.

Alternative flash content

Requirements

Get Adobe Flash player

Минтақа

Ғами донишҷӯёни ваҳдатиро кӣ мехӯрад?

Муддатҳои мадидест, дар қади роҳи мошингарди назди Маркази савдои “Садбарг” тӯдаи одамонро мебинем, ки чизеро ё касеро интизоранд. Ман ҳам борҳо ин ҳолро мушоҳида кардаам ва билохира хостам аз эшон сабабашро пурсон шавам. Чун ба онҳо наздик шудам, пеш аз ман як нақлиёти мусофирбари рақами 33 гузашту ба истилоҳ “кондуктор”-аш дари мошинро кушода, ҷониби одамони онҷо истодаву раҳгузар  хитоб кард, ки “Ака, 33 намерай?”. Як ҷавоне, ки мисли ман донишҷӯ менамуд, ба саволи “кондуктор” чунин ҷавоб гуфт: “Не брат, 33 неву неки Ваҳдат рафтанӣ бошӣ, клиенто бисёрай”. 

Ман дарҳол фаҳмидам, ки ин мусофирон сокинони шаҳри Ваҳдат буда, мунтазири наклиёт ҳастанд. Ман бо он ҷавон ҳамсӯҳбат шудам. Ӯ гуфт: “4 сол мешавад, ки ҳар рӯз бо ҳамин роҳ рафта меоям, аммо имсол бо чашми худ мебинам, ки шумораи донишҷӯён аз шаҳри Ваҳдат зиёд шудаанд. Зеро ҳар сол мо ба ин ҳолат дучор намешудем. Солҳои пеш мо озодона меомадем, ба мошин нишаста мерафтем, аммо имрӯз бошад, ба микроавтобусҳо одамони ростистодаро низ савор мекунанду боз касеро, ки имкони саворшавӣ пайдо накардааст, масхара мекунанд, ки “Ака, Ваҳдат мерӣ, биё, 2 ҷои шиштай”. 

Ҳинни суҳбат бо ин ҷавон ногаҳон як микроавтобуси дигар омаду ҳамаи раҳинтизорон ба сӯяш давиданд. Дар ин ҳолат худамро дар ҷои бибиям ҳис кардам... Бибиям мегуфт, ки солҳои ҷанги шаҳрвандӣ вақте навбати нонтақсимкунӣ мерасид, ҳама медавиданд ва ҳатто бо ҳам хархашаву тую ман мекарданд, имрӯз навбатпоӣ дар нақлиёти мусофирбар ҳамин гуна серғавғо шудааст.

Набудани нақлиёт боиси беманфиат сарф кардани вақти донишҷӯ мегардад. Чун агар онҳо дар басти аввал таҳсил кунанду тақрибан соати 13:00 аз дарс бароянд, ҳоли донишҷӯёне, ки дар басти дуввум мехонанду соати 18:00 аз дарс мебароянд, чӣ мешавад? Ҳанӯз, ки рӯзҳои сарду кӯтоҳи зимистон дар пеш ҳастанд, масъулинро мебояд чораи ин мушкилро пайдо намоянд.

Сунатулло Курбонов, донишҷӯи соли 3-и гурӯҳи “Журналистикаи байналхалқӣ” -и ДМТ.

Хонданд 18
Нуробод: хуррамзамини нури хуршед

Ноҳияи Нуробод 19 январи соли 1936 таъсис ёфта, то соли 1991 Комсомолобод ном дошт. Баъдан ноҳияи Дарбанд ва бо қарори Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 7 апрели соли 2003 таҳти № 390 номи Нурободро гирифт. Маркази ноҳияи Нуробод шаҳраки Дарбанд мебошад.

Нуробод - дар қисми шарқии ҷумҳурӣ ҷойгир шудааст. Масоҳати ноҳия 0,9 ҳазор км2 буда,  95,1 фоизашро куҳҳо фаро гирифтаанд. Ноҳияро аз тарафи шимолу ғарб куҳҳои Қаротегин ва аз тарафи шарқу ҷануб куҳҳои Дарвоз иҳота намудаанд.

Ноҳияи Нуробод дар тарафи шимол ба ноҳияи Ваҳдат, аз ҷануб ба ноҳияи Сангвору Муъминобод ҳаммарз мебошад. Масофа аз шаҳри Душанбе то шаҳраки Дарбанд 153 км-ро дар бар мегирад.

Аз қисмати шарқу шимол дарёи Сурхоб ва аз қисми шарқу ҷануби ноҳия дарёи Хингоб ҷорӣ гардида, дар омезиш бо ҳам дарёи пуртуғёни Вахш оғоз мебахшанд.

Шуғли асосии аҳолии ноҳия кишоварзӣ, чорводорӣ, занбурпарварӣ  ва боғдорӣ мебошад.

Шумораи умумии аҳолии ноҳия 76 ҳазору 664 нафар, аз ҷумла: мардон – 38 030 нафар (49,6 %) ва занон – 38 634  нафар (50,4 %)-ро ташкил медиҳад.

Дар ҳудуди ноҳия 1 ҷамоати шаҳрак, 6 ҷамоати деҳот ва 114 деҳа мавҷуд аст. Ҷамоати шаҳрак ва деҳоти ноҳияи Нуробод инҳоянд: Дарбанд, ҷамоати деҳоти Иззатулло Ҳалимов, Комсолобод, Муҷихарф, Сафедчашма, Хумдон ва Ҳакимӣ.

Аз моҳи апрели соли 2015 Дӯстзода Ҳасан Тағдир дар вазифаи раиси ноҳияи Нуробод кор мекунад. 

 

САЙРЕ БА ТАЪРИХИ НОҲИЯИ НУРОБОД

Нуробод – як гӯшаи кишвари офтобию биҳиштосои Тоҷикистони азиз  таърихи худро дорад. Харобаҳои меросмондаи шаҳри бостонии Дарбанд, ки муаррихон таърихи онро беш аз 2200 сол медонанд, мавҷудияти қалъаҳои Имлоқу Ҷамҳур, Кофирқалъа ва чинори ҳазорсолаи Пунбачӣ аз таърихи тулонӣ доштани ин сарзамин гувоҳӣ медиҳанд. Вожаи «Дарбанд» маънои бандарро дошта, ин шаҳр дарвозае буд миёни ду водӣ: Қаротегин ва Дарвоз. Дарбандшаҳр маркази тиҷоратӣ, косибию ҳунармандӣ ва илму фарҳанг буд. Роҳи машҳури абрешим аз ин шаҳр мегузашт ва сокинонаш бо дигар минтақаҳо равобити қавию густурдаи иқтисодиву тиҷоратӣ ва фарҳангӣ доштанд. 

Ба қавли олими шинохта Юсуфшоҳ Ёқубов дар асрҳои 2-1 пеш аз милод дар водии Рашт шаҳру деҳаҳои кишоварзон пайдо мешаванд. Ковишҳои археологӣ ва тадқиқотҳо дар харобаи шаҳри Дарбанд, Қалъаҳои Писараку Духтарак, Ботурхон ба он далолат менамоянд, ки дар замони Кӯшониён (асрҳои 2-1 пеш аз милод) дар водӣ шаҳрҳо пайдо шуда буданд. Якчанд кӯшкҳо ва марказҳои фарҳангӣ ва маъмурӣ дар шаҳрҳои Дарбанд, Ғурканд (Ғарм), Диж (Ҳоит) ва Лахш амал менамуданд. Дар асрҳои 7-8 тамоми водӣ ба як шоҳигарӣ муттаҳид мешавад ва шоҳони вай унвони «деҳгони Рашт»-ро доштанд. Ҳангоми ҳуҷуми арабҳо шоҳи ин кишвар ба подшоҳи кишвари Чин нома навишта аз вай хоҳиш кардааст, ки дар мубориза ба зидди арабҳои истилогар мадад фиристад.

Муҳити фарҳангӣ ва ҳавзаҳои илмию адабӣ дар ин сарзамин як зумра суханварону адибон ва донишмандону ҳунармандонро ба камол расонид.  Фарзандони соҳибдевону мутаффакирони ин диёр Эшони Шоҳӣ ва Шайх Абулҳайи Муҷихарфӣ доди суханро додаву дар маҷлису маҳфилҳои мардуми куҳистон шаъми маърифату ирфонро фурӯзон медоштанд ва бо осори арзишманди худ ганҷинаи бебаҳои адабиёти безаволи моро ганӣ гардониданд.

Бо соҳибистиқлол гардидани Тоҷикистони азиз, тавассути дастгириҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба бунёду барқарорсозии Дарбанди бостон низ аҳамияти хоса дода шуд.

Тули даврони соҳибистиқлолӣ бо шарофати ваҳдату якдилӣ ва сулҳу суботи саросари кишвар шаҳраки Дарбанд аз як мавзеи харобазор ба яке аз шаҳракҳои замонавӣ бо бинову иншоотҳои зебояш табдил ёфт. Аз соли 2009 инҷониб маркази маъмурии ноҳия ба ин шаҳраки зебои Дарбанд кӯчонида шуд.

Имрӯз ин зебошаҳр дар ҳоли шукуфоӣ қарор дошта, рӯз то рӯз симои худро зебову муҳташам намуда истодааст.

 

ОБУ ХОК ВА ТАБИАТИ ЗЕБОИ НУРОБОД

Нуробод як гӯшаи ободу зебо, пурнакҳату ботароват, файзхезу файзрез ва файзбори Тоҷикистон аст. 

Ҳар нафаре, ки ба ин қадамҷои бузургон, макони зисти соликону орифон, сайргоҳи ошиқон, Дарбанди бостон, боре ҳам қадам гузорад, вуҷудашро ҳаяҷони ширину нотакрор фаро мегирад. Ифтихор менамояд, аз гузаштагони некному бо нангу ор, ватанхоҳу ватандорони асил, ифтихор аз шоҳ Ҷамшеду Фаридун, (аз қотилони Заҳҳоки одамхор), ифтихор аз давлату давлатдории миллӣ.

Табиати Нуробод дилфиребу нозанину афсӯнгар аст.

Боду ҳавои тоза, гулу гиёҳҳои шифобахш, обҳои софу зулол ва куҳҳои бародарвор паҳлӯи ҳам истодаву сарбафалаккашида дорад Нуробод. Дар дили куҳҳои ин диёри биҳиштосо ҳазорҳо ганҷу асрор маҳфӯзанд.

Аз бағалу доманаи куҳхо чашмаву ҷӯйҳои шуху беқарор ҷорианд. Обҳои мусаффову давобахш дорад, ин гӯшаи куҳистони тоҷик…

Чашмаи «Воғланг» - ин чашма дар тарафи офтобнишини деҳаи Сияҳгулаки ҷамоати деҳоти Ҳакимӣ ҷойгир буда, яке аз чашмаҳои серобтарин ва мусаффо ба ҳисоб меравад. Чашмаи «Воғланг» дар мавзеи дилрабое ҷойгир аст, ки макони зиёратгоҳи аҳли тақво ва бинанда гардида, тамошою шинои моҳиён ва нӯшидани як каф оби хунуки он ба кас ҳаловат мебахшад. Аз қадимулайём то ба имрӯз чашмаи Воғланг ҷойи муқаддас ҳисобида шуда, зиёраткунандагони он бо талаби орзую амали нек вориди он мешаванд.

Дар қаламрави ноҳияи Нуробод мувофиқи нишондоди Кумитаи ҳифзи табиат 1500 чашмаҳои зулолу шифобахши хурду калон мавҷуд ҳастанд, ки қисми аз инҳо чун чашмаи Воғланг машҳур буда, зиёратгоҳи мардуми ноҳия ва берун аз он гардидаанд. Аз қабили чашмаи Ҳазрати Султон дар деҳаи Яхч, чашмаи Кавгакон дар деҳаи Дегаӣ, чашмаи Ёнур дар деҳаи Ёнур.

Аз қаламрави ноҳияи Нуробод ду рӯди бузург: - Сурхоб ва Хингоб мегузаранд, ки саргаҳи дарёи Вахш аз мавзеи деҳаи Сарипули ин ноҳия ибтидо мегирад, яъне сароғози Вахши овозадор ноҳияи зебоманзари Нуробод маҳсуб меёбад. Ҳамин тавр, дар ноҳия рӯдҳои начандон бузурги Муҷихарф, Ҳакимӣ, Луғуроб, Зуманак, Дегаӣ, дашти Гургон ва Роғун арзи ҳастӣ доранд.

Ба ғайр аз рӯдҳои бузургу рӯдчаҳо дар ноҳия кӯлҳои таърихии Самсолиқ, Истон, Ҳазрати Шоҳ, Сари ҷар ва Ҷавчӣ ҷойгиранд. Аз онҳо кӯли Ҷавчӣ бузургтарин буда, масоҳаташ даҳҳо гектарро ташкил медиҳад ва аз сатҳи баҳр дар масофаи 2700 метр ҷойгир мебошад. Ҳамаи кӯлҳои номбаршуда, обҳои ширини истеъмолӣ доранд ва аксари заминҳои хоҷагидорӣ дар ҷамоатҳои деҳоти ба номи Иззатулло Ҳалимов, Хумдон аз оби ин кулҳо шодоб мегарданд.

Дар ноҳия захираҳои (конҳои) зеризаминии коркарднашуда, аз қабили, кони намаки деҳаи Роғун, кони санги мармари деҳаи Муҷихарф, конҳои ангишсанги деҳаҳои Чепак ва Яхч, кони оҳани деҳаи Шашволон ва кони Сурби куҳи Манор мавҷуданд.

Намаки кони деҳаи Роғуни ҷамоати деҳоти ба номи Иззатулло Ҳалимов дар саросари кишвар беҳтарин кони намак маҳсуб ёфта, аз намаки болаззати он аз замонҳои хело қадим то имрӯз мардумони Масчо, Лахш, Рашт, Тоҷикобод, Обигарму Нуробод истифода мекарданд ва имрӯз низ қисми аз мардуми ин ноҳияҳо аз ин ганҷ истифода доранд. Азбаски намаки ин кон хеле болаззат аст, аҳолии ноҳияи Нуробод аз намаки ин кон бо асбобҳои махсус шаклҳои ҳархела сохта, барои истеъмоли хӯрокҳои миллии қурутобу шакароб то бозорҳои водии Рашт онро бурда мефурӯшанд.

Дар ҳудуди ноҳия қалъаву ёдгориҳои таърихии кашфнашуда хеле бисёранд, ки метавонанд дар ояндаи наздик ин диёрро ба ҳайси як мавзеи хуби сайёҳиву ҷаҳонгардӣ муаррифӣ намоянд. Дар наздикии шаҳри Дарбанд мавҷуд будани харобаҳои қалъаҳои Имлоқу Ҷумҳур исботи қадима будани ин диёри сарсабз мебошад.

 

ЁДГОРИҲОИ ТАЪРИХИИ НУРОБОД

Дар ҳудуди ноҳияи Нуробод чунин ёдгориҳои фарҳангӣ ва таърихи-динӣ мавҷуд аст:

Дар ҷамоати деҳоти Комсомолобод:

- мазори Ҳазрати Ҳамза,

- мазори Ҳати Бибӣ,

- қалъаи Кофир,

- чиллахонаи Лангар,

- чашмаи Кабгакон,

- шаршараи Лангар,

Дар ҷамоати деҳоти Хумдон:

- қалъаи Имлоқ,

- мазори Эшон ҳоҷӣ Ғиёсиддин,

Дар ҷамоати деҳоти ба номи Иззатулло Ҳалимов

- қалъаи Ҷумҳур,

- ғори Деви сафед,

- мақбараи ҳазрати Султон,

- мазори хоча Абдоли Валӣ,

- кони намаки хоҷаи Роғун.

Дар ҷамоати деҳоти Муҷихарф:

- мақбараи Домулло Икром,

- мақбараи Эшон Шоҳӣ,

- чиллахонаи Эшони Шоҳӣ,

- кони санги мармар,

Дар ҷамоати деҳоти Ҳакимӣ:

- мақбараи Шамсидини Хоҷа,

- ҳавзи моҳии Сияҳгулак,

Дар ҷамоати деҳоти Сафедчашма:

- дараи Уқобон,

- чашмаи Алибақо,

- кӯли Самсолиқ,

Дар шаҳраки Дарбанд:

- қалъаи Дарбанд.

 

“Самак”

Хонданд 18
КӮЛОБ: Дод аз дасти “Тангем”

Тарҳи системаи хидматрасонии нақлиёти мусофирбарии шаҳри Кӯлоб беш аз ҳарвақта дида печидаву нороҳаткунанда аст. Ҳолати аксари мошинҳое, ки дар ин самт фаъоланд, бахусус, таксиву “тангемҳо”, бисёр ногувор ва хатарзо боқӣ мемонад. Ин автомобилҳо на танҳо ба талабот ҷавобгӯ нестанд, балки тамоман барои мусофиркашонӣ муносиб набуда, ҳиссиёти ноамниро дар мусофирон ба вуҷуд меоранд.

Ин ҳам дар ҳолест, ки ҳамарӯза садҳо ҳазор сокинони шаҳр ва меҳмонон маҷбур мешаванд, то аз хидматрасонии ин нақлиёт истифода баранд, чунки нақлиёти арзон ва ба талаботи мусофиркашонӣ дар шаҳр ҷавобгӯро пайдо кардан ғайри имкон аст.

Дар хусуси худсариву дағалии баъзе ронандагони нақлиёти ба ном "тангем" ва таксиҳои мусофиркашон бисёр метавон гуфт. Ва ҳарчанд мақсад расидан ба иззати нафси касе нест, бояд бигӯем, ки аксари ин нафарон аз фарҳанги ронандагӣ ва муошират бо мусофирон бархурдор нестанд. Зиёда аз ин, эшон ҳамарӯза дар паи ба даст овардани "қути лоямут" ҷони худ ва мусофиронро дар хатар гузошта, масъулияти бузурги ба дӯшашон бударо нодида мегиранд.

Мошини фарсудаву аксаран вайрона, нишастгоҳҳои дурушт, муҳити тангу чиркину бӯи ғализи сӯзишвориро мешавад бо як сахтӣ таҳаммул кард, аммо аксар вақт “амакҳои тангемчӣ” тамоми қоидаҳои бехатариро фаромӯш мекунанд, то ҳадде ки ба ҷони одамӣ хатари чиддӣ пайдо мешавад.

Ҳанӯз ними танатро ба “тангем” даровардаӣ, ки "газро" зер мекунад ва Худо накунад, агар камтар ба қавле, даступопеч набошӣ, ними дигаратро аз даст медиҳӣ. Борҳо шахсан шоҳиди ин гуна ҳодисаҳои нохуш будам, ки ронандаи ʺтангемʺ паи "пойга" бо "конкурентон" фаромӯш мекунад, ки дар мошин одамони зинда нишастаанд ва ҳар ҳаракати ноҷои ӯ метавонад боиси ба манзил нарасидани мусофирони бегуноҳ гардад.

Хеле ҷои таассуф аст, ки мо то ҳанӯз ба маданияти ронандагӣ ва мусофир будан соҳиб нашудаем. Аммо ягонасозии системаи нақлиёти мусофиркашонии шаҳр ва тартибу низоми ҷиддӣ дар ин самт метавонист ба ин раванд мусоидат намояд.

Ҳамаи ин дар ҳолест, ки ҳанӯз шаш сол қабл ҳукумати шаҳри Кӯлоб тасмим гирифта буд, то дар шаҳр хати троллейбусро фаъол сохта, ҳаракати онро ба роҳ монад.

Раҳмонзода Абдуғаффор, собиқ раиси шаҳр камбуди нақлиёти мусофирбарро дар ҳудуди шаҳр яке аз мушкилоти умда арзёбӣ намуда, гуфта буд, ки лоиҳаи хатти тролейбус ба ҳукумати ҷумҳурӣ пешниҳод гаштааст ва эҳтимол аст, то ба ҳамин наздикӣ тасдиқ шавад.

Тибқи ҳамин лоиҳа бояд аз даромадгоҳи шаҳр, миёни кӯчаи марказӣ то охири шаҳр, ки роҳи росту камгардиш аст, хатти ҳаракати ин нақлиёт бунёд мешуд.

Бо вуҷуди он ки нақлиёти хусусӣ, таксиву тангемҳо дар ин самт фаъоланд, онҳо барои тамоми сокинону меҳмонон басанда нестанд, тақрибан тамоми онҳо шикаставу рехта ва корношоям гаштаанд ва буданашон эҳсоси ноамниву нороҳатиро ба вуҷуд овардааст. Мушкили сокинонро танҳо нақлиёти ҳаҷман бузургтар, аммо арзон метавонад бароварда созад. Дар ин маврид троллейбус метавонист мушкилро осон гардонад.

Инак бо гузашти шаш сол Раҳмонзода Абдуғаффор дар симмат хеле пеш рафту Кӯлоб ва мардуми он дар интизори ваъдаҳо (тролейбус) сар сафед карданд. Дар миёни мардум ин андеша қариб мақол шудааст, ки "роҳбарони пешини Кӯлоб ба кадом ваъдаашон вафо кардаанд, ки аз ҳозираашон чунин ислоҳоти бузургро интизор шавем?" 

Ҳолати риққатбори дигар ин аст, ки  роҳҳои мошингарди маркази шаҳр, бахусус, аз назди терминали мусофиркашонӣ то чорроҳаи Равшан як "хаоси" (дараҷаи олии бесарусомонӣ) бузургро ба вуҷуд овардааст. 

Ин ҳолат агар як зарра аз ноқобилии кормандони БДА бошад, аз сӯи дигар, аз фарҳанги ”волои” ронандагону пиёдагардони мо дарак медиҳад. Қоил бояд шуд, ки дар ҳақиқат ба ин бесарусомониҳо худи мо (сокинони шаҳр) низ саҳм дорем. Бо мошинҳову ронандаҳои сарҳую пиёдагардони сармасту пурташвишу бетараф, бо садои "сигналу" дуду чангу ғубору ҷангу изтиробамон “ҷаҳаннамро” барпо кардаем ва дар он зиндагӣ дорем.

Вале ҳоло замони андеша аст. То кай ин ҳол давом меёбад? То кай ин маданияти (бубахшед) пасту фарсударо бо худ кашола карда мебарем? Дар ҳоле ки дунё дар раванди рушди босуръати иқтисодиву иҷтимоӣ ва фарҳангӣ қарор дораду шаҳрҳову деҳаҳо бо суръати рекордӣ тараққӣ мекунанд.

Ҳарчанд душвор аст, аммо ман мехоҳам, ба ақлу хиради роҳбарияти шаҳр бовар ва умед бубандам. Ва умедворам, ки билохира онҳо пайи ислоҳи ин нобасомониҳо хоҳанд шуд.

Агарчи шаҳрдорӣ лоиҳаи хатти тролейбусро амалӣ карданӣ нест, сатҳи назорату танзими таксиву тангемҳоро дар роҳҳои мошингарди марказӣ ҷиддитар гардонад, то мардум битавонанд худро дар амну субот эҳсос намоянд.

Абдуллоҳ ҒУРБАТӢ,

 «Фараж», Кулоб

Хонданд 424
Хатлон: Эҳтиёт, мактабҳои садамавӣ!

Дар вилояти Хатлон 21 муассисаи таълимӣ дар хонаҳои шахсӣ, вагонҳо  ва ҷойҳои ҷамъиятӣ фаъолият доранд, ки дар онҳо  беш аз 3 ҳазор хонанда ба таълиму тарбия фаро гирифта шудаанд. 

314 муассисаи таълимии дигар дар ҳолати садамавӣ қарор доранд.

 

Хонандагон дар вагон дарс мегиранд

Бо вуҷуди ба истифода додани даҳҳо муассисаҳои таълимии усули нав дар кишвар, то кунун дар вилояти Хатлон 21 муассисаи таълимӣ дар хонаҳои шахсӣ, вагонҳо  ва ҷойҳои ҷамъиятӣ фаъолият доранд, ки дар онҳо  беш аз 3 ҳазор хонанда ба таълиму тарбия фаро гирифта шудаанд.

Исозода Диловар, сардори Раёсати маорифи вилояти Хатлон зимни тасдиқи ин хабар иброз намуд, ки воқеан ин мушкил дар соҳаи маорифи вилояти Хатлон вуҷуд дорад ва «мо дар  6 моҳи соли равон тавонистем 1 муассисаи таълимииро дар ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ, ки хонандагон  дар вагон  дарс мегирифтанд ва филиали як муассисаи таълимии дигарро дар ноҳияи Вахш, ки дар хонаи шахсӣ фаъолият дошт, аз ин маконҳо барорем”.

Тавре манбаъ афзуд, мушкили дигар дар соҳаи маорифи вилояти Хатлон садамавӣ будани 314 муассисаи таълимии вилоят мебошанд: “Ин муассисаҳо, ки солҳои пеш сохта шуда буданд, айни замон ба таъмири пурра ниёз доранд”. Диловар Исозода бо нигаронӣ иброз дошт, ки: “Ҳоло дар миқёси вилоят бо зиёд шудани шумораи хонандагон дар 46 мактаб таълим  дар се баст ба роҳ монда шудааст, ки ин раванд ба таълиму тарбияи насли наврас таъсири  бад хоҳад расонид”.

 

Барнома 10 фоиз иҷро шуду халос

Ба иқрори манбаи мазкур: Ба «Барномаи давлатии рушди муассисаҳои  соҳаи маорифи вилояти Хатлон барои солҳои 2017-2021» 566 муассисаи таълимӣ ворид карда шудаанд. Айни ҳол, дар доираи ин барнома бояд 21 муассисаи таълимӣ аз хонаҳои шахсӣ, вагонҳо  ва дигар ҷойҳои ҷамъиятӣ бароварда,  314 муассисаи садамавӣ бозсозӣ ва  231 муассисаи таълимии нав дар деҳаҳои навбунёд сохта шаванд, аммо мутаассифона, аз амалишавии «Барномаи давлатии рушди соҳаи маорифи вилояти Хатлон барои солҳои 2017-2021» қариб ду сол сипарӣ шудаасту то кунун маблағгузорӣ ба ин самт кам  равона гардидааст. Ба ҳамин минвол, то ин муддат танҳо беш аз 10 фоизи ин барнома иҷро шудаасту халос. Исозода афзуд: “Бояд барои иҷрои ин барнома таваҷҷӯҳи масъулин бештар ҷалб карда шавад, вагарна муҳлати  барнома ба охир мерасаду вазъи мактабҳо ҳамон хел нигаронкунанда боқӣ мемонад”.

 

Ҷайҳун: 30 ҳазор хонанда ба ҷойи 13 ҳазор

Аз набудани шароит ва норасоии синфхонаҳои таълимӣ дар 13 муассисаи таълимии ноҳияи Ҷайҳун дарсҳо дар се баст ба роҳ монда шудаанд.

Мудири шуъбаи маорифи ноҳияи Ҷайҳун Ҷумахон Ҳикматзода бо нигаронӣ арз кард, ки бо зиёд шудани шумораи хонандагон дар муассисаҳои таълимӣ камбуди ҷойи нишаст зиёд мушоҳида шуда, айни замон хонандагони 13 муассисаи таълимӣ аз ноилоҷӣ дар се баст  ба таълим фаро гирифта шудаанд.

Манбаъ иттилоъ дод, ки дар доираи «Барномаи давлатии рушди муассиаҳои соҳаи маорифи вилояти Хатлон барои солҳои 2017-2021» 24 муассисаи таълимии ин ноҳия барои таъмиру тармим ворид шудаанд. Вале бо гузашти наздик ба ду сол  ягон муассисаи таълимӣ бозсозӣ ва ё таъмир нагардидаанд.

Ҳамзамон, мудири маорифи ноҳияи Ҷайҳун аз он нигаронӣ намуд, ки “Ҳарчанд муассисаҳои таълимии ноҳия дар солҳои 70 –уми асри пор барои 13 ҳазор хонанда сохта шуда буданд, аммо имрӯз шумораи таълимгирандагон наздик ба 30 ҳазор расидааст ва ин мушкилоти асосии соҳаи маорифро дар ноҳияи Ҷайҳун ба бор овардааст”.

 

Абдураҳмони Ҷомӣ: мактаби садамавӣ дар паси бинои ҳукумат

Ба қавли сармутахассиси шӯъбаи маорифи ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ Ҳасан Табаров, айни замон дар ноҳия 9 муассиса дар ҳолати таъмирталаб ва 3 муассисаи дигар пурра дар ҳолати садамавӣ қарор доранд, ки ин вазъият ба раванди  таълиму тарбияи  хонандагон таъсири бад мерасонад.

Тавре манбаъ афзуд, ҳоло бо зиёд шудани шумораи хонандагон дар 3 муассисаи таълимии ноҳия таълим дар се баст ба роҳ монда шудааст, ки хонандагон наметавонанд ба хубӣ дарсҳоро аз худ кунанд. 

Ҳасан Табаров  ҳамзамон гуфт, “Дар «Барномаи давлатии рушди муссисаҳои  соҳаи маорифи вилояти Хатлон барои солҳои 2017-2021»  9 муассисаи таълимии ноҳия ворид карда шудаанд.  Дар ин доира ҳоло танҳо сохтмони як бинои садамавӣ оғоз шудасту халос. Ва умед аст, ки дар доираи барномаи мазкур ҳама мушкилоти соҳаи маориф дар ноҳия ҳал хоҳад шуд.” 

 

Мактубҳои бе ҷавоб

Дар маркази ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ, дар паси бинои ҳукумати ноҳия, муассисаи таълимии №1, ки он  аз 5 бино иборат мебошад,  бо 1 бинои пурра дар ҳолати садамавӣ қарордошта фаъолият менамояд. Ҳатто дар гирду атрофи он гаштугузор намудан хатар дорад, вале кӯдакони ин таълимгоҳ дар назди бино ба бозӣ машғуланд.  Мо бо Рустам Раҳимов - директори ин муассисаи таълимӣ сари ин мавзуъ суҳбат намудем. Номбурда дар посух гуфт: “Ин бино 90 сол пеш сохта шудааст ва ҳоло дар ҳолати садамавӣ дорад. Барои хароб кардани ин бино, ки аз 6 синфхона иборат аст,  ба собиқ раиси  ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ мактуб карда будем, аммо он беҷавоб боқӣ монд. Ба раиси нави ноҳия се моҳ пеш мактуб намудем, ки мо ин мактаби вайронаро тариқи ҳашар хароб кунем, зеро дар андак заминларза метавонад ба ҷони хонандагон хатар орад, вале то ҳол ягон ҷавоб нагирифтаем”.

Директори мактаб қайд намуд, ки дар муассисаи таълимии №1 1 ҳазору 501 нафар хонандагон ба таълиму тарбия фаро гирифта шудаанд. Шумораи хонандагон рӯ ба афзоиш аст. Дар як синфхона  30 - 35 хонанда ба таълим фаро гирифта шудаанд, ки ин хеле зиёд аст. Дар соли оянда барои мо синфхонаҳои иловагӣ лозиманд, то хонандагон ба хубӣ бо таълим фаро гирифта шаванд.

 

Мушкили дигар дар Хатлон: Набудани толорҳои варзишӣ дар мактабҳо

Мушкилии дигари соҳаи маориф дар баъзе муассисаҳои таълимии вилояти Хатлон ин набудани толорҳои варзишӣ мебошад. Маҳз аз ҳамин сабаб хонандагон дарсҳои тарбияи ҷисмониро дар синфхонаҳо мегузаронанд. Ин ҳолатро зимни сафари корӣ дар ноҳияҳои Абдураҳмони Ҷомӣ ва Қубодиён ба осонӣ мушоҳида кардем.

Рустам Раҳимов - директори таълимгоҳи №1 ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ бо изҳори ташвиш аз ин вазъ афзуд, ки “90  сол боз  хонандагони ин мактаб  аз надоштани толори варзишӣ дарсҳои тарбияи ҷисмониро дар синфхонаҳо мегузаронанд, инчунин дар муассиса толори маҷлисгоҳ тамоман вуҷуд надорад ва мо маҷлисҳои худро дар берун мегузаронем”.

Ҳамсуҳбати мо гуфт, “Орзуи ягонаи 1501 нафар хонандаи мактаби №1 -и ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ бунёди толори варзишӣ дар муассисаашон аст, то то тавонанд, дар он ба роҳат дарсҳои тарбияи ҷисмонӣ гузаранд. Аммо ин орзуи онҳо кай амалӣ мешуда бошад, пурсиши бепосухест”.

 

Қубодиён: Хонандагон дар ҳасрати толорҳои варзишӣ

Хонандагони Муассисаи таълимии рақами 48-и ноҳияи Қубодиён низ аз надоштани толори варзишӣ дар мактаби худ дарсҳои тарбияи ҷисмониро дар фасли сармо дар синфхонаҳо танг мегузаронанд. 

Дилафрӯз Шарифова - директори мактаби №48-и ноҳияи Қубодиён,  дар ин замина иброз дошт, ки мушкилоти асосии 652 нафар хонандаи муассиса надоштани толори варзишӣ мебошад.

Ӯ нигаронӣ аз он кард, ки  «Фасли зимистон дар пеш аст, мо намедонем, дарсҳои тарбияи ҷисмониро дар куҷо ба хонандагон гузаронем».

Дар муассиса як майдони варзишӣ аст, ки он низ пур аз сангу хок буда, хонандагон наметавонанд, ба хубӣ машғулиятҳои варзишии худро дар ин майдон гузаронанд.

Қайд карда шуд, ки  6 сол пеш ин муассиса соҳиби як толори варзишии садамавӣ буд, аммо аз набудани синфхона онро низ хароб карда, дар ҷойш 8 синфхона бунёд карданд.

Тавре Дилафрӯз Шарифова афзуд,  “Ман дар ин муассиса як сол мешавад, директор  таъйин шудаам. Ҳарчанд то ҳол ба мақомоти дахлдор барои бунёди толор муроҷиат накардаам, аммо директорони пешинаи ин даргоҳ борҳо ба мақомотҳои болоӣ барои бунёди толори варзишӣ мактуб карда буданд, ки ҳамаи онҳо бе ҷавоб боқӣ мондаанд”.

-Гарчанде ман соҳибкоронро борҳо барои бунёди як толори варзишӣ даъват намудаам, аммо онҳо аз ин кор даст кашидаанд, зеро, ба қавли онҳо, барои бунёди толори варзишии замонавӣ маблағи зиёд лозим будааст, -  илова кард директори таълимгоҳи мазкур. 

Муасссисаи  таълимии №48 дар маркази  ноҳияи Қубодиён аз соли 1938 сохта шудааст. Агар дар маркази ноҳия муассисаҳои таълимӣ толор надошта бошанд, пас дар мактабҳои дурдасти ноҳия вазъ дар кадом ҳолат қарор дорад?

Рушди соҳаи маорифро Ҳукумати кишвар дар зинаи аввали сиёсати стратегии худ қарор додааст, вале масоили ҳалталаби муассисаҳои таълимӣ дар вилояти Хатлон  ҳанӯз ҳам зиёд ба назар мерасанд. Чунин вазъият ба таълиму тарбияи муҳассилин таъсири манфӣ расонида, шароити дарсомӯзии онҳоро мушкил мегардонад. Барои бартараф кардани мушкилоти соҳа талошҳои бештари мақомоти дахлдор ва мусоидати аҳли ҷомеа зарур аст.  

Раҳмоналӣ Додархӯҷаев,  

хабарнигори махсуси «Фараж» 

дар минтақаи Бохтар

Хонданд 83
  •  << 
  •  < 
  •  1 
  •  > 
  •  >> 

Хабари-рӯз

Календар

« Октябрь 2018 »
Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Минбари сардабир

  • симКАРта

    Дар ҳафтае, ки гузашт, дар шабакаҳои иҷтимоӣ ин калима аз…

Назарҳо

Яндекс.Метрика

 

Яндекс.Метрика

 

© «Фараж», 2011-2018. Истифодаи маводи сайти мазкур танҳо бо иҷозати хаттии идора мумкин аст.

Нишонии идора: шаҳри Душанбе, хиёбони Саъдии Шерозӣ, 16, ошёнаи 8.
Сайт бо кӯмаки моддии Free Press Unlimited сохта шудааст.