.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Минтақа

мегӯяд менеҷери муассисаҳои КАТС-и шаҳри Қӯрғонтеппа Маҳмадсодиқ Абдуллоев

Соҳаи тандурустӣ ва рушду такомули ҳамаҷонибаи он дар сиёсати иҷтимоии давлату ҳукумат яке аз мавқеъҳои муҳиму афзалиятнокро ишғол намуда, таъсири мусбати он дар дигар соҳаҳои хоҷагии халқи мамлакат торафт бештар ва возеҳу равшантар ба назар мерасад. Дар вилояти Хатлон, ки яке аз минтақаҳои калонтарини ҷумҳурӣ ба ҳисоб меравад ва хусусан маркази он - шаҳри Қӯрғонтеппа низ ба масоили тансиҳатии аҳолӣ диққату ғамхории махсус зоҳир карда мешавад. Инро дар мисоли муассисаи кӯмаки аввалияи тиббию санитарии шаҳр ба хубӣ мушоҳида кардан мумкин аст.
Тавре дар суҳбат ба мо менеҷери ин муассисаи тандурустӣ, Аълочии тандурустии Тоҷикистон Маҳмадсодиқ Абдуллоев изҳор намуданд, айни замон дар ин ҷо 465 нафар, аз ҷумла, 106 нафар духтурон, 266 нафар кормандони миёнаи тиббӣ, 58 нафар кормандони хурди тиббӣ ва 35 нафар кормандони соҳаи хоҷагидорӣ машғули кор мебошанд. Дар миёни табибон 43 нафар соҳиби дараҷаи олии касбӣ, 23 нафар дараҷаи якум ва 22 нафар дараҷаи сеюм, аз кормандони миёнаи тиббӣ 141 нафар соҳиби дараҷаи олӣ, 48 нафар дараҷаи якум ва 23 нафар соҳиби дараҷаи дуюми касбӣ мебошанд. Дар соли равон бо мақсади баланд бардоштани савияи дониш ва маҳорати касбии худ 22 нафар духтурон ва 32 нафар кормандони миёнаи тиббӣ аз курсҳои такмили ихтисос гузаштаанд. Ҳамчунин, дар ин давра бо ташаббуси мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии шаҳр дар маҳаллаҳои Гулистон, Румӣ ва Зархез марказҳои нави саломатии деҳотӣ сохта ба истифода дода шуданд, ки дар натиҷа сатҳу сифати хизматрасонии тиббӣ ба сокинони ин маҳаллаҳо боз ҳам хубтару беҳтар гардид.
Айни замон фарогирии занҳои шаҳр бо маводҳои контрасептивӣ 37,1 фоизро ташкил медиҳад. Ё худ, 10264 нафар истифодабарандагони маводҳои контрасептивӣ аз ҳисоби занҳои қобили таваллуд дар қайди духтурони марказҳои солимии репродуктивӣ, тибби оилавӣ ва саломатии деҳот меистанд. Инчунин, барои сари вақт дарёфт намудану ба табобат фаро гирифтани занҳои ҳомила дар ин давра 719 нафар ҳомиладорон аз муоинаи тиббии мутахассисони соҳа гузаронида шудаанд.
Умуман, дар соли равон кормандони шабакаи муассисаҳои КАТС-и шаҳри Қӯрғонтеппа 97780 нафар беморонро қабул намуда, 51711 нафар шаҳрвандонро дар хонаҳо муоина кардаанд.
Қайд намудан бамаврид аст, ки алҳол дар маркази вилояти Хатлон 65 нафар иштирокчиёну маъюбони Ҷанги Бузурги Ватанӣ ва шахсони ба онҳо баробар зиндагӣ дошта, дар қайди диспансерӣ ва зери назорати доимии духтурони минтақавӣ мебошанд.
Бо мақсади боз ҳам беҳтар намудани кори ҳуҷраи наврасони муассисаи КАТС ҳуҷҷатҳои 796 нафар наврасон аз шуъбаҳои кӯдакона ба маркази саломатии калонсолони шаҳр гузаронида шуд, ки дар байни онҳо 13 нафар беморони диспансерӣ буда, зери назорати табибони мутахассис гузошта шудаанд. Ҳангоми гузаронидани муоинаи тиббӣ наврасони соли таваллудашон 2001 барои ба қайди ибтидоии ҳарбӣ гузоштан аз байни 1004 нафар наврасон 122 нафар беморон дарёфт гардиданд, ки ҳоло барои табобату солимгардонии онҳо мутахассисони варзидаи соҳа вобаста гардиданд.
Ҳамчунин, доир ба иҷрои Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 14.03.2017, №852 "Дар бораи ба эҳтиёт рухсат додани хизматчиёни ҳарбие, ки муҳлати муқарраргардидаи хизмати ҳарбиро адо намудаанд ва даъвати навбатии шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон солҳои таваллуди 1990-1999 ба хизмати ҳарбӣ" гуруҳи духтурон ва кормандони миёнаи тиббии маркази саломатии шаҳр дар қитъаи даъватӣ 208 нафар даъватшудагонро аз муоинаи тиббӣ гузарониданд, ки аз байни онҳо 94 нафар ба хизмати ҳарбӣ сафарбар карда шуданд.
Дар доираи ҳафтаи аврупоии иммунизатсия, ки аз 24 то 30-юми апрели соли равон баргузор гардид, ба 143 нафар кӯдакон барои сироят наёфтан ба бемориҳои сурхча, гулафшон, пенти 1, 2, 3 ва ғайра эм гузаронида шуд.
Тибқи Фармоиши Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 07.08.2014, №643 "Дар бораи такмилдиҳии системаи пешгирии бемориҳои сироятӣ бо ваксинаи идорашаванда" ба 1659 нафар кӯдакони то синни 1-моҳа ва 1693 нафар кӯдакони то синни 2-моҳа эм чаконда шуд.
Дар арафаи Иди Наврӯз бошад, аз ҳисоби муассисаи КАТС-и шаҳр хатнасури 86 нафар кӯдакон аз оилаҳои камбизоат ба таври ройгон доир гардид.
Бо мақсади паст намудани сатҳи паҳншавии бемориҳои гелментӣ ва кам кардани миқдори гелментҳо дар байни хонандагони мактабҳо дар доираи Стратегияи миллии солимии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2010-2020, ки бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 02.08.2010 таҳти рақами 368 тасдиқ шудааст, аз ҳисоби духтурони минтақавии шуъбаҳои кӯдакона, тибби оилавӣ ва марказҳои саломатии деҳот гуруҳҳои кории ташвиқотию тарғиботӣ ташкил ва ба 21950 нафар кӯдакону наврасони синни 5-14-сола доруи "Албендазол" тақсим карда шуд.
Тибқи Фармоиши Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон моҳи майи соли равон дар саҳни Маркази саломатии шаҳрӣ чорабинии марказонидашудаи тиббию машваратӣ таҳти унвони "Корвони саломатӣ" бо иштироки сармутахассисони ғайривоҳидии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, роҳбарони муассисаҳои тиббии ҷумҳуриявӣ, устодони варзидаи муассисаҳои олии касбӣ ва таълимии тиббӣ баргузор гардид. Дар он аз тарафи мутахассисони касбии соҳавӣ 2 дастгоҳи сайёри барқии ташхиси фаъолияти дил, 2 дастгоҳи даруннигорӣ, 8 дастгоҳи ташхиси фаросавтӣ ва дастгоҳҳои сайёри флюорографияи қафаси сина, хадамоти хун ва гузаронидани муоинаи тиббӣ аз шаҳри Душанбе ворид ва дар маҷмуъ ба 8204 нафар шаҳрвандони маркази вилояти Хатлон ва шаҳру навоҳии берун аз он хизмати ройгони тиббӣ расонида шуд. Чунин чорабинӣ аз тарафи Раёсати тандурустии вилояти Хатлон низ дар муассисаҳои КАТС-и минтақаи Қӯрғонтеппа доир гардида ва 1971 нафар эҳтиёҷмандон ба муоинаю ташхиси тиббии ройгон фаро гирифта шуданд.
Дар асоси Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 23.08.2016, №374 "Дар бораи Қоидаҳои гузаронидани муоинаи тиббии ҳатмии шахсони никоҳшаванда" то ин дам 80 нафар шаҳрвандон аз муоинаи тиббии ройгон гузаронида шуданд.
Хулоса, дар муассисаҳои тандурустии шаҳри Қӯрғонтеппа аз ибтидои соли равон ба зиёда аз 26 ҳазор нафар шаҳрвандон ба маблағи беш аз 390 ҳазор сомонӣ хизмати тиббӣ расонида шуд, ки аз ин миқдор ба 10 ҳазору 275 нафар (ё худ, ба андозаи зиёда аз 154 ҳазор сомонӣ) ба таври ройгон хизмати тиббӣ расонида шудааст.
- Дар бораи фаъолияти густурдаи табибони ҳозиқи шаҳр ҳарчи қадар сухан гӯем ҳам, ба фикрам, он тамом намешавад,- боз ҳам иброз медоранд менеҷери шабакаи муассисаҳои КАТС-и шаҳри Қӯрғонтеппа Маҳмадсодиқ Абдуллоев.- Зеро, мо бояд шабу рӯз дар хизмати мардум бошем. Қасами Гиппократ, ворисони сазовори Синои бузург будан моро ба ин ҳидоят месозад, зеро тансиҳатии мардум марому мақсади асосии ҳар яки мо - табибон мебошад. Мо бояд шукрона аз давлату ҳукумати азиз, аз хизматҳои барҷастаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон намоем, ки ба мо, мардуми кишвар чунин фазои софу ороми кору зиндагиро фароҳам сохтаанду ба ин соҳаи муҳиму афзалиятноки ҷомеа, яъне тандурустии миллат чунин диққату ғамхориҳои беназир менамоянд. Пас, мо бояд бо заҳмату бедорхобиҳои худ фарзанди фарзона ва содиқи халқу Ватани азизи худ буданро дар амал собит намоем.

Ҷумъабек ЭҲСОНОВ,
узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон

ШАРҲИ МО:
Маҳмадсодиқ Абдуллоев, зодаи шаҳри Қӯрғонтеппа. Соли 1989 баъди хатми омӯзишгоҳи тиббии шаҳр дар Беморхонаи клиникии вилоятии ба номи Бурӣ Воҳидов ба ҳайси бародари шафқат муддати як сол таҷриба меомӯзад. Сипас, соли 1990 ба факултаи педиатрии ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино дохил шуда, соли 1997 онро бомуваффақият хатм менамояд. Пас аз хатми донишгоҳи олӣ давоми як сол дар Беморхонаи ҷумҳуриявии Қарияи боло кор мекунад. Соли 1998 ба беморхонаи вилоятии Хатлон ба номи Б. Воҳидов ба ҳайси духтури ҷарроҳи кӯдакона даъват мегардад. Аз соли 2002 то 2010 мудири шуъбаи амалиётхона, сипас, мудири шуъбаи ҷарроҳии кӯдаконаи ин дармонгоҳ, ҳамзамон, сармутахассиси ҷарроҳии кӯдаконаи вилояти Хатлон шуда кор мекунад. Аз соли 2014 то 2017 муовини сардухтури Беморхонаи клиникии вилоятии ба номи Б. Воҳидов ва аз моҳи августи соли равон менеҷери муассисаҳои КАТС-и шаҳри Қӯрғонтеппа таъин мегардад. Айни замон, баъди анҷоми курси такмили ихтисос дар донишгоҳи бонуфузи тиббии шаҳри Маскав ба номи Пирогов машғули фаъолияти илмӣ дар мавзуи "Ҷарроҳӣ бо усули лапороскопия дар оризаҳои аппендиксӣ" мебошад. Аълочии тандурустии Тоҷикистон (2015), дорандаи Ифтихорномаи Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Оиладор, соҳиби панҷ фарзанд.

Хонданд 426

Диловарзане аз Ашт

Сен 16, 2017
Хонданд: 788

Ба ифтихори 105-солагии аввалин бинокорзани тоҷик-Тоҳирова Ҳамро Зоировна

Бузургтарин сарвати давлат ин фарзандони ватандӯсту ватанпарвар ва боистеъдоду бофарҳангаш аст. Ингуна фарзандон қодиранд кишварро ба сатҳи баланди тараққиёт расонида, бо садоқат ба ватан хидмат ба мардум намоянд. Яке аз чунин шахсон ходими намоёни давлатӣ, аввалин бинокорзани тоҷик Тоҳирова Ҳамро Зоировна (1912- 1990) мебошад.

Тоҳирова Ҳамро Зоировна 22-юми августи соли 1912 дар деҳаи Ашти ноҳияи Ашти вилояти Суғд дар оилаи коргар чашм ба дунё кушод. Вай фаъолияти меҳнатиашро соли 1935 баъди хатми Донишкадаи давлатии Осиёи Миёна оғоз намуда, солҳои 1936-1940 ҳамчун сардори участкаи сохтмон ва муҳандиси шуъбаи сохтмони асосии Кумитаи давлатии сохтмону назорати Шӯрои Комиссарони халқи ҶШС Тоҷикистон фаъолият намудааст. Дар ин давра, як қатор биноҳо аз ҷумла, Маҷлиси Оли Тоҷикстон, Донишгоҳи тибби Тоҷикистон, Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, Театри опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ, инчунин як қатор муассисаҳои фарҳангӣ ва маҳаллаҳои истиқоматӣ бо иштирок ва роҳбарии ӯ сохта шуданд. Тоҳирова Ҳамро аз соли 1940 то соли 1954 дар вазифаҳои масъули давлатӣ аз ҷумла, дар Шӯрои Комиссарони халқии ҷумҳурӣ ва Кумитаи марказии Ҳизби коммунистии Тоҷикистон фаъолият намуд. Дар вазифаҳои мудири шуъбаи кор бо занони Комитети Марказӣ, мудири шуъбаи кор бо саноат ва нақлиёти Комитети Марказӣ, Котиби камитети марказии Шӯрои Олии Тоҷикистон, вазири сохтмони шаҳру деҳот (1954-1957), вазири сохтмон (1957-1961), вазири масолеҳи бинокорӣ ва саноат (1963-1968), раиси Ҷамъияти дӯстӣ ва робитаҳои фарҳангӣ бо мамлакатҳои хориҷӣ (1968- 1974) кор намудааст.
Тоҳирова Ҳамро дар ҳаёти ҷамъиятӣ фаъолона иштирок мекард, чандин маротиба депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, депутати Иттиҳоди Шӯравӣ ва аъзои Ҳукумати ҶШС Тоҷикистон, узви Кумитаи занони мамлакат ва аъзои кумитаи занони Иттиҳоди Шӯравӣ интихоб гаштааст. Ба бисёр давлатҳои дунё аз ҷумла, ба Австрия, Франсия, Испания, Белгия, Ироқ, Бразилия, Ҳиндустон, Италия, Канада,Ҷопон ва давлатҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ сафар карда, дар конфронсҳои гуногунсоҳа ва вохӯриҳои маданӣ ширкат намудааст. Ҳамро Тоҳирова солҳои тӯлонӣ бо фаъолзанони намоёни ҷаҳонӣ, аз ҷумла-Индира Гандӣ, Ашока Гупта, Эжени Коттон, Жанни Мартен, Нина Попова ва бо дигарон мукотибаи доимии дӯстиву корӣ дошт. Ӯ бо афроди шарифу барӯманди тоҷик мисли Шириншоҳ Шоҳтемур, Бобоҷон Ғафуров, Турсун Ӯлҷабоев, Назаршо Додхудоев, Абдулаҳад Қаҳҳоров, Низорамоҳ Зарифова, Тоҷинисо Азизова, Ибодат Раҳимова ва дигарон ҳамроҳ кор кардааст.
Ҳукумати ИҶШС ва ҶШС Тоҷикистон хизматҳои Ҳамро Тоҳироваро ба назар гирифта, ӯро бо мукофотҳои олӣ аз ҷумла, бо 3 ордени «Нишони фахрӣ», медалҳои «Барои меҳнати диловарона дар Ҷанги бузурги Ватании солҳои 1941-1945», 5 ордени «Байрақи Сурхи меҳнат», медалҳои “Барои меҳнати шуҷоатнок”, “Бинокори хизматнишондодаи Тоҷикистон”, Ифтихорномаҳои Президиуми Шӯрои Олӣ ва Кумитаи занҳои Иттиҳоди Шӯравӣ сарфароз гардонидааст.
Тоҳирова Ҳамро 14-уми феврали соли 1990 дар шаҳри Душанбе аз олам даргузашт. 15-уми феврали 1990 турбати ӯро дар оромгоҳи Сари Осиёи шаҳри Душашбе ба хок супориданд. Мардуми тоҷик имрӯз ҳам бо корнамоӣ ва ҷоннисориҳои ӯ ифтихор намуда, номи ин бинокорзани тоҷикро бо некӣ ёд мекунад.

Таҳияи Бахтовар Темирзода 

Хонданд 788

«Деҳаи морон» дар Шуғнон

Сен 16, 2017
Хонданд: 3246

Ҷелондеҳ охирин деҳаи ноҳияи Шуғнон аст дар самти ноҳияи Мурғоб. Ба гуфтаи сокинонаш вожаи «ҷелон» вожаи қирғизӣ буда, маънояш «морон» мебошад. Яъне деҳаи морон. Чаро ин макон чунин ном гирифтааст? Пайдоиши номи он сабаби табиӣ-воқеъӣ дорад.

Табиати диёри мо

Деҳа дар баландии зиёда аз се ҳазор метр аз сатҳи баҳр дар ҷониби чапи шохоби дарёи Ғунд ҷойгир буда, дар ҳудуди он ба тӯли қариб се километр дар ҳарду соҳили рӯд чашмаҳои оби ҷӯшон аз қаъри замин фаввора зада мебароянд. Гармии оби баъзе аз онҳо беш аз 95 дараҷа сӯзон мебошад, дар ҳоле ки об дар муҳити ин макони ба осмон наздик дар ҳарорати ҳамагӣ 70 дараҷа ба ҷӯш меояд. Яъне оби фавворазанандаи ин чашмаҳо аз оби дар дегҷӯшанда хеле гармтар мебошад. Тухм, картошка ва сабзавоти гуногунро бидуни оташ дар гармии ин об пухтан мумкин аст ва мепазанд ҳам. Ифлостарин ва сиёҳшудатарин дегу табақ, карсонҳои нонпазиву зарфҳои дигарро як соат зери фаввораи ин об нигоҳ доранд, ба ҷиллои сифати аввалааш бар мегарданд. Солҳои ҳафтодум бо дархости ҳукумати ВМКБ мутахассисони заминкан омада, ҳар яке аз манбаъҳои оби ҷӯшони ин ҷоро парма карда ҷоҳ канданд ва рӯи онҳоро бо дегҳои ба лӯлаҳои ҷумакдор пайваст пӯшонида маҳкам карданд. Бо вуҷуди он, фақат ду адад чашма чун истироҳатгоҳ истифода мешуд. Дар солҳои соҳибистиқлолӣ боз чанде дигаре аз ин чашмаҳоро соҳибкорон иморат карда, обод сохтанду ба табобатгоҳ ва осоишгоҳ табдил доданд. Оби чашмаҳо асосан аз маъдани радоний ва намакҳои нодири кимёвӣ иборат буда, дар муолиҷаи касалиҳои бисёре муфид мебошад. Ҳар сол ҳазорон ниёзмандон аз дохилу хориҷ ба ин ҷо омада, истироҳат кардаву табобат гирифта мераванд. Дафтари ёддоштҳои табобатгоҳҳо пур аз сатрҳои миннатдорӣ мебошанд.
Аммо морон чаро ин маҳалро макони зисти худ қарор додаанд? Чун дар тӯли беш аз се километр аз ду соҳили рӯдхона оби гарму ҷӯшон заҳида ба оби дарё меомезад, онро низ гарм медорад ва ҳатто дар сардтарин рӯзҳои зимистон низ оби шохоб ба масофаи чандин километр ях намебандад. Оби аз чашмаҳои ҷӯшон заҳида баромада, аз ҷуйборҳо гузашта зери харсангҳои соҳили дарёро гарм нигоҳ медорад. Чунин ҳолат барои зисти хазандаҳову моҳиёну обхокиҳои зиёд шароити мувофиқи зиндагӣ омода месозад. Барои зимистонгузаронии морону қурбоқаҳо ва ҳар гуна кирму ҳашарот низ хеле мусоид аст. Беҳтарин хонаи гарму ғизову ризқи фаровон барои морҳо ин ҷо муҳайё аст.

Дар ҳалқаи морон

Тобистони соли 2009, дар яке аз ин гармчашмаҳо табобат мегирифтам ва ният кардам, ки ба лаби дарё рафта моҳидорӣ кунам. Соҳиби чашма шодравон акаи Сайид маро таъкид намуд, ки ба ягон ҷойи дуртар равам, зеро резишгоҳи ин ҷӯйборҳо бо оби рӯд пур аз мор аст. Суханашро чандон ҷиддӣ нагирифтам ва лаб-лаби оби ҷӯй, раҳораҳ малах дошта ба резишгоҳ расидам. Атрофамро нигоҳ кардаму мореро надидам. Ба нӯги шаст малах гузаронида, ба об мепартофтам аммо, моҳие ба чанг намеомад. Болотарак рафта боз шаст партофтам. Дар пасам садои аҷиби фиш-фиш баланд шуд, чун ба қафо нигаристам, боло ва зери харсанге даҳҳо мори рангоранг бо ҳам печидаву хазида талоши ҳаракат мекарданд. Дар умрам ин миқдор мори зиндаро аз наздик надида будам. Мӯйи баданам рост хест. Аз тарс шастамро ба як сӯ ҳаво дода, болои санги бузургтаре ҷаҳидам, аммо ҳамин ки поям ба рӯи санг расид, якчанд мори сафеду сиёҳранги хеле бузургтареро дидам, ки рӯи он офтоб хӯрда мехобиданд. Ман аз морон сахт ҳаросида, лағжида ба оби рӯд афтодам ва чанде аз морони нороҳатшуда низ худро баробари ман ба об афканданд. Бо аҷалаи зиёд афтону хезон аз об баромада сӯи пуштаи соҳили рӯд давидам, дар аснои давиданам боз се-чор мори дигарро сари роҳам дучор омадам. Аз оринҷу зону ва панҷаи дастам хун мешорид.
Вақте ба табобатгоҳ расидам, аз давидану ҳаяҷон нафасам мегирифт. Соҳиби чашма акаи Сайид ҳолат ва ранги паридаамро дида зуд пай бурд, ки бо морҳо «мулоқот кардаам». Маслиҳат дод, ки даррав як пиёла оби сард нӯшам, то бемор нашавам. Нӯшидам, вале хеле хаставу беҳол будам. Субҳи дигар лабону рӯямро табхол пӯшида ҳарорати баданам баланд шуд. Баробари чашмонамро пӯшондан боз он манзараи мудҳиш ба назарам меомад, ки мори зиёде гирди ман мехазид. Ва баъд ҳам чунин шумори зиёди ба ҳам печидаи моронро надида будам. Ба қавли акаи Сайид он ҷо кӯли морҳо будааст ва толеъам тофтаву муфт аз неши онҳо раҳо ёфта будаам. Боварии комил ҳосил намудам, ки Ҷелондеҳ воқеан деҳаи морон будааст.

Меҳмонони пухта

Қиссаи дигаре, ки аз забони сокини солхӯрдаи ин деҳа шунида будам, хеле аҷиб, аммо ҳузнангез буд. Солҳои 50-ум ҳанӯз дар атрофи чашмаҳои ҷӯшон бинову ҳавзҳои пӯшида мавҷуд набуданд ва ронандагону мусофирон, мардуми раҳгузар ҳарҷо-ҳарҷо сари роҳи оби гармро бо сангу шағал баста ба кӯл табдил доданд ва ба он оби хунук давонида баҳузур оббозӣ мекарданд.
Боре аз Маскав як ҳайати намояндагони соҳаи нақлиёт барои тафтиши кори Раёсати роҳи Помир (УПД), тариқи масири шаҳри Ӯши Қирғизистон омада дар Ҷелондеҳ барои истироҳат меистанд. Баъди сарфи ғизову кабобу шароб ба калонтарин ҳавзи сари роҳ даромада, бо ҳаловат оббозӣ кардаву ба ҷойи хобашон бармегарданд. Дар ҳайати муфаттишон се нафар бонувон аз миллатҳои ғайр низ будаанд, ки дар ҳавз хеле роҳат оббозӣ мекунанд, онҳо ният мекунанд, ки субҳ пеш аз мардон боз барои оббозӣ бираванд. Аммо онҳо огоҳ набуданд, ки пеш аз оббозӣ ба ин ҳавзҳо аз ҷӯйбори калони дарра оби сард ҳамроҳ мекунанд. Ва субҳидам пеш аз мардон сари ҳавз омада, гармии онро даст нокарда худро ба оби ҷӯшон меандозанд… Соҳибхона хеле мунтазир мешавад, аммо аз меҳмонзанон дараке нест. Пас аз якуним-ду соат сари ҳавз мераванд ва манзараеро, балки ҳолати мудҳишеро мебинанд боварнокарданӣ. Чӣ даҳшате… Ҷасадҳои ду меҳмонзани даруни об ғӯтида беҷон рӯи об шино доранд ва саввумӣ берун аз ҳавз бе ёду бе ҳуш афтода будааст. Бо ходаи чангакдор ҷасадҳоро ба канори ҳавз кашида мебароранд, вале ба онҳо даст расонида намешуд, зеро гӯшти нимпухтаашон аз баданҳояшон ҷудо мегардид. Ҷасадҳоро дар чодарҳо печонда ба шаҳри Ӯш ва сӯхтаи зиндамондаро ба беморхонаи Хоруғ равон мекунанд…
Маҳалли Ҷелондеҳро дар оянда метавон ба гармхонаи калонтарини вилоят табдил дода, дар чиллаи зимистон низ сабзавоти фаровоне ба даст овард. Ҳатто мешавад аз ҳисоби оби гарм паррандахонаҳои муносиб сохта, парвариши мурғи хонагиву мурғи марҷон, мурғобӣ ва моҳӣ ё морпарвариро ба роҳ монд. Аммо …

Сардор РАҲДОРОВ 

Хонданд 3246

Ҳодисаҳои ҷангу ҷанҷол дар судҳо ва норозиён аз қарору ҳалномаҳои содирнамудаи судяҳо маъмулианд ва зиёд ба мушоҳида мерасанд, вале сӯиқасд, расонидани зарари вазнин ҷисмонӣ ё куштани судя аз ҷониби як нафари норозӣ аз ҳалнома ҳодисаи камназир аст, бахусус агар вобаста ба парвандаи оилавӣ барои рӯёнидани алимент бошад.

Ҳодисае, ки мехоҳем дар борааш нависем, на ба парвандаи ҷиноятӣ, балки ба парвандаи оилавӣ барои рӯёнидани алимент рабт дорад, ки бо шикояти зани дуюм аз болои шавҳар дар Суди ноҳияи Панҷ рӯзи 31-уми август, як рӯз қабл аз Иди Қурбон мавриди баррасӣ қарор дошт ва оқибат бо ҷароҳат бардоштани раисикунандаи мурофиа Раҳимзода Давлатманд, раиси Суди ноҳияи Панҷ анҷомид.

Диловар Олимов дар оилаи 6-нафара, ки иборат аз 4 писар ва 2 духтар мебошад, фарзанди калонӣ аст ва 25-уми феврали соли 1979 дар посёлкаи «Ҷудзавод»-и ҷамоати шаҳраки Панҷи ноҳияи Панҷ таваллуд шудааст. Ӯ соли 1995 баъди хатми синфи 9-и мактаби миёнаи рақами 21 ба Коллеҷи ҳарбии суворовӣ дар шаҳри Душанбе дохил мешавад. Пас аз хатми ин коллеҷ аз соли 1997 таҳсилро дар Академияи олии ҳарбии Русия дар шаҳри Подолский идома додааст. Соли 2001-ум вақте ки дар курси чоруми ин таълимгоҳ таҳсил мекард, бо иттиҳоми авбошӣ ба 6 соли зиндон маҳкум мешавад. (Наздиконаш ба ин назаранд, ки ин айб нисбати Диловар сохта аст ва бо туҳмат 6 соли ҳаёташро ҳайф карданд). Пас аз маҳбас Диловар Олимов таҳсилро дар Русия идома надода, моҳи январи соли 2007 ба Тоҷикистон бармегардад. Баъди бозгашт моҳи майи ҳамон сол ӯ бо Розия Рӯзиева, духтаре, ки як сол аз ӯ хурд буд ва ҳанӯз замони мактабхонӣ якдигарро дӯст медоштанд ва тӯли солҳои дар маҳбас будани Диловар Розия ӯро содиқона интизор будааст, тӯйи арӯсӣ барпо карда, оила бунёд мекунанд. Аз ин ақди никоҳ онҳо соҳиби се фарзанди дӯстрӯяк - Фирдавсҷон, Мошариф ва Ёсинҷон мегарданд.

Мо бо Розия дар хонаи падараш, акаи Қурбони автобусчӣ ҳамсуҳбат шудем. Акаи Қурбон тӯли беш аз 20 сол аст, ки бо автобуси тамғаи «ЛАЗ»-аш дар хизмати мардуми ноҳия буда, ҳафтае як маротиба молу колои дӯкондоронро аз бозори «Корвон»-и Душанбе ба ноҳия мекашонад. Ӯ бо ҳамсари раҳматиаш соҳиби чор духтаранд, ки се нафари онҳоро оиладор кардааст. Акаи Қурбон бори гарони зиндагиро танҳо мекашад, тақдир онҳоро ақаллан соҳиби писаре ҳам накардааст, ки дастёри падар шавад…

Розия бо се фарзанд дар хонаи падар аст, вале на ба он хотир, ки пас аз ҷинояту боздошти Диловар қаҳр кардаву аз хонаи падари шавҳараш (онҳо хонаи алоҳида надоштанд) ба хонаи падари худаш, акаи Қурбон баргардад, балки Розия бо шавҳараш Диловар аллакай як сол боз дар хонаи падараш зиндагӣ мекунанд.

- Як сол қабл модарам вафот кард ва падарам бо хоҳари хурдиам дар хона танҳо монд. Азбаски ду хоҳари дигарам дар ноҳияҳои дигар ба шавҳар баромадаанд, ман маҷбур шудам, ки бо хусуру хушдоманам маслиҳат карда, бо шавҳарам ба ин ҷо биёем ва падару хоҳарамро ҳамроҳӣ кунем,- мегӯяд Розия.

Ҳамсари Диловар мегӯяд, шавҳараш пас аз чор соли зиндагии якҷоя ба доми Ҷамила ном духтаре, ки аз ӯ 4 сол хурдтар (таваллудаш 1983) аст ва дар яке аз ошхонаҳои ноҳия бо модараш пешхизмат шуда кор мекунад, меафтад ва ҳамин хел бо ҳам унс мегиранд. Диловар барои Ҷамила дар маркази ноҳия ҳуҷра ба иҷора мегирад. Розия мегӯяд, ӯ аз ин кор 6 моҳ пас огоҳ гашт, вале аллакай дер шуда буд… Ҷамила ҳамл дошт.

- Ман дигар чӣ кор мекардам? Ба тақдир тан додам ва ҳамин тавр зиндагиамонро давом медодем. Ҳарчанд дар ин бора қаблан бо Диловар баҳсҳо доштем, вале ӯ мегуфт, ки намедонад ин кор чӣ хел рух додааст. Ман ба хотири 3 фарзандамон зиндагиамро вайрон накардам. Диловарро бо ҳама номардиаш дӯст медорам. Ӯ аз зани дуюмаш - Ҷамила ду писар дорад,- афзуд Розия.

Судя модару зани Диловарро дашном додааст?

Рӯзи 3-юми сентябр, 3 рӯз пас аз фоҷеа аз ин хонавода хабар гирифтем ва хостем аз ҷузъиёти бештари қазия огоҳӣ пайдо намоем. Аҳли оиларо дар ҳолати шок дарёфтем. Модараш ва бародарон ҳеҷ бовар намекарданд, ки Диловар ба чунин як ҷинояти мудҳиш даст зада бошад.

Ба гуфтаи модараш, «Диловар фарзанди калонии оила аст. Ҳарчанд характераш каме тез ҳам бошад, вале ӯ бесабаб касеро озор намедод. Нисбати ноадолатиҳо тоқат надошт. Дар ҳақи худ ва наздикон таҳқирро намебардошт. Писарамро, ки дар Русия бо туҳмат суд карда буданд, тоқати дашному туҳмату таҳқирро надошт».

Наздикони Диловар бар он назаранд, ки судя ӯро дар рафти мурофиа ба номи модару занаш ҳақорат додааст ва ӯ ба ин таҳқир тоқат накарда, дар сари қаҳр утоқи судяро тарк кардааст.

- Овозаҳоро шунидем, ки раиси суд ӯро дар рафти мурофиа аз модару зан ҳақорат кардааст. Магар судя ба ин ҳақ дорад? Агар писари ман дар мурофиа ягон гап зада бошад, ё занашро дашном дода бошад, судя бояд ӯро ҷарима мекард ва ё мурофиаро ба рӯзи дигар мегузошт. Наход судя чунин бемасъулият бошад? Акнун намедонем чӣ кор кунем, сари калобаамонро гум кардем, то ҳол адвокат ҳам нагирифтем,- гуфт модари Диловар.

Нафароне, ки Диловарро мешиносанд, мегӯянд, дар ҳақиқат ӯ феъли тез дошт, зуд асабӣ мешуд, дар ҳама «разборҳо»-е, ки аз нофаҳмӣ миёни рафиқон мешуд, иштирок дошт ва кӯшиш мекард онро бо мусолиҳа анҷом диҳад, вале як айб дошт, кам-кам шароб менӯшид.

Прокурори ноҳияи Панҷ Холиқзода дар суҳбат бо мо ҳолати ҷой доштани дашномро аз ҷониби судя рад карда, гуфт, ин ҷиноят маҳз пас аз нӯшидани нӯшокии спиртӣ ба вуқуъ омадааст ва ҳолати рух додани онро шарҳ дод.

- Олимов рӯзи 31-уми август, дар мурофиа дар ҳузури судя занаш - Ҷамиларо барои он ки ӯ барои рӯёнидани алимент ӯро ба суд додааст, дашномҳои қабеҳ медиҳад ва кӯшиши задан мекунад, вале судя Раҳимзода ба амалҳои ӯ монеъ шуда, ба ҷояш мешинонад. Пас аз баровардани қарор дар бораи рӯёнидани алимент дар ҳаҷми 250 сомонӣ барои ду фарзандаш Диловар норозиёна занашро дашном дода, аз утоқи судя берун мешавад. Сипас ба ҷои кораш - ошхонаи «Насим» рафта, 400 грам арақ менӯшад ва табарчаи як тарафаш болғамонандро, ки барои қимма кардани гӯшт ва дигараш дам дорад, гирифта ба пушташ пинҳон мекунад ва ба идораи суд меравад. Ҳангоме, ки ӯ ба утоқ медарояд, судя аз рӯи парвандаи дигари оилавӣ дар машваратхона будааст. Касе аз ҳамкорон даромадани ӯро пай намебаранд. Ӯ бо шаст ба судя ҳамла карда, табарро аз пушташ мекашад ва ба он нигоҳ накарда, ки дами табар аст ё пушти он, ба сари судя мезанад. Аз зарбаи сахти аввал, ки ба қисмати пешонӣ, болои абрӯи рост мерасад, сари судя хуншор мегардад ва мувозинаташро аз даст дода, ба боли креслояш меафтад. Ӯ се зарби дигари табарро бо боло кардани дастонаш, ки онҳо низ ба қисмати сар равона карда шуда буданд, бозмедорад. Бо сабаби чапдаст будани гумонбаршуда, зарбаҳои табар бо дасти чап расонида мешаванд ва бо дасти рост чанд зарбаи дигар ба манаҳи судя мезанад. Дар ҳамин ҳол кормандон огоҳ шуда, ворид мешаванд, вале касе ҷуръати доштани ӯро намекунад. Ҷинояткор оромона аз идораи суд баромада меравад. Ин ҳодиса тахминан соатҳои 15-и рӯзи 31-уми сентябр рух медиҳад ва соати 23-и ҳамон рӯз аз ҷониби кормадони ШВКД-и ноҳия аз хонаи як рафиқаш дастгир мешавад,- гуфт прокурори ноҳияи Панҷ Холиқзода.

Овозаҳое низ ҳастанд, ки гумонбаршуда пас аз боздошт мавриди шиканҷа ва латукӯб қарор гирифтааст, вале Холиқзода ин ҳолатро қатъиян рад кард ва гуфт, ки Диловар Олимов шахсан аз адвокат даст кашидааст.

Дар утоқи раиси суд чӣ гузашт?

Воқеан, дар утоқи раиси суд чӣ гузашт, ки Диловар Олимовро ба ин ҷинояти мудҳиш таҳрик дод? Наход ӯ ин қадар аз ҷони худ сер шуда буд, ки фикри падару модар, бародарон ва 5 фарзандашро (аз ду зан) накард? Барои муайян кардани он, ки дар дохили утоқи раиси суд чӣ гузашт, сараввал хостем аз худи раиси Суди ноҳияи Панҷ Раҳимзода Давлатманд пурсон шавем ва нимарӯзии 3-юми сентябр роҳи беморхонаи марказии ноҳияро пеш гирифтем, вале сардухтур Нурмаҳмад Умронов гуфт, ки субҳи имрӯз Раҳимзода барои ташхису табобати иловагӣ ба шаҳри Душанбе рафтааст. Зангҳои телефонии мо ба раиси суд беҷавоб монданд.

Пас аз ҷустуҷӯ ва пурсупоси зиёд ба мо муяссар гашт, то хонаи зани дуюми Диловар Олимовро пайдо кунем ва бо Ҷамила, зани Диловар суҳбат дошта бошем.

Холаи Кулфат, модари Ҷамила моро нағз пешвоз гирифт. Аз вазъи оилавии онҳо маълум буд, ки зиндагии миёнаҳол доранд ва бо чор духтару як писар (писараш дар Русия будааст) аз шавҳар замони ҷанги шаҳрвандӣ маҳрум мондааст. Шуғли ӯ пешхизматист ва дар яке аз ошхонаҳои бозор кор мекунад, музди ночизе ба даст меорад, ки базӯр ба рӯзгор мерасад. Духтаронаш ҳама бекоранд.

- Мегӯянд, ки ном 50 фоизи тақдири одамро ҳал мекунад. Вақте ман аз модарам таваллуд шудам, падарам вафот кардааст ва бибиам маро Кулфат ном мондааст. Хусурам пас аз вафоти шавҳарам мегуфт, ки туро бояд Кулфат ном намемонданд. Дар ҳақиқат зиндагии пур аз кулфат дорам. 32-сола будам, ки шавҳарамро дар ҷанги шаҳрвандӣ куштанд. Он замон фарзанди калониам Ҷамила синфи 3 буд. Ҳамин хел 5 фарзанди кӯчакро бо азоби алим калон кардам, вале то ҳанӯз роҳати фарзандро надидам,- гуфт ӯ.

Ҷамила, ҳамсари дуюми Диловар, ки бо ду писари 5-солаву дусола мехост аз шавҳар ҷудо шуда, алимент гирад, гуфт, шавҳараш ӯро фиреб дода, ба занӣ гирифтааст.

- Диловар гуфта буд, ки аз занаш ҷудо шудааст ва мехоҳад оилаи нав бунёд кунад, вале чанд моҳ пас аз никоҳи мусулмониамон фаҳмидам, ки ӯ занашро ҷавоб надодааст,- гуфт Ҷамила.

Ба гуфтаи Ҷамила, дар утоқ ӯ бо шавҳараш ва судя будаанд. Диловар чун ҳарвақта аз модару падар дашному ҳақораташ додааст, ки аз ӯ алимент талаб кардааст ва аз ҷояш хеста, қоғазҳоро ба сараш ҳаво додааст. Судя аз ӯ хостааст, ки ба рафти мурофиа эҳтиром гузорад ва аз китфонаш дошта, ӯро ба ҷояш шинондааст. Диловар аз ин амали судя ба хашм омадааст, ки ӯро ба ҷояш шинонидааст.

- Судя ягон маротиба ӯро дашном накард, баръакс, вақте ман гуфтам, ки дигар бо Диловар зиндагӣ намекунам, судя ба тарафи ман гашта, «ту хап кун, бар падарат лаънат. Барои чӣ ба шавҳарат гапи безеб мезанӣ?» гуфт. Диловар пай дар пай маро дашном медод, вале судя ӯро ором карда, ҳафт маротиба «ором бош, ором бош» гуфт. Пас аз он, ки Диловар ба сари судя дод зад, ӯ дарро нишон дода, «баро, рав» гуфт ва саломатиаш бад шуд. Диловар хеста, аз дар берун шуд, дигар ӯро надидам,- гуфт Ҷамила.

Шоҳидон мегӯянд, вақте ки Диловар аз утоқи суд берун шуд, дар саҳни идораи суд бо қаҳр ин тарафу он тараф қадам мезад ва такрор ба такрор мегуфт: «Барои ин гапат ҷавоб мегӯӣ!!!» (ишора ба раиси суд).

Розия Рӯзиева, зани якуми Олимов, ки се фарзанд дорад, мегӯяд, Диловар аввалҳо ором буд ва як соли охир кам-кам ба шаробнӯшӣ майл кард, вале ягон бор дар хона дашному ҳақорат намекард, шаб меомад ва ором мехобид: «Ӯро чӣ коре кард, Ҷамила кард!».

Розия гуфт, рӯзи чоруми сентябр дар шуъбаи милисаи ноҳия бо шавҳараш мулоқот доштааст. Шавҳараш гуфтааст, ки судя ӯро ба номи зану модараш дашном кард ва ӯ хостааст судяро барои ин амалаш ҷазо диҳад, вале қасди куштан надоштааст.

Прокуратураи ноҳияи Панҷ бо моддаҳои 356, 32 ва 104 Кодекси ҷиноятии ҶТ алайҳи Диловар Олимов парванда оғоз намудааст, вале тафтишотро Прокуратураи вилояти Хатлон ба зимма гирифтааст.

Шамсулло ФОЗИЛОВ, «Фараж»

Хонданд 1060

Хабари-рӯз

Календар

« Декабрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Минбари сардабир

  • ДАВоДАВ

    Масофаи роҳ бо машинае, ки 150 ҳазор доллар нарх дорад…

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.