.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Амният

Сари террорро чӣ мехӯрад?

Сен 15, 2018
Хонданд: 298
Сари террорро чӣ мехӯрад?

Соле қабл, раиси Ҷамъияти динии мусулмонони Русия муфтӣ Албир Қурғонов аз он изҳори нигаронӣ кард, ки дар марзҳои Афғонистон бо Тоҷикистон ва Туркманистон гурӯҳҳои нави тундраву ифротӣ мисоли «Хуросон» дар ҳоли шакл гирифтан аст. Албир Қурғонов аз он изҳори нигаронӣ кард, ки сафи ифротгароён аз ҳисоби муҳоҷирон дар афзоиш аст. Ин гуфтаҳо дар ҳолест, ки коршиносон мегӯяд, Тоҷикистон дар миёни кишварҳои посошӯравӣ яке аз муваффақтарин кишварҳо дар самти решакан кардани ифротгароӣ ва ифротгароён аст.

Мисоли ин гуфтаҳо ҳодисаҳои тӯли чанд соли охир дар кишвар рӯҳдода мебошад, аммо суоли матраҳ ин аст,  ки оё воқеан ҳукумати кишвар сиёсати дурустро дар ин самт пеша карда, онро ба таври дуруст ба тарғиб гузоштааст?  

Назари коршиносон роҷеъ ба ин масъала гуногун аст. Аксар ба сиёсати пешгирифтаи роҳбарият, ки «сиёсати зиддитеррористӣ» муааррифӣ шудааст, таҳсин хонда, аз он пуштибонӣ мекунанд. Аммо дар ин моваро, онҳое низ ҳастанд, ки мегӯянд бо дарназардошти афзоиши шумораи ҷонибдорони гурӯҳҳои террористӣ, ҳукумат бояд аз шеваи нави мубориза кор гирад, чун сиёсати қаблӣ то андозае ҳуқуқҳои диниву виҷдонии мардумро маҳдуд мекунад. 

Саидҷаъфар Исмонов, вакили Маҷлиси намояндагон ва ҳамзамон роҳбари Ҳизби демократии Тоҷикисто бар он назар аст, ки сиёсати пешигирифтаи ҳукумат дар ин самт комилан дуруст аст. Ба назари ӯ ҳар қонуне, ки парлумони кишвар қабул мекунад ва ҳар навъ сиёсате, ки ҳукумат пеша мекунад, баҳри таъмини амнияти кишвар аст. 

-Агар ба он чи ки дар олами сиёсат рух медиҳад, назар андозем маълум мегардад, ки қувваҳое, ки вазъро ноором мекунанд, вуҷуд доранд. Яъне он чи ки имруз рух медиҳад, гувоҳ аз он аст, ки қувваҳое мехоҳанд дар кишвар нооромиро ба вуҷуд оранд. Аз ин лиҳоз, сиёсати зиддитеррористӣ дар кишвари мо дуруст аст. Бояд ба ҳар роҳе ки набошад, монеаи ин падидаи шум шуд, - мегӯяд Саидҷаъфар Исмонов.  

Гуфта мешавад, ки дар амалӣ намудани сиёсати пешгирифта, ҳукумат аз тамоми зерсохторҳои худ истифода мебарад. Аммо ба назари бархеҳо дар амалӣ намудани сиёсати пешгирифтаи ҳукумат мавқеи бузургро расонаҳои давлатӣ ишғол мекунанд. Вале шеваи тарғиби ин навъи сиёсат наметавонад, ки хамаро қонеъ гардонад. Ҳуқуқшинос Шокирҷон Ҳакимов аз шеваи тарғиби ин навъи сиёсат тавассути расонаҳои давлатӣ изҳори нигаронӣ карда, мегӯяд, ки чанд соли охир оид ба эхтимолияти тахдиду хатари террористию экстремистӣ дар нашрияхо ва воситахои дигари ахбори оммаи давлатии Точикистон барномахои махсусро таҳия мекунанд. Аммо тақрибан дар хусуси омилу сабабхо ва ангезахои содир шудани чунин чиноятхо ягон маводхои тахлилӣ ва чиддӣ ба назар намерасанд. Чунин маводу намоишхо сатҳӣ буда, талаботу завки бинандаю шунаванда ва мутолиакунандагонро конеъ намегардонад. 

-То замоне, ки ин ва дигар мушкилиҳо бартараф намешаванд, сиёсати ҳукуматро бо терроризм ва экстремизм муваффақу дуруст номидан хеле мушкил аст», -мегӯяд Ҳакимов.

Гуфта мешавад, ки сиёсати зиддитеррористии ҳукумат, аз замоне ки салафиҳо миёни руҳониёни кишвар ба иғвоангезӣ оғоз карданд, сарчашма мегирад. Коршиносон аз он мегӯянд, ки сиёсати зиддитерористии ҳукумат аз соли 2015, аниқтараш замоне, ки  ҲНИТ, ҳамчун ҳизби террористӣ эълон гардид, тезу тунд шуд. Ба андешаи ҳуқуқшинос Файзинисо Вохидова сиёсати пешгирифтаи ҳукумат омили аслии аз миён рафтани чеҳраҳои огоҳ аз сиёсати замона дар кишвар гардид.  

- Дар партави мубориза бо терроризму экстремизм мухолифин ва баъзе аз чеҳраҳои гапнодаро аз саҳнаи сиёсат дур шуданд. Дуруст аст, ки ифротгароӣ имрӯз дар ҷаҳон ба мушкили рақами як табдил ёфтааст. Қатли одамон, ваҳшоният, таркишҳо, таҳдиду зӯроварӣ дар дили мардум ваҳм ҷо кард. Ин падидаест, ки ҳатман зиддаш мубориза бояд бурд, Аммо ин маънои онро надорад, ки озодии виҷдону озодии сухан лағв гардад, - мегӯяд Воҳидова.   

Дар пайравӣ бо гуфтаҳои боло, ҳуқуқшиноси дигар Ойнихол Бобоназарова, мегӯяд, ки имрӯз стратегия дурусти мубориза бо ифротгароиро нест. Ӯ пешниҳод дорад, ки бояд аз ҳисоби зиёиён ва олимон гурӯҳҳои вижае таъсис дода шаванд, ки барои баланд бардоштани сатҳи дониши сиёсии мардум мусоидат кунанд. 

- Ҳукумат бояд сабабхои аслии ба гурӯҳҳои террористӣ ҳамроҳ шудани ҷавонони тоҷикро пурра дарк кунад. Ин тоифа ҳатто чӣ будани терроризмро намедонанд. Сабаби якум, шароити вазнини иқтисодӣ доштани мардум аст. Сабаби дуюм, набудани стратегияи амалӣ оиди пешгирии терроризим ва барномахои фаҳмондадиҳӣ барои ҷавонон дар ВАО- и ҳукуматӣ мебошад. Ҷавонон бояд ҳис кунанд, ки ояндаи ин миллатанд ва ин ҳукумат ҳукумати онхо низ ҳаст. Онҳо бояд худро ояндаи Ватан ҳис кунанд. Бо як шиори патриотизм намешавад ин масъаларо хал намуд. Яъне, ман гуфта наметавонам, ки сиёсати имрӯзаи ҳукумат ин масъаларо ҳал менамояд»,- мегӯяд ӯ. 

Аммо бар хилофи ин гуфтаҳо муовини директори Маркази тадқиқоти стратегӣ Сайфулло Сафаров зимни суҳбат бо мо гуфт, ки ҳам сиёсат ва ҳам стратегие, ки ҳукумат барои нест кардани решаҳои ифротгароӣ ва ифротгароён пеша кардааст, комилан дуруст аст. Ба назари коршинос стартегие, ки имрӯз ҳукумат пеша кардааст танҳо ба хотири амнияти миллӣ мебошад.

-Дар кишвар имрӯз барномаҳои зиёди стратегӣ, ки ҳадафашон таъмини амнияти миллӣ мебошад, амал мекунанд. Ман қариб дар ҳар як конфронс ва баромадҳоям ба ин нуқта ишора мекунам, ки ҳамагуна стратегияе, ки аз ҷониби ҳукумат тарҳрезӣ шудааст, ба манфиати миллӣ бошад. Масалан чанде қабл дар як конфронси илмӣ ман ба ин нуқта ба таври возеҳ ишора кардам,- мегӯяд Сайфулло Сафаров. 

Коршиносон бар он назаранд, ки сиёсати зиддитерористии ҳукумат тавонист дигаргунии куллие ҳам дар системаи сиёсӣ ва ҳам дар ҷомеа ба вуҷуд оварад. Ҷомеашинос Меҳмоншо Шарифзода мегӯяд, ки ҳукумати Тоҷкистон солҳо боз аз он чи ки мардуми пешрафтаи дунё сиёсат меноманд бегона мондааст. Ба назари ӯ  идеологҳои мо аз  шиорҳои ҷаҳонии «ҷанг бо террор» танҳо барои рӯйпуш кардани бесалоҳиятӣ ва фасод дар ҷомеа истифода мекунанд, ки ин амал на танҳо пеши роҳи террорро намегирад, балки барои ба вуҷуд омадани он шароит ба вуҷуд меоварад. Аз ин лиҳоз ҳукумат бояд аз дигар роҳу воситаҳо истифода барад. 

- Мо дар ин муҳит субъекти сиёсӣ надорем ва шиори «зиракии сиёсӣро аз даст надиҳед», на ҳамеша кор мекунад. Зеро мардуме, ки ба шиорбардорӣ ва манипулятсия одат кардаанд, ба осонӣ зери таъсири ҳарфу шиорҳои дигарон қарор хоҳанд гирифт. Ин  гуна муносибатҳо аз фарҳанги паст, аз надоштани дониши сиёсӣ, ки ба талаботи замона бозгӯ бошад, аз фасод ва маризиҳои дигар дар ҷомеа гувоҳӣ медиҳанд, - мегӯяд Шарифзода.

Тибқи маълумоти Вазорати корҳои дохилӣ беш аз ҳазор ҷавони тоҷик тӯли чанд соли охир ба сафи гурӯҳҳои ифротӣ пайвастаанд. Чанде қабл аз ҷониби як қатор ҷавонтеррористон панҷ сайёҳи хориҷӣ дар кишвар ба қатл расиданд, ки шури зиёдеро ҳам дар ҷомеаи ҷаҳонӣ ва ҳам дар кишвар ба бор овард. Ҷиҳати дигари масъала он аст, ки аксарияти онҳое, ки бо гурӯҳҳои террористӣ пайвастаанд, аз маҳдудиятҳои диниву виҷдонӣ дар кишвар шикоят кардаанд. Сабаби то кунун вуҷуд доштани ҷонибдорони гурӯҳҳои ифротгароӣ ба назари коршиносон дар он аст, ки аз як тараф, сатҳи донишу фарҳангии сиёсии мардуми мо дар сатҳи паст қарор дорад ва аз ҷониби дигар, Тоҷикистон дар танҳоӣ бар зидди ин амали шум мубориза мебарад. Рӯзноманигор Хилватшоҳи Маҳмуд мегӯяд, ки сиёсати зиддитеррористии Тоҷикистон бояд ҳамоҳангии бештар бо давлатҳои ҳамсуд, инчунин созмонҳои байналмилалӣ дошта бошад, дар сурати акс,  мубориза бо терроризму унсурҳои он ғайри имкон мегардад.

- То куҷо муваффақ ва дуруст будани сиёсати ҳукуматро дар ин роҳ вақт ва амалҳои сареъи мақомот нишон хоҳанд дод. Ба ҳар сурат ман хушбин ҳастам, ки дар Тоҷикистон аъмоли бади террористӣ ҷои по нахоҳад ёфт ва кишвари мо аз ҷангу муноқиша эмин хоҳад буд, - мегӯяд ӯ. 

Ба назари коршиносон шумораи тарафдорони гурӯҳҳои ифротгароӣ бештар аз ҳисоби муҳоҷирон меафзояд. Сабабаш дар он шарҳ дода мешавад, ки бештари муҳоҷирон дар шароити вазнини иқтисодӣ қарор доранд. Аммо, бо вуҷуди ин аксарияти онҳое, ки дар муҳоҷирин қарор доранд, зимни сӯҳбат бо мо аз  сиёсати зиддитеррористӣ пуштибонӣ мекунанд. Комрон, як ҷавони муҳоҷир мегӯяд, ки сиёсати пешгирифтаи ҳукумат сиёсати одилона аст, зеро ин падидаи номатлуб метавонад, ки боиси хархаша ва низоъҳои дохилӣ гардад. Ӯ пешниҳод дорад, ки бояд қонунҳои ҷазо нисбати нафароне, ки аз ифротгароӣ пуштибонӣ мекунанд, зуртар гардад. Ӯ мегӯяд, ки ҳукумат бояд маҳз аз худи рӯҳониён истифода барад. 

Гуфтаҳои боло дар ҳолест, ки соли 2016 Комиссия оид ба озодиҳои динӣ дар ИМА Тоҷикистонро бори аввал дар қатори кишварҳое ҷо кард, ки озодиҳои виҷдониву динӣ дар он маҳдуд мешаванд. Аммо ҷониби ҳукумат ин гуфтаҳоро рад мекунанд. Соли 2017 директори Маркази тадқиқоти стратегӣ Х. Холиқназар гуфт, ки дар муқоиса бо дигар кишварҳои минтақаи осиё дар Тоҷикистон озодии бештар ба назар мерасад.

Бояд гуфт, ки ифротгароӣ, яке аз падидаҳои шум дар минтақаи Осиё буда, даҳсолаҳо боз инҷониб арзи хастӣ дорад. Аммо бо пайдоиши ДОИШ дар сарзамини Сурия ва Ироқ ин мавзӯъ ранги дигар гирифт. Тоҷикистон дар қатори кишварҳои дигар сиёсати зиддитерористиро пеша кардааст. Дар пайравӣ бо гуфтаҳои боло метавон хулоса кард, ки роҷеъ ба ин масъала коршиносони тоҷик назари гуногун доранд. 

Д. Салимов. «Фараж»  

Ин мавод дар ҳамдастӣ бо Намояндагии Институти инъикоси ҷанг ва сулҳ (IWPR) дар Тоҷикистон, дар доираи лоиҳаи «Тавонмандсозииҷомеа ба хотири мубориза бо ифротгароӣ дар Тоҷикистон» омода шудааст.

Хонданд 298
Мулло Абдураҳим: Парешониҳо дар ҷомеа аз бесаводӣ аст!

“Соҳаи маориф на танҳо қувваи харакатдиҳандаи ҷомеа, балки нишондиҳандаи калидии рушди нерӯи инсонӣ ҳисоб меёбад. Таҳсилоти баландсифат яке аз омилҳои асосиест, ки барои пешрафти устувори иҷтисодиёт мавқеи ҳалкунанда дорад”.

(Эмомалӣ Раҳмон)

 Ҳеҷ дине мисоли дини Ислом талаби илмро ба пайравони худ воҷиб нагардонида, аз донишмандонаш истиқбол накарда ва мақоми илмро боло набардоштааст. Паёмбари ислом Муҳаммад (С) мефармояд, ки “фариштагон барои меҳнате, ки аҳли илм мекунанд болҳои худро меандозанд”. (Мунзирӣ, Тарғибу тарҳиб)

Тибқи шариати исломӣ, олимон дар ҷомеа қадри зиёд доранд ва онҳо аз ҳама зиёдтар аз Худованд метарсанд. Ин гуфтаҳои Худованд дар сураи “Фотир” (ояти 28) зикр гардидааст: “Албатта аз миёни бандагони Худо зиёдтар донишмандон аз Ӯ метарсанд.” Ҳамчунин Ислом ҷаҳлу ҷоҳилиро ҳаром ва ҳақир мешуморад. Дар сураи “Анъом” (ояти 35) омадааст, ки  “Пас аз нодонон мабош”. Шояд аввалин ояте, ки ба Паёмбари ислом (с) нозил шуд, ҳамин амрро дар бар мегирифт ва ба ин минвол мусулмононро ба пойбанд будан ба ин мафҳум амр мекунад.

Худованд дар сураи “АЛАҚ” (ояти 1-5) мефармояд: “Бихон ба номи Парвардигорат, ки биёфарид, одамиро аз лахтаи хуне. Бихон! Ва Парвардигори ту арҷмандтарин аст. Худое, ки ба воситаи қалам омӯзиш дод, ба одами он чиро, ки намедонист, биомӯхт”.

Дар аввалин ояти нозилшуда ба Паёмбар, Худованд амр мекунад, ки бихон ба номи Парвардигоре, ки инсонро офарид ва ба воситаи қалам ӯро таълим дод. Тавре мебинем, паёми Худо се калимаро дар бар мегирифт: бихон, илм ва қалам. Ин вожаҳо ба аҳамияти баланди илм, роҳи таҳсил ва кӯмаки омӯзиш ишора мекунанд. Ин далели он аст, ки Ислом аз рӯзи аввал ҷонибдори илму маърифат буда, куллан зидди ҷаҳолат миёни умматон мебошад.

Илм ду гуна аст: илме, ки ба хотири Худо касб мешавад ва иборат аст аз ҳар намуд илме, ки ба манфаати мардум аст. Дуввум, илми сеҳр, ки ба фоидаи мардум нест. Ислом инсонро ба талаби илм ташвиқ ва фазли онро баён намуда, аз донишмандон истиқбол гирифта, фармуд, ки аз ҷаҳолату моли дунё дурӣ ҷӯянд. Аҳли илмро аз ин бадбахтиҳо барҳазар дошт.  

Мардумро дар ибтидо ба хотири Худо ва баъд ба хотири манфиати мардум ба талаби илм роҳнамоӣ бояд кард. Агар талаби илм ба ин мақсад оғоз гардад, пас олим дар роҳи интишори он фоидаҳои зиёд дида, аз ҳар мушкилӣ дур хоҳад шуд. Ҳар илме, ки ба хотири ба даст овардани моли дунё бошад, илм нест. Ислом аз ин гуна илм ва олим безор аст. Парешониҳо дар ҷомеаи аз ин гуна илму олим сар мезанад. Илм шариф аст ва набояд, ки барои ҳадафҳои паст ва беарзиш истифода шавад. Ислом ҳам пайравони худро ҳушдор медиҳад, ки илмро ғайр аз ҳадафҳои муфид, дигар ба ягон заррае истифода накунанд. Ислом ақлҳоро аз ҳама гуна ғубору хурофот ва ширк озод сохта, инсонро аз доми хаёлоти пучи хаёлпарастӣ дур мекунад. 

Худованд дар сураи “Юнус” (ояти 101) мефармояд, ки “Бигӯ: «Бингаред, ки чӣ чизҳое дар осмонҳову замин аст!».  Ин маънои онро дорад, ки шахсиятҳое ҳастанд, ки аз илм бохабаранд, дорои илму дониш ҳастанд, вале илми худро дар роҳи ғайр ва бар зидди давлат ва ҷомеа истифода мебаранд.

Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамасола 1 сентябр ҳамчун рӯзи дониш таҷлил мегардад. Умедворам, ки соли дар пеш буда пурмаҳсултарин сол барои донишҷӯёну мактаббачагон хоҳад буд. Мисоли солҳои қаблӣ имсол дар Донишкадаи исломии Тоҷикистон ба номи Имоми Аъзам-Абӯҳанифа Нуъмон ибни Собит дарси аввал бо суханронии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Эмомалӣ Раҳмон тавассути шабакаи телевизионӣ оғоз гардид, ки гумон мекунам фоли нек барои толибилмон буд. 

Каримов Раҳим, декани факултети   

филологияи Шарқ  ДИТ ба номи Имоми 

Аъзам – Абӯҳанифа (р)

Хонданд 416
Модари Абдусамадов: Гулӯи Кабириро ба дандонҳоям меканам!

- Имрӯз Шумо ҳамчун модар, баъди қазияе, ки писари Шумо ба сари сайёҳони хориҷӣ овард, дар кадом ҳолати рӯҳӣ қарор доред? 

-Ман ҳамчун модар дар як ҳолати бисёр вазнини рӯҳӣ қарор дорам. Ҳам назди мардум ва ҳам назди хешу табор, муҳимтар аз ҳама, назди роҳбари давлат, Пешвои муаззами мо, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон шармандаам. Чӣ тавр шарм надорам, дар ҳоле ки Эмомалӣ Раҳмон ба кишвар сулҳ оварду писари ман барин гумроҳшудагон, ин оромиро халалдор мекунанд.  Аз як тараф ба фарзандам ҳам нафрат дорам, аз ҷониби дигар дилам ба ӯ месӯзад, зеро ман модарам. Ман розӣ будам, ки худамро парронаму фарзанди ман ба ин кор даст назанад.  

- Мебинам, ки Шумо рӯҳияи баланди ватандустӣ ва ба роҳбарияти кишвар эҳтироми хоса доред, аммо чӣ гуна шуд, ки фарзандатон, ки «ними тани Шумост» гумроҳ шуд? 

-Ростӣ, ҳайронам. Фақат ҳаминро мегӯям, ки фарзанди маро фиреб доданд, зеро ман фарзандамро хуб тарбия карда будам. Писари ман чанд забонро медонист. Ҳатто як замон дар донишгоҳе, ки таҳсил мекард, ӯро раиси донишҷӯён таъин карда буданд. Шод будам, ки ӯ номбардори падару модараш гаштааст.  Аммо намедонам, ки ин нобакорон чӣ тавр ӯро аз роҳ бароварданд. 

- Киро дар назар доред?

- Албатта, Кабирӣ ва ДИИШ-ро дар назар дорам. Онҳоеро дар назар дорам, ки аз рӯи бухлу ҳасад намехоҳанд, ки дар кишвари мо оромӣ ҳукмрон бошад. 

 - Чӣ тавр Шумо дарк кардед, ки писаратон гумроҳ шудааст?

-Ман инро дарк карда наметавонистам. Як вақт ӯ гуфт, ки барои мардикорӣ ба Руссия меравад. Дар ин миён занг ҳам мезад. Мегуфт, ки ҳамроҳи рафиқонаш  иҷора нишастааст. Як маротиб аз Дубай занг зада буд. Вақте пурсидам, ки чӣ кор мекунад онҷо, гуфт, ки барои тиҷораташ омадааст. Чанд рӯз қабл аз содир кардани ҷиноят, вақте ба хона омад, либосҳояш даридаву фарсуда буд. Дилам сӯхту 400 сомониаш додам, то либоси дуруст харад. Як рӯзи дигар гуфтам, ки биё муаллими забони англисӣ шав. Розӣ шуд. Рафту бо касе маслиҳат кард ва гуфт, ки ба ӯро ба кор қабул кардаанд. Дилам пур шуд, ки писарам акнун ба кор даромад. Як рӯз дар хонаи хешам будам.  Ба ман занг зада гуфтанд, ки ба хона оям. Вакте омадам, хонаам мотамхона буд.

- Шумо гуфтед, ки модар бо шер ҷанг мекунад. Мехостам фаҳмам, ки чӣ кореро ба сомон расонидан мехоҳед?

-Аз рӯи шунидам, ба наздикӣ дар Варшава ҷаласаи навбатии САҲА баргузор мешудааст. Ман аз ҳукумат мехоҳам, ки барои иштироки ман дар ин ҷаласа кӯмак кунад. Ман ба Варшава меравам ва ин муроҷиати худро ба онҳо мерасонам. Дар сурате, ки ин созмонҳои байналмиллалӣ аз Кабирӣ пуштибонӣ кунанд, ман худро назди бинои ин созмон оташ мезанам. Ман арзи тамоми модарони тоҷикро ба онҳо мерасонам. Зеро маҳз онҳо фарзандони моро гумроҳ кардаанд. Агар мо Кабириро ба ҷавобгарӣ накашем, пас сад Ҳусейни дигар қурбони манфиатҳои ин тоифа мегардад. Кабирӣ натавонист, ки ҳизбашро дар фазои ороми сиёсӣ нигоҳ дорад. Ба ӯ тамоми имконятҳоро дода буданд. Вақте ӯ шахси ноӯҳдабарост, пас чи гуна метавонад, дар тариқи созмонҳои байналмиилалӣ аз кишвари мо интиқод кунад? Ман ҳамчун модаре, ки ганҷи худро ба ҷурми Кабирӣ аз даст додааст, ба ӯ нафрат дорам. 

-Қаблан писари Шумо дар бораи ҲНИ ягон маълумот дошт? Боре дар ин бора бо Шумо суҳбат дошт? 

- Боре ҳам нашуидаам, ки ӯ дар ин бора сӯҳбат карда бошад. Танҳо ба наздикӣ, аниқтараш пас аз оне ки ӯ ин ҷиноятро содир кард, ман ҳуҷҷатеро дидам, ки аъзои ҲНИ будани фарзандамро тасдиқ мекард. Ман гумон мекардам, ки фарзанди ман барои ҳукумату ватани хеш хизмат мекунад. Агар медонистам, ки фарзандам гумроҳ шудааст, ӯро баста, дар хона нигоҳ медоштам, ба берун баромадан намемондам. Инҷо як нақл ба хотирам расид. Як зани амрикоӣ вақте мефахмад, писараш фардо бо душманон ба Ватан ҳамла мекунад, шаб ба пушти писараш бо корд мезанад. Писараш лётчик будааст. Ин воқеа замони ҷанги ИМА ва Куба рух дода буд. Вақте аз аз модар пурсиданд, ки чаро фарзандатро ба корд задӣ, гуфтааст, ки агар ман фарзандамро ба корд намезадам, имрӯз ӯ ба дили ҳазор модари дигар корд мезад.

 -Имрӯзҳо муносибати мардум ба Шумо чи гуна аст?

 -Қабл аз ин воқеа, мардум дар ҳама кор аз ман маслиҳат мепурсиданд. Дар маъракаҳо бологузар будам. Имрӯз бошад, аксарияти онҳо нисбати ман назари дигар доранд. Аммо ҳастанд онҳое, ки дилбардорӣ карда мегӯянд, ки ғамгин нашавам, на ман балки писари гумроҳи ман ба ин кор даст задааст ва ӯ худаш ҷавобгар аст.

-Шумо айни замон бо кӣ вохӯрдан мехоҳед?

 -Бо Президенти кишвар, Пешвои миллат, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон.  Мехоҳам ба ӯ бигӯям, ки маро чун модар бубахш. Аммо ман гуфта наметавонам, ки фарзанди маро бубахшад. Боз мегӯям, ки тамоми қувваи худатонро барои нест кардани ин тоифа сафарбар кунед.

- Агар Шумо бо Кабирӣ вохӯред, ба ӯ чӣ мегӯед? 

- Агар бо Кабирӣ вохӯрам, гулӯи ӯро ба дандонҳоям меканам. Мегӯям, ки ту як фосиқ ҳастӣ. Писари маро қурбон кардӣ. Ман наметарсам. Медонед, ки модар бо шер ҷангидааст. Кабирӣ кист ки ман аз ӯ сари тарс дошта бошам? Кабирӣ аз хоҷагони хориҷияш пул гирифта, нақшаҳои онҳоро амалӣ мегардонад. Мегӯям, ки чанд зану чанд бӯстонсаро дошта метавонед, ҳаррӯз дар кишварҳои хориҷӣ кайфу сафо карда мегардед, аммо онҳоеро Шумо гумроҳ кардеду мекунед ба ҷои Шумо ҷавоб медиҳанд.  Боз мегӯям, ки:

Ислом ба зоти худ надорад айбе,

Ҳар айб ки ҳаст, дар мусалмонии туст.

- Расонаҳои расмӣ навишта буданд, ки писари Шумо дар Эрон таълими идеологӣ гифта, барои содир кардани ҷиноятҳои вазнин дар Руссия ҳам ба ҳабс кашида шуда буд. Шумо аз ин қазияҳо огоҳӣ доштед? 

- Не, ман огоҳӣ надоштам. Ман модарам. Ба фарзандам боварӣ доштам. Гумон мекардам, ки фарзандам дар роҳи дуруст аст, мехонад ва барои ватану миллаташ хизмат мекунад. Аммо афсус, ки фарзанди маро тоифаи бадхоҳе гумроҳ карданд. 

 - Кормандони милиса ба Шумо чӣ гуна муносибат доранд?

- То ин воқеаҳо ба ман мегуфтанд, ки кормандони милиса ба ҷинояткорон ва хешу таборони онҳо муносибати хуб надоранд. Аммо кормандони милиса бо ман муносибати хуб карданд. Ман миннатдорам аз онҳо.   

- Шумо ба ҳайси як модаре, ки писаратон гумроҳ шудааст, ба ҷавононе, ки аз Кабирӣ думболагирӣ ва аз ифротгароён пуштибонӣ мекунанд чӣ гуфтан мехоҳед?  

-Ман ба ҷавонон гуфтаниам, ки онҳо бояд ба ин сафсаттаҳо бовар накунад. Бояд ҳар паёми пешвои муаззами мо, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро гӯш кунанд. Хизматҳои ҳукумат ва роҳбарияти кишварро ба инобат гиранд. Бояд ба он хунхорҳое, ки ҷавононро гумроҳ мекунанд бовар накунанд. Ба хориҷа нараванд. 

 - Ташаккур барои сӯхбат!.

 «Фараж» 

Хонданд 1566
Фарҳод Шодмонзода: Милиса полис мешавад!

Айни замон дар Тоҷикистон татбиқи барномаи ислоҳоти милитсия барои  солҳои 2014 - 2020 гузаронида шуда истодааст. Гуфта мешавад, ки барномаи мазкур бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 03.05.2014 таҳти рақами 296 тасдиқ гардида, аз 18 банд иборат мебошад. Роҷеъ ба мавзӯъ  суҳбате доштем бо роҳбари барнома, генерал майори милитсия Шодмонзода Фарҳод Алиёр. 

Лутфан чанд сухан роҷеъ ба пайдоиши ин идея, яъне амалӣ гардонидани барномаи ислоҳоти милитсия мегуфтед?

-Мо дар ҷомеае зиндагӣ дорем, ки дар тӯли 20 соли охир дар ҳама соҳаҳо, чӣ иқтисодиёт, чӣ сиёсат ва чӣ иҷтимоиёт тағйироти зиёде ба амал омаданд. Табиист, ки ин ислоҳот дар соҳаи ҳуқуқ ҳам мегузарад. Масалан, айни замон дар системаи судии кишвар марҳилаи дуюми ислоҳоти судӣ гузашта истодааст. Аз сабаби он ки Вазорати корҳои дохилии кишвар низ яке аз сохторҳои муҳими мақомоти қудратӣ дар Тоҷикистон мебошад, пешниҳод намудем, ки  дар системаи милитсия ҳам бояд тағйирот гузаронида шавад. 

- Ислоҳоти мазкур кадом вазифаҳоро дар бар мегирад ва аз кадом стратегияҳо иборат аст?

-Аввалан, соли 2012 ёддошти тафоҳум байни Ҳукумати Тоҷикистон ва Созмони амният ва ҳамкории Аврупо дар Тоҷикистон бобати ислоҳот дар соҳаи милитсия имзо гардид. Дар ёддошти тафоҳум ҳамаи он вазифаҳои Ҳукумати Тоҷикистон ва САҲА дарҷ шудааст. Баъдан, моҳи марти соли 2013 стратегияи ислоҳоти милитсия аз тарафи Президенти кишвар, мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба имзо расид. Ин ҳуҷҷати давлатӣ масъалаҳоеро дар бар мегирад, ки ҳукумат дар мӯҳлати муайян онҳоро иҷро мекунад. Соли 2014 барномаи мазкур аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, - нақшаи чорабиниҳое, ки бояд дар мӯҳлати муайян амалӣ гарданд, тасдиқ карда шуд. Дар барнома баргузории 93 чорабинӣ зикр гардидааст. Бояд гуфт, ки ин чорабиниҳо баҳри беҳтар кардани фаъолияти милитсия равона карда шудааст. То имрӯз қариб 70 банди ин барнома иҷро шудааст ва ислоҳот дар милитсия идома дорад. 

- Пас аз ислоҳот дар милитсия кадом тағйирот ба амал меояд? 

-Аввалин тағироте, ки дар милитсия бояд гузарад ва он дар барнома зикр ҳам гардидааст, баланд бардоштани сатҳи дониш ва маҳорати касбии ҳайати шахсии кормандон аст. Дигар ин ки мо бояд ҳамкории мутақобил бо ҷомеаро ба роҳ монем ва шиори “милитсия – ин халқ ва халқ – ин милитсия”-ро шиори  худ гардонем. Сатҳи коррупсия дар мақомот паст бояд гардад, маоши кормандони милитсия баланд бардошта шавад. Илова бар ин, баъзе вазифаҳое, ки ба милитсия мутобиқ нестанд, онҳоро ба дигар сохторҳо гузарондан ба манфиати кор аст. 

- Масалан?

-Имрӯз дар мақомот шӯъбае бар зидди майзадагон кор пеш мебарад. Яъне, кормандони ин шӯъба, дар ҳоли дастгир кардан, майзадагонро ба ҳушёрхона мебаранд. Ин ваколат бояд ба ӯҳдаи Вазорати тандурустӣ гузаронида шавад. Яъне, то ҳушёр шудани майзадагон нигоҳубини онҳоро бояд кормандони Вазорати тандурустӣ ба ӯҳда дошта бошанд. Илова бар ин,  дар мо қабулгоҳи оворагардон амал мекунад, яъне, кор бо оворагардон. Ин ваколат ҳам бояд ба зиммаи Вазорати шуғли аҳолӣ гузаронида шавад. Ин ҳама дар стратегия дарҷ гардидааст. Вале то ҳол Вазорати корҳои дохилӣ ин вазифаҳоро иҷро карда истодааст. 

- Тавре қайд кардед, яке аз самтҳои барнома ва ислоҳоти милитсия ин наздик шудан бо ҷомеа мебошад. То имрӯз барои наздик шудан бо ҷомеа чӣ тадбирҳо андешида шудааст?

- Ҳамкории милитсия бо ҷомеа, яке аз самтҳои асосии барнома мебошад. Зеро барои ошкор ва мубориза бо ҷинояту ҷинояткорӣ милитсия бояд бо ҷомеа ҳамкории зич дошта бошад. Барои ин Вазорати корҳои дохилӣ консепсияи ҳамкории милитсия бо ҷомеъаро қабул кард. Баъдан мо 7 шӯроҳои ҷамъиятӣ таъсис додем. Ин шӯроҳо барои ҳамкории зич миёни ҷомеъаи шаҳрвандӣ ва милитсия мусоидат мекунанд. Ба ғайр аз ин, дар ҳама шаҳру ноҳияҳои мамлакат шӯроҳои ҷамъиятӣ, оид ба таъмини тартиботи ҷамъиятӣ таъсис дода шудааст. 

- То имрӯз чанд фоизи ин барнома иҷро гардидааст?

-Аз 93 банде, ки дар барнома омадааст, тақрибан 75%-и барнома, ки иҷрои онҳо аз Ҳукумати кишвар ва Вазорати корҳои дохилӣ вобастагӣ дорад, амалӣ гардидаанд. 25%-и дигар бандҳои дигари барнома ҳамон бандҳое мебошанд, ки амалӣ гардонидани онҳо маблағҳои калонро талаб мекунад. Масалан дар банди 10-и барномаи ислоҳоти милитсия, ки “таъминоти моддӣ – техникӣ ва воситаҳои махсус” унвон дорад, омадааст, ки таъминоти милитсия бо тамоми таҷҳизоти техникӣ, таъмин намудани сарулибоси низомии нав, таъмин намудани кормандони милитсия бо хонаҳои истиқоматӣ, варзишгоҳ ва дигар биноҳои маишӣ. Гумон мекунам, ин ҳама бояд марҳила ба марҳила амалӣ гардонида шавад. 

- Ислоҳот ин гузариш аз милитсия ба полис ҳаст? Оё ҳамин гуна пешниҳодҳо буд, ки полис неву ягон номи дигар, масалан: посбон, миршаб ё чизи дигар номгузорӣ шавад?

-Бале, дар вақти таҳияи стратегия чунин пешниҳодҳо низ савдо доданд. Вале таҳлили мо нишон дод, ки дар ҷаҳони муосир аз ҳама номи зебо политсия будааст. Дар тамоми кишварҳои хориҷӣ корманди тартиботи ҷамъиятӣ бо номи  “политсия” зикр мегардад. Аммо мо метавонистем ягон номи дигар гузорем. Масалан дар Фаронса, полисро жандармерия мегӯянд. Вале мо ҳамин политсияро қабул кардем. 

- Маблағгузори барнома кӣ аст?

-Маблағгузори асосии барнома Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва донорҳову ташкилотҳое ҳастанд, ки беғаразанд. Аммо маблағгузори асосии барнома ин Созмони амният ва  ҳамкории Аврупо дар Тоҷикистон мебошад, ки дар он 57 давлати дунё аз ҷумла Тоҷикистон аъзо ҳастанд. 

- Ба фикри Шумо мардум аз ислоҳоти милитсия то куҷо бохабаранд ва дар ин бобат бо сокинони кадом минтақаҳо вохӯрӣ гузаронидед?

-Дар давоми 4 соле, ки ислоҳоти милитсия идома дорад, қариб дар тамоми шаҳру ноҳияҳои кишвар бо шӯроҳои ҷамъиятӣ оид ба таъмини тартиботи ҷамъиятӣ ва шӯроҳои ҷамъияти оиди огоҳии ҷомеъаи шаҳрвандӣ аз ислоҳоти милитсия, вохӯриҳо гузаронидем. Бояд гуфт, ки дар ин вохӯриҳо нозирони минтақавӣ ширкат варзида, аз натиҷаи вохӯрӣ ва рафти иҷроиши барномаи ислоҳоти милитсия ба сокинон кишвар ахборот доданд. Ба ғайр аз ин, дар сомонаи Вазорати корҳои дохилӣ, рӯзномаҳои ҷумҳуриявӣ ва ҳамчунин рӯзномаи ВКД “Қонун ва ҷомеа” дар ин бора маводи зиёд ба нашр расида буд. 

- Бовар доред, ки ҳама бандҳои барнома ва натиҷаҳои пешбинишаванда дар ислоҳоти милитсия  иҷро мешаванд?

-Агар дар ҳамон шакле, ки донорҳо маблағгузорӣ карда истодаанду Ҳукумати ҷумҳурии Тоҷикистон моро дастгирӣ карда истодааст кор идома ёбад, боварӣ дорам, ки соли 2020 мо ба полис мегузарем.

Ташаккур!

Мусоҳиб Хуршед Фозилов, МТЖТ

Хонданд 320

Хабари-рӯз

Календар

« Декабрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Нигоҳи хос

Парадокс

Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№4
Саидмукаррам АБДУҚОДИРЗОДА, раиси Шӯрои уламо - Зиёда аз ин, тавассути тағйиру иловаҳое, ки ба ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№3
Бег САБУР, раиси Хадамоти алоқа:- Ман қарорамро бекор накардаам.Танз: Офарин ба Шумо, оғои Бег ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№2
Аскар ҲАКИМ, Шоири халқии Тоҷикистон:- Дар замони шӯравӣ мо асареро пайдо намекунем, ки дар ...
Гуфтед? Мегӯянд! (№1
Абдуалим ИСМОИЛЗОДА, раиси шаҳри Қӯрғонтеппа Хонандаи беҳтарин- Кӯшиш мекунам ҳар рӯз лоақал ...

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.