишгоҳ дар солҳои 2014-2015 ба ин гурӯҳи иҷтимоии донишҷӯён ноутбук ва либоси зимистона харидорӣ ва   тақдим намуд.

Ҳамзамон ДДБ ба номи Носири Хусрав сарпарастии мактаб-интернати ҷумҳуриявии ноҳияи Ҷалолиддини Балхиро ба зимма дорад.

Донишгоҳ: - дорои пойгоҳи мустаҳками моддию таълимии муосир, иқтидори пурқуввати илмию омӯзгорӣ ва таҳқиқотию инноватсионӣ мебошад;

- дар донишгоҳ парки технологӣ, маркази озмоишгоҳи муҷаҳҳаз бо таҷҳизоти замонавии таълим фаъолият доранд;

- донишгоҳ бо зиёда аз 40 муассисаҳои таҳсилоти олии мамолики хориҷӣ ҳамкорӣ менамояд ва донишҷӯён дар доираи созишномаҳои ҳамкорӣ ва барномаҳои байналмилалӣ имконияти васеи таҳсил дар донишгоҳҳои кишварҳои Аврупо, Русия ва Осиё доранд;

- дар 5 соли охир беш аз 32 нафар донишҷӯёни донишгоҳ ғолиб ва ҷоизадори озмуну олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ гардиданд;

- хатмкардагони донишгоҳ дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ҷумҳурӣ ва хориҷи кишвар дар вазифаҳои роҳбарӣ ва масъулиятнок фаъолият доранд.

 Дастаи донишҷӯёни эҷодкори донишгоҳ бо номи “Леваканд” тӯли 5 сол боз дар озмуни ҷумҳуриявии “Маҳфили зарифон” ба ҳайси ғолиби озмун пазируфта шудааст.

Таваҷҷуҳ ва ғамхориҳои рӯзафзуни Президенти мамлакат, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ –Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба соҳаи маориф масъулини донишгоҳро водор намудааст, ки тамоми нерӯи ақлонию зеҳнии худро дар партави иҷрои супоришу ҳидоятҳои Сарвари давлат, ки дар Паёми Пешвои миллат ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ироа гардидааст, барои беҳбудӣ бахшидан ба сифати таълим, корбасти навтарини усулҳо дар ҷараёни дарсҳо, истифодаи техника ва технологияи муосир дар раванди таҳсилот, омода намудани мутахассисони варзидаву дорои ахлоқи ҳамидаи ба талаботи бозори ҷаҳонии муосир ҷавобгӯ равона созанд.

 

Холиқи Муҳаммадназар,

Маркази тадқиқоти журналистии Тоҷикистон

Хонданд 45

Махзани маърифат дар Хатлон

Нояб 10, 2018
Хонданд: 39

Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав

Муассисаи давлатии таълимии “Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав” яке аз калонтарин таълимгоҳҳои олии касбӣ на танҳо дар вилояти Хатлон, балки дар ҷумҳурӣ буда, миёни дигар донишгоҳҳои кишвар мақоми хоссаро соҳиб аст. Ин боргоҳи маърифат соли 1978 ҳамчун шуъбаи қӯрғонтеппагии Донишкадаи омӯзгории Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко таъсис ёфта, соли 1991 ба донишкадаи мустақил табдил ёфт. Дар асоси Қарори Девони вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 236 аз 24-уми июли соли 1992 ва фармоиши Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон бо № 76 аз 1-уми сентябри соли 1992 донишкада ба Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа ба номи Носири Хусрав табдил гардид ва бо сабаби ба шаҳри Бохтар иваз шудани номи шаҳри Қӯрғонтеппа бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 31.07.2018 таҳти № 362 номи Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусравро гирифт. 

 

Маркази бошукӯҳи илму фарҳанг

МДТ “Донишгоҳи давлатии Бохтар ба  номи Носири Хусрав» дар соли аввали фаъолият дорои ҳамагӣ 4 факултет - физика, математика, забон ва адабиёти рус ва таҳсилоти ибтидоӣ буд. Бо гузашти вақт донишгоҳ ба як маркази бошукӯҳи илму фарҳанг мубаддал гашта,  алъон дар  шуъбаҳои рӯзона ва ғоибонаи 12 факултети он  бештар аз шонздаҳ ҳазор нафар донишҷӯ ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Айни замон таъмини босифати таълиму тарбияи мутахассисони рақобатпазири самтҳои омӯзгорӣ, иқтисодӣ, соҳибкорӣ ва техникию технологӣ аз дараҷаи бакалавр то доктори илм, тадриҷан воридшавӣ ба фазои ягонаи ҷаҳонии таҳсилот тавассути татбиқи пурраи низоми таҳсилоти кредитӣ, корбасти тарзу усулҳои фаъол ва пешқадами таълим аз  ҳадафҳои асосии донишгоҳ ба ҳисоб меравад. Лозим ба ёдоварист, ки донишгоҳ раванди таълимро дар асоси Низомномаи низоми кредитии таҳсилот дар муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо қарори мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30.12.2016, №19/24 тасдиқ шудааст, ба роҳ монда, дар факултетҳои донишгоҳ аз рӯйи 54 ихтисос барои соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ҷумҳурӣ мутахассисон омода  карда мешаванд. 

Айни ҳол дар донишгоҳ 43 кафедра  фаъолият намуда, дар  пешбурди раванди таълим ба 543 гурӯҳи академии донишҷӯёни таҳсили рӯзона ва ғоибонаи донишгоҳ саҳмгузор аст. Аз ин миқдор 361 гурӯҳ дар шуъбаи рӯзона ва 182 гурӯҳ дар шуъбаи ғоибона (фосилавӣ) фарогири донишҷӯён мебошанд.

Ба касе пӯшида нест, ки имрӯз масъалаи баланд бардоштани сатҳу сифати таълим, фарҳанг ва худшиносии миллӣ, маърифатнокии сиёсии донишҷӯён, донистани таърих, адабиёт ва забони миллат аз масоили муҳим ба ҳисоб рафта, дар раванди инкишофи босуръати техникаю технологияи муосир ва мушкилоти ҷаҳонишавии ҷомеа, тарбияи мутахассисони арзанда низ аҳамияти зарурӣ касб намудааст. Бинобар ин, роҳбарияти донишгоҳ барои амалӣ намудани ин мақсад саъю талош намуда, кӯшиш менамоянд, ки толибилмон соҳиби дониши баланд ва ҷаҳонбинии васеъ гарданд. Дар доираи амалӣ намудани ин иқдом факултетҳо ва раёсати таҳсилот як қатор корҳои мушаххасро ба сомон расонидаанд. Аз ҷумла, то оғози санҷишу имтиҳонҳо дар ҳамаи факултетҳои донишгоҳ аттестатсияи донишҷӯён сурат гирифта, барои дар доираи талабот ва шаффоф гузаронидани он комиссияи аттестатсионии донишҷӯён созмон ёфтааст. Бо мақсади дуруст ба роҳ мондани раванди аттестатсия аз фанҳои тахассусӣ вобаста ба ихтисос барномаи минимум таҳия гардида, ҳангоми аз аттестатсия гузаштани донишҷӯён  фаъолияти фардии донишҷӯ дар ҷараёни машғулиятҳои назариявӣ, амалӣ, семинарӣ, озмоишӣ, корҳои берун аз дарс, супоридани корҳои мустақилона  ба назар гирифта шуданд.

Дар донишгоҳ барои бо сифати баланд гузаштани машғулиятҳои озмоишӣ дар факултетҳои химия ва биология, физика, математика, техника ва технология, информатика озмоишгоҳҳо амал мекунанд, ки он  бо таҷҳизоти нави замонавӣ ҷиҳозонида шудаанд. Барои самаранок гузаронидани дарсҳо дар кафедраи физикаи умумӣ 4 озмоишгоҳ- озмоишгоҳи механика, озмоишгоҳи физикаи молекулавӣ, озмоишгоҳи қисми электрик ва озмоишгоҳи оптика фаъолият менамояд.  Дар озмоишгоҳи механика ва озмоишгоҳи физикаи молекулавӣ таҷҳизотҳои зарурӣ барои гузаронидани корҳои озмоишӣ ба таври кофӣ мавҷуданд. Бо дастгирии Раёсати донишгоҳ ин  озмоишгоҳҳо дар соли хониши 2017-2018 бо тамоми асбобҳои озмоишӣ таҷҳизонида шудаанд.

 

Маркази таълимии парки инноватсионию технологӣ

Мувофиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21-уми июли соли 2010,  таҳти № 629 дар донишгоҳ парки технологӣ таъсис ёфта, мунтазам фаъолият мекунад. Мақсади ташкили парки технологӣ ин дар амал  тадбиқ намудани сиёсати давлатии фаъолияти илмӣ –иноватсионӣ, ба  даст овардани натиҷаҳои самарабахши илмии донишҷӯён, мутахассисони ҷавон, омӯзгорон, ташкили лоиҳаҳои хурду миёнаи иноватсионӣ, дастгирии корхонаҳои хурду миёнаи ватанӣ ва хориҷӣ мебошад.

Маркази таълимии парки инноватсионию технологӣ дигар хизматрасониҳо, аз қабили чопи компютерӣ, муқовабандӣ, нусхабардорӣ, саҳифабандӣ, тайёр намудани эълону лавҳаҳои гуногун, суратгирӣ, маслиҳатдиҳиро иҷро менамояд.

Маркази таълимӣ соҳиби як гармхона бо дарозии 50  метр мебошад, ки дар он зиёда аз 40 бех дарахти  лиму парвариш  меёбанд. Дар гармхона дар баробари парвариши намудҳои гуногуни лимӯ (апелсин, мандарин), инчунин зироатҳои сабзавотӣ ва гулҳо шинонида шудааст, ки омӯзгорон, донишҷӯён ва магистрон метавонанд дарсҳои амалӣ ва озмоиширо дар ин ҷо гузаронанд ва корҳои таҳқиқотӣ баранд. 

Дар ин қисмати биноҳои донишгоҳ сехи коркарди дару тирезаҳои пластикӣ низ фаъолият мекунад. Баъди ба кор даромадани ин сех донишҷӯёни ихтисосҳои технология ва сохтмон метавонанд дар ин ҷо таҷриба омӯзанд. Дар назди факултаи технология маркази ташхис ва таъмири автомобил ташкил карда шуда, ин марказ имкон дорад дар ҳамкорӣ бо парки технологӣ ба ниёзмандон хизмат расонад. 

Инчунин дар назди ин факултет маркази таълимии технологияи муосир ва касбу  ҳунарҳои миллӣ бо дастгирии раёсати донишгоҳ ташкил карда шудааст. Марказ аз сехи дузандагӣ ва  коркарди пурраи чӯбу тахта, пластмасса ва коркарди металл иборат аст. Сехи дузандагӣ бо мошинаҳои дарздӯзии замонавӣ муҷаҳҳаз буда, ба касбомӯзон касбу ҳунарҳои мардумӣ дӯхтани либосҳои миллӣ, аврупоӣ, қуроқдӯзӣ, нақшдӯзӣ, кӯрпадӯзӣ, болишту рахти хоб, дастархон,  бо ёрии сангу муҳраҳо сохтани моделҳоро меомӯзонад.    

Дар сехи коркарди чӯбу тахта, ки дорои таҷҳизоти наву замонавӣ мебошад, донишҷӯён ҳангоми дарсҳои амалию озмоишӣ донишҳои назарии худро амалан иҷро менамоянд. 

 

Ҷои дуюми Донишгоҳи давлатии Бохтар дар интихоби довталабон

Бояд таъкид дошт, ки Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав дар миёни 39 муссисаҳои таҳсилоти олии касбии кишвар нахустин муассисаи таҳсилоти олиест, ки низоми қабули имтиҳонҳои ҷориро шурӯъ аз соли 2014, шабеҳ ба Маркази Миллии Тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (ММТНПҶТ) ба роҳ мондааст.

Бо мақсади амалӣ намудани мактуби ВМ ва илми ҶТ таҳти №05/5-1169 аз 31.12.2015 ҳайати профессорону омӯзгорони донишгоҳ барои тарғибу ташвиқи ихтисосҳо ва қабули довталабон аз тариқи ММТНПҶТ,  ҳамасола ба шаҳру ноҳияҳои вилояти Хатлон сафарбар карда мешаванд. Донишгоҳ дар Маркази миллии тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти № 112 сабти ном шуда, то анҷоми қабули ҳуҷҷатсупорӣ дар соли таҳсили 2018-2019, дар байни донишкадаву донишгоҳҳои олии ҷумҳурӣ оид ба интихоби довталабон пас аз Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ҷойи дуюмро ишғол намуд.

Бо таваҷҷуҳ ба ниёзҳои соҳаи маорифи кишвар ва тағйир ёфтани авзои омӯзишу парвариш ва дигар шудани тариқи пазириши довталабон ба макотиби олии кишвар зарурати таҳия ва тадвини курсҳои тайёрӣ пеш омадааст, ки дар ин замина Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав аз рӯйи панҷ кластер шурӯъ аз соли таҳсили 2014-2015 шуъбаи тайёриро роҳандозӣ намудааст. Дар соли таҳсили 2018-2019 аз рӯйи панҷ кластер  300 нафар шунавандагон ба таълим фаро гирифта шудаанд. Дар ин гурӯҳҳо устодони варзида дарс медиҳанд ва аз назари молиявӣ низ ҳавасманд гардонида мешаванд. 

 

Дарсҳои таҷрибавӣ ва аҳамияти онҳо дар такмили дониши муҳасилин.

Раванди таҷрибаомӯзии донишҷӯёни ихтисосҳои донишгоҳ тибқи нақшаҳои таълимии амалкунанда дар асоси шартномаҳои тарафайн гузаронида мешаванд. Рафти таҷрибаомӯзӣ  тибқи ҷадвали  таҳиянамудаи раёсати таҳсилот пайваста дар маркази диққати роҳбарияти донишгоҳ қарор дорад. Ҳамчунин ҷадвали рӯзҳои методии мушовирон  дар мактабҳои таҳсилоти миёнаи умумӣ мураттаб гардидааст, ки риояи он аз ҷониби роҳбарият мунтазам зери назорат қарор дорад. Ҳар ҳафта ҷараёни таҷрибаомӯзӣ дар ҷаласаҳои назоратӣ,  ҷаласаҳои шӯрои олимон ва ректорат, инчунин дар шӯрои илмию дастурдиҳии донишгоҳ мавриди таҳлил қарор дода мешавад. Факултет ва роҳбарони гурӯҳҳо, мушовирон ва таҷрибаомӯзон, ки дар рафти таҷрибаомӯзӣ натиҷаҳои хубро соҳиб мегарданд, ҳатман дар ҷамъбаст қадршиносӣ мегарданд. Дар донишгоҳ ҷадвали гузаронидани конфронсҳои дастурдиҳӣ ва ҷамъбастӣ таҳия гардида, низоми таҷрибаомӯзӣ тибқи он амалӣ мегардад.

Донишгоҳ ба раванди таҷрибаҳои истеҳсолӣ низ диққати ҷиддӣ медиҳад. Санҷишҳо нишон медиҳанд, ки ҷараёни таҷрибаомӯзӣ дар донишгоҳ нисбат ба солҳои қаблӣ хеле хубтар ба роҳ монда шуда, натиҷаҳои мусбат ба бор оварда истодааст. Дар ин росто бояд зикр кард, ки ҷараёни хуби таҷрибаомӯзиро дар мактабҳои миёна роҳбарияти мактабҳо низ қадршиносӣ  менамоянд. Як қатор омӯзгорон ва донишҷӯён барои фаъолияти хубу аъло бо раҳматнома ва ифтихорномаҳои роҳбарияти мактабҳо мушарраф гардонида шуданд.

Соли таҳсили равон бо мақсади амалишавии қарори мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28.01.2017, №1/16 «Дар бораи тасдиқи Низомномаи таҷрибаомӯзии педагогии муассисаҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон» мутобиқи банди 13-и низомнома курсҳои 3-юм ва 4-уми ихтисосҳои омӯзгории 9 факултети донишгоҳ, аз рӯйи 18 ихтисос барои гузаштани таҷрибаи педагогӣ дар муассисаҳои таҳсилоти миёнаи умумии шаҳри Бохтар сафарбар мегарданд.

Натиҷаи сессияи зимистонаи соли таҳсили 2017-2018 дар муқоиса бо сессияи зимистонаи соли таҳсили 2016-2017 (тестӣ).

 

Неруи илмии донишгоҳ

Донишгоҳ тӯли панҷ соли охири фаъолият зиёда аз 14831 нафар мутахассисонро дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқ омода намудааст, ки дар  тамоми гӯшаву канори ҷумҳурӣ ва берун аз он кору фаъолият доранд. Шаклҳои таълим дар донишгоҳ рӯзона ва фосилавӣ (ғоибона) буда, шумораи муҳассилини донишгоҳ 15065 нафарро ташкил медиҳад, ки аз ҷумлаи онҳо 6115 нафарашон духтарон мебошанд. Аз ин миқдор  6181 нафар тариқи буҷавӣ ва 8884 нафар тариқи шартномавӣ таҳсил менамоянд. Имсол 128 нафар донишҷӯён аз тариқи квотаи президентӣ шомили донишгоҳ гардиданд, ки аз ҷумлаи онҳо 87 нафар духтарон ва 41 нафар писарон мебошанд. Дар донишгоҳ 101 нафар донишҷӯёни хориҷӣ, аз он ҷумла аз Ҷумҳурии исломии Афғонистон 7 нафар, Ҷумҳурии Ӯзбекистон 1 нафар ва Ҷумҳурии Туркманистон 93 нафар таҳсил менамоянд.

Фаъолияти илмии устодони донишгоҳ боиси таваҷҷуҳ буда, олимони донишгоҳ дар 40 самт аз рӯи 65 мавзӯъ фаъолияти илмӣ бурда истодаанд. Алҳол дар донишгоҳ 685 нафар омӯзгорон кору фаъолият менамоянд, ки аз инҳо 17 нафар докторони илм, профессорон ва 132 нафар номзадҳои илм, дотсентон, 52 нафар саромӯзгорон, 401 нафар муаллимон, 83 нафар ассистентон мебошанд. Дар равияи докторантура PhD  бошад, 38 нафар толибилмон ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.

Айни ҳол дар Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав 2 нафар Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон, 6 нафар Корманди шоистаи Тоҷикистон, 2 нафар барандаи ҷоизаи ҷавонон ба номи Исмоили Сомонӣ, 2 нафар барандаи ҷоизаи адабии ба номи Ҷалолиддини Балхӣ, 78 нафар Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 8 нафар Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, 4 нафар Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 12 нафар аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, 2 нафар узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон кору фаъолият доранд. 31 нафар устодони донишгоҳ бо мукофотҳои гуногуни давлатӣ сарфароз гардонида шудаанд.

Корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ яке аз самтҳои афзалиятноки донишгоҳ ба шумор меравад. Имрӯзҳо зиёда аз 528 нафар устодони таълимгоҳ дар самтҳои гуногун – физика, математика, техника, иқтисодиёт, педагогика, филология, химия, фалсафа, таъриху ҳуқуқ барои дарёфти дараҷаи илмӣ таҳқиқот бурда истодаанд. Айни ҳол дар назди донишгоҳ шӯрои диссертатсионии 6D.КОА-035 бо фармоиши КОА назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 29 январи соли 2018, № 7 таъсис ёфтааст, ки  барои дарёфти дараҷаи илмии номзади илм аз рӯйи се ихтисоси 13.00.02.- Назария ва методикаи омӯзишу парвариш - методикаи таълими математика, методикаи таълими физика, методикаи таълими информатика амал менамояд.

Ҳамасола дар донишгоҳ конфронсҳои солонаи ҷумҳуриявии илмию амалӣ ва байналмиллалӣ баргузор мегарданд, ки дар он натиҷаи корҳои илмӣ-таҳқиқотии кормандони донишгоҳ баррасию муҳокима мегарданд. Аз ҷумла дар соли таҳсили 2018 санаи 23-юми феврал конфронси илмӣ-назариявии ҷумҳуриявӣ таҳти унвони “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ”, дар санаи 29-30-юми июн конфронси илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Мушкилоти мубрами таълими фанҳои риёзӣ дар низоми таҳсилоти кредитӣ”, санаи 19-20-уми октябр конфронси илмӣ-амалии байналмилалӣ таҳти унвони “Истифодаи маводи кишваршиносӣ ҳамчун воситаи тарбияи ифтихори миллӣ ва ватандӯстӣ зимни таҳқиқ ва омӯзиши фанҳои таълимии муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии касбӣ” баргузор гардид.

Устодони донишгоҳ дар бобати ба корҳои илмию таҳқиқотии донишҷӯён (КИТД) ва таълимию таҳқиқотии донишҷӯён (КТТД) ҷалб намудани шогирдон ҷидду ҷаҳди зиёде менамоянд. Аз ин рӯ, шумораи зиёди донишҷӯён ба корҳои илмию таҳқиқотӣ фаро гирифта шудаанд. Барои вусъат бахшидану таҳти назорати доимӣ қарор додани корҳои илмӣ-таҳқиқотии донишҷӯён дар ҳама факултаҳо маҳфилҳои илмӣ таъсис дода шуда, дар онҳо донишҷӯёни болаёқат, аспирантҳо ва омӯзгорони ҷавон муттаҳид шудаанд. Роҳбарони маҳфилҳои илмӣ асосан устодони ботаҷриба ва дараҷаи илмидор таъин гардидаанд. Хатмкунандагони бакалавриати донишгоҳ дар дигар донишгоҳҳои дохилу хориҷи кишвар низ дар зинаи магистратура таҳсилро идома дода истодаанд. Хатмкунандаи бакалавриати факултаи химия ва биология Азимова Шабнам аз рӯйи ихтисоси химия магистратураи АИ ҶТ хатм намуда, дар кафедраи химияи умумӣ ба кор оғоз намуд. Чор нафар дар кишвари Ҳиндустон ва ду нафар дар Федеретсияи Руссия зинаи магистратураро хатм намуданд.

Соли 2018 дар 43 кафедраи донишгоҳ 49 маҳфил амал менамуд, ки ба онҳо зиёда аз 500 нафар донишҷӯён аъзо буданд. Кори хуби маҳфили «Иқтисодчии ҷавон»-и кафедраи ҳисоби бухгалтерӣ ва аудит, маҳфили «Педагогика ва психология»-и кафедраи омӯзгорӣ ва равоншиносӣ ва маҳфили «Технологи ҷавон»-и кафедраи технологияи коркарди масолеҳҳоро қайд кардан бамаврид аст. Машғулиятҳои ин маҳфилҳо саривақт ва тибқи муқаррароти мавҷуда мегузаранд. Аъзоёни маҳфили «Технологи ҷавон» (роҳбараш Фаттоев Ҳ.) дар самти истифодаи самараноки қувваи барқ корҳои инноватсоинӣ-таҷрибавиро ба роҳ мондаанд. Иштирокчиёни ин маҳфил дар озмуни ҷумҳуриявии «Навовари беҳтарин» мунтазам ширкат варзида, сазовори ҷойҳои ифтихорӣ мегарданд

 

Пояи моддӣ-техникӣ ва таълимӣ

Айни замон МДТ Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав дорои заминаи ғании моддию техникӣ буда, фаъолияти таълимӣ, илмию таҳқиқотӣ ва тарбиявии донишгоҳ дар 12 факултет ва 43 кафедра, дар 54 ихтисоси мавҷудбудаи таълим бо низоми кредитии таҳсилот ба роҳ монда шудааст.

Инчунин ба сохтори донишгоҳ қисмҳои таркибии он – коллеҷи омӯзгорӣ, Муассисаи давлатии маркази таълимии касбомӯзӣ дар ноҳияи Хуросон ва гимназия низ шомил аст, ки фаъолияти онҳо дар асоси қонунҳои роиҷ ба роҳ монда шудаанд.

Донишгоҳ дорои 8 бинои таълимӣ, 372 адад кошонаҳо, аз ҷумла 179 адад синфхонаҳо, 41 адад кабинетҳои фаннӣ, 29 адад озмоишгоҳҳо, 2 адад кабинети лингофонӣ, 2 толори варзишӣ, 2 майдонча, 1 майдони варзишӣ дар минтақаи Дӯстии халқҳо бо масоҳати  7200м2    ва бо 2000 ҷойи нишаст мебошад. Масоҳати умумии ҳудуди донишгоҳ 100 000м2 (10,0 га) буда, айни замон сохтмони бинои нави таълимии чорошёнаи замонавӣ дар ҳудуди бинои асосии донишгоҳ барои 624 ҷойи нишаст идома дорад, масоҳати умумии ҳудуди он 1600м2 (0,16 га) -ро ташкил медиҳад. То имрӯз дар ин иншоот зиёда аз 70 фоизи корҳои сохтмонӣ ба анҷом расидааст.Масоҳати таълимии биноҳои донишгоҳ зиёда аз 400 ҳазор м2 -ро ташкил медиҳад, ки барои ба таълим фарогирии  зиёда аз 15 ҳазор донишҷӯ дар ду баст рост меояд. 

Бо мақсади тақвият додани пойгоҳи моддӣ – техникӣ танҳо дар соли 2018 садорати донишгоҳ тасмим гирифтааст, ки  боз як бинои таълимии иловагии 4-ошёнаро дар кӯчаи С. Айнӣ то оғози соли таҳсил ба истифода диҳад.

Айни ҳол фонди китобҳои донишгоҳ 181681 нусхаро ташкил дода, китобхонаи электронии донишгоҳ ҳудуди 150000 китобро фаро мегирад. Дар семоҳаи аввали соли 2018 ба китобхонаи донишгоҳ 1033 нусха китоби нав ворид гардид, ки аз ин теъдод 869 нусхааш  ҳадяи муаллифон мебошад.

Дар донишгоҳ 14 синфхонаи компютерӣ бо 260 адад компютер муҷаҳаз гардонида шуда, дар кошонаҳои корӣ 135 адад, барои пешбурди корҳои таълим 162 адад компютер, тахтаи электронӣ 54 адад, дар маркази компютерӣ 160 адад дар маҷмӯъ 771 адад компютер мавриди истифода қарор доранд.

 

Таваҷҷуҳи хос ба масъалаҳои иҷтимоӣ

Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав ба масъалаҳои иҷтимоӣ ва шароити таҳсили донишҷӯёни мавриди таваҷҷуҳи хос ва дорои имкониятҳои маҳдуд таваҷҷуҳи махсус зоҳир менамояд. Дар соли таҳсили ҷорӣ дар донишгоҳ 47 нафар донишҷӯёни мавриди таваҷҷуҳи хос ва 21 нафар  донишҷӯёни дорои имкониятҳои маҳдуд таҳсил мекунанд, ки пайваста дастгирӣ мегарданд.

Баъди мулоқоти Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо донишҷӯёни ятими кулл (соли 2013) ва дар ин замина қабул шудани қарорҳои дахлдор аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон раёсати донишгоҳ як қатор тадбирҳоро дар ин самт амалӣ намуда истодааст. Ба донишҷӯёни ин гурӯҳи иҷтимоӣ  ҳамасола дар арафаи ҷашнҳои сиёсӣ ва миллӣ кӯмакпулиҳои якдафъаина расонида шуда,  чунин донишҷӯён аз пардохти маблағи таҳсил озод карда мешаванд ва бо идрорпули (стипендия)-и  академӣ таъмин мегарданд. Онҳо бо хобгоҳ бенавбат ва ройгон таъмин карда шуда, пайваста ба намоишҳои театрӣ ҷалб карда мешаванд. Донишҷӯён дар назди парки технологии донишгоҳ ба таври ройгон ба курсҳои омӯзиши компютерӣ фаро гирифта мешаванд. Донишгоҳ дар солҳои 2014-2015 ба ин гурӯҳи иҷтимоии донишҷӯён ноутбук ва либоси зимистона харидорӣ ва   тақдим намуд.

Ҳамзамон ДДБ ба номи Носири Хусрав сарпарастии мактаб-интернати ҷумҳуриявии ноҳияи Ҷалолиддини Балхиро ба зимма дорад.

Донишгоҳ: - дорои пойгоҳи мустаҳками моддию таълимии муосир, иқтидори пурқуввати илмию омӯзгорӣ ва таҳқиқотию инноватсионӣ мебошад;

- дар донишгоҳ парки технологӣ, маркази озмоишгоҳи муҷаҳҳаз бо таҷҳизоти замонавии таълим фаъолият доранд;

- донишгоҳ бо зиёда аз 40 муассисаҳои таҳсилоти олии мамолики хориҷӣ ҳамкорӣ менамояд ва донишҷӯён дар доираи созишномаҳои ҳамкорӣ ва барномаҳои байналмилалӣ имконияти васеи таҳсил дар донишгоҳҳои кишварҳои Аврупо, Русия ва Осиё доранд;

- дар 5 соли охир беш аз 32 нафар донишҷӯёни донишгоҳ ғолиб ва ҷоизадори озмуну олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ ва байналмилалӣ гардиданд;

- хатмкардагони донишгоҳ дар соҳаҳои гуногуни хоҷагии халқи ҷумҳурӣ ва хориҷи кишвар дар вазифаҳои роҳбарӣ ва масъулиятнок фаъолият доранд.

 Дастаи донишҷӯёни эҷодкори донишгоҳ бо номи “Леваканд” тӯли 5 сол боз дар озмуни ҷумҳуриявии “Маҳфили зарифон” ба ҳайси ғолиби озмун пазируфта шудааст.

Таваҷҷуҳ ва ғамхориҳои рӯзафзуни Президенти мамлакат, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ –Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба соҳаи маориф масъулини донишгоҳро водор намудааст, ки тамоми нерӯи ақлонию зеҳнии худро дар партави иҷрои супоришу ҳидоятҳои Сарвари давлат, ки дар Паёми Пешвои миллат ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ироа гардидааст, барои беҳбудӣ бахшидан ба сифати таълим, корбасти навтарини усулҳо дар ҷараёни дарсҳо, истифодаи техника ва технологияи муосир дар раванди таҳсилот, омода намудани мутахассисони варзидаву дорои ахлоқи ҳамидаи ба талаботи бозори ҷаҳонии муосир ҷавобгӯ равона созанд.

 

Холиқи Муҳаммадназар,

Маркази тадқиқоти журналистии Тоҷикистон

Хонданд 39
  •  << 
  •  < 
  •  1 
  •  > 
  •  >> 

Хабари-рӯз

Календар

« Ноябрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Нигоҳи хос

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.